Shloka 64

रावणभवनपरिक्रमणं हनूमतः शोकविचारश्च

Hanuman’s Circuit of Ravana’s Palace and the Crisis of Deliberation

Devanagari script

सिद्धिं मे संविधास्यन्ति देवाः सर्षिगणास्त्विह।।।।ब्रह्मा स्वयंभूर्भगवान् देवाश्चैव दिशन्तु मे।सिद्धिमग्निश्च वायुश्च पुरुहूतश्च वज्रभृत्।।।।वरुणः पाशहस्तश्च सोमादित्यौ तथैव च।अश्विनौ च महात्मानौ मरुतः शर्व एव च।।।।सिद्धिं सर्वाणि भूतानि भूतानां चैव यः प्रभुः।दास्यन्ति मम ये चान्ये ह्यदृष्टाः पथि गोचराः।।।।

Transliteration

siddhiṃ me saṃvidhāsyanti devāḥ sarṣigaṇās tv iha |

brahmā svayaṃbhūr bhagavān devāś caiva diśantu me |

siddhim agniś ca vāyuś ca puruhūtaś ca vajrabhṛt ||

varuṇaḥ pāśahastaś ca somādityau tathaiva ca |

aśvinau ca mahātmānau marutaḥ śarva eva ca ||

siddhiṃ sarvāṇi bhūtāni bhūtānāṃ caiva yaḥ prabhuḥ |

dāsyanti mama ye cānye hy adṛṣṭāḥ pathi gocarāḥ ||

Translation

ໃນທີ່ນີ້ ຂໍໃຫ້ເທວະທັງຫຼາຍພ້ອມດ້ວຍໝູ່ຣິສີ ປະທານຄວາມສຳເລັດແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ. ຂໍໃຫ້ພຣະພຣະຫມາຜູ້ເກີດຂຶ້ນເອງ (ສະວັຍັມພູ) ອັນເປັນພຣະເຈົ້າ ແລະເທວະແຫ່ງທິດທັງປວງ ຈົ່ງປະທານສິດທິແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ. ຂໍໃຫ້ພຣະອັກນີ ແລະພຣະວາຍຸ ພ້ອມທັງພຣະອິນທຣາ—ຜູ້ຖືວັຊຣະ ແລະຜູ້ຖືກເຊີນໃນພິທີຍັຊຍະ (ປຸຣຸຫູຕະ)—ຈົ່ງປະທານຄວາມສຳເລັດ. ຂໍໃຫ້ພຣະວຣຸນະຜູ້ຖືບາສ ແລະພຣະໂສມກັບພຣະອາທິດດ້ວຍ; ພຣະອັສວິນທັງສອງຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ໝູ່ມະຣຸດ ແລະພຣະສັຣວະດ້ວຍ. ຂໍໃຫ້ສັດທັງປວງ ແລະພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງສັດທັງປວງ ຕະຫຼອດຈົນເຖິງສັດທີ່ມອງບໍ່ເຫັນທີ່ເຄື່ອນໄປຕາມທາງຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ຈົ່ງເກື້ອກູນໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າສຳເລັດ

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम; (points to the face described)

• उन्नसम्: high-nosed
• उन्नसम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उन्नस (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण

• पाण्डुर-दन्तम्: white-toothed
• पाण्डुर-दन्तम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाण्डुर (प्रातिपदिक) + दन्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारय (pāṇḍurāḥ dantāḥ yasya)

• अव्रणम्: unwounded/spotless
• अव्रणम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ (नञ्) + व्रण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; नञ्-समासार्थ (woundless)

• शुचि-स्मितम्: pure/pleasant-smiling
• शुचि-स्मितम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक) + स्मित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारय (śuci ca tat smitam)

• पद्म-पलाश-लोचनम्: lotus-petal-eyed
• पद्म-पलाश-लोचनम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पद्म (प्रातिपदिक) + पलाश (प्रातिपदिक) + लोचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; उपमान-तत्पुरुष (padmapalāśa-sadṛśe locane yasya)

• द्रक्ष्ये: shall I see
• द्रक्ष्ये: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम; पुनरुक्ति (refers to the same object)

• आर्या-वदनम्: the noble lady's face
• आर्या-वदनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: आर्या (प्रातिपदिक) + वदन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (āryāyāḥ vadanam)

• कदा: when
• कदा: Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: कदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नार्थक-कालवाचक (interrogative adverb: when)

• नु: indeed/ever (in questions)
• नु: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)
• Form: अव्यय; प्रश्न/अनुनयार्थक-निपात (interrogative particle)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (व्यवहारतः), प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• प्रसन्न-तारा-अधिप-तुल्य-दर्शनम्: having an appearance like the serene moon
• प्रसन्न-तारा-अधिप-तुल्य-दर्शनम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रसन्न (प्रातिपदिक) + तारा (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक) + तुल्य (प्रातिपदिक) + दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (prasannaḥ tārādhipaḥ iva tulyaṃ darśanaṃ yasya = having appearance like the serene lord of stars, i.e., moon)

Context

May all sages, gods, the self-born Brahma, Wind-god, Indra, the wielder of thunderbolt whose name is invoked in sacrifices, Yama, who carries a rope, Varuna give success and Lord Siva help me. May the Sun, Moon, Aswinis Marutas assist me. May the gods of the quarters and the lord of all beings help me to succeed. May those whom I could not see also bring success to me.

Characters & Entities

• Brahmā
• Agni
• Vāyu
• Indra (Puruhūta, Vajrabhṛt)
• Varuṇa
• Soma (Moon)
• Āditya (Sun)
• Aśvins
• Maruts
• Śarva (Śiva)
• Sages (ṛṣi-gaṇa)
• All beings (bhūtāni)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is reliance on righteous support while pursuing a just mission: Hanuman seeks success not by arrogance, but by aligning himself with cosmic order, truth, and protection of the innocent.

What is the narrative situation?

On the verge of entering the guarded Aśoka grove, Hanuman invokes gods, sages, and even unseen beings for the successful completion of his search for Sītā.

Which character virtue is emphasized?

Humility and devotion coupled with resolve: despite immense power, Hanuman prays for guidance and success in service of Rāma’s dharmic cause.