Sarga 1

Verse 1

तपस्स्वाध्यायनिरतं तपस्वी वाग्विदां वरम् ।नारदं परिपप्रच्छ वाल्मीकिर्मुनिपुङ्गवम् ।।।।

ວາລະມີກິ ຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງມຸນີ ໄດ້ທູນຖາມ ພຣະນາຣະດະມຸນີ ຜູ້ເປັນຕະປັສວີ ມຸ່ງໝັ້ນໃນຕະປະ ແລະ ສະວາທະຍາຍ ແລະເປັນເລີດໃນຫມູ່ນັກວາຈາ ແລະຜູ້ຮູ້ພຣະເວດ

Verse 2

कोन्वस्मिन्साम्प्रतं लोके गुणवान्कश्च वीर्यवान् ।धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च सत्यवाक्यो दृढव्रत:।।।।

ໃນໂລກປັດຈຸບັນນີ້ ໃຜໜໍຈຶ່ງເປັນຜູ້ມີຄຸນຄວາມດີແລະຄວາມກ້າຫານ—ຜູ້ຮູ້ທັນພຣະທັມມະ, ຜູ້ກະຕັນຍູ, ຜູ້ເວົ້າຄວາມຈິງ, ແລະຜູ້ໝັ້ນຄົງໃນປະຕິຍານ (ວຣະຕະ) ຂອງຕົນ?

Verse 3

चारित्रेण च को युक्तस्सर्वभूतेषु को हित: ।विद्वान्क: कस्समर्थश्च कश्चैकप्रियदर्शन: ।।।।

ຜູ້ໃດໜໍທີ່ພ້ອມດ້ວຍຈັນຍາອັນສູງສົ່ງ ຜູ້ໃດທີ່ມຸ່ງປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງປວງ; ຜູ້ໃດເປັນບັນດິດແທ້ ຜູ້ໃດມີຄວາມສາມາດ ແລະຜູ້ໃດມີພຣະພັກ/ຮູບລັກງາມເປັນທີ່ຮັກແກ່ທຸກຄົນ?

Verse 4

आत्मवान्को जितक्रोधो द्युतिमान्कोऽनसूयक: ।कस्य बिभ्यति देवाश्च जातरोषस्य संयुगे ।।।।

ໃຜແມ່ນຜູ້ຄອບຄອງຕົນເອງໄດ້? ໃຜແມ່ນຜູ້ຊະນະຄວາມໂກດ? ໃຜແມ່ນຜູ້ສະຫວ່າງໄສ ແລະປາສຈາກຄວາມອິດສາ? ແລະໃຜເມື່ອພຣະພິໂຣດບັງເກີດໃນສົງຄາມ ແມ່ນແຕ່ເທວະທັງຫຼາຍກໍຍັງຫວາດຫວັ່ນ?

Verse 5

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं परं कौतूहलं हि मे ।महर्षे त्वं समर्थोऽसि ज्ञातुमेवंविधं नरम् ।।।।

ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະໄດ້ຟັງເລື່ອງນີ້ ເພາະຄວາມຢາກຮູ້ຂອງຂ້າພະເຈົ້າໃຫຍ່ຫຼາຍ. ໂອ ມະຫາ຤ິສີ, ທ່ານສາມາດຮູ້ໄດ້ເຖິງບຸລຸດຜູ້ມີຄຸນລັກສະນະເຊັ່ນນັ້ນ

Verse 6

श्रुत्वा चैतत्ित्रलोकज्ञो वाल्मीकेर्नारदो वच: ।श्रूयतामिति चामन्त्त्र्य प्रहृष्टो वाक्यमब्रवीत् ।।।।

ເມື່ອນາຣະດ ຜູ້ຮູ້ແຈ້ງໄຕຣໂລກ ໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງວາລມີກິແລ້ວ ກໍເຊີນວ່າ “ຈົ່ງຟັງເຖີດ” ແລະດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ ຈຶ່ງເລີ່ມກ່າວວາຈາ

Verse 7

बहवो दुर्लभाश्चैव ये त्वया कीर्तिता गुणा: ।मुने वक्ष्याम्यहं बुद्ध्वा तैर्युक्तश्श्रूयतान्नर: ।।।।

ໂອ ມຸນີ, ຄຸນຄ່າຫຼາຍປະການທີ່ທ່ານໄດ້ກ່າວນັ້ນ ແທ້ຈິງແລ້ວຫາຍາກໃນມະນຸດ. ຂ້າໄດ້ພິຈາລະນາຮູ້ແລ້ວວ່າມີຜູ້ໜຶ່ງປະກອບດ້ວຍຄຸນເຫຼົ່ານັ້ນ; ບັດນີ້ຂ້າຈະເລົ່າ—ຈົ່ງຟັງ—ເຖິງບຸລຸດນັ້ນ

Verse 8

इक्ष्वाकुवंशप्रभवो रामो नाम जनैश्श्रुत: ।नियतात्मा महावीर्यो द्युतिमान्धृतिमान् वशी ।।।।

ພຣະຣາມ ຜູ້ບັງເກີດໃນວົງສາອິກສະວາກຸ ເປັນທີ່ເລື່ອງລືໃນຫມູ່ຊົນດ້ວຍນາມ “ຣາມ”; ຊົງສຳຮວມຈິດ, ກ້າຫານຍິ່ງ, ສະຫວ່າງໄສ, ອົດທົນໝັ້ນຄົງ, ແລະຊົງຄອບຄອງອິນທຣີຍທັງປວງ

Verse 9

बुद्धिमान्नीतिमान्वाग्मी श्रीमान् शत्रुनिबर्हण: ।विपुलांसो महाबाहु: कम्बुग्रीवो महाहनु: ।।।।

ພຣະອົງ (ພຣະຣາມ) ຊານປັນຍາຢ່າງລຶກຊຶ້ງ ມັ່ນຄົງໃນນີຕິແລະທັມ ວາຈາໄພເຮາະ ແລະສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍສີຣີ; ເປັນຜູ້ທຳລາຍສັດຕູ. ບ່າກວ້າງ ແຂນແຮງກ້າ ຄໍດັ່ງສັງຂ໌ ແລະຄາງແຂງແຮງໂດດເດັ່ນ.

Verse 10

महोरस्को महेष्वासो गूढजत्रुररिन्दमः ।आजानुबाहुस्सुशिरास्सुललाटस्सुविक्रमः ।।।।

ພຣະອົງອົກກວ້າງ ເປັນຜູ້ຊົງຄັນທະນູອັນຍິ່ງ ກະດູກຄໍແຂງແຮງ ເປັນຜູ້ຂົ່ມຂັບສັດຕູ; ແຂນຍາວຈົນເຖິງຂໍ້ເຂົ່າ ພຣະເສຍສົງ່າ ພຣະນະລາດງາມ ແລະພຣະວິກຣະມະໂດດເດັ່ນ

Verse 11

समस्समविभक्ताङ्गस्स्निग्धवर्ण: प्रतापवान् ।पीनवक्षा विशालाक्षो लक्ष्मीवान् शुभलक्षणः ।। ।।

ພຣະອົງບໍ່ສູງເກີນ ບໍ່ເຕີ້ຍເກີນ ອະວັຍວະສົມສ່ວນ ຜິວພັນຜ່ອງໃສມີຣັດສະມີ ແລະມີພຣະປະຕາປ; ອົກເຕັມ ດວງຕາກວ້າງ ມີສິຣີແຫ່ງພຣະລັກສະມີ ແລະມີລັກສະນະມົງຄຸນ

Verse 12

धर्मज्ञस्सत्यसन्धश्च प्रजानां च हिते रतः ।यशस्वी ज्ञानसम्पन्नश्शुचिर्वश्यस्समाधिमान् ।।।।

ພຣະອົງຮູ້ທັນທຳ ຍຶດຫມັ້ນໃນສັດຈະ ແລະມຸ່ງໝັ້ນໃນປະໂຫຍດສຸກຂອງປະຊາ; ມີຊື່ສຽງ ພ້ອມປັນຍາ ບໍລິສຸດ ຍອມຮັບຄຳນຳທາງອັນຖືກຕ້ອງ ແລະມີສະມາທິແນ່ວແນ່ໃນຈຸດປະສົງ

Verse 13

प्रजापतिसमश्श्रीमान् धाता रिपुनिषूदनः ।रक्षिता जीवलोकस्य धर्मस्य परिरक्षिता ।।।।

ພຣະອົງສົງ່າງາມດຸຈພຣະປຣະຊາປະຕິ ເປັນຜູ້ຄ້ຳຈຸນດຸຈທາຕາ ແລະເປັນຜູ້ທຳລາຍກຳລັງສັດຕູ; ເປັນຜູ້ພິທັກສັດມີຊີວິດໃນໂລກ ແລະເປັນຜູ້ປົກປ້ອງທຳມະຢ່າງໝັ້ນຄົງ

Verse 14

रक्षिता स्वस्य धर्मस्य स्वजनस्य च रक्षिता ।वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो धनुर्वेदे च निष्ठितः ।।।।

ພຣະອົງຊົງພິທັກຮັກສາຣາຊະທັມຂອງພຣະອົງ ແລະຄຸ້ມຄອງປະຊາຊົນຂອງພຣະອົງ; ຊົງຮູ້ແຈ້ງສານະແທ້ແຫ່ງເວດາ ແລະເວດາງຄະ ທັງຫຼາຍ, ແລະຊົງຕັ້ງມັ່ນຊໍານານໃນທະນຸຣເວດ ຄືວິຊາທະນູແລະຍຸດທະສາດ.

Verse 15

सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञस्स्मृतिमान्प्रतिभानवान् ।सर्वलोकप्रियस्साधुरदीनात्मा विचक्षणः ।।।।

ພຣະອົງຊົງຮູ້ແຈ້ງແກ່ນຄວາມໝາຍແຫ່ງຊາສະຕຣາທັງປວງ, ຊົງມີຄວາມຈໍາແມ່ນຍໍ ແລະປັນຍາແຫຼມຄົມ; ເປັນທີ່ຮັກຂອງຊົນທັງຫຼາຍ, ສຸພາບແລະເປັນສາທຸ, ຈິດໃຈໝັ້ນຄົງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ, ແລະຮອບຄອບໃນການກະທໍາ.

Verse 16

सर्वदाभिगतस्सद्भिस्समुद्र इव सिन्धुभिः ।आर्यस्सर्वसमश्चैव सदैकप्रियदर्शनः ।।।।

ພຣະອົງຊົງເຂົ້າເຖິງໄດ້ທຸກເວລາສໍາລັບຜູ້ດີ ດັ່ງສະມຸດທີ່ແມ່ນ້ໍາທັງຫຼາຍໄຫຼເຂົ້າຫາ; ຊົງເປັນອາຣະຍະຜູ້ສູງສົ່ງ, ຊົງເຫັນທຸກຄົນເທົ່າທຽມ, ແລະຊົງມີພຣະພັກອ່ອນໂຍນນ່າຊົມຢູ່ເສມອ.

Verse 17

स च सर्वगुणोपेत: कौसल्यानन्दवर्धन: ।समुद्र इव गाम्भीर्ये धैर्येण हिमवानिव ।।।।

ແລະພຣະອົງນັ້ນ ຜູ້ພ້ອມດ້ວຍຄຸນທຳທັງປວງ ເພີ່ມພູນຄວາມປິຕິໃຫ້ແກ່ນາງເກົາສັລຍາ ມີຄວາມເລິກລ້ຳດຸດມະຫາສະໝຸດ ແລະມີຄວາມກ້າຫານມັ່ນຄົງດຸດພູຫິມະວານ (ຫິມາລັຍ)

Verse 18

विष्णुना सदृशो वीर्ये सोमवत्प्रियदर्शनः ।कालाग्निसदृशः क्रोधे क्षमया पृथिवीसमः ।।।।धनदेन समस्त्यागे सत्ये धर्म इवापरः ।

ໃນພະລັງກຳລັງກ້າຫານ ພຣະອົງດຸດພຣະວິສນຸ; ໃນຄວາມງາມອັນນ່າຊົມ ດຸດດວງຈັນ. ໃນຄວາມໂກດ ດຸດໄຟແຫ່ງປຣະລະຍະ; ໃນຄວາມອົດທົນ ເທົ່າກັບແຜ່ນດິນ. ໃນການໃຫ້ທານ ດຸດທະນະດາ (ກຸເບຣ); ແລະໃນຄວາມຈິງ ດຸດພຣະທັມມະເອງທີ່ປາກົດ

Verse 19

तमेवं गुणसम्पन्नं रामं सत्यपराक्रमम् ।।।।ज्येष्ठं श्रेष्ठगुणैर्युक्तं प्रियं दशरथस्सुतम् ।प्रकृतीनां हितैर्युक्तं प्रकृतिप्रियकाम्यया ।।।।यौवराज्येन संयोक्तुमैच्छत्प्रीत्या महीपति: ।

ເມື່ອເຫັນພຣະຣາມຜູ້ພ້ອມດ້ວຍຄຸນທຳດັ່ງນີ້—ຜູ້ມີວິລະກຳຕັ້ງຢູ່ໃນຄວາມຈິງ—ເປັນພຣະຣາຊະບຸດອົງໃຫຍ່ ປະດັບດ້ວຍຄຸນອັນປະເສີດ ແລະເປັນທີ່ຮັກຂອງທ້າວທະສະຣະຖ; ຜູ້ມຸ່ງປະໂຫຍດແກ່ປະຊາ ແລະປາຖະໜາສິ່ງທີ່ປະຊາພໍໃຈ—ພຣະມະຫາກະສັດຜູ້ຄອງແຜ່ນດິນ ດ້ວຍຄວາມຮັກ ຈຶ່ງປາຖະໜາຈະສະຖາປະນາພຣະອົງເປັນຢຸວະຣາຊ (ອົງຣັດທາຍາດ)

Verse 20

तमेवं गुणसम्पन्नं रामं सत्यपराक्रमम् ।।1.1.19।।ज्येष्ठं श्रेष्ठगुणैर्युक्तं प्रियं दशरथस्सुतम् । प्रकृतीनां हितैर्युक्तं प्रकृतिप्रियकाम्यया ।।1.1.20।।यौवराज्येन संयोक्तुमैच्छत्प्रीत्या महीपति: ।

ເມື່ອເຫັນພຣະຣາມຜູ້ພ້ອມດ້ວຍຄຸນທຳດັ່ງນີ້—ຜູ້ມີວິລະກຳຕັ້ງຢູ່ໃນຄວາມຈິງ—ເປັນພຣະຣາຊະບຸດອົງໃຫຍ່ ປະດັບດ້ວຍຄຸນອັນປະເສີດ ແລະເປັນທີ່ຮັກຂອງທ້າວທະສະຣະຖ; ຜູ້ມຸ່ງປະໂຫຍດແກ່ປະຊາ ແລະປາຖະໜາສິ່ງທີ່ປະຊາພໍໃຈ—ພຣະມະຫາກະສັດຜູ້ຄອງແຜ່ນດິນ ດ້ວຍຄວາມຮັກ ຈຶ່ງປາຖະໜາຈະສະຖາປະນາພຣະອົງເປັນຢຸວະຣາຊ (ອົງຣັດທາຍາດ)

Verse 21

तस्याभिषेकसम्भारान्दृष्ट्वा भार्याऽथ कैकयी ।।।।पूर्वं दत्तवरा देवी वरमेनमयाचत ।विवासनं च रामस्य भरतस्याभिषेचनम् ।।।।

ຕໍ່ມາ ເມື່ອນາງໄກເກຍີ—ພຣະມະເຫສີຜູ້ເຄີຍໄດ້ຮັບພຣະພອນ (ວຣະ) ໄວ້ແຕ່ກ່ອນ—ເຫັນການຕຽມພິທີອະພິເສກ ນາງຈຶ່ງຂໍໃຊ້ພຣະພອນນັ້ນ: ໃຫ້ເນລະເທດພຣະຣາມ ແລະໃຫ້ອະພິເສກພຣະພະຣະຕະ

Verse 22

तस्याभिषेकसम्भारान्दृष्ट्वा भार्याऽथ कैकयी ।।1.1.21।।पूर्वं दत्तवरा देवी वरमेनमयाचत । विवासनं च रामस्य भरतस्याभिषेचनम् ।।1.1.22।।

ຕໍ່ມາ ເມື່ອນາງໄກເກຍີ—ພຣະມະເຫສີຜູ້ເຄີຍໄດ້ຮັບພຣະພອນ (ວຣະ) ໄວ້ແຕ່ກ່ອນ—ເຫັນການຕຽມພິທີອະພິເສກ ນາງຈຶ່ງຂໍໃຊ້ພຣະພອນນັ້ນ: ໃຫ້ເນລະເທດພຣະຣາມ ແລະໃຫ້ອະພິເສກພຣະພະຣະຕະ

Verse 23

स सत्यवचनाद्राजा धर्मपाशेन संयत: ।विवासयामास सुतं रामं दशरथ: प्रियम् ।।।।

ເນື່ອງຈາກຊື່ສັດຕໍ່ຖ້ອຍຄໍາສັດ ແລະຖືກຜູກມັດໄວ້ດ້ວຍພັນທະແຫ່ງທຳ ພະຣາຊາທະສະຣະຖະ ຈຶ່ງສົ່ງພະຣາມ ພະຣາຊບຸດອັນເປັນທີ່ຮັກ ໄປນິລະເທດໃນປ່າ.

Verse 24

स जगाम वनं वीर: प्रतिज्ञामनुपालयन्।पितुर्वचननिर्देशात्कैकेय्या: प्रियकारणात् ।।।।

ວີຣະບຸລຸດນັ້ນໄດ້ເຂົ້າສູ່ປ່າ ເພື່ອຮັກສາປະຕິຍານ; ຕາມພະບັນຊາຂອງພະບິດາ ແລະເພື່ອສົມປາດຖະນາຂອງໄກເກຍີ.

Verse 25

तं व्रजन्तं प्रियो भ्राता लक्ष्मणोऽनुजगाम ह ।स्नेहाद्विनयसम्पन्नस्सुमित्रानन्दवर्धन: ।।।।भ्रातरं दयितो भ्रातुस्सौभ्रात्रमनुदर्शयन् ।

ເມື່ອພະອົງກໍາລັງເດີນທາງ ພະລັກສະມະນະ ນ້ອງຊາຍອັນເປັນທີ່ຮັກ ກໍໄດ້ຕາມໄປ; ດ້ວຍຄວາມຮັກແລະຄວາມນອບນ້ອມ ເປັນຜູ້ເພີ່ມພູນຄວາມປິຕິໃຫ້ສຸມິຕຣາ ແລະສະແດງແດ່ພີ່ຜູ້ຮັກ ຖຶງຄວາມພັກດີແຫ່ງພີ່ນ້ອງຢ່າງເຕັມປ່ຽມ.

Verse 26

रामस्य दयिता भार्या नित्यं प्राणसमा हिता ।।।।जनकस्य कुले जाता देवमायेव निर्मिता ।सर्वलक्षणसम्पन्ना नारीणामुत्तमा वधू: ।।।।सीताप्यनुगता रामं शशिनं रोहिणी यथा ।

ສີຕາ ພະມະເຫສີອັນເປັນທີ່ຮັກຂອງພະຣາມ ຜູ້ຮັກດັ່ງລົມຫາຍໃຈ ແລະມຸ່ງປະໂຫຍດແກ່ພະອົງຢູ່ເສມອ ເກີດໃນວົງສາພະຣາຊາຊະນະກະ ປານດັ່ງຖືກປັ້ນແຕ່ງໂດຍສິລະປະທິບ. ພ້ອມດ້ວຍລັກສະນະມົງຄຸນທັງປວງ ເປັນຍອດແຫ່ງນາຣີ ເປັນລູກໃພ້ແຫ່ງວົງສາທະສະຣະຖະ ແລະນາງກໍຕາມພະຣາມ ດັ່ງໂຣຫິນີຕາມພະຈັນ.

Verse 27

रामस्य दयिता भार्या नित्यं प्राणसमा हिता ।।1.1.26।।जनकस्य कुले जाता देवमायेव निर्मिता ।सर्वलक्षणसम्पन्ना नारीणामुत्तमा वधू: ।।1.1.27।।सीताप्यनुगता रामं शशिनं रोहिणी यथा ।

ນາງເກີດໃນວົງສາພະຣາຊາຊະນະກະ ປານດັ່ງຖືກປັ້ນແຕ່ງໂດຍສິລະປະທິບ ພ້ອມດ້ວຍລັກສະນະມົງຄຸນທັງປວງ ເປັນຍອດແຫ່ງນາຣີ ແລະເປັນລູກໃພ້ແຫ່ງວົງສາທະສະຣະຖະ.

Verse 28

पौरैरनुगतो दूरं पित्रा दशरथेन च ।।।।शृङ्गिबेरपुरे सूतं गङ्गाकूले व्यसर्जयत् ।गुहमासाद्य धर्मात्मा निषादाधिपतिं प्रियम् ।।।।गुहेन सहितो रामो लक्ष्मणेन च सीतया ।

ເມື່ອປະຊາຊົນແລະພຣະບິດາ ພຣະເຈົ້າທະສະຣະຖ ຕາມສົ່ງໄປໄກແລ້ວ, ພຣະສີຣາມາ ເມື່ອຮອດເມືອງສຶຣິງຄິເບຣະປຸຣະ ທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳຄົງຄາ ກໍໄດ້ສົ່ງສູຕະ (ສາຣະຖີ) ໃຫ້ກັບຄືນໄປ.

Verse 29

पौरैरनुगतो दूरं पित्रा दशरथेन च ।।1.1.28।।शृङ्गिबेरपुरे सूतं गङ्गाकूले व्यसर्जयत् । गुहमासाद्य धर्मात्मा निषादाधिपतिं प्रियम् ।।1.1.29।।गुहेन सहितो रामो लक्ष्मणेन च सीतया ।

ພຣະຣາມາຜູ້ມີຈິດໃຈແຫ່ງທຳ ໄດ້ເຂົ້າໄປພົບກຸຫະ ມິດອັນເປັນທີ່ຮັກ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງຊາວນິສາດ; ແລ້ວພຣະຣາມາພ້ອມກຸຫະ ພ້ອມພຣະລັກສະມະນະ ແລະ ພຣະສີຕາ ກໍໄດ້ເດີນທາງຕໍ່ໄປດ້ວຍກັນ.

Verse 30

ते वनेन वनं गत्वा नदीस्तीर्त्वा बहूदका: ।।।।चित्रकूटमनुप्राप्य भरद्वाजस्य शासनात् ।रम्यमावसथं कृत्वा रममाणा वने त्रय: ।।।।देवगन्धर्वसङ्काशास्तत्र ते न्यवसन् सुखम् ।

ເຂົາທັງຫຼາຍໄດ້ເດີນຈາກປ່າໜຶ່ງໄປອີກປ່າໜຶ່ງ ແລະຂ້າມແມ່ນ້ຳຫຼາຍສາຍທີ່ເລິກ ແລະເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳ; ແລ້ວກໍໄດ້ຮອດຈິຕຣະກູຏ ຕາມຄຳຊີ້ນຳຂອງລະສີພຣະພາຣະທະວາຊ.

Verse 31

ते वनेन वनं गत्वा नदीस्तीर्त्वा बहूदका: ।।1.1.30।।चित्रकूटमनुप्राप्य भरद्वाजस्य शासनात् ।रम्यमावसथं कृत्वा रममाणा वने त्रय: ।।1.1.31।।देवगन्धर्वसङ्काशास्तत्र ते न्यवसन् सुखम् ।

ທີ່ນັ້ນເຂົາທັງສາມໄດ້ສ້າງທີ່ພັກອາໄສອັນງາມ; ແລະທັງສາມຜູ້ຊື່ນບານໃນປ່າ ສ່ອງປະກາຍດຸດເທວະ ແລະ ຄັນທັຣວະ ກໍພຳນັກຢູ່ທີ່ນັ້ນດ້ວຍຄວາມສຸກ.

Verse 32

चित्रकूटं गते रामे पुत्रशोकातुरस्तथा ।।।।राजा दशरथस्स्वर्गं जगाम विलपन्सुतम् ।

ເມື່ອພຣະຣາມໄດ້ໄປຮອດຈິຕຣະກູດແລ້ວ ພຣະຣາຊາທະສະຣະຖະຜູ້ຖືກໂສກເພາະພຣະໂອຣສ ຄ່ຳຄວນຮ້ອງໄຫ້ອາໄລ ແລ້ວເສດສູ່ສະຫວັນ

Verse 33

मृते तु तस्मिन्भरतो वसिष्ठप्रमुखैर्द्विजै: ।। ।।नियुज्यमानो राज्याय नैच्छद्राज्यं महाबल:।

ເມື່ອພຣະອົງນັ້ນ (ທະສະຣະຖະ) ສິ້ນພຣະຊົນແລ້ວ ພຣະພະຣະຕະຜູ້ມີພະລັງຫຼາຍ ແມ່ນຖືກພຣະວະສິດຖະແລະພຣາຫມະນທັງຫຼາຍເຊີນໃຫ້ຮັບລາຊະສົມບັດ ແຕ່ກໍບໍ່ປາດຖະນາລາຊະອານາຈັກ

Verse 34

स जगाम वनं वीरो रामपादप्रसादक: ।। ।।

ພຣະພະຣະຕະຜູ້ກ້າຫານນັ້ນ ໄດ້ເດີນທາງເຂົ້າປ່າ ໂດຍມຸ່ງຫວັງຈະໄດ້ຮັບພຣະກະຣຸນາແຫ່ງພຣະບາດຂອງພຣະຣາມ

Verse 35

गत्वा तु सुमहात्मानं रामं सत्यपराक्रमम् ।अयाचद्भ्रातरं राममार्यभावपुरस्कृत: ।।।।त्वमेव राजा धर्मज्ञ इति रामं वचोऽब्रवीत् ।

ເມື່ອໄປເຖິງພຣະຣາມຜູ້ມີຈິດໃຈສູງ ແລະວີຣະພາບຕັ້ງຢູ່ໃນສັດຈະ ພຣະພະຣະຕະໄດ້ນໍາຄວາມເຄົາລົບໄວ້ເບື້ອງໜ້າ ອ້ອນວອນພຣະອ້າຍ ແລ້ວກ່າວຕໍ່ພຣະຣາມວ່າ: “ພຣະອົງເທົ່ານັ້ນແຫຼະເປັນພຣະຣາຊາ ຂ້າແຕ່ຜູ້ຮູ້ທຳ”

Verse 36

रामोऽपि परमोदारस्सुमुखस्सुमहायशा: ।न चैच्छत्पितुरादेशाद्राज्यं रामो महाबल: ।।।।

ແຕ່ພຣະຣາມຜູ້ໃຈກວ້າງຢ່າງຍິ່ງ ພຣະພັກຕຣ໌ຜ່ອງໃສ ແລະມີກຽດຕິຍົດຫຼາຍ ແມ່ນຜູ້ມີພະລັງກໍຕາມ ກໍບໍ່ປາດຖະນາລາຊະສົມບັດ ເນື່ອງຈາກຖືຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະບິດາ

Verse 37

पादुके चास्य राज्याय न्यासं दत्वा पुन:पुन: ।निवर्तयामास ततो भरतं भरताग्रज: ।।।।

ແລ້ວພຣະຣາມ ຜູ້ເປັນອ້າຍໃຫຍ່ຂອງພຣະພະຣະຕະ ໄດ້ມອບ “ປາດຸກາ” ເປັນຂອງຝາກໄວ້ແທນອໍານາດກະສັດເພື່ອການປົກຄອງ ແລະຊັກຊວນພຣະພະຣະຕະຊໍ້າໆໃຫ້ກັບໄປນະຄອນຫຼວງ.

Verse 38

स काममनवाप्यैव रामपादावुपस्पृशन् ।।।।नन्दिग्रामेऽकरोद्राज्यं रामागमनकाङ्क्षया ।

ດັ່ງນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ບໍ່ສໍາເລັດຄວາມປາດຖະນາທີ່ຈະນໍາພຣະຣາມກັບຄືນ ພຣະພະຣະຕະກໍໄດ້ສຳຜັດປາດຸກາຂອງພຣະຣາມດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບບູຊາ ແລະບໍລິຫານລາຊະອານາຈັກຈາກນັນດິກຣາມ ດ້ວຍໃຈຄອຍຖ້າການກັບຄືນຂອງພຣະຣາມ.

Verse 39

गते तु भरते श्रीमान् सत्यसन्धो जितेन्द्रिय: ।।।।रामस्तु पुनरालक्ष्य नागरस्य जनस्य च ।तत्रागमनमेकाग्रो दण्डकान्प्रविवेश ह ।।।।

ເມື່ອພຣະພະຣະຕະໄດ້ເດີນທາງຈາກໄປແລ້ວ ພຣະຣາມ—ຜູ້ສະຫງ່າງາມສະຫວ່າງໄສ ຍຶດຫມັ້ນໃນສັດຈະ ແລະຊະນະອິນທຣີ—ໄດ້ຮັບຮູ້ອີກຄັ້ງວ່າຊາວນະຄອນແລະຜູ້ອື່ນໆຈະມາຮອດທີ່ນັ້ນ (ຈິຕຣະກູຏ) ອີກ. ດ້ວຍໃຈແນ່ວແນ່ເພື່ອຮັກສາວຣະຕະ ພຣະອົງຈຶ່ງເຂົ້າສູ່ປ່າດັນຑະກະ.

Verse 40

गते तु भरते श्रीमान् सत्यसन्धो जितेन्द्रिय: ।।1.1.39।।रामस्तु पुनरालक्ष्य नागरस्य जनस्य च । तत्रागमनमेकाग्रो दण्डकान्प्रविवेश ह ।।1.1.40।।

ເມື່ອພຣະພະຣະຕະໄດ້ເດີນທາງຈາກໄປແລ້ວ ພຣະຣາມ—ຜູ້ສະຫງ່າງາມສະຫວ່າງໄສ ຍຶດຫມັ້ນໃນສັດຈະ ແລະຊະນະອິນທຣີ—ໄດ້ຮັບຮູ້ອີກຄັ້ງວ່າຊາວນະຄອນແລະຜູ້ອື່ນໆຈະມາຮອດທີ່ນັ້ນ (ຈິຕຣະກູຏ) ອີກ. ດ້ວຍໃຈແນ່ວແນ່ເພື່ອຮັກສາວຣະຕະ ພຣະອົງຈຶ່ງເຂົ້າສູ່ປ່າດັນຑະກະ.

Verse 41

प्रविश्य तु महारण्यं रामो राजीवलोचनः ।विराधं राक्षसं हत्वा शरभङ्गं ददर्श ह ।।।।सुतीक्ष्णं चाप्यगस्त्यं च अगस्त्यभ्रातरं तथा ।

ເມື່ອເຂົ້າສູ່ປ່າໃຫຍ່ອັນກວ້າງໃຫຍ່ ພຣະຣາມຜູ້ມີນັຍນາດຸດດອກບົວ ໄດ້ປະຫານຣາກສະສະ ວິຣາທະ ແລ້ວຈຶ່ງໄດ້ພົບພາບຣິສີ ຊະຣະພັງຄະ ພ້ອມທັງ ສຸຕີກຊະນະ, ອະກັສຕະຍະ ແລະນ້ອງຊາຍຂອງອະກັສຕະຍະດ້ວຍ.

Verse 42

अगस्त्यवचनाच्चैव जग्राहैन्द्रं शरासनम् ।।।।खड्गं च परमप्रीतस्तूणी चाक्षयसायकौ ।

ຕາມຖ້ອຍຄຳຂອງພຣະລິສີອະຄັດສະຍະ ພຣະຣາມຜູ້ປິຕິຍິ່ງ ໄດ້ຮັບຄັນທະນູທີ່ພຣະອິນທຣະປະທານ ພ້ອມດ້ວຍດາບ ແລະກະບອກລູກສອນທີ່ມີລູກສອນບໍ່ຮູ້ສິ້ນ.

Verse 43

वसतस्तस्य रामस्य वने वनचरैस्सह ।ऋषयोऽभ्यागमन्सर्वे वधायासुररक्षसाम् ।।।।

ເມື່ອພຣະຣາມພຳນັກຢູ່ໃນປ່າ ພ້ອມກັບຜູ້ອາໄສໃນປ່າ ບັນດາພຣະລິສີທັງປວງກໍພາກັນມາເຝົ້າ ເພື່ອຂໍໃຫ້ທຳລາຍອະສຸຣາ ແລະ ຣາກສະສາທັງຫຼາຍ.

Verse 44

स तेषां प्रतिशुश्राव राक्षसानां तथा वने ।।।।प्रतिज्ञातश्च रामेण वधस्संयति रक्षसाम् ।ऋषीणामग्निकल्पानां दण्डकारण्यवासिनाम् ।।।।

ໃນປ່ານັ້ນເອງ ອັນຖືກຣາກສະສາກໍ່ກວນ ພຣະຣາມໄດ້ຮັບຄຳວິງວອນຂອງພຣະລິສີທັງຫຼາຍ ແລະຊົງຕົກລົງຕາມນັ້ນ.

Verse 45

स तेषां प्रतिशुश्राव राक्षसानां तथा वने ।।1.1.44।। प्रतिज्ञातश्च रामेण वधस्संयति रक्षसाम् ।ऋषीणामग्निकल्पानां दण्डकारण्यवासिनाम् ।।1.1.45।।

ແລະພຣະຣາມໄດ້ປະຕິຍານຕໍ່ພຣະລິສີຜູ້ສະຫວ່າງໄສດຸດໄຟ ຜູ້ພຳນັກໃນທັນຑະກາຣັນຍະ ວ່າຈະປະຫານຣາກສະສາທັງຫຼາຍໃນສົງຄາມ.

Verse 46

तेन तत्रैव वसता जनस्थाननिवासिनी ।विरूपिता शूर्पणखा राक्षसी कामरूपिणी ।।।।

ໃນຂະນະທີ່ພຣະຣາມພຳນັກຢູ່ທີ່ນັ້ນ ສູຣປະນະຄາ ຣາກສະສີຜູ້ແປງຮູບໄດ້ ຜູ້ອາໄສໃນຊະນະສະຖານ ຖືກເຮັດໃຫ້ເສຍໂສມ ເນື່ອງຈາກການກ້າວຮຸກຂອງນາງ.

Verse 47

ततश्शूर्पणखावाक्यादुद्युक्तान्सर्वराक्षसान् ।खरं त्रिशिरसं चैव दूषणं चैव राक्षसम् ।।।।निजघान वने रामस्तेषां चैव पदानुगान् ।

ຕໍ່ມາ ໂດຍຖ້ອຍຄໍາຍຸຍົງຂອງ ຊູຣະປະນະຄາ ພວກຣາກສະສະທັງປວງກໍລຸກຂຶ້ນເພື່ອຮົບ; ໃນປ່ານັ້ນ ພຣະຣາມໄດ້ປະຫານ ຄະຣະ, ຕຣິຊິຣະ, ດູສະນະ ແລະພວກຜູ້ຕິດຕາມຂອງເຂົາເຈົ້າດ້ວຍ

Verse 48

वने तस्मिन्निवसता जनस्थाननिवासिनाम् ।।।।रक्षसां निहतान्यासन्सहस्राणि चतुर्दश ।

ໃນຂະນະທີ່ພຣະອົງພໍານັກຢູ່ໃນປ່ານັ້ນ ຣາກສະສະຜູ້ອາໄສຢູ່ຈະນະສະຖານ ຖືກປະຫານເຖິງ ໜຶ່ງໝື່ນສີ່ພັນ

Verse 49

ततो ज्ञातिवधं श्रुत्वा रावणः क्रोधमूर्छितः ।।।।सहायं वरयामास मारीचं नाम राक्षसम् ।

ຕໍ່ມາ ເມື່ອໄດ້ຍິນຂ່າວການສັງຫານຍາດພີ່ນ້ອງຂອງຕົນ ຣາວະນະກໍຖືກຄວາມໂກດຄອບງໍາ ແລະໄດ້ເລືອກຂໍຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອຈາກຣາກສະສະນາມວ່າ ມາຣີຈ

Verse 50

वार्यमाणस्सुबहुशो मारीचेन स रावणः ।।।।न विरोधो बलवता क्षमो रावण तेन ते ।

ແມ່ນແຕ່ ມາຣີຈ ໄດ້ຫ້າມປາມຊໍ້າໆ ແລະກ່າວວ່າ “ໂອ ຣາວະນະ, ການຜູກຄວາມພະຍາດກັບຜູ້ມີພະລັງອັນແກ່ກ້ານັ້ນ ບໍ່ຄວນແກ່ທ່ານ” ແຕ່ຣາວະນະກໍບໍ່ຍອມຖືກຫ້າມ

Verse 51

अनादृत्य तु तद्वाक्यं रावण: कालचोदित: ।।।।जगाम सह मारीचस्तस्याश्रमपदं तदा ।

ແຕ່ຣາວະນະບໍ່ໄດ້ໃສ່ໃຈຖ້ອຍຄໍານັ້ນ; ຖືກຊະຕາກໍາຂັບດັນ ຈຶ່ງອອກເດີນທາງໃນຂະນະນັ້ນ ພ້ອມກັບມາຣີຈ ໄປສູ່ອາສຣົມຂອງພຣະຣາມ

Verse 52

तेन मायाविना दूरमपवाह्य नृपात्मजौ ।।।।जहार भार्यां रामस्य गृध्रं हत्वा जटायुषम् ।

ດ້ວຍກົນມາຍາອັນຫລອກລວງນັ້ນ ລາວໄດ້ລໍ້ລວງພຣະໂອຣສທັງສອງໃຫ້ໄປໄກ; ແລ້ວຈຶ່ງລັກພາພຣະຊາຍາຂອງພຣະຣາມ ແລະຫຼັງຈາກສັງຫານນົກອິນຊີຈະຕາຍຸ ກໍຫຼົບໜີໄປພ້ອມນາງ

Verse 53

गृध्रं च निहतं दृष्ट्वा हृतां श्रुत्वा च मैथिलीम् ।।।।राघवश्शोकसन्तप्तो विललापाकुलेन्द्रिय: ।

ເມື່ອເຫັນນົກອິນຊີຖືກສັງຫານ ແລະໄດ້ຍິນວ່າໄມຖິລີຖືກລັກພາໄປ ພຣະຣາຆະວະກໍເຜົາໄໝ້ດ້ວຍໂສກາ; ອິນຊີທັງຫຼາຍວຸ່ນວາຍ ແລະຈຶ່ງຄໍາຄວນຮ້ອງໄຫ້

Verse 54

ततस्तेनैव शोकेन गृध्रं दग्ध्वा जटायुषम् ।।।।मार्गमाणो वने सीतां राक्षसं सन्ददर्श ह ।कबन्धन्नाम रूपेण विकृतं घोरदर्शनम् ।।।।

ຕໍ່ມາ ດ້ວຍໂສການັ້ນເອງ ພຣະອົງໄດ້ປະກອບພິທີສົ່ງນົກອິນຊີຈະຕາຍຸເຂົ້າສູ່ໄຟ; ແລະໃນຂະນະທີ່ຊອກຫານາງສີຕາໃນປ່າ ກໍໄດ້ພົບເຫັນຣາກສະສາຕົນໜຶ່ງ

Verse 55

ततस्तेनैव शोकेन गृध्रं दग्ध्वा जटायुषम् ।।1.1.54।।मार्गमाणो वने सीतां राक्षसं सन्ददर्श ह ।कबन्धन्नाम रूपेण विकृतं घोरदर्शनम् ।।1.1.55।।

ຜູ້ນັ້ນມີນາມວ່າ ກະບັນທະ—ຮູບກາຍບິດເບືອນ ແລະນ່າສະພຶງກົວຢ່າງຍິ່ງເມື່ອເຫັນ។

Verse 56

तं निहत्य महाबाहुर्ददाह स्वर्गतश्च स: ।स चास्य कथयामास शबरीं धर्मचारिणीम् ।।।।श्रमणीं धर्मनिपुणामभिगच्छेति राघव । 1151

ພຣະຣາມຜູ້ມີແຂນອັນກ້າແຂງ ໄດ້ສັງຫານເຂົາ ແລ້ວມອບໃຫ້ແກ່ໄຟ; ເມື່ອກະບັນທະກໍມຸ່ງໄປສູ່ສະຫວັນ ຈຶ່ງກ່າວແກ່ພຣະຣາມວ່າ: “ໂອ ຣາຄະວະ ຈົ່ງໄປຫາ ສະບະຣີ—ນາງສະມະນີຜູ້ປະພຶດທຳ ແລະຊໍານານໃນການປະຕິບັດທຳ”។

Verse 57

सोऽभ्यगच्छन्महातेजाश्शबरीं शत्रुसूदन: ।।।।शबर्या पूजितस्सम्यग्रामो दशरथात्मज: ।

ຕໍ່ມາ ພຣະຣາມຜູ້ມີຣັດສະມີອັນໃຫຍ່ ຜູ້ປະຫານສັດຕູ—ໂອຣົດແຫ່ງທະສະຣະຖະ—ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາ ສະບະຣີ; ແລະນາງໄດ້ບູຊາຕ້ອນຮັບພຣະອົງດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຢ່າງຖືກຄວນ។

Verse 58

पम्पातीरे हनुमता सङ्गतो वानरेण ह ।।।।हनुमद्वचनाच्चैव सुग्रीवेण समागत: ।

ທີ່ຝັ່ງປັມປາ ພຣະອົງໄດ້ພົບວານອນ ຮະນຸມານ; ແລະຕາມຄໍາແນະນໍາຂອງຮະນຸມານ ພຣະອົງກໍໄດ້ພົບ ສຸຄຣີວ ດ້ວຍ។

Verse 59

सुग्रीवाय च तत्सर्वं शंसद्रामो महाबल: ।।।।आदितस्तद्यथावृत्तं सीतायाश्च विशेषत: ।

ຈາກນັ້ນ ພຣະຣາມຜູ້ມີພະລັງອັນໃຫຍ່ ໄດ້ເລົ່າທຸກຢ່າງໃຫ້ ສຸຄຣີວ ຟັງຕັ້ງແຕ່ເລີ່ມຕົ້ນ—ໂດຍສະເພາະເຫດການທັງປວງທີ່ເກີດຂຶ້ນກ່ຽວກັບ ສີຕາ।

Verse 60

सुग्रीवश्चापि तत्सर्वं श्रुत्वा रामस्य वानर: ।।।।चकार सख्यं रामेण प्रीतश्चैवाग्निसाक्षिकम् ।

ສຸກຣີວ ຜູ້ເປັນວານອນ ໄດ້ຟັງເລື່ອງທັງໝົດຂອງພຣະຣາມແລ້ວ ກໍປິຕິຍິນດີ ແລະໄດ້ຜູກມິດສະຫາຍກັບພຣະຣາມ ໂດຍທຳສັດສັນຍາໃຫ້ພຣະອັກນີເປັນພະຍານອັນສັກສິດ

Verse 61

ततो वानरराजेन वैरानुकथनं प्रति ।।।।रामायावेदितं सर्वं प्रणयाद्दु:खितेन च ।

ຕໍ່ມາ ພະຣາຊາແຫ່ງວານອນ ຜູ້ມີໃຈເສົ້າແຕ່ຜູກພັນດ້ວຍຄວາມຮັກໃຄ່ ໄດ້ທູນພຣະຣາມເຖິງເລື່ອງທັງໝົດແຫ່ງຄວາມບາດໝາງ (ກັບວາລີ)

Verse 62

प्रतिज्ञातं च रामेण तदा वालिवधं प्रति ।।।।वालिनश्च बलं तत्र कथयामास वानर: ।

ໃນຂະນະນັ້ນ ພຣະຣາມໄດ້ປະຕິຍານວ່າຈະສັງຫານວາລີ; ແລ້ວວານອນ (ສຸກຣີວ) ກໍໄດ້ບອກເລົ່າເຖິງກຳລັງແລະຄວາມກ້າຫານຂອງວາລີ

Verse 63

सुग्रीवश्शङ्कितश्चासीन्नित्यं वीर्येण राघवे ।।।।राघवप्रत्ययार्थं तु दुन्दुभे: कायमुत्तमम् ।दर्शयामास सुग्रीवो महापर्वतसन्निभम् ।।।।

ສຸກຣີວຍັງຄົງສົງໄສໃນພະວິຣິຍະຂອງພຣະຣາຆະວະຢູ່ເສມອ; ເພື່ອໃຫ້ພຣະຣາມເຊື່ອໝັ້ນເປັນຫຼັກຖານ ສຸກຣີວຈຶ່ງສະແດງກາຍອັນມະຫາໃຫຍ່ຂອງດຸນດຸບີ ດັ່ງພູເຂົາໃຫຍ່

Verse 64

सुग्रीवश्शङ्कितश्चासीन्नित्यं वीर्येण राघवे ।।1.1.63।।राघवप्रत्ययार्थं तु दुन्दुभे: कायमुत्तमम् ।दर्शयामास सुग्रीवो महापर्वतसन्निभम् ।।1.1.64।।

ສຸກຣີວຍັງບໍ່ໝັ້ນໃຈໃນພະກຳລັງຂອງພຣະຣາມ ຈຶ່ງນຳສະແດງກາຍອັນກ້າແຂງຂອງດຸນດຸບີ ອັນໃຫຍ່ໂຕກວ້າງດັ່ງພູເຂົາ ເພື່ອໃຫ້ພຣະຣາມເຊື່ອໝັ້ນຢ່າງສົມບູນ ແລະພ້ອມສຳລັບການກະທຳ

Verse 65

उत्स्मयित्वा महाबाहु: प्रेक्ष्य चास्थि महाबल: ।पादाङ्गुष्ठेन चिक्षेप सम्पूर्णं दशयोजनम् ।।।।

ແລ້ວພຣະຣາມຜູ້ມີແຂນໃຫຍ່ ແລະພະລັງອັນມະຫາສານ ເບິ່ງກະດູກນັ້ນແລ້ວຍິ້ມ ຈາກນັ້ນດີດດ້ວຍນິ້ວໂປ້ຕີນ ໃຫ້ກະເດັນໄປໄກຄົບສິບໂຍຊະນາ.

Verse 66

बिभेद च पुनस्सालान्सप्तैकेन महेषुणा ।गिरिं रसातलं चैव जनयन्प्रत्ययं तथा ।।।।

ແລະອີກຄັ້ງ ເພື່ອໃຫ້ເກີດຄວາມໝັ້ນໃຈຢ່າງເຕັມທີ່ ພຣະອົງໄດ້ຍິງດ້ວຍລູກສອນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ພຽງດອກດຽວ ທະລຸຕົ້ນສາລະເຈັດຕົ້ນ ພ້ອມທັງພູເຂົາ ແລະລຶກລົງເຖິງ ຣະສາຕະລະ ເພື່ອໃຫ້ເກີດຄວາມເຊື່ອໝັ້ນນັ້ນ.

Verse 67

तत: प्रीतमनास्तेन विश्वस्तस्स महाकपि: ।किष्किन्धां रामसहितो जगाम च गुहां तदा ।।।।

ຕໍ່ມາ ມະຫາກະປິ (ສຸກຣີວ) ມີໃຈປິຕິຍິນດີດ້ວຍການກະທຳນັ້ນ ແລະເຊື່ອໝັ້ນແນ່ນອນ ຈຶ່ງໄປພ້ອມພຣະຣາມ ສູ່ກິສກິນທາ ປ້ອມປະການດັ່ງຖ້ຳໃນການນັ້ນ.

Verse 68

ततोऽगर्जद्धरिवर: सुग्रीवो हेमपिङ्गल: ।तेन नादेन महता निर्जगाम हरीश्वर: ।।।।

ແລ້ວສຸກຣີວ ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ວານອນ ຜູ້ມີສີທອງອອກນ້ຳຕານ ກໍຄຳຮ້ອງຄຳຮາມດັງກັງວານ; ດ້ວຍສຽງອັນມະຫານັ້ນ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງວານອນ (ວາລີ) ຈຶ່ງອອກມາ.

Verse 69

अनुमान्य तदा तारां सुग्रीवेण समागत: ।निजघान च तत्रैनं शरेणैकेन राघव: ।।।।

ໃນຂະນະນັ້ນ ຫຼັງຈາກປອບໃຈນາງຕາຣາແລ້ວ ວາລີກໍເຂົ້າປະຈັນໜ້າກັບສຸກຣີວ; ແລະທີ່ນັ້ນເອງ ພຣະຣາຄະວະ (ພຣະຣາມ) ໄດ້ຍິງດ້ວຍລູກສອນພຽງດອກດຽວ ໃຫ້ເຂົາລົ້ມລົງ.

Verse 70

ततस्सुग्रीववचनाद्धत्वा वालिनमाहवे ।सुग्रीवमेव तद्राज्ये राघव: प्रत्यपादयत् ।।।।

ຕໍ່ມາ ຕາມຄໍາຂໍຂອງສຸກຣີວະ ພຣະຣາຆະວະໄດ້ປະຫານວາລີໃນສະໜາມຮົບ ແລະສະຖາປະນາສຸກຣີວະໃຫ້ເປັນກະສັດໃນອານາຈັກນັ້ນ

Verse 71

स च सर्वान्समानीय वानरान्वानरर्षभ: ।दिश: प्रस्थापयामास दिदृक्षुर्जनकात्मजाम् ।।।।

ແລ້ວສຸກຣີວະ ຜູ້ເປັນເລີດໃນບັນດາຜູ້ນໍາວານະຣະ ໄດ້ຮວບຮວມກອງທັບວານະຣະທັງປວງ ແລ້ວສົ່ງໄປທຸກທິດ ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະຄົ້ນພົບສີຕາ ທິດາແຫ່ງຊະນະກະ

Verse 72

ततो गृध्रस्य वचनात्सम्पातेर्हनुमान्बली।शतयोजनविस्तीर्णं पुप्लुवे लवणार्णवम्।।।।

ຕໍ່ມາ ຕາມຄໍາແນະນໍາຂອງສັມປາຕີ ນົກແຮ້, ພຣະຫນຸມານຜູ້ມີພະລັງໄດ້ໂຜນຂ້າມທະເລເກືອ ອັນກວ້າງໃຫຍ່ເຖິງຮ້ອຍໂຍຊະນາ

Verse 73

तत्र लङ्कां समासाद्य पुरीं रावणपालिताम् ।ददर्श सीतां ध्यायन्तीमशोकवनिकां गताम् ।।।।

ທີ່ນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ເຖິງນະຄອນລັງກາ ອັນຣາວະນະປົກຄອງ, ລາວໄດ້ເຫັນສີຕາ—ຜູ້ເຂົ້າໄປໃນສວນອະໂສກ—ນັ່ງຈົ່ງຈິດພິຈາລະນາ ລະລຶກເຖິງພຣະຣາມ

Verse 74

निवेदयित्वाऽऽभिज्ञानं प्रवृत्तिं च निवेद्य च ।समाश्वास्य च वैदेहीं मर्दयामास तोरणम् ।।।।

ເມື່ອໄດ້ນໍາເຄື່ອງໝາຍຮັບຮູ້ໄປຖວາຍ ແລະກ່າວລາຍງານເລື່ອງລາວທັງປວງ ພ້ອມທັງປອບປະໂລມນາງໄວເທຫີ (ສີຕາ) ແລ້ວ ລາວກໍທຸບທໍາລາຍຊຸ້ມປະຕູເຂົ້າສວນນັ້ນໃຫ້ແຕກພັງ។

Verse 75

पञ्च सेनाग्रगान्हत्वा सप्तमन्त्रिसुतानपि ।शूरमक्षं च निष्पिष्य ग्रहणं समुपागमत् ।।।।

ຫຼັງຈາກສັງຫານນາຍທະຫານແຖວໜ້າຫ້າຄົນ ແລະບຸດຂອງລັດຖະມົນຕີທັງເຈັດ ພ້ອມທັງບົດຂີ້ອັກສະຜູ້ກ້າຫານ ແລ້ວ ລາວຈຶ່ງຍອມໃຫ້ຈັບກຸມໂດຍສະໝັກໃຈ។

Verse 76

अस्त्रेणोन्मुक्तमात्मानं ज्ञात्वा पैतामहाद्वरात् ।मर्षयन्राक्षसान्वीरो यन्त्रिणस्तान्यदृच्छया ।।।।ततो दग्ध्वा पुरीं लङ्कामृते सीतां च मैथिलीम् ।रामाय प्रियमाख्यातुं पुनरायान्महाकपि: ।।।।

ເມື່ອຮູ້ວ່າຕົນໄດ້ພົ້ນຈາກພັນທະນາການຂອງອາວຸດ ໂດຍອານຸພອນຂອງພຣະພຣົມ (ປິຕາມະຫາ) ວີຣະບຸລຸດນັ້ນກໍອົດທົນຕໍ່ພວກຣາກສະສະທີ່ມັດໄວ້ ຕາມທີ່ເໝາະກັບເປົ້າໝາຍຂອງຕົນ. ຈາກນັ້ນໄດ້ເຜົານະຄອນລັງກາ—ແຕ່ສະຫງວນນາງສີຕາແຫ່ງໄມຖິລີໃຫ້ປອດໄພ—ແລ້ວມະຫາກະປິກໍກັບໄປເພື່ອທູນຂ່າວອັນນ່າປິຕິແກ່ພຣະຣາມ।

Verse 77

अस्त्रेणोन्मुक्तमात्मानं ज्ञात्वा पैतामहाद्वरात् ।मर्षयन्राक्षसान्वीरो यन्त्रिणस्तान्यदृच्छया ।।1.1.76।। ततो दग्ध्वा पुरीं लङ्कामृते सीतां च मैथिलीम् ।रामाय प्रियमाख्यातुं पुनरायान्महाकपि: ।।1.1.77।।

ເມື່ອຮູ້ວ່າຕົນໄດ້ພົ້ນຈາກພັນທະນາການຂອງອາວຸດ ໂດຍອານຸພອນຂອງພຣະພຣົມ (ປິຕາມະຫາ) ວີຣະບຸລຸດນັ້ນກໍອົດທົນຕໍ່ພວກຣາກສະສະທີ່ມັດໄວ້ ຕາມທີ່ເໝາະກັບເປົ້າໝາຍຂອງຕົນ. ຈາກນັ້ນໄດ້ເຜົານະຄອນລັງກາ—ແຕ່ສະຫງວນນາງສີຕາແຫ່ງໄມຖິລີໃຫ້ປອດໄພ—ແລ້ວມະຫາກະປິກໍກັບໄປເພື່ອທູນຂ່າວອັນນ່າປິຕິແກ່ພຣະຣາມ।

Verse 78

सोऽधिगम्य महात्मानं कृत्वा रामं प्रदक्षिणम् ।न्यवेदयदमेयात्मा दृष्टा सीतेति तत्त्वत: ।।।।

ເມື່ອເຂົ້າເຖິງພຣະຣາມຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ ລາວໄດ້ເຮັດປະທັກສິນາວຽນຮອບພຣະອົງ ແລ້ວຫນຸມານຜູ້ມີຄວາມສາມາດຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້ ກໍທູນຕາມຄວາມຈິງວ່າ: “ໄດ້ເຫັນນາງສີຕາແລ້ວ”។

Verse 79

ततस्सुग्रीवसहितो गत्वा तीरं महोदधे: ।समुद्रं क्षोभयामास शरैरादित्यसन्निभै: ।।।।

ຕໍ່ມາ ພຣະຣາມພ້ອມດ້ວຍສຸກຣີວ ໄດ້ໄປຮອດຝັ່ງແຫ່ງມະຫາສະມຸດ ແລະໄດ້ກະທົບໃຫ້ເທວະແຫ່ງທະເລປັ່ນປ່ວນ ດ້ວຍລູກສອນທີ່ລຸກໂພງດັ່ງພຣະອາທິດ។

Verse 80

दर्शयामास चात्मानं समुद्रस्सरितां पति: ।समुद्रवचनाच्चैव नलं सेतुमकारयत् ।।।।

ແລ້ວສະມຸດ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງແມ່ນ້ຳທັງຫຼາຍ ໄດ້ປາກົດພຣະອົງໃນຮູບແທ້; ແລະຕາມຖ້ອຍຄຳຂອງສະມຸດ ພຣະຣາມໄດ້ໃຫ້ນະລະສ້າງສະພານ (ເສຕຸ)

Verse 81

तेन गत्वा पुरीं लङ्कां हत्वा रावणमाहवे ।राम: सीतामनुप्राप्य परां व्रीडामुपागमत् ।।।।

ດ້ວຍສະພານນັ້ນ ພຣະຣາມໄດ້ຂ້າມໄປຮອດນະຄອນລັງກາ ແລະປະຫານຣາວະນະໃນສົງຄາມ; ເມື່ອໄດ້ພຣະສີຕາຄືນ ພຣະອົງກໍເກີດຄວາມອາຍອັນເລິກຊຶ້ງ

Verse 82

तामुवाच ततो राम: परुषं जनसंसदि ।अमृष्यमाणा सा सीता विवेश ज्वलनं सती ।।।।

ຕໍ່ມາ ພຣະຣາມໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄຳຮຸນແຮງເຖິງນາງ ໃນທ່າມກາງສະພາບຸລຸດ; ພຣະສີຕາ ຜູ້ຕັ້ງມັ່ນໃນຄວາມບໍລິສຸດ ອົດທົນບໍ່ໄດ້ ຈຶ່ງເຂົ້າສູ່ໄຟທີ່ລຸກໂຊນ

Verse 83

ततोऽग्निवचनात्सीतां ज्ञात्वा विगतकल्मषाम् ।बभौ रामस्सम्प्रहृष्ट: पूजितस्सर्वदैवतै: ।।।।

ຕໍ່ມາ ດ້ວຍພະວາຈາເປັນພະຍານຂອງພຣະອັກນີ ພຣະຣາມຮູ້ວ່າພຣະສີຕາບໍ່ມີມົນທິນໃດໆ; ພຣະອົງຈຶ່ງສະຫວ່າງໄສດ້ວຍຄວາມປິຕິ ແລະໄດ້ຮັບການບູຊາສັກກາລະຈາກເທວະທັງປວງ

Verse 84

कर्मणा तेन महता त्रैलोक्यं सचराचरम् ।सदेवर्षिगणं तुष्टं राघवस्य महात्मन: ।।।।

ໂດຍກຳອັນຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນຂອງພຣະຣາຆະວະຜູ້ເປັນມະຫາອາດມາ ໄຕຣໂລກທັງສາມ—ພ້ອມດ້ວຍສັດທັງປວງທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ພ້ອມທັງໝູ່ເທວະແລະຄະນະລິສີ—ລ້ວນປິຕິຍິນດີ ແລະພໍໃຈຢ່າງຍິ່ງ.

Verse 85

अभिषिच्य च लङ्कायां राक्षसेन्द्रं विभीषणम् ।कृतकृत्यस्तदा रामो विज्वर: प्रमुमोद ह ।।।।

ແລະເມື່ອພຣະອົງໄດ້ອະພິເສກພຣະວິພີສະນະເປັນກະສັດແຫ່ງພວກຣາກສະສ ໃນນະຄອນລັງກາແລ້ວ ພຣະຣາມ—ເມື່ອພາລະກິດສຳເລັດ ແລະພົ້ນຈາກຄວາມທຸກຮ້ອນ—ກໍຊື່ນບານປິຕິຢ່າງຍິ່ງ.

Verse 86

देवताभ्यो वरं प्राप्य समुत्थाप्य च वानरान् ।अयोध्यां प्रस्थितो राम: पुष्पकेण सुहृद्वृत: ।।।।

ເມື່ອໄດ້ຮັບພອນອັນປະເສີດຈາກໝູ່ເທວະ ແລະໄດ້ຊຸບຊີວິດພວກວານະຣະໃຫ້ຟື້ນຄືນແລ້ວ ພຣະຣາມພ້ອມດ້ວຍມິດສະຫາຍ ຂຶ້ນປະທັບພຸສປະກະວິມານ ແລ້ວເດີນທາງໄປສູ່ອະໂຍທະຍາ.

Verse 87

भरद्वाजाश्रमं गत्वा रामस्सत्यपराक्रम: ।भरतस्यान्तिकं रामो हनूमन्तं व्यसर्जयत् ।।।।

ເມື່ອເສດັດໄປຮອດອາສຣົມຂອງພຣະພະຣະດວາຊ ພຣະຣາມຜູ້ມີວິຣະພາບຕັ້ງມັ່ນໃນສັດຈະ ໄດ້ສົ່ງພຣະຫນຸມານໄປຍັງພຣະພະຣະຕະ ເພື່ອເປັນທູດນຳສານ.

Verse 88

पुनराख्यायिकां जल्पन्सुग्रीवसहितश्च स: ।पुष्पकं तत्समारुह्य नन्दिग्रामं ययौ तदा ।।।।

ຕໍ່ມາ ເມື່ອມີສຸຄຣີວະຮ່ວມທາງ ແລະພາກັນສົນທະນາລຳລຶກເຫດການທັງຫຼາຍອີກຄັ້ງ ພຣະອົງໄດ້ຂຶ້ນປະທັບພຸສປະກະວິມານນັ້ນ ແລ້ວເດີນທາງໄປສູ່ນັນທິຄຣາມໃນຂະນະນັ້ນ.

Verse 89

नन्दिग्रामे जटां हित्वा भ्रातृभिस्सहितोऽनघ: ।रामस्सीतामनुप्राप्य राज्यं पुनरवाप्तवान् ।।।।

ທີ່ນັນດິກຣາມ ພຣະຣາມຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ ພ້ອມດ້ວຍພຣະອະນຸຊາ ໄດ້ຖອດຈະຕາຜົມດັດອອກ; ແລະເມື່ອໄດ້ພຣະສີຕາຄືນມາ ກໍໄດ້ຮັບຣາຊະອານາຈັກຄືນອີກຄັ້ງ.

Verse 90

प्रहृष्टमुदितो लोकस्तुष्ट: पुष्टस्सुधार्मिक: ।निरामयो ह्यरोगश्च दुर्भिक्षभयवर्जित: ।।।।

ໃນຣາຊະອານາຈັກຂອງພຣະຣາມ ປະຊາຊົນລ້ວນປິຕິຍິນດີ ໃຈຟູຟ່ອງ ພໍໃຈແລະແຂງແຮງ ຕັ້ງມັ່ນໃນທັມ; ປອດຈາກທຸກຂ໌ແລະໂຣຄາ ແລະບໍ່ຖືກຄວາມຢ້ານກົວທຸພິກຂະໄພຄອບງຳ.

Verse 91

न पुत्रमरणं किञ्चिद्द्रक्ष्यन्ति पुरुषा: क्वचित् ।नार्यश्चाविधवा नित्यं भविष्यन्ति पतिव्रता: ।।।।

ບໍ່ມີບ່ອນໃດທີ່ຊາຍຈະໄດ້ເຫັນແມ່ນແຕ່ການຕາຍຂອງລູກຊາຍ; ແລະຍິງທັງຫຼາຍກໍບໍ່ເປັນແມ່ໝ້າຍ—ດຳລົງເປັນປະຕິວຣະຕາ ຊື່ສັດມັ່ນຄົງຕໍ່ສາມີເປັນນິດ.

Verse 92

न चाग्निजं भयं किञ्चिन्नाप्सु मज्जन्ति जन्तव: ।न वातजं भयं किञ्चिन्नापि ज्वरकृतं तथा ।।।।न चापि क्षुद्भयं तत्र न तस्करभयं तथा ।

ໃນດິນແດນນັ້ນ ບໍ່ມີຄວາມຢ້ານກົວອັນເກີດຈາກໄຟ; ສັດທັງຫຼາຍກໍບໍ່ຈົມນ້ຳ. ບໍ່ມີຄວາມຢ້ານກົວຈາກລົມພາຍຸຮຸນແຮງ ແລະບໍ່ມີຈາກໄຂ້ເຈັບ; ທັງບໍ່ມີຄວາມຢ້ານກົວຄວາມຫິວ ແລະບໍ່ມີຄວາມຢ້ານກົວຈາກໂຈນ.

Verse 93

नगराणि च राष्ट्राणि धनधान्ययुतानि च ।।।।नित्यं प्रमुदितास्सर्वे यथा कृतयुगे तथा ।

ທັງນະຄອນແລະຊົນນະບົດລ້ວນອຸດົມດ້ວຍຊັບສິນແລະທັນຍາຫານ; ປະຊາຊົນທັງປວງຍິນດີຜ່ອງໃສຢູ່ເນືອງນິດ ປານດັ່ງຢູ່ໃນຍຸກກຣິຕະ (ຍຸກຄຳ)។

Verse 94

अश्वमेधशतैरिष्ट्वा तथा बहुसुवर्णकै: ।।।।गवां कोट्ययुतं दत्वा ब्रह्मलोकं प्रयास्यति ।असंख्येयं धनं दत्वा ब्राह्मणेभ्यो महायशा: ।।।।

ພຣະຣາມຜູ້ມີກຽດຍິ່ງ ໄດ້ບູຊາຍັດອັສວເມດະນັບຮ້ອຍ ແລະຍັດອັນປະທານຄຳອີກຫຼາຍ ທັງຖວາຍໂຄນັບໂກຕິ ແລະມອບຊັບອັນນັບບໍ່ຖ້ວນແກ່ພຣາຫມະນ໌ ແລ້ວຈະເດີນທາງໄປສູ່ພຣະພຣົມໂລກ (Brahmaloka)។

Verse 95

अश्वमेधशतैरिष्ट्वा तथा बहुसुवर्णकै: ।।1.1.94।।गवां कोट्ययुतं दत्वा ब्रह्मलोकं प्रयास्यति ।असंख्येयं धनं दत्वा ब्राह्मणेभ्यो महायशा: ।।1.1.95।।

ຜູ້ມີກຽດຍິ່ງ ເມື່ອໄດ້ມອບຊັບອັນນັບບໍ່ຖ້ວນແກ່ພຣາຫມະນ໌ແລ້ວ ກໍດຳເນີນໄປສູ່ບັ້ນປາຍແຫ່ງຊີວິດຕາມທາງທຳມະ។

Verse 96

राजवंशान्शतगुणान्स्थापयिष्यति राघव: ।चातुर्वर्ण्यं च लोकेऽस्मिन् स्वे स्वे धर्मे नियोक्ष्यति ।।।।

ພຣະຣາຆະວະຈະສ້າງຕັ້ງວົງສາກະສັດໃຫ້ເພີ່ມພູນເຖິງຮ້ອຍເທົ່າ ແລະໃນໂລກນີ້ຈະຈັດໃຫ້ຈາຕຸວັນນະ (ວັນນະສີ່) ດຳຮົງຢູ່ໃນທຳມະຂອງຕົນໆ।

Verse 97

दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ।रामो राज्यमुपासित्वा ब्रह्मलोकं प्रयास्यति ।। ।।

ພຣະຣາມເມື່ອປົກຄອງອານາຈັກຄົບສິບພັນປີ ແລະອີກພັນປີຕໍ່ມາ ຈະເດີນທາງໄປສູ່ພຣະພຣົມໂລກ (Brahmaloka)។

Verse 98

इदं पवित्रं पापघ्नं पुण्यं वेदैश्च सम्मितम् ।य: पठेद्रामचरितं सर्वपापै: प्रमुच्यते ।।।।

ເລື່ອງລາວແຫ່ງພຣະຣາມນີ້ ເປັນອັນບໍລິສຸດ ກຳຈັດບາບ ແລະເປັນບຸນອັນປະເສີດ ຄວນຄ່າເທົ່າທຽມກັບພຣະເວດ. ຜູ້ໃດອ່ານຫຼືສວດພຣະຣາມຈະຣິດ ຍ່ອມພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ.

Verse 99

एतदाख्यानमायुष्यं पठन्रामायणं नर: ।सपुत्रपौत्रस्सगण: प्रेत्य स्वर्गे महीयते ।। ।।

ອາຂະຍານອັນສັກສິດນີ້—ຣາມາຍະນະ—ມອບອາຍຸຍືນແກ່ຜູ້ທີ່ອ່ານສວດ. ເມື່ອລະໂລກແລ້ວ ລາວຈະໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງໃນສະຫວັນ ພ້ອມດ້ວຍລູກ ຫຼານ ແລະວົງວານພີ່ນ້ອງພ້ອມພວກພ້ອມພັນທັງປວງ.

Verse 100

पठन्द्विजो वागृषभत्वमीयात्स्यात्क्षत्रियो भूमिपतित्वमीयात् ।वणिग्जन: पण्यफलत्वमीयात्जनश्च शूद्रोऽपि महत्वमीयात् ।।।।

ຜູ້ໃດສະທາຍາຍບົດນີ້ ພຣາຫມັນຈະໄດ້ຄວາມເປັນເລີດໃນວິຊາແລະວາຈາ; ກະສັດຕຣິຍະຈະໄດ້ຄວາມເປັນເຈົ້າເຫນືອແຜ່ນດິນ; ໄວສະຍະຈະໄດ້ຜົນແຫ່ງການຄ້າ; ແລະແມ່ນແຕ່ຊູດຣະກໍຍັງບັນລຸຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ໄດ້.

Verse 101

ພຣະອົງຮູ້ທັນທຳ ຍຶດຫມັ້ນໃນສັດຈະ ແລະມຸ່ງໝັ້ນໃນປະໂຫຍດສຸກຂອງປະຊາ; ມີຊື່ສຽງ ພ້ອມປັນຍາ ບໍລິສຸດ ຍອມຮັບຄຳນຳທາງອັນຖືກຕ້ອງ ແລະມີສະມາທິແນ່ວແນ່ໃນຈຸດປະສົງ