Sarga 34
सरमायाḥ सीतासान्त्वनम् तथा रावणनिश्चयश्रवणम् (Saarana Consoles Sita and Reports Ravana’s Resolve)
युद्धकाण्ड
ສະກະນີ້ເປັນຊ່ວງຄັ້ນທາງຈິດທຳອັນອ່ອນໂຍນໃນກາງຢຸດທະການ, ໃຊ້ບົດສົນທະນາທີ່ໃກ້ຊິດເພື່ອເຮັດໃຫ້ເຈດຈຳນົງທາງການເມືອງແຈ້ງຊັດ ແລະປະຄອງຄວາມໝັ້ນຄົງໃນໃຈຂອງນາງສີຕາ. ສາຣະມາ ຜູ້ຮູ້ການເວລາ ເວົ້າດ້ວຍຮອຍຍິ້ມອ່ອນໂຍນ ປອບໂຍນຈົນຄວາມໂສກຂອງສີຕາຄ່ອຍໆຈາງລົງ ເຫມືອນດິນແຫ້ງໄດ້ຝົນຊຸ່ມ. ສີຕາເຜີຍຄວາມກັງວົນ: ກົວມາຍາຂອງຣາວະນະ, ຄຳຂູ່ຊ້ຳໆ, ແລະການຄຸມເຂັ້ມຂອງນາງຣັກຂະສີໃນອະໂສກະວາຕິກາ. ນາງຂໍໃຫ້ສາຣະມາໄປສືບຂ່າວທີ່ແນ່ນອນເຖິງການຕັດສິນໃຈທີ່ຕັ້ງໝັ້ນຂອງຣາວະນະ. ສາຣະມາຮັບໜ້າທີ່ ເຂົ້າໄປພົບຣາວະນະ ຟັງການປຶກສາກັບອຳມາດ ແລ້ວກັບມາຢ່າງວ່ອງໄວ; ສີຕາກອດຕ້ອນຮັບ ໃຫ້ນັ່ງ ແລະຮ້ອງຂໍໃຫ້ເວົ້າຄວາມຈິງ. ສາຣະມາລາຍງານວ່າ ແມ່ຂອງຣາວະນະ (ໄກກະສີ) ແລະອຳມາດເຖົ້າ ອະວິດທະ ແນະນຳໃຫ້ປ່ອຍນາງໄມທິລີດ້ວຍກຽດສັກສີ ແລະຍົກຫຼັກຖານພະລັງຂອງພຣະຣາມ—ການທຳລາຍຊະນະສະຖານ, ຮານຸມານຂ້າມມະຫາສະໝຸດ ແລະການປະຫານທີ່ເກີດຂຶ້ນ. ແຕ່ຣາວະນະເຫມືອນຄົນຂີ້ຕື່ນຫວງຊັບ ບໍ່ຍອມປ່ອຍ ນອກເສຍແຕ່ຈະຖືກບັງຄັບດ້ວຍຄວາມຕາຍໃນສົງຄາມ. ທ້າຍສະກະ ສຽງກອງ, ສັງຂ໌ ແລະສຽງໂຮຮ້ອງຂອງວານອນສັ່ນສະເທືອນແຜ່ນດິນ ເຮັດໃຫ້ບໍລິວານຣັກຂະສະຫົວໃຈຕົກ ແລະຊີ້ລາງຮ້າຍເຖິງການພັງທະລາຍທາງຍຸດທະສາດທີ່ໃກ້ເຂົ້າມາ ເນື່ອງຈາກຄວາມຜິດພາດຂອງກະສັດຂອງເຂົາເອງ.
Shlokas
Verse 1
अथतांजातन्तापांतेनवाक्येनमोहिताम् ।सरमाह्लादयामासमहींघौरीमिवाम्भसा ।।।।
ຕໍ່ມາ ສະຣະມາໄດ້ປອບໂຍນໃຫ້ນາງສີຕາ—ຜູ້ເກີດຄວາມຮ້ອນຮົນແຫ່ງທຸກຂ໌ ແລະຈິດໃຈຖືກຄຳນັ້ນຊັກນຳ—ໃຫ້ຊື່ນບານ ດັ່ງນ້ຳຝົນຊຸກຊື້ນແຜ່ນດິນທີ່ແຫ້ງແລ້ງ.
Verse 2
ततस्तस्याहितंसख्याश्चिकीर्षन्तीसखीवचः ।उवाचकालेकालज्ञास्मितपूर्वाभिभाषिणी ।।।।
ຕໍ່ມາ ນາງສາຣະມາ ເພື່ອນສະໜິດຂອງນາງສີຕາ ປາຖະນາຈະເຮັດສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດ ແລະຮູ້ການເວລາອັນຄວນ ຈຶ່ງຍິ້ມອ່ອນໆກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງກ່າວຖ້ອຍຄໍາແນະນໍາໃນການນັ້ນ
Verse 3
उत्सहेयमहंगत्वात्वद्वाक्यमसितेक्षणे: ।निवेद्यकुशलंरामेप्रतिच्छन्नानिवर्तितुम् ।।।।
ໂອ ສີຕາຜູ້ມີນັຍນາດຳ, ຂ້າພ້ອມຈະໄປຫາພຣະຣາມ ເພື່ອທູນຖ້ອຍຄຳຂອງເຈົ້າ ແລະຂ່າວຄວາມສະຫວັດດີຂອງເຈົ້າ ແລ້ວຈຶ່ງກັບຄືນມາອີກ ໂດຍຍັງຄົງຊ່ອນກາຍບໍ່ໃຫ້ຣາວະນະຮູ້ເຫັນ।
Verse 4
नहिमेक्रममाणायानिरालम्बेविहायसि ।समर्थोगतिमन्वेतुंपवनोगरुडोऽपिवा ।।।।
ເພາະເມື່ອຂ້າເຄື່ອນໄປໃນອາກາດອັນຫາທີ່ພຶ່ງພາບໍ່ໄດ້ ແມ່ນແຕ່ເທວະພະຍຸ ຫຼືກະທັ້ງພຣະຄຣຸດ ກໍບໍ່ອາດຕາມທັນເສັ້ນທາງການເຄື່ອນຂອງຂ້າໄດ້।
Verse 5
एवंब्रुवाणांतांसीतासरमांपुनरब्रवीत् ।मधुरंश्लक्क्षणयावाचापूर्वशोकाभिपन्नया ।।।।
ເມື່ອສະຣະມາເວົ້າດັ່ງນັ້ນ ສີຕາ—ຜູ້ເຄີຍຖືກຄວາມໂສກເສົ້າຄອບງຳມາກ່ອນ—ກໍໄດ້ກ່າວຕອບນາງອີກຄັ້ງ ດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອ່ອນໂຍນ ແລະຫວານລະມຸນ។
Verse 6
समर्थागगनंगन्तुमपिवात्वंरसातलम् ।अवगच्छाम्यकर्तव्यंकर्तव्यंतेमदन्तरे ।।।।
ເຈົ້າສາມາດໄປຕາມຟ້າໄດ້ ຫຼືແມ່ນແຕ່ລົງໄປຮອດຣະສາຕະລະ (ໂລກໃຕ້); ຂ້າພະເຈົ້າເຂົ້າໃຈວ່າເພື່ອຂ້າພະເຈົ້າ ເຈົ້າຈະກະທຳໄດ້ແມ່ນແຕ່ສິ່ງທີ່ເບິ່ງຄືບໍ່ອາດເຮັດໄດ້ ເພາະເຈົ້າຖືວ່າເປັນໜ້າທີ່ຕາມທຳມະຂອງເຈົ້າ
Verse 7
मत्प्रियंयदिकर्तव्यंयदिबुद्धि: स्थिरातव ।ज्ञातुमिच्छामितंगत्वाकिंकरोतीतिरावणः ।।।।
ຖ້າເຈົ້າປາຖະໜາຈະເຮັດສິ່ງທີ່ຖືກໃຈຂ້າພະເຈົ້າຢ່າງແທ້ຈິງ ແລະຖ້າຄວາມຕັ້ງໃຈຂອງເຈົ້າໝັ້ນຄົງ ກໍຈົ່ງໄປສືບຮູ້ວ່າ ບັດນີ້ ຣາວະນະ ກຳລັງເຮັດຫຍັງ; ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະຮູ້
Verse 8
सहिमायाबलःक्रूरोरावणश्शत्रुरावणः ।मांमोहयतिदुष्टात्मापीतामात्रेववारुणी ।।।।
ເພາະຣາວະນະນັ້ນ—ໂຫດຮ້າຍ ມີພະລັງດ້ວຍມາຍາ ເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ສັດຕູຄຳຄວນ—ເຮັດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຫຼົງງົງດ້ວຍໃຈຊົ່ວຂອງມັນ ດຸຈສຸລາທີ່ເຮັດໃຫ້ເມົາທັນທີເມື່ອດື່ມ
Verse 9
तर्जापयतिमांनित्यंभर्त्सापयतिचासकृत् ।राक्षसीभिस्सुघूराभिर्यामांरक्षन्तिनित्यशः ।।।।
ມັນຂູ່ຂວັນຂ້າພະເຈົ້າຢູ່ເປັນນິດ ແລະດ່າທໍ້ຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ; ພ້ອມທັງນາງຣັກສະສີທີ່ນ່າຢ້ານຢ່າງຍິ່ງ ຜູ້ຄຸ້ມກັນຂ້າພະເຈົ້າຢູ່ຕະຫຼອດ ກໍຂົ່ມໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຫວາດຫວັນທຸກເວລາ
Verse 10
उद्विग्नाशङ्किताचास्मिनस्वस्थंचमनोमम ।तद्भयाच्चाहमुद्विग्नाअशोकवनिकांगता ।।।।
ຂ້າພະເຈົ້າຫວັ່ນໄຫວ ແລະເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມສົງໄສ; ໃຈຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ສະຫງົບ. ເນື່ອງຈາກຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ເຂົາ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງມາສູ່ສວນອະໂສກາ ແຕ່ຢູ່ນີ້ກໍຍັງກະວົນກະວາຍດ້ວຍຄວາມຢ້ານນັ້ນ។
Verse 11
यदिनामकथातस्यनिश्चितंवापियद्भवेत् ।निवेदयेथास्सर्वंतत्परोमेस्यादमनुग्रहः ।।।।
ບໍ່ວ່າເຂົາຈະຕັ້ງໃຈໄວ້ແນວໃດ ຫຼືການຕັດສິນໃດທີ່ໄດ້ກໍານົດແນ່ນອນແລ້ວ ຂໍໃຫ້ເຈົ້າລາຍງານທັງໝົດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ; ນັ້ນແມ່ນຄວາມເມດຕາອັນຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຕໍ່ຂ້າພະເຈົ້າ។
Verse 12
सात्वेवंब्रुवतींसीतांसरमावल्गुभाषिणी ।उवाचवदनंतस्यास्स्पृशन्तीबाष्पविक्लबम् ।।।।
ເມື່ອສີຕາເວົ້າດັ່ງນັ້ນ ສະຣະມາ ຜູ້ມີວາຈາຫວານອ່ອນ ກໍຕອບກັບ ພ້ອມທັງແຕະຕ້ອງຢ່າງອ່ອນໂຍນ (ເຊັດ) ໃບໜ້າຂອງນາງ ທີ່ສັ່ນໄຫວ ແລະພຣ່າມົວດ້ວຍນ້ໍາຕາ।
Verse 13
एषतेयद्यभिप्रायस्तदागच्छामिजानकी: ।गृह्यशत्रोरभिप्रायमुपावृत्तांचपश्यमाम् ।।।।
ໂອ ຊານະກີ, ຖ້ານີ້ແມ່ນຄວາມປາດຖະໜາຂອງເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະສືບຮູ້ເຈດຈໍານົງຂອງສັດຕູ ແລະເຈົ້າຈະເຫັນຂ້າພະເຈົ້າກັບຄືນມາ।
Verse 14
एवमुक्त्वाततोगत्वासमीपंतस्यरक्षसः ।शुश्रावकथितंतस्यरावणस्यसमन्त्रिणः ।।।।
ເມື່ອເວົ້າດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ນາງກໍໄປໃກ້ຮາກສະນັ້ນ ແລະແອບຟັງຖ້ອຍຄໍາທີ່ຣາວະນະ ກໍາລັງເວົ້າກັບບັນດາມົນຕີຂອງຕົນ។
Verse 15
साश्रुत्वानिश्चयंतस्यनिश्चयज्ञादुरात्मनः ।पुनरेवागमत्क्षिप्रमशोकवनिकांशुभाम् ।।।।
ເມື່ອນາງໄດ້ຟັງ ແລະເຂົ້າໃຈຄວາມຕັ້ງໃຈຂອງຜູ້ໃຈຊົ່ວນັ້ນແລ້ວ ນາງກໍຮີບກັບໄປຍັງສວນອະໂສກອັນງາມອີກຄັ້ງ.
Verse 16
साप्रविष्टाततस्तत्रददर्शजनकात्मजाम् ।प्रतीक्षमाणांस्वामेवभ्रष्टपद्मामिवश्रियम् ।।।।
ເມື່ອເຂົ້າໄປທີ່ນັ້ນ ນາງໄດ້ເຫັນທິດາແຫ່ງຊະນະກະ ນັ່ງຄອຍພຣະສະວາມີຂອງນາງ—ດຸດດັ່ງພຣະສີ (ລັກສະມີ) ຮາວກັບຫຼຸດຈາກອາສນະດອກບົວ.
Verse 17
तांतुसीतापुनःप्राप्तांसरमांवल्गुभाषिणीम् ।परिष्वज्यचसुस्निग्धंददौचस्वयमासनम् ।।।।
ເມື່ອສີຕາເຫັນສະຣະມາກັບມາອີກ—ຜູ້ເວົ້າຈາອ່ອນໂຍນເຕັມໄປດ້ວຍເມດຕາ—ນາງກໍປິຕິຍິ່ງ ແລ້ວກອດດ້ວຍຄວາມສະນິດສະໜົມ ແລະຈັດອາສນະໃຫ້ນາງນັ່ງດ້ວຍຕົນເອງຢ່າງເຄົາລົບ.
Verse 18
इहासीनासुखंसर्वमाख्याहिममतत्त्वतः ।क्रूरस्यनिश्चयंतस्यरावणस्यदुरात्मनः ।।।।
ຈົ່ງນັ່ງຢູ່ນີ້ຢ່າງສະບາຍ ແລ້ວເລົ່າໃຫ້ຂ້າຟັງທຸກຢ່າງຕາມຄວາມຈິງ—ວ່າຣາວະນະຜູ້ໂຫດຮ້າຍ ແລະໃຈຊົ່ວນັ້ນ ໄດ້ຕັ້ງມະຕິຢ່າງໃດ.
Verse 19
एवमुक्तातुसरमासीतयावेपमानया ।कथितंसर्वमाचष्टेरावणस्यसमन्त्रिणः ।।6.33.19।।
ເມື່ອສີຕາຜູ້ສັ່ນສະທ້ານໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນ ສະຣະມາກໍເລົ່າທັງໝົດຢ່າງຄົບຖ້ວນ—ເຖິງການປຶກສາຫາລືຂອງຣາວະນະກັບບັນດາມົນຕີຂອງລາວ.
Verse 20
जनन्याराक्षसेन्द्रोवैत्वन्मोक्षार्थंबृहद्वचः ।अविद्धेनचवैदेहिमन्त्रिवृद्धेनबोधितः ।।6.33.20।।
ໂອ ໄວເທຫີ! ຈອມແຫ່ງຣາກສະສາ ຖືກແມ່ຂອງຕົນ ແລະມະນຕຣີເຖົ້າ ອະວິດທະ ຕັກເຕືອນຊັກຊວນຢ່າງຈິງຈັງ ແລະຍືດຍາວ ເພື່ອໃຫ້ປ່ອຍເຈົ້າ
Verse 21
दीयतामभिसत्कृत्यमनुजेन्द्रायमैथिली ।निदर्शनंतेपर्याप्तंजनस्थानेयदद्भुतम् ।।।।
ຈົ່ງສົ່ງນາງໄມຖິລີຄືນໃຫ້ແກ່ຈອມກະສັດແຫ່ງມະນຸດ ດ້ວຍການສັກກາລະຕາມຄວນ. ເຫດອັນອັດສະຈັນທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຊະນະສະຖານ ເປັນເຄື່ອງຊີ້ບອກພຽງພໍແລ້ວ ວ່າຜົນຂອງການຍົກໂທດທ້າທາຍພຣະອົງເປັນແນວໃດ
Verse 22
लङ्घनंचसमुद्रस्यदर्शनंचहनूमतः ।वधंचरक्षसांयुद्धेकःकुर्यान्मानुषोभुवि ।।।।
ໃນໂລກມະນຸດນີ້ ຜູ້ໃດຈະສາມາດເຮັດໄດ້ເຊັ່ນນີ້: ຮານູມານຂ້າມມະຫາສະໝຸດ, ໄດ້ພົບເຫັນນາງສີຕາ, ແລະສັງຫານພວກຣາກສະສາໃນສົງຄາມ?
Verse 23
एवंसमन्त्रिवृद्धैश्चाविद्धेनबहुभाषितः ।नत्वामुत्पनिहतेमोक्तुमर्थमर्थपरोयथा ।।।।
ແມ່ນແຕ່ຖືກມະນຕຣີເຖົ້າໆ ແລະອະວິດທະ ກ່າວຊັກຊວນຢ່າງຫຼາຍແລະຍືດຍາວແລ້ວກໍຕາມ ລາວກໍຍັງບໍ່ຍອມປ່ອຍເຈົ້າ—ດຸດຄົນຕະໜີ່ທີ່ຍຶດຕິດກັບຊັບສົມບັດທີ່ກັກເກັບໄວ້
Verse 24
नोत्सहत्यमृतोमोक्तुंयुद्धेत्वामितिमैथिली: ।सामात्यस्यनृशंसस्यनिश्चयोह्येषवर्तते ।।।।
ໂອ ໄມຖິລີ! ລາວຈະບໍ່ຍອມປ່ອຍເຈົ້າ ນອກເສຍແຕ່ຈະຕ້ອງຕາຍໃນສະໜາມຮົບ—ນີ້ແມ່ນມະຕິອັນແນ່ນອນຂອງຜູ້ໂຫດຮ້າຍນັ້ນ ພ້ອມດ້ວຍອຳມາດຂອງລາວ។
Verse 25
तदेषासुस्थिराबुद्धिर्मृत्युलोभादुपस्थिता ।भयान्नशक्तस्त्वांमोक्तुमनिरस्तस्संयुगे ।।।।रक्षसानांचसर्वेषामात्मनश्चवधेनहि ।
ຄວາມຕັ້ງໃຈອັນໝັ້ນຄົງນີ້ ເກີດຂຶ້ນໃນລາວເນື່ອງຈາກຄວາມໂລບທີ່ຜູກພັນກັບຄວາມຕາຍ ແລະບັດນີ້ກໍຕັ້ງມັ່ນແນ່ນອນ. ເພາະຄວາມຢ້ານກົວ ລາວຈຶ່ງບໍ່ສາມາດປ່ອຍເຈົ້າໄດ້ ຕາບໃດທີ່ລາວຍັງບໍ່ຖືກຫັກພ່າຍໃນສົງຄາມ; ເພາະໂດຍຄວາມຕາຍນັ້ນແທ້ ຄວາມພິນາດຈຶ່ງຕົກຕໍ່ທັງຫມູ່ຣາກສະ ແລະຕົວລາວເອງ।
Verse 26
निहत्यरावणंसङ् ख्येसर्वथानिशितैश्शरैः ।।।।प्रतिनेष्यतिरामस्त्वामयोध्यामसितेक्षणे: ।
ໂອ ນາງຜູ້ມີນັຍນາດຳ! ເມື່ອພຣະຣາມະປະຫານຣາວະນະໃນສະໜາມຮົບ ດ້ວຍລູກສອນອັນແຫຼມຄົມທຸກປະການແລ້ວ ພຣະອົງຈະນຳເຈົ້າກັບຄືນສູ່ອະໂຍທະຍາ
Verse 27
एतस्मिन्नन्तरेशब्दोभेरीशङ्खसमाकुलः ।।।।श्रुतोवानरसैन्यानांकम्पयन् धरणीतलम् ।
ໃນຂະນະນັ້ນເອງ ສຽງອື້ອອຶງອັນຄຶກຄື້ນ ປະປົນດ້ວຍສຽງກອງຮົບແລະສຽງສັງຂ໌ ດັງຂຶ້ນຈາກກອງທັບວານອນ ດຸດດັ່ງສັ່ນສະເທືອນຜິວໜ້າແຜ່ນດິນ.
Verse 28
श्रुत्वातुतद्वानरसैन्यशब्दंलङ्कागताराक्षसराजभृत्याः ।नष्टौजसोदैन्यरीतचेष्टाःश्रेयोनपश्यन्तिनृपस्यदोषैः ।।।।
ເມື່ອໄດ້ຍິນສຽງກອງທັບວານອນນັ້ນ ບັນດາຂ້າຮັບໃຊ້ຂອງພະຣາຊາຣາກສະຢູ່ໃນລັງກາກໍສູນເສຍກໍາລັງໃຈ ຈົມຢູ່ໃນຄວາມຫມົດຫວັງ ບໍ່ເຫັນທາງອັນດີງາມໃດໆ ເນື່ອງຈາກຄວາມຜິດຂອງຜູ້ປົກຄອງຂອງຕົນ.
Frequently Asked Questions
Sita faces a dharma-sankat of uncertainty: whether to accept consoling words without evidence or demand verified knowledge of Ravana’s intent. She chooses disciplined inquiry—asking Saarana to gather intelligence—balancing emotional vulnerability with responsibility to act prudently.
The sarga teaches that compassion must be paired with truthful reporting, and that counsel (even from elders and a mother) is ineffective when a ruler is governed by possessiveness and fear. Inner steadiness is strengthened by reliable knowledge and supportive companionship.
Aśoka-vāṭikā functions as the captivity-space where surveillance and intimidation operate; Laṅkā is the political center where ministerial deliberation occurs; Janasthāna is invoked as a precedent-proof of Rama’s power; the Ocean crossing underscores Hanuman’s extraordinary agency; the war instruments (bherī-śaṅkha) mark the cultural soundscape of imminent battle.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.