Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 26, Shloka 17

अयोध्याकाण्डे षड्विंशः सर्गः

Rama’s Departure and Sita’s Questions; Disclosure of Exile and Counsel on Courtly Conduct

Devanagari script

न च काञ्चनचित्रं ते पश्यामि प्रियदर्शन।भद्रासनं पुरस्कृत्य यान्तं वीर पुरस्कृतम्।।।।

Transliteration

na ca kāñcanacitraṃ te paśyāmi priyadarśana | bhadrāsanaṃ puraskṛtya yāntaṃ vīra puraskṛtam ||

Translation

ແລະຂ້າພະເຈົ້າກໍບໍ່ເຫັນ ໂອ ຜູ້ນ່າຊົມ ໂອ ວີລະບຸລຸດ ວ່າບໍລິວານຂອງທ່ານເດີນນຳໜ້າ ອັນເຊີນອາສນະມົງຄຸນທີ່ປະດັບດ້ວຍຄຳ ໄວ້ຂ້າງໜ້າ ຕາມປະເພນີເລີຍ.

Word by Word

• न: not
• न: निषेध (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation)

• च: and
• च: समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• काञ्चन-चित्रम्: golden ornamentation/decoration
• काञ्चन-चित्रम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काञ्चन (प्रातिपदिक) + चित्र (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (काञ्चनं चित्रम् = golden/with gold-work); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative, 2nd), एकवचन

• ते: your
• ते: सम्बन्ध (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी (Genitive, 6th), एकवचन

• पश्यामि: I see
• पश्यामि: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पश् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद; उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन

• प्रिय-दर्शन: O pleasing-looking one
• प्रिय-दर्शन: सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक) + दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि-समास (प्रियं दर्शनं यस्य = one whose appearance is pleasing); पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• भद्र-आसनम्: auspicious seat/throne
• भद्र-आसनम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (भद्रम् आसनम् = auspicious seat/throne); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पुरस्कृत्य: having placed in front
• पुरस्कृत्य: क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस् + √कृ (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive); क्रियाविशेषण (having placed in front)

• यान्तम्: going/proceeding
• यान्तम्: कर्म (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √या (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (त्वाम्) विशेषण

• वीर: O hero
• वीर: सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• पुरस्कृतम्: preceded (by something)
• पुरस्कृतम्: कर्म-विशेषण (Object modifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुरस् + √कृ (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (PPP, क्त); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (त्वाम्) विशेषण = preceded/with (something) placed in front

Context

O heroic one! O handsome one! how is it that I do not see your attendants proceeding in front with the throne carved in gold?

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is expressed as respect for established duties and public symbols of office; their absence suggests a deviation from the expected righteous course.

What is the narrative situation?

Sītā observes that even the throne/royal seat is not being carried before Rāma, deepening her suspicion that coronation is not proceeding.

Which character virtue is emphasized?

Sītā’s loyalty and sensitivity to signs of disorder affecting Rāma’s rightful status.