Sarga 66

Verse 1

स लङ्घयित्वाप्राकारंगिरिकूटोपमोमहान् ।निर्ययौनगरात्तूर्णंकुम्भकर्णोमहाबलः ।।।।

ກຸມພະກັນນະ ຜູ້ມີພະລັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່—ໃຫຍ່ດັ່ງຍອດພູ—ໄດ້ໂດດຂ້າມກຳແພງປ້ອມເມືອງ ແລ້ວອອກຈາກນະຄອນໄປຢ່າງວ່ອງໄວ.

Verse 2

ननाद च महानादंसमुद्रमभिनादयन् ।विजयन्निवनिर्घातन्विधमन्निवपर्वतान् ।।।।

ພຣະອົງຮ້ອງຄຳຮາມດ້ວຍສຽງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຈົນມະຫາສະມຸດກ້ອງກັງວານ—ດຸດຟ້າຮ້ອງປະກາດໄຊຊະນະ ແລະດຸດພະລັງທີ່ທຳລາຍພູເຂົາ.

Verse 3

तमवध्यंमघवतायमेनवरुणेनवा ।प्रेक्ष्यभीमाक्षमायान्तंवानराविप्रदुद्रुवुः ।।।।

ເມື່ອເຫັນເຂົາ—ຜູ້ມີດວງຕານ່າຢ້ານ—ຜູ້ຖືກເຊື່ອວ່າແມ່ນແຕ່ພຣະອິນທຣ໌ ພຣະຍົມ ຫຼືພຣະວຣຸນກໍສັງຫານບໍ່ໄດ້ ກຳລັງກ້າວເຂົ້າມາ ພວກວານອນກໍຕົກໃຈແຕກໜີ

Verse 4

तांस्तुविप्रद्रुतान् दृष्टवाराजपुत्रोऽङ्गदोऽब्रवीत् ।नलंनीलंगवाक्षं च कुमुदं च महाबलम् ।।।।

ເມື່ອເຈົ້າຊາຍອັງຄະດະເຫັນກອງວານອນແຕກຕື່ນຫນີໄປ ຈຶ່ງກ່າວແກ່ ນະລະ ນີລະ ກະວາກສະ ແລະ ກຸມຸດະຜູ້ມີພະລັງຫນັກແນ່ນ.

Verse 5

आत्मानमत्रविस्मृत्यवीर्याण्यभिजनानि च ।क्वगच्छतभयत्रस्ताःप्राकृताहरयोयथा ।।।।

ພວກເຈົ້າໄດ້ລືມຕົນເອງຢູ່ນີ້ຫຼື—ທັງຄວາມກ້າຫານ ແລະ ຊາດຕະກູນອັນສູງສົ່ງ? ເປັນຫຍັງຈຶ່ງແລ່ນໜີດ້ວຍຄວາມຢ້ານ ເຫມືອນລີງທົ່ວໄປ?

Verse 6

साधुसौम्या निवर्तध्वंकिप्राणान्परिरक्षथ ।नालंयुद्धायवैरक्षोमहतीयंबिभीषका ।।।।

ທ່ານທັງຫຼາຍຜູ້ດີ ແລະ ຜູ້ອ່ອນໂຍນ ຈົ່ງສະຫງົບໃຈແລ້ວຫັນກັບ; ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຫວງແໜຊີວິດນັກ? ຣາກສະນີ້ແທ້ຈິງບໍ່ສົມຄວນຈະສູ້ຮົບ—ມັນພຽງແຕ່ນ່າຢ້ານກົວຢ່າງໃຫຍ່ເທົ່ານັ້ນ.

Verse 7

महतीमुथतितामेनांराक्षसानांबिभीषिकाम् ।विक्रमाद्विधमिष्यामोनिवर्तध्वंप्लवङ्गमाः ।।।।

ໂອ ພລະວັງກະມາ ຈົ່ງກັບຄືນ! ດ້ວຍວິລະກຳຂອງພວກເຮົາ ຈະທຳລາຍຄວາມຫວາດກົວອັນສູງໃຫຍ່ທີ່ພວກຣາກສະສາສ້າງຂຶ້ນໃຫ້ແຕກສະລາຍ.

Verse 8

कृच्छ्रेणतुसमाश्वस्यसङ्गम्य च ततस्ततः ।वृक्षाद्रिहस्ताहरयस्सम्प्रतस्थूरणाजिरम् ।।।।

ແລ້ວພວກເຂົາກໍຝືນກົດຄວາມທຸກໃຈ ໃຫ້ສະຫງົບລົງ ແລະມາຊຸມນຸມກັນອີກຈາກຫຼາຍທິດ; ຖືຕົ້ນໄມ້ແລະຫີນຜາໄວ້ໃນມື ນັກຮົບວານະຣາກໍມຸ່ງໜ້າໄປສູ່ສະໜາມຮົບ.

Verse 9

तेनिवृत्यतुसङ्कृद्धाःकुम्भकर्णंवनौकसः ।निर्जघ्नुःपरमक्रुद्धास्समदाइवकुञ्जराः ।।।।

ພວກຜູ້ຢູ່ໃນປ່ານັ້ນ ຫັນກັບມາດ້ວຍໂທສະ ແລ້ວຟັນຟາດໃສ່ ກຸມພະກັນນະ ຢ່າງຮຸນແຮງ; ໂກດກ້າແລະມີພະລັງ ດຸຈຊ້າງຕົກມັນ.

Verse 10

प्रांशुभिर्गिरिशृङ्गैश्चशिलाभिश्चमहाबलः ।पादपैःपुष्पिताग्रैश्चहन्यमानो न कम्पते ।।।।

ແມ່ນແຕ່ຖືກຟາດຟັນດ້ວຍຍອດພູສູງ, ກ້ອນຫີນ ແລະ ຕົ້ນໄມ້ທີ່ປາຍກິ່ງບານດອກ ຜູ້ມີພະລັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນກໍບໍ່ສັ່ນຫວັ່ນເລີຍ។

Verse 11

तस्यगात्रेषुपतिताभिद्यन्तेशतशश्शिलाः ।पादपाःपुष्पिताग्राश्चभग्नाःपेतुर्महीतले ।।।।

ເມື່ອມັນຕົກຖືກອະວະກາຍຂອງລາວ ຫີນນັບຮ້ອຍກ້ອນກໍແຕກລະອຽດ; ຕົ້ນໄມ້ທີ່ປາຍກິ່ງບານດອກກໍຫັກພັງ ແລະ ລົ້ມຕົກລົງສູ່ພື້ນດິນ។

Verse 12

सोऽपिसैन्यानिसङ्क्रुद्धोवानराणांमहौजसाम् ।ममन्थपरमायत्तोवनान्यग्निरिवोत्थितः ।।।।

ລາວກໍໂກດເກຣີຍວ ແລ້ວບົດຂະຍີ້ກອງທັບຂອງນັກຮົບວານະຣະຜູ້ມີພະລັງອັນແກ່ກ້າ ດ້ວຍກຳລັງສຸດທ້າຍ—ດັ່ງໄຟລຸກໂຊນທີ່ຜຸດຂຶ້ນເພື່ອເຜົາຜານປ່າໄມ້।

Verse 13

लोहितार्द्रास्तुबहवश्शेरतेवानरर्षभाः ।निरस्तांपतिताभूमौताम्रपुष्पाइवद्रुमाः ।।।।

ວານະຣະວິລະຊົນຫຼາຍຄົນ ດຸດັ່ງໂຄອຸສະພະ ນອນຢູ່ນັ້ນດ້ວຍເລືອດຊຸ່ມ; ຖືກສະບັດທິ້ງຕົກລົງສູ່ພື້ນດິນ ດັ່ງຕົ້ນໄມ້ທີ່ມີດອກສີແດງດັ່ງທອງແດງ ຖືກໂຄ່ນລົ້ມລົງ।

Verse 14

लङ्घयन्तःप्रधावन्तोवानरानावलोकयन् ।केचित्समुद्रेपतिताःकेचिद्गगनमास्थिताः ।।।।

ພວກວານະຣະທະຫານກະໂດດແລະວິ່ງພຸ້ນໄປ ບໍ່ແມ່ນແຕ່ຫັນກັບໄປເບິ່ງ; ບາງພວກຕົກລົງສູ່ທະເລ ແລະ ບາງພວກກໍພຸ້ນຂຶ້ນສູ່ຟ້າອາກາດ។

Verse 15

वध्यमानास्तुतेवीराराक्षसेन च लीलया ।सागरंयेनतेतीर्णाःपथातेनदुद्रुवुः ।।।।

ແມ່ນແຕ່ເປັນວິລະຊົນ ແຕ່ເມື່ອຖືກຣາກຊະນັ້ນຟັນຟາດດັ່ງຫຼິ້ນຢ່າງງ່າຍດາຍ ພວກເຂົາກໍຫນີຕາມເສັ້ນທາງເກົ່າ ທີ່ເຄີຍຂ້າມມະຫາສະໝຸດມາ

Verse 16

तेस्थलानितदानिम्नंविवर्णमानाभयात् ।ऋक्षावृक्षान् समारूढाःकेचित्पर्वतमाश्रिताः ।।।।

ໃນເວລານັ້ນ ດ້ວຍຄວາມຢ້ານກົວ ໃບໜ້າພວກເຂົາຊີດເຜືອດ ແລະຮີບຮ້ອນໄປຫາທີ່ລຸ່ມ; ບາງພວກຫມີປີນຂຶ້ນຕົ້ນໄມ້ ແລະບາງພວກເຂົາເຂົ້າພຶ່ງພາພູເຂົາ

Verse 17

ममज्जुरर्णवेकेचिद्गुहाःकेचित्समाश्रिताः ।निपेतुःकेचिदपरेकेचिन्नैवावतस्थिरे ।।।।केचिद्भूमौनिपतिताःकेचित्सुप्तामृताइव ।

ບາງພວກຈົມລົງໃນທະເລແລະຈົນຈົມຕາຍ; ບາງພວກເຂົ້າໄປພຶ່ງພາຖ້ຳ. ບາງພວກລົ້ມລົງຢ່າງອ່ອນແຮງ ບາງພວກກໍບໍ່ອາດຢືນຢັນໄດ້; ບາງພວກຕົກລົງກັບພື້ນ ແລະບາງພວກນອນນິ່ງດັ່ງຄົນຕາຍໃນນິທຣາ

Verse 18

तान्समीक्ष्याङ्गदोभग्नान्वानरानिदमब्रवीत् ।।।।अवतिष्ठतयुध्यामोनिवर्तध्वंप्लवङ्गमाः ।

ເມື່ອອັງກະດາເຫັນພວກວານອນແຕກພ່າຍແລະຫນີກະຈາຍ ຈຶ່ງກ່າວວ່າ: “ຈົ່ງຢືນຢັນໃຫ້ໝັ້ນ! ຈົ່ງຫັນກັບມາ ໂອ ພວກພລະວັງກະມາ; ພວກເຮົາຈົ່ງຮົບກັນ!”

Verse 19

भग्नानांवो न पश्यामिपरिगम्यमहीमिमाम् ।।।।स्थानंसर्वेनिवर्तध्वंकिंप्राणान् परिरक्षथ ।

ສຳລັບຜູ້ທີ່ແຕກພ່າຍແລະຫນີ ຂ້າບໍ່ເຫັນທີ່ພຶ່ງອັນປອດໄພໃນແຜ່ນດິນນີ້ເລີຍ ແມ່ນແຕ່ຈະທ່ອງໄປທົ່ວໂລກກໍຕາມ. ຈົ່ງຫັນກັບມາທຸກຄົນ; ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຍຶດຕິດຊີວິດ ໂດຍຍອມສູນເສຍເກຍດສັກສີແລະທຳມະ?

Verse 20

निरायुधानांद्रवतामसङ्गगतिपौरुषाः ।।।।दाराह्युपहसिष्यन्ति स वैघातस्तुजीवताम् ।

ໂອ ນັກຮົບຜູ້ກ້າຫານອັນຕ້ານທານບໍ່ໄດ້—ຖ້າພວກເຈົ້າຫນີໄປໂດຍບໍ່ມີອາວຸດ ເມຍຂອງພວກເຈົ້າເອງຈະເຢາະເຍີ້ຍ; ສຳລັບຜູ້ທີ່ຍັງມີຊີວິດຫຼັງຄວາມອັບອາຍນັ້ນ ການຖືກຕຳນິນັ້ນໜັກກວ່າຄວາມຕາຍ.

Verse 21

कुलेषुजातास्सर्वेस्मविस्तीर्णेषुमहत्सु च ।।।।क्वगच्छतभयत्रस्ताःहरयःप्राकृतायथा ।अनार्याःखलुयद्भीतास्त्यक्त्वावीर्यंप्रधावत ।।।।

ພວກເຈົ້າທັງໝົດເກີດໃນວົງຕະກູນໃຫຍ່ ແຜ່ກວ້າງ ແລະມີກຽດ; ແຕ່ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຫນີດ້ວຍຄວາມຢ້ານ ເຫມືອນລີງທົ່ວໄປ? ການຫນີເພາະຢ້ານ ທິ້ງຄວາມກ້າຫານ ແມ່ນບໍ່ສົມກັບຜູ້ສູງສົງແທ້.

Verse 22

कुलेषुजातास्सर्वेस्मविस्तीर्णेषुमहत्सु च ।।6.66.21।।क्वगच्छतभयत्रस्ताःहरयःप्राकृतायथा ।अनार्याःखलुयद्भीतास्त्यक्त्वावीर्यंप्रधावत ।।6.66.22।।

ພວກເຈົ້າທັງໝົດເກີດໃນວົງຕະກູນໃຫຍ່ ແຜ່ກວ້າງ ແລະມີກຽດ; ແຕ່ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຫນີດ້ວຍຄວາມຢ້ານ ເຫມືອນລີງທົ່ວໄປ? ການຫນີເພາະຢ້ານ ທິ້ງຄວາມກ້າຫານ ແມ່ນບໍ່ສົມກັບຜູ້ສູງສົງແທ້.

Verse 23

विकत्थनानिवोयानि तदावैजनसंसदि ।तानिवःक्वनुयातानिसोदग्राणिम हितानि च ।।।।

ຄຳອວດອ້າງຂອງພວກເຈົ້າທີ່ເຄີຍເວົ້າໄວ້ໃນທີ່ປະຊຸມມະຫາຊົນ—ທັງກ້າຫານດັງກ້ອງ ແລະຖືກຍົກຍ້ອງ—ບັດນີ້ໄປຢູ່ໃສແລ້ວ?

Verse 24

भीरुप्रवादाश्श्रूयन्तेयस्तुजीवतिधिक्कृतः ।मार्गस्सत्पुरुषैर्जष्टःसेव्यतांत्यज्यतांभयम् ।।।।

ຜູ້ຄົນຍ່ອມເວົ້າຕິຕຽນວ່າ «ຂີ້ຂະຫຍານ» ຕໍ່ຜູ້ທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ຫຼັງຄວາມອັບອາຍ—ນ່າລະອາຍແທ້. ຈົ່ງເດີນຕາມທາງທີ່ສັດບຸລຸດຍຶດຖື ແລະບຳເນົາຕາມນັ້ນ—ຈົ່ງລະທິ້ງຄວາມຢ້ານກົວ.

Verse 25

शयामहेऽनिहताःपृथिव्यामल्पजीविताः ।दुष्प्रापंब्रह्मलोकंवाप्राप्नुयामोयुधिसूदिता ।।।।

ແມ່ນແຕ່ອາຍຸຂອງພວກເຮົາຈະສັ້ນ ແລະຖືກສັງຫານລົ້ມລົງໃນສະໜາມຮົບຢູ່ເທິງພື້ນດິນ ໂດຍມະຫາມະລະນະໃນສົງຄາມນັ້ນ ພວກເຮົາອາດຈະບັນລຸພຣະຫມະໂລກ ອັນເຂົ້າເຖິງໄດ້ຍາກ.

Verse 26

सम्प्राप्नुयामःकीर्तिंवानिहत्वाशत्रुमाहवे ।जीवितंवीरलोकस्यमोक्ष्यामोवसुवानराः ।।।।

ຖ້າພວກເຮົາສັງຫານສັດຕູໃນສະໜາມຮົບ ພວກເຮົາຈະໄດ້ກີຣຕິ (ຊື່ສຽງກຽດສັກ). ຖ້າບໍ່ໄດ້ ເມື່ອວາງຊີວິດລົງ ພວກເຮົາຈະຖືກປົດປ່ອຍໄປສູ່ໂລກຂອງວີຣະຊົນ—ໂອ ນັກຮົບວານະຣາ.

Verse 27

न कुम्भकर्णःकाकुत्स्थंदृष्टवाजीवन् गमिष्यति ।दीप्यमानमिवासाद्यपतङ्गोज्वलनंयथा ।।।।

ກຸມພະກັນຈະບໍ່ອາດຈາກໄປທັງຍັງມີຊີວິດ ເມື່ອໄດ້ປະເຊີນໜ້າກັບກາກຸດສະຖະແລ້ວ; ດັ່ງແມງເມົ້າບິນເຂົ້າຫາໄຟທີ່ລຸກໂພງ ຍ່ອມຫນີບໍ່ພົ້ນ.

Verse 28

लायनेनचोद्धिष्टाःप्राणान् रक्षामहेवयम् ।एकेनबहवोभग्नायशोनाशंगमिष्यति ।।।।

ແມ່ນແຕ່ພວກເຮົາເປັນນັກຮົບມີຊື່ສຽງ ແລະຖືກຄັດເລືອກ ແຕ່ຖ້າພວກເຮົາຮັກສາຊີວິດດ້ວຍການຫນີ—ແມ່ນແຕ່ຫຼາຍຄົນຖືກທຳລາຍໂດຍສັດຕູພຽງຜູ້ດຽວ—ກຽດສັກ (ຍະສ) ຂອງພວກເຮົາຈະສູນສິ້ນ.

Verse 29

एवंब्रुवाणंतंशूरमङ्गदंकनकाङ्गदम् ।द्रवमाणास्ततोवाक्यमूचुःशूरुविगर्हितम् ।।।।

ເມື່ອວີຣະບຸລຸດ ອັງກະດະ ຜູ້ປະດັບພາຫຸຣັດທອງ ເວົ້າດັ່ງນັ້ນ ພວກວານອນທີ່ກຳລັງແຕກໜີ ກໍຕອບກັບດ້ວຍຖ້ອຍຄຳທີ່ວີຣະຊົນພຶງຕຳນິ

Verse 30

कृतंनःकदनंघोरंकुम्भकर्णेनरक्षसा ।न स्थानकालोगच्छामोदयितंजीवितंहिनः ।।।।

ກຸມພະກັນ ຣາກສະສະ ໄດ້ກໍ່ເຮັດການຂ້າຟັນອັນນ່າສະພຶງກົວໃຫ້ແກ່ພວກເຮົາ. ບໍ່ແມ່ນເວລາຈະຢືນຢັນ; ໄປເຖີດ, ເພາະຊີວິດແມ່ນທີ່ຮັກຂອງພວກເຮົາ

Verse 31

एतावदुक्त्वावचनंसर्वेतेभेजिरेदिशः ।भीमंभीमाक्षमायान्तंदृष्टवावानरयूथपाः ।।।।

ເມື່ອເວົ້າແຕ່ພຽງນັ້ນແລ້ວ ຫົວໜ້າຝູງວານອນທັງຫມົດ ເມື່ອເຫັນຜູ້ນ່າຢ້ານ ຜູ້ມີດວງຕາດຸຮ້າຍ ກຳລັງກ້າວເຂົ້າມາ ກໍພາກັນແຕກກະຈາຍໄປທຸກທິດ

Verse 32

द्रवमाणस्तुतेवीराअङ्गदेनवलीमुखाः ।सान्त्वैश्चैहनुमानैश्चततस्सर्वेनिवर्तिताः ।।।।

ແມ່ນແຕ່ວີຣະຊົນເຫຼົ່ານັ້ນກຳລັງແຕກໜີ ແຕ່ອັງກະດະ ພ້ອມດ້ວຍ ຫນຸມານ ໄດ້ປອບໂຍນ ແລະຍົກອຸປະມາອັນມີເຫດຜົນ ຈົນເຮັດໃຫ້ນັກຮົບວານອນທັງຫມົດຫັນກັບຄືນມາ

Verse 33

प्रहर्षमुपनीताश्चवालिपुत्रेणधीमता ।आज्ञाप्रतीक्षास्तस्थुश्चसर्वेवानरयूथपाः ।।।।

ເມື່ອບຸດຜູ້ມີປັນຍາຂອງວາລີໄດ້ປຸກໃຈໃຫ້ຮື້ນເຮືອງແລ້ວ ຫົວໜ້າກອງວານອນທັງປວງກໍຢືນພ້ອມ ຄອຍຮັບຄໍາສັ່ງ.

Verse 34

ऋषभशरभमैन्दधूम्रनीलाःकुमुदसुषेणगवाक्षरम्भताराः ।द्विविदपनसवायुपुत्रमुख्यास्त्वरिततराभिमुखंरणं ।।।।

ຣິສະພະ ສະຣະພະ ໄມນດະ ທູມຣະ ນີລະ; ກຸມຸດະ ສຸເສນະ ກະວາກສະ ຣັມພະ ແລະ ຕາຣາ—ໂດຍມີ ດວິວິດະ ປະນະສະ ແລະ ບຸດແຫ່ງພະວາຍຸ (ຫນຸມານ) ເປັນຫົວໜ້າ—ພາກັນເຮັ່ງຮີບມຸ່ງໜ້າໄປສູ່ສະໜາມຮົບ.