Sarga 25
कौशल्याया मङ्गलविधानम् — Kausalya’s Benedictions and Protective Rites for Rama
अयोध्याकाण्ड
ສັກກະ 25 ນຳເສີນການອຳລາທີ່ເປັນພິທີກຳ: ນາງເກົາສັລຍາກົດກັ້ນຄວາມໂສກ ເຮັດອາຈາມະນະ (ācāmana) ແລ້ວເລີ່ມມັງຄະລະກິຣິຍາ ເພື່ອການເດີນທາງເຂົ້າປ່າຂອງພຣະຣາມ. ນາງອະທິຖານຄຸ້ມຄອງແບບຫຼາຍຊັ້ນ: ຜູ້ພິທັກອັນເປັນນາມທຳເຊັ່ນ Smṛti, Dhṛti, Dharma; ເທວະ—Skanda, Soma, Bṛhaspati, Varuṇa, Sūrya, Kubera, Yama; ຣິສີ—Saptarṣi ແລະ Nārada; ທິດປາລ; ແລະຫຼັກຄ້ຳຈຸນຈັກກະວານ—ພູເຂົາ, ທະເລ, ແມ່ນ້ຳ, ດາວ, ດາວເຄາະ, ກາງວັນ-ກາງຄືນ, ອຸສາ-ສັນທະຍາ, ລະດູ, ເດືອນ, ປີ, ແລະການແບ່ງມຸຫູຣຕະ. ນາງກ່າວເຖິງອັນຕະລາຍໃນປ່າ—Rākṣasa, Piśāca, ຜູ້ກິນເນື້ອ, ແມງໄມ້, ສັດເລື້ອຍຄານ, ແລະສັດປ່າດຸຮ້າຍ—ແລ້ວຂໍໃຫ້ບໍ່ມີສິ່ງໃດທຳຮ້າຍພຣະຣາມ. ນາງບູຊາເທວະດ້ວຍພວງມາລາແລະກິ່ນຫອມ, ຈັດຕັ້ງໄຟສັກສິດໂດຍພຣາຫມະນ, ຖວາຍອາຫຸຕິ, ຈັດຫາພວງດອກໄມ້ສີຂາວແລະເມັດມັດສະຕາດສີຂາວ, ແລະໃຫ້ສວດ svastyayana/ບົດມົນມັງຄະລະ. ຫຼັງຈາກຖວາຍທັກສິນາ ນາງກ່າວອຸປະມາມັງຄະລະ—ອິນທຣາປາບ Vṛtra, Garuḍa ອອກຕາມຫາ amṛta, ແລະ Viṣṇu ກ້າວສາມກ້າວ. ນາງທາຈັນທະນ໌, ວາງເສດເຄື່ອງບູຊາໄວ້ເທິງພຣະເສຍຣຂອງພຣະຣາມ, ແລະຜູກສົມຸນໄພ Viśalyakaraṇī ເປັນ rakṣā. ແມ່ນແມ່ນໃນໃຈຈະທຸກ ແຕ່ນາງເວົ້າຄືມີຄວາມຍິນດີ, ກອດຊ້ຳໆ, ເວັນປະທັກສິນ; ພຣະຣາມຈັບພຣະບາດຂອງນາງ ແລ້ວເດີນໄປຫາທີ່ພັກຂອງນາງສີຕາ.
Shlokas
Verse 1
साऽवनीय तमायासमुपस्पृश्य जलं शुचिः।चकार माता रामस्य मङ्गलानि मनस्विनी।।2.25.1।।
ຕໍ່ມາ ພຣະມານດາຜູ້ມີໃຈສູງສົ່ງນັ້ນ ໄດ້ຂ່ມຄວາມເຈັບປວດໃນໃຈ ຊຳລະຕົນດ້ວຍການຈິບນ້ຳຕາມພິທີ (ອາຈະມັນ) ແລ້ວດ້ວຍໃຈອັນຮອບຄອບ ໄດ້ປະກອບພິທີມົງຄົນທັງຫຼາຍເພື່ອພຣະຣາມ
Verse 2
न शक्यसे वारयितुं गच्छेदानीं रघूत्तम।शीघ्रं च विनिवर्तस्व वर्तस्व च सतां क्रमे।।2.25.2।।
ໂອ ຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດໃນວົງສາຣະຄຸ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ອາດຫ້າມທ່ານຈາກການອອກເດີນທາງໄດ້ແລ້ວ. ຈົ່ງໄປເຖີດບັດນີ້ ແຕ່ຂໍໃຫ້ກັບຄືນໄວໆ ແລະຈົ່ງປະພຶດຕາມຄອງທາງຂອງສັດບຸລຸດ.
Verse 3
यं पालयसि धर्मं त्वं धृत्या च नियमेन च।स वै राघवशार्दूल धर्मस्त्वामभिरक्षतु।।2.25.3।।
ໂອ ພຣະຣາມ ຜູ້ດຸດັ່ງເສືອໃນວົງສ໌ຣະຄຸ! ທຳມະທີ່ພຣະອົງຮັກສາໄວ້ ດ້ວຍຄວາມອົດທົນແລະວິໄນແຫ່ງການສໍາຮວມ—ຂໍໃຫ້ທຳມະນັ້ນເອງຄຸ້ມຄອງພຣະອົງ.
Verse 4
येभ्यः प्रणमसे पुत्र चैत्येष्वायतनेषु च।ते च त्वामभिरक्षन्तु वने सह महर्षिभिः।।2.25.4।।
ລູກເອີຍ ຂໍໃຫ້ເທວະດາອັນສັກສິດທັງຫຼາຍ ຜູ້ທີ່ເຈົ້າກໍ່ນົບນ້ອມຢູ່ຕາມເຈດີ ແລະສະຖານບູຊາ ຈົ່ງຄຸ້ມຄອງເຈົ້າໃນປ່າ ພ້ອມກັບບັນດາມະຫາຣິສີ.
Verse 5
यानि दत्तानि तेऽस्त्राणि विश्वामित्रेण धीमता।तानि त्वामभिरक्षन्तु गुणैस्समुदितं सदा।।2.25.5।।
ຂໍໃຫ້ອາວຸດທັງຫຼາຍທີ່ພຣະວິສະວາມິດຕະຣະຜູ້ມີປັນຍາໄດ້ປະທານແກ່ທ່ານ—ອຸດົມດ້ວຍິດທິແຫ່ງມົນຕຣາ—ຈົ່ງຄຸ້ມຄອງທ່ານຕະຫຼອດໄປ
Verse 6
पितृशुश्रूषया पुत्र मातृशुश्रूषया तथा।सत्येन च महाबाहो चिरं जीवाभिरक्षितः।।2.25.6।।
ໂອ ລູກເອີຍ, ໂອ ມະຫາພາຫຸ—ດ້ວຍການຮັບໃຊ້ບິດາ, ດ້ວຍການຮັບໃຊ້ມານດາ, ແລະດ້ວຍຄວາມສັດຈິງ ທ່ານຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງມາແຕ່ເດີມ; ຂໍໃຫ້ທ່ານມີອາຍຸຍືນຍາວ
Verse 7
समित्कुश पवित्राणि वेद्यश्चायतनानि च।स्थण्डिलानि विचित्राणि शैला वृक्षाः क्षुपा ह्रदाः।।2.25.7।।पतङ्गाः पन्नगास्सिंहास्त्वां रक्षन्तु नरोत्तम।
ໂອ ນໂຣຕະມະ (ບຸລຸດຜູ້ປະເສີດ)! ຂໍໃຫ້ໄມ້ຟືນບູຊາຍັດ, ຫຍ້າກຸສະອັນຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດ, ແທ່ນບູຊາ ແລະ ສະຖານທີ່ສັກສິດ; ຂໍໃຫ້ລານພິທີອັນວິຈິດ, ພູເຂົາ, ຕົ້ນໄມ້, ພຸ່ມໄມ້ ແລະ ທະເລສາບ; ພ້ອມທັງນົກ, ນາກ ແລະ ສິງໂຕ ຈົ່ງປົກປ້ອງທ່ານ.
Verse 8
स्वस्तिसाध्याश्च विश्वे च मरुतश्च महर्षयः।स्वस्ति धाता विधाता च स्वस्ति पूषा भगोऽर्यमा।।2.25.8।।लोकपालाश्च ते सर्वे वासवप्रमुखास्तथा।
ຂໍໃຫ້ສະຫວັດດີມີແກ່ທ່ານ! ຂໍໃຫ້ສາດຫຍະ, ວິສະເວເທວະ, ມາຣຸດ ແລະ ມະຫາຣິຊິ ປະທານຄວາມຜາສຸກ; ຂໍໃຫ້ ທາຕຣິ ແລະ ວິທາຕຣິ, ພ້ອມດ້ວຍ ປູຊັນ, ພະຄະ ແລະ ອະຣະຍະມັນ ປະທານມົງຄຸນ; ແລະຂໍໃຫ້ໂລກະປາລທັງປວງ ນໍາໂດຍ ວາສະວະ (ພຣະອິນທຣາ) ຈົ່ງອວຍພອນແກ່ທ່ານ.
Verse 9
ऋतवश्चैव पक्षाश्च मासा स्संवत्सराः क्षपाः।।2.25.9।।दिनानि च मुहूर्ताश्च स्वस्ति कुर्वन्तु ते सदा।
ຂໍໃຫ້ລະດູການທັງຫຼາຍ, ປັກສະ (ຄື່ງເດືອນ), ເດືອນ, ປີ ແລະ ຄືນ; ທັງວັນ ແລະ ແມ່ນແຕ່ມຸຫູຣຕະທັງປວງ ຈົ່ງນໍາພາສິຣິມົງຄຸນໃຫ້ທ່ານເສມອໄປ.
Verse 10
स्मृतिर्धृतिश्च धर्मश्च पातु त्वां पुत्र सर्वतः।।2.25.10।।स्कन्दश्च भगवान्देव स्सोमश्च स बृहस्पतिः।सप्तर्षयो नारदश्च ते त्वां रक्षन्तु सर्वतः।।2.25.11।।
ລູກເອີຍ ຂໍໃຫ້ ສະມຣິຕິ (ຄວາມລະລຶກຊອບ) ທຣິຕິ (ຄວາມໝັ້ນຄົງ) ແລະ ທັມມະ ຄຸ້ມຄອງເຈົ້າຈາກທຸກທິດທາງ
Verse 11
स्मृतिर्धृतिश्च धर्मश्च पातु त्वां पुत्र सर्वतः।।2.25.10।।स्कन्दश्च भगवान्देव स्सोमश्च स बृहस्पतिः।सप्तर्षयो नारदश्च ते त्वां रक्षन्तु सर्वतः।।2.25.11।।
ຂໍໃຫ້ພຣະເທວະຜູ້ຄວນບູຊາ ສະກັນດະ ພ້ອມດ້ວຍ ໂສມະ ແລະ ພຣະພຶຫັດສະປະຕິ ທັງພວກສັບຕະຣິຊິ ແລະ ນາຣະດະ ຈົ່ງຄຸ້ມຄອງເຈົ້າຈາກທຸກທິດທາງ
Verse 12
याश्चापि सर्वतस्सिध्दा दिशश्च सदिगीश्वराः।स्तुता मया वने तस्मिन्पान्तु त्वां पुत्र नित्यशः।।2.25.12।।
ແລະຂໍໃຫ້ບັນດາສິດທະຜູ້ສຳເລັດ ພ້ອມດ້ວຍອົງຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ພິທັກຮັກສາທິດທາງທັງຫຼາຍ—ທິດທີ່ຂ້າໄດ້ສັນລະເສີນ ແລະອັນເຊີນໃນປ່ານັ້ນ—ຈົ່ງຄຸ້ມຄອງເຈົ້າຢູ່ເສມອ ລູກເອີຍ
Verse 13
शैलास्सर्वे समुद्राश्च राजा वरुण एव च।द्यौरन्तरिक्षं पृथिवी नद्यस्सर्वास्तथैव च।।2.25.13।।नक्षत्राणि च सर्वाणि ग्रहाश्च सहदेवताः।अहोरात्रे तथा सन्ध्ये पान्तु त्वां वनमाश्रितम्।।2.25.14।।
ຂໍໃຫ້ພູເຂົາທັງປວງ ແລະທະເລທັງຫມົດ ພ້ອມທັງພຣະວຣຸນະຣາຊາ; ຂໍໃຫ້ຟ້າ ອາກາດກາງ ແຜ່ນດິນ ແລະແມ່ນ້ຳທັງປວງ ຄຸ້ມຄອງທ່ານ.
Verse 14
शैलास्सर्वे समुद्राश्च राजा वरुण एव च।द्यौरन्तरिक्षं पृथिवी नद्यस्सर्वास्तथैव च।।2.25.13।।नक्षत्राणि च सर्वाणि ग्रहाश्च सहदेवताः।अहोरात्रे तथा सन्ध्ये पान्तु त्वां वनमाश्रितम्।।2.25.14।।
ຂໍໃຫ້ດາວນັກສັດທັງປວງ ແລະດາວເຄາະທັງຫມົດ ພ້ອມດ້ວຍເທວະຜູ້ປົກຄອງຂອງພວກນັ້ນ; ແລະຂໍໃຫ້ກາງວັນກາງຄືນ ກັບເວລາສັນທະຍາ ຄຸ້ມຄອງທ່ານ ເມື່ອທ່ານພຶ່ງພາປ່າ.
Verse 15
ऋतवश्चैव षट्पुण्या मासास्संवत्सरास्तथा।कलाश्च काष्ठाश्च तथा तव शर्म दिशन्तु ते।।2.25.15।।
ຂໍໃຫ້ລະດູອັນເປັນມົງຄຸນທັງຫົກ ເດືອນທັງຫມົດ ແລະປີທັງປວງ; ແມ່ນແຕ່ຫນ່ວຍເວລາອັນລະອຽດ ຄື “ກະລາ” ແລະ “ກາດຖາ” ກໍຂໍໃຫ້ປະທານຄວາມສຸກສະບາຍແກ່ທ່ານ.
Verse 16
महावने विचरतो मुनिवेषस्य धीमतः।तवादित्याश्च दैत्याश्च भवन्तु सुखदास्सदा।।2.25.16।।
ເມື່ອທ່ານຈາລິກໃນປ່າໃຫຍ່ ນຸ່ງຫົ່ມດຸດມຸນີ ແລະມີປັນຍາ, ຂໍໃຫ້ທັງເຫຼົ່າອາທິຕະຍະ ແລະເຫຼົ່າໄທຕະຍະ ຈົ່ງເປັນຜູ້ປະທານຄວາມສະຫງົບສຸກແກ່ທ່ານເສມອ.
Verse 17
राक्षसानां पिशाचानां रौद्राणां क्रूरकर्मणाम्।क्रव्यादानां च सर्वेषां मा भूत्पुत्रक ते भयम्।।2.25.17।।
ລູກເອີຍ ຂໍຢ່າໃຫ້ຄວາມຢ້ານກົວໃດໆ ບັງເກີດແກ່ເຈົ້າ ຈາກພວກຣາກສະສະ ພິສາຈ ຜູ້ດຸຮ້າຍກະທຳກຳໂຫດ ຫຼືພວກກິນເນື້ອທັງປວງ.
Verse 18
प्लवगा वृश्चिका दंशामशकाश्चैव कानने।सरीसृपाश्च कीटाश्च मा भूवन्गहने तव।।2.25.18।।
ໃນປ່າດົງທຶບນັ້ນ ຂໍໃຫ້ຝູງວານອນ ແມງປ່ອງ ແມງກັດຕ່ອຍ ຍຸງ ສັດເລື້ອຍຄານ ແລະແມງມຸມມີພິດທັງຫຼາຍ ຢ່າໄດ້ເຮັດໃຫ້ເຈົ້າເດືອດຮ້ອນເລີຍ.
Verse 19
महाद्विपाश्च सिंहाश्च व्याघ्रा ऋक्षाश्च दंष्ट्रिणः।महिषा श्शृङ्गिणो रौद्रा न ते द्रुह्यन्तु पुत्रक।।2.25.19।।
ລູກເອີຍ ຂໍໃຫ້ຊ້າງໃຫຍ່ຜູ້ມີພະລັງ ສິງມີເຂົ້ຍນ່າຢ້ານ ເສືອ ຫມີ ແລະຄວາຍປ່າມີເຂົາດຸຮ້າຍ ຢ່າໄດ້ປອງຮ້າຍເຈົ້າເລີຍ.
Verse 20
नृमांसभोजना रौद्रा ये चान्ये सत्वजातयः।मा च त्वां हिंसिषुः पुत्र मया संपूजितास्त्विह।।2.25.20।।
ລູກເອີຍ ຂໍໃຫ້ພວກກິນເນື້ອມະນຸດອັນນ່າຢ້ານ ແລະສັດດຸຮ້າຍປະເພດອື່ນໆທັງປວງ—ຜູ້ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ບູຊານົບນ້ອມໄວ້ທີ່ນີ້—ຢ່າໄດ້ເຮັດອັນຕະລາຍແກ່ເຈົ້າເລີຍ.
Verse 21
आगमास्ते शिवास्सन्तु सिध्यन्तु च पराक्रमाः। सर्वसम्पत्तये राम स्वस्तिमान्गच्छ पुत्रक।।2.25.21।।
ໂອ ຣາມາ ລູກຂອງຂ້າ ຂໍໃຫ້ເສັ້ນທາງຂອງເຈົ້າເປັນມົງຄຸນ ແລະຂໍໃຫ້ວິລະກຳທັງປວງສຳເລັດຜົນ. ຈົ່ງໄປໂດຍສະຫວັດດີ ແລະຈົ່ງໄດ້ຮັບຄວາມຜາສຸກສົມບູນທຸກປະການ.
Verse 22
स्वस्ति ते ऽस्त्वन्तरिक्षेभ्यः पार्थिवेभ्यः पुनः पुनः।सर्वेभ्यश्चैव देवेभ्यो ये च वै परिपन्थिनः।।2.25.22।।
ຂໍໃຫ້ຄວາມສະຫວັດດີແລະຄວາມຜາສຸກຈົ່ງມີແກ່ທ່ານຊ້ຳໆ—ຈາກອຳນາດແຫ່ງຟ້າ, ຈາກຜູ້ປົກຄອງແຜ່ນດິນ, ແລະຈາກເທວະທັງປວງ; ແລະຂໍໃຫ້ຜູ້ໃດຈະຂັດຂວາງທາງຂອງທ່ານ ຈົ່ງຖືກເຮັດໃຫ້ໝົດິດ ບໍ່ອາດກໍ່ອັນຕະລາຍໄດ້
Verse 23
गुरुस्सोमश्च सूर्यश्च धनदोऽथ यमस्तथा।पान्तु त्वामर्चिता राम दण्डकारण्यवासिनम्।।2.25.23।।
ໂອ ພຣະຣາມ ເມື່ອພຣະອົງພຳນັກຢູ່ໃນປ່າທັນດະກະ ຂໍໃຫ້ ຄຸຣຸ (ພຣະຫັດສະປະຕິ), ໂສມ, ສູຣະຍະ, ທະນະດະ (ກຸເບຣ), ແລະ ຍະມະ—ຜູ້ຖືກບູຊາຈົນພໍພຣະໄທ—ຈົ່ງຄຸ້ມຄອງພຣະອົງ
Verse 24
अग्निर्वायुस्तथा धूमो मन्त्राश्चर्षिमुखाच्च्युताः।उपस्पर्शनकाले तु पान्तु त्वां रघुनन्दन।।2.25.24।।
ໂອ ຜູ້ເປັນຄວາມຊື່ນບານແຫ່ງວົງສ໌ຣະຄຸ ເມື່ອພຣະອົງປະກອບການຊຳລະກາຍດ້ວຍການອາບນ້ຳອັນບໍລິສຸດ ຂໍໃຫ້ ອັກນີ, ວາຍຸ, ທູມະ ແລະມົນຕຣາທີ່ອອກຈາກປາກຂອງຣິສີທັງຫຼາຍ ຈົ່ງຄຸ້ມຄອງພຣະອົງ
Verse 25
सर्वलोकप्रभुर्ब्रह्मा भूतभर्ता तथर्षयः।ये च शेषास्सुरास्ते त्वां रक्षन्तु वनवासिनम्।।2.25.25।।
ຂໍໃຫ້ ພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງໂລກທັງປວງ; ຜູ້ຄ້ຳຈຸນສັດທັງຫຼາຍ; ບັນດາຣິສີ; ແລະເທວະທີ່ເຫຼືອທັງໝົດ ຈົ່ງປົກປ້ອງພຣະອົງໃນຍາມພຳນັກຢູ່ປ່າ
Verse 26
इति माल्यैस्सुरगणान्गन्धैश्चापि यशस्विनी।स्तुतिभिश्चानुरूपाभिरानर्चाऽयतलोचना।।2.25.26।।
ດັ່ງນັ້ນ ນາງຜູ້ມີກຽດສັກສີ ຜູ້ມີດວງຕາກວ້າງນັ້ນ ໄດ້ບູຊາຫມູ່ເທວະດ້ວຍພວງມາລາ ແລະເຄື່ອງຫອມ ພ້ອມດ້ວຍບົດສັນລະເສີນທີ່ເໝາະສົມຕາມຄວນ
Verse 27
ज्वलनं समुपादाय ब्राह्मणेन महात्मना।हावयामास विधिना राममङ्गलकारणात्।।2.25.27।।
ເມື່ອໄດ້ຈັດຕັ້ງໄຟບູຊາອັນສັກສິດ ໂດຍພຣາຫມັນຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່ຕາມພິທີແລ້ວ ນາງໄດ້ໃຫ້ຖວາຍອາຫຸຕິຕາມວິທີ ເພື່ອມງຄົລແລະສະຫວັດດີແກ່ພຣະຣາມ.
Verse 28
घृतं श्वेतानि माल्यानि समिधश्श्वेतसर्षपान्।उपसम्पादयामास कौशल्या परमाङ्गना।।2.25.28।।
ພຣະນາງເກົາສັນລະຍາ ຜູ້ສູງສົ່ງ ໄດ້ຈັດຫາເນີຍໃສ (ghee) ພວງມາລາດອກໄມ້ສີຂາວ ໄມ້ສະມິດສໍາລັບບູຊາ ແລະເມັດມັດສະຕາດສີຂາວ ເພື່ອພິທີ.
Verse 29
उपाध्याय स्सविधिना हुत्वा शान्तिमनामयम्।हुतहव्यावशेषेण बाह्यं बलिमकल्पयत्।।2.25.29।।
ອຸປາທະຍາຍ ຜູ້ປະກອບພິທີ ໄດ້ຖວາຍໂຫມະຕາມວິທີ ເພື່ອຄວາມສະຫງົບແລະປອດໄພຈາກໂລກ; ແລ້ວໃຊ້ສ່ວນທີ່ເຫຼືອຈາກເຄື່ອງບູຊາ ຈັດບະລິພິທີພາຍນອກ.
Verse 30
मधु दध्यक्षतघृतैः स्वस्तिवाच्यद्विजांस्ततः।वाचयामास रामस्य वनेस्वस्त्ययनक्रियाः।।2.25.30।।
ຕໍ່ມາ ດ້ວຍນ້ຳເຜິ້ງ ນົມສົ້ມ (dadhi) ເຂົ້າອັກສະຕະ (akṣata) ແລະເນີຍໃສ ນາງໃຫ້ພຣາຫມັນສວດຖ້ອຍຄໍາສະຫວັດດີ; ແລະໃຫ້ສວດພິທີສະວັສຕະຍານະ ເພື່ອຄຸ້ມຄອງພຣະຣາມ ສໍາລັບການດໍາລົງຊີວິດໃນປ່າ.
Verse 31
ततस्तस्मै द्विजेन्द्राय राममाता यशस्विनी।दक्षिणां प्रददौ काम्यां राघवं चेदमब्रवीत्।।2.25.31।।
ແລ້ວແມ່ພຣະຣາມາຜູ້ມີກຽດສັກສີ ໄດ້ຖວາຍທັກຊິນາ (ຂອງກຳນັນກຽດ) ຕາມປາຖະໜາແກ່ພຣາຫມິນຜູ້ປະເສີດ ແລະກ່າວຖ້ອຍຄຳນີ້ແກ່ຣາຆະວະ។
Verse 32
यन्मङ्गलं सहस्राक्षे सर्वदेवनमस्कृते।वृत्रनाशे समभवत्तत्ते भवतु मङ्गलम्।।2.25.32।।
ຂໍໃຫ້ມົງຄຸນອັນປະເສີດ ທີ່ເຄີຍບັງເກີດແກ່ພຣະອິນທຣະຜູ້ມີພັນເນດ ຜູ້ທີ່ເທວະທັງປວງນົບນ້ອມ ເມື່ອວຶດຕຣະຖືກປະຫານ ຈົ່ງເປັນມົງຄຸນແກ່ທ່ານດ້ວຍເຖີດ।
Verse 33
यन्मङ्गलं सुपर्णस्य विनताऽकल्पयत्पुरा।अमृतं प्रार्थयानस्य तत्ते भवतु मङ्गलम्।।2.25.33।।
ຂໍໃຫ້ມົງຄຸນດຽວກັນ ທີ່ວິນຕາເຄີຍຈັດຫາໃຫ້ສຸປັນນະ (ຄຣຸດ) ເມື່ອທ່ານອ້ອນວອນຂໍອະມຣິຕະ ນ້ຳທິບແຫ່ງອະມະຕະ ຈົ່ງເປັນມົງຄຸນແກ່ທ່ານເຖີດ।
Verse 34
अमृतोत्पादने दैत्यान् घ्नतो वज्रधरस्य यत्।अदितिर्मङ्गलं प्रादात्तत्ते भवतु मङ्गलम्।।2.25.34।।
ໃນຄາວທີ່ອະມຣິຕະບັງເກີດ ເມື່ອພຣະອິນທຣະຜູ້ຖືວັຊຣະ ປະຫານພວກໄດຕະຍະ ມົງຄຸນທີ່ອະທິຕິເຄີຍປະທານນັ້ນ ຂໍໃຫ້ເປັນມົງຄຸນແກ່ທ່ານດ້ວຍເຖີດ।
Verse 35
त्रीन्विक्रमान्प्रक्रमतो विष्णोरमिततेजसः।यदासीन्मङ्गलं राम तत्ते भवतु मङ्गलम्।।2.25.35।।
ໂອ ພຣະຣາມາ ຂໍໃຫ້ມົງຄຸນທີ່ເຄີຍມີແກ່ພຣະວິສນຸຜູ້ມີຣັດສະມີຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ເມື່ອທຣົງກ້າວສາມຍ່າງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຈົ່ງເປັນມົງຄຸນແກ່ພຣະອົງດ້ວຍເຖີດ।
Verse 36
ऋतवस्सागरा द्वीपा वेदा लोका दिशश्च ते।मङ्गलानि महाबाहो दिशन्तु शुभमङ्गलाः।।2.25.36।।
ໂອ ມະຫາພາຫຸ! ຂໍໃຫ້ລະດູການທັງຫຼາຍ, ມະຫາສະມຸດ, ເກາະແລະທະວີບ, ພຣະເວດ, ໂລກທັງຫຼາຍ ແລະທິດທັງປວງ ຈົ່ງປະທານພອນມົງຄຸນອັນດີງາມແກ່ທ່ານເຖີດ
Verse 37
इति पुत्रस्य शेषांश्च कृत्वा शिरसि भामिनी।गन्धैश्चापि समालभ्य राममायतलोचना।।2.25.37।।ओषधीं चापि सिद्धार्थां विशल्यकरणीं शुभाम्।चकार रक्षां कौशल्या मन्त्रैरभिजजाप च।।2.25.38।।
ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ນາງຜູ້ງາມໄດ້ນໍາສິ່ງສັກສິດທີ່ເຫຼືອວາງໄວ້ເທິງສີສະຂອງບຸດ ແລະຊະໂລມພຣະຣາມດ້ວຍເຄື່ອງຫອມ. ຈາກນັ້ນ ພຣະນາງເກົາສະລະຍາໄດ້ຈັດເຮັດຣັກສາຄຸ້ມຄອງ ຜູກສົມຸນໄພມົງຄຸນ “ວິສະລະຍະກະຣະນີ” ເພື່ອໃຫ້ສໍາເລັດປາຖະໜາ ພ້ອມທັງສວດມົນຄຸ້ມຄອງຢ່າງແຜ່ວເບົາ
Verse 38
इति पुत्रस्य शेषांश्च कृत्वा शिरसि भामिनी।गन्धैश्चापि समालभ्य राममायतलोचना।।2.25.37।।ओषधीं चापि सिद्धार्थां विशल्यकरणीं शुभाम्।चकार रक्षां कौशल्या मन्त्रैरभिजजाप च।।2.25.38।।
ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ນາງຜູ້ງາມໄດ້ນໍາສິ່ງສັກສິດທີ່ເຫຼືອວາງໄວ້ເທິງສີສະຂອງບຸດ ແລະຊະໂລມພຣະຣາມດ້ວຍເຄື່ອງຫອມ. ຈາກນັ້ນ ພຣະນາງເກົາສະລະຍາໄດ້ຈັດເຮັດຣັກສາຄຸ້ມຄອງ ຜູກສົມຸນໄພມົງຄຸນ “ວິສະລະຍະກະຣະນີ” ເພື່ອໃຫ້ສໍາເລັດປາຖະໜາ ພ້ອມທັງສວດມົນຄຸ້ມຄອງຢ່າງແຜ່ວເບົາ
Verse 39
उवाचातिप्रहृष्टेव सा दुःखवशवर्तिनी।वाङ्ग्मात्रेण न भावेन वाचाऽसंसज्जमानया।।2.25.39।।
ແມ່ນແຕ່ຖືກຄວາມໂສກຄອບງຳ ນາງກໍກ່າວຮາວກັບຍິນດີຫຼາຍ—ຍິນດີແຕ່ໃນຖ້ອຍຄຳ ບໍ່ແມ່ນໃນໃຈ—ດ້ວຍສຽງສັ່ນໄຫວ ແລະບໍ່ໝັ້ນຄົງ.
Verse 40
आनम्य मूर्ध्नि चाघ्राय परिष्वज्य यशस्विनी।अवदत्पुत्र सिद्धार्थो गच्छ राम यथासुखम्।।2.25.40।।
ພຣະມະເຫສີຜູ້ມີກຽດສັກສີ ໄດ້ໃຫ້ພຣະຣາມກ້ອມລົງ ແລ້ວດົມຫນ້າຜາກ ແລະກອດໄວ້; ຈາກນັ້ນກ່າວວ່າ “ລູກເອີຍ—ພຣະຣາມເອີຍ—ຈົ່ງໄປໂດຍສຸກສະບາຍ ແລະກັບຄືນເມື່ອຈຸດປະສົງສຳເລັດ”.
Verse 41
अरोगं सर्वसिद्धार्थमयोध्यां पुनरागतम्।पश्यामि त्वां सुखं वत्स सुस्थितं राजवर्त्मनि।।2.25.41।।
ລູກນ້ອຍອັນເປັນທີ່ຮັກ ຂໍໃຫ້ແມ່ໄດ້ເຫັນເຈົ້າກັບຄືນສູ່ອະໂຍທະຍາອີກຄັ້ງ—ປອດໂລກໄພ ສຳເລັດທຸກຈຸດປະສົງ ມີຄວາມສຸກ ແລະຕັ້ງມັ່ນໃນເສັ້ນທາງແຫ່ງຣາຊະທັມ.
Verse 42
प्रणष्टदुःखसङ्कल्पा हर्षविद्योतितानना।द्रक्ष्यामि त्वां वनात्प्राप्तं पूर्णचन्द्रमिवोदितम्।।2.25.42।।
ເມື່ອເຈົ້າກັບມາຈາກປ່າ ຄວາມຄິດທຸກໂສກຂອງຂ້າຈະສູນຫາຍ ໃບໜ້າຈະສະຫວ່າງດ້ວຍປີຕິ; ຂ້າຈະໄດ້ເຫັນເຈົ້າດັ່ງພະຈັນເຕັມດວງກຳລັງຂຶ້ນ។
Verse 43
भद्रासनगतं राम वनवासादिहागतम्।द्रक्ष्यामि च पुनस्त्वां तु तीर्णवन्तं पितुर्वचः।।2.25.43।।
ໂອ ຣາມາ ເມື່ອເຈົ້າກັບມາຈາກການຢູ່ປ່າ ແລະໄດ້ຂ້າມພົ້ນ—ປະຕິບັດໃຫ້ສຳເລັດ—ພຣະວາຈາຂອງພຣະບິດາ ຂ້າຈະໄດ້ເຫັນເຈົ້າອີກຄັ້ງ ປະທັບເທິງອາສນະອັນເປັນມົງຄຸນ។
Verse 44
मङ्गलैरुपसपन्नो वनवासादिहागतः।वध्वा मम च नित्यं त्वं कामान्संवर्ध याहि भोः।।2.25.44।।
ໂອ ຣາມາ ເມື່ອເຈົ້າກັບມາຈາກການຢູ່ປ່າ ມາຮອດນີ້ພ້ອມດ້ວຍມົງຄຸນລັກສະນະ ແລ້ວຈົ່ງສືບຕໍ່—ເປັນນິດ—ໃຫ້ສຳເລັດຄວາມປາຖະໜາຂອງຂ້າ ແລະຂອງພຣະຊາຍາ (ລູກສະໄພຂອງຂ້າ) ດ້ວຍເຖີດ।
Verse 45
मयाऽर्चिता देवगणाश्शिवादयोमहर्षयो भूतमहासुरोरगाः।अभिप्रयातस्य वनं चिराय तेहितानि काङ्क्षन्तु दिशश्च राघव।।2.25.45।।
ໂອ ຣາຄະວະ ຂໍໃຫ້ຫມູ່ເທວະທັງຫຼາຍທີ່ຂ້າໄດ້ບູຊາ—ພຣະສິວະແລະອື່ນໆ—ພ້ອມດ້ວຍມະຫາຣິສີ ພວກພູຕະ ອະສຸຣະຜູ້ກ້າແກ່ນ ແລະນາຄາ ຕະຫຼອດຈົນເຖິງທິດທັງປວງ ຈົ່ງປາຖະໜາ ແລະຄຸ້ມຄອງສະຫວັດດີຂອງເຈົ້າ ເມື່ອເຈົ້າອອກໄປຢູ່ປ່າເປັນເວລາຍາວນານ।
Verse 46
इतीव साऽश्रुप्रतिपूर्णलोचनासमाप्य च स्वस्त्ययनं यथाविधि।प्रदक्षिणं चैव चकार राघवंपुनः पुनश्चापि निपीड्य सस्वजे।।2.25.46।।
ນາງໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນ ດ້ວຍດວງຕາເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳຕາ; ແລ້ວໄດ້ສຳເລັດພິທີອວຍພອນ (ສະວັດສະຕະຍະນະ) ຕາມທຳນຽມ. ຈາກນັ້ນນາງໄດ້ເດີນປະທັກສິນຮອບຣາຄະວະ ແລະກອດຮັດແນ່ນ ພ້ອມທັງໂອບກອດຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ।
Verse 47
तथा तु देव्या स कृतप्रदक्षिणो निपीड्य मातुश्चरणौ पुनः पुनः।जगाम सीतानिलयं महायशास्स राघवः प्रज्वलित स्स्वया श्रिया।।2.25.47।।
ດັ່ງນັ້ນ ຫຼັງຈາກເຮັດປະທັກສິນາອ້ອມພຣະມານດາ ເທວີເກົາສະລະຍາ ແລະກອດຈັບພຣະບາດຂອງແມ່ຊ້ໍາໆ ພຣະຣາຆະວະຜູ້ມີກຽດສັກສີຍິ່ງ—ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍສີຣີຂອງພຣະອົງເອງ—ກໍໄດ້ເດີນໄປຍັງນິເວດຂອງນາງສີຕາ
Frequently Asked Questions
The pivotal action is Kauśalyā’s acceptance of Rāma’s irreversible exile: she cannot dissuade him, so she transforms maternal grief into dharma-aligned support through vows of auspicious speech, ritual protection, and exhortation to follow the path of the virtuous.
The sarga teaches that dharma is both inner discipline and social-ritual order: Smṛti (moral memory), Dhṛti (steadfastness), and Dharma (right conduct) are invoked as guardians, implying that ethical stability is the primary protection amid uncertainty.
Culturally, the chapter highlights ācamana, homa/oblations, svastyayana recitations, dakṣiṇā, pradakṣiṇā, and protective rakṣā-tying with Viśalyakaraṇī; geographically, it frames Rāma’s movement from Ayodhyā toward forest life, explicitly anticipating residence in Daṇḍakāraṇya.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.