Adhyaya 33

Verse 1

भीष्म उवाच । मार्कंडेयेन वै रामः कथमत्र प्रबोधितः । कथं समागमो भूतः कस्मिन्काले कदा मुने

ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ໂອ ມຸນີ, ທີ່ນີ້ ພຣະຣາມາຖືກມາຣະກັນເດຍຊີ້ນຳແລະປຸກໃຫ້ຮູ້ທາງແນວໃດ? ການພົບກັນນັ້ນເກີດຂຶ້ນແນວໃດ—ເວລາໃດ, ເມື່ອໃດ, ໂອ ມຸນີ?”

Verse 2

मार्कंडेयः कस्य सुतः कथं जातो महातपाः । नाम्नोऽस्य निगमं ब्रूहि यथाभूतं महामुने

ໂອ ມະຫາມຸນີ ຂໍຈົ່ງເວົ້າຕາມຄວາມຈິງວ່າ ມາຣະກັນເດຍ ຜູ້ເປັນມະຫາຕະປະນັ້ນ ເປັນບຸດຂອງໃຜ ແລະ ເກີດມາແນວໃດ? ຂໍອະທິບາຍດ້ວຍ ທີ່ມາແລະຮາກຄຳຂອງນາມຂອງທ່ານ ຕາມທີ່ເກີດຂຶ້ນແທ້ໆ.

Verse 3

पुलस्त्य उवाच । अथ ते संप्रवक्ष्यामि मार्कंडेयोद्भवं पुनः । पुराकल्पे मुनिः पूर्वं मृकंडुर्नाम विश्रुतः

ປຸລັສຕະຍະ ກ່າວວ່າ: ບັດນີ້ ຂ້າຈະເລົ່າອີກຄັ້ງ ເລື່ອງກຳເນີດຂອງ ມາຣະກັນເດຍ. ໃນກັລປະໂບຮານກ່ອນນັ້ນ ມີມຸນີຜູ້ໂດ່ງດັງຊື່ ມຶຣະກັນດຸ.

Verse 4

भृगोः पुत्रो महाभागः सभार्यस्तप्तवांस्तपः । तस्य पुत्रस्तदा जातो वसतस्तु वनांतरे

ບຸດຂອງ ພຶຣິຄຸ ຜູ້ມີພາກດີຍິ່ງ ໄດ້ບຳເພັນຕະປະກັບພັນລະຍາ. ເມື່ອພວກເຂົາພັກອາໄສໃນປ່າລຶກອັນກັນດານ ໃນການນັ້ນເອງ ບຸດຊາຍກໍເກີດຂຶ້ນແກ່ທ່ານ.

Verse 5

सपंचवार्षिको भूतो बाल एव गुणाधिकः । ज्ञानिना स तदा दृष्टो भ्रमन्बालस्तदांगणे

ແມ່ນວ່າມີອາຍຸພຽງຫ້າປີ ແຕ່ເດັກນ້ອຍນັ້ນກໍມີຄຸນທຳເກີນວັຍ. ໃນເວລານັ້ນ ມຸນີຜູ້ຮູ້ໄດ້ເຫັນເຂົາ—ເດັກນ້ອຍເດີນວົນຢູ່ໃນລານນັ້ນ.

Verse 6

स्थित्वा स सुचिरं कालं भाव्यर्थं प्रत्यबुध्यत । तस्य पित्रा स वै पृष्टः कियदायुः सुतस्य मे

ເມື່ອເຂົາຢືນຢູ່ດົນນານ ກໍໄດ້ຮູ້ແຈ້ງເຖິງເລື່ອງທີ່ຈະມາ. ແລ້ວບິດາຂອງເຂົາໄດ້ຖາມວ່າ: “ອາຍຸຂອງລູກຊາຍຂ້າຈະຍືນຍາວເທົ່າໃດ?”

Verse 7

संख्यायाचक्ष्व वर्षाणि तस्याल्पान्यधिकानि वा । मृकंडुनैवमुक्तस्तु स ज्ञानी वाक्यमब्रवीत्

ມຶກັນດຸໄດ້ຖາມວ່າ “ຈົ່ງນັບຈໍານວນປີແຫ່ງອາຍຸຂອງເຂົາ—ນ້ອຍຫຼືຫຼາຍກໍຕາມ” ເມື່ອຖືກຖາມດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ຮູ້ກໍໄດ້ກ່າວຄໍານີ້।

Verse 8

षण्मासमायुः पुत्रस्य धात्रा सृष्टं मुनीश्वर । नैव शोकस्त्वया कार्यः सत्यमेतदुदाहृतम्

ໂອ ຈ້າວແຫ່ງມຸນີ, ທາຕຣິ (ຜູ້ສ້າງ) ໄດ້ກໍານົດອາຍຸຂອງລູກຊາຍຂອງທ່ານໄວ້ພຽງຫົກເດືອນເທົ່ານັ້ນ. ດັ່ງນັ້ນຢ່າໂສກເສົ້າ; ນີ້ແມ່ນຄວາມຈິງທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້।

Verse 9

स तच्छ्रुत्वा वचो भीष्म ज्ञानिना यदुदाहृतम् । अथोपनयनं चक्रे बालकस्य पिता तदा

ໂອ ພີສະມະ, ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄໍາອັນນ່າຢ້ານທີ່ຜູ້ຮູ້ກ່າວໄວ້ ບິດາຂອງເດັກນ້ອຍກໍໄດ້ປະກອບພິທີອຸປະນະຍະນະ (ພິທີສາຍສິນສັກສິດ) ໃຫ້ແກ່ເດັກໃນເວລານັ້ນ

Verse 10

आह चैनं पितापुत्रमृषींस्त्वमभिवादय । एवमुक्तः स वै पित्रा प्रहृष्टश्चाभिवादने

ແລ້ວບິດາໄດ້ກ່າວກັບລູກຊາຍວ່າ “ຈົ່ງໄປກ່າວນົບນ້ອມຕໍ່ພວກຣິສີ” ເມື່ອຖືກກ່າວໂດຍບິດາ ລູກຊາຍກໍຍິນດີ ແລະ ກໍໄດ້ກົ້ມກາບຄໍານັບ

Verse 11

न वर्णा वर्णतां वेत्ति सर्ववर्णाभिवादनः । पंचमासास्त्वतिक्रांता दिवसाः पंचविंशतिः

ເຂົາບໍ່ຮູ້ຄວາມແຕກຕ່າງແຫ່ງວັນນະ ແຕ່ຜູ້ຄົນຈາກທຸກວັນນະກໍຍັງນົບນ້ອມຕໍ່ເຂົາ. ຫ້າເດືອນໄດ້ຜ່ານໄປ ແລະ ອີກຊາວຫ້າວັນດ້ວຍ

Verse 12

मार्गेणाथ समायाता ऋषयस्तत्र सप्त वै । बालेन तेन ते दृष्टाः सर्वे चाप्यभिवादिताः

ແລ້ວແຕ່ພຣະອົງ ພວກລິສີເຈັດອົງໄດ້ມາຮອດທີ່ນັ້ນຕາມເສັ້ນທາງ। ເດັກນ້ອຍນັ້ນເຫັນທຸກອົງ ແລະໄດ້ກະທຳປຣະນາມດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຕໍ່ແຕ່ລະອົງຢ່າງຖືກພິທີ।

Verse 13

आयुष्मान्भव तैरुक्तः स बालो दंडमेखली । उक्त्वैवं ते पुनर्बालमपश्यन्क्षीणजीवितम्

ພວກເຂົາເວົ້າວ່າ “ອາຍຸສະມານ ພະວະ”—ຂໍໃຫ້ມີອາຍຸຍືນ. ເດັກນ້ອຍນັ້ນຜູ້ຄາດເມຂະລາ ແລະຖືດັນດະ ຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າພວກລິສີ. ແຕ່ເມື່ອເວົ້າແລ້ວ ພວກເຂົາມອງອີກຄັ້ງ ກໍເຫັນວ່າພະລັງຊີວິດຂອງເດັກນ້ອຍນັ້ນໄດ້ຫມົດສິ້ນແລ້ວ।

Verse 14

दिनानि पंच तस्यायुर्ज्ञात्वा भीताश्च ते नृप । तं गृहीत्वा बालकं च गतास्ते ब्रह्मणोंतिकम्

ໂອ ພຣະຣາຊາ ເມື່ອພວກເຂົາຮູ້ວ່າອາຍຸຂອງເຂົາມີພຽງຫ້າມື້ ກໍຕົກໃຈຫວາດຫວັນ. ຈຶ່ງນຳເດັກນ້ອຍນັ້ນໄປເຂົ້າເຝົ້າພຣະພຣະຫມາ (Brahmā)។

Verse 15

प्रतिमुच्य च तं राजन्प्रणिपेतुः पितामहम् । अयमावेदितस्तैस्तु तेन ब्रह्माभिवादितः

ໂອ ພຣະຣາຊາ ຫຼັງຈາກປ່ອຍເຂົາແລ້ວ ພວກລິສີໄດ້ກົ້ມກາບດ້ວຍອັດຖາງຄະປຣະນາມຕໍ່ໜ້າປິຕາມະຫະ ຄືພຣະພຣະຫມາ. ເມື່ອພວກເຂົາໄດ້ທູນແຈ້ງແລ້ວ ເດັກນ້ອຍນັ້ນກໍໄດ້ອະພິວາດ ແລະນະມັດສະການພຣະພຣະຫມາຕາມພິທີ।

Verse 16

चिरायुर्ब्रह्मणा बालः प्रोक्तः स ऋषिसन्निधौ । ततस्ते मुनयः प्रीताः श्रुत्वा वाक्यं पितामहात्

ຕໍ່ໜ້າພວກລິສີ ພຣະພຣະຫມາໄດ້ປະກາດວ່າ ເດັກນ້ອຍນັ້ນຈະມີອາຍຸຍືນ. ເມື່ອໄດ້ຍິນພຣະວາຈາຂອງປິຕາມະຫະ ພວກມຸນີກໍປິຕິຍິນດີ।

Verse 17

पितामह ऋषीन्दृष्ट्वा प्रोवाच विस्मयान्वितः । कार्येण येन चायातः कोयं बालो निवेद्यताम्

ເມື່ອປິຕາມະຫະ (ພຣະພຣົມ) ເຫັນບັນດາລຶສີ ກໍຕັດດ້ວຍຄວາມພິສົງວ່າ: “ພວກທ່ານມາເພື່ອກິດອັນໃດ ແລະເດັກນີ້ແມ່ນໃຜ? ຂໍໃຫ້ນິເວດໃຫ້ແຈ້ງ.”

Verse 18

ततस्त ऋषयो राजन्सर्वं तस्मै न्यवेदयन् । पुत्रो मृकंडोः क्षीणायुः सायुषं कुरु बालकम्

ຕໍ່ມາ ບັນດາລຶສີ—ໂອ ພຣະຣາຊາ—ໄດ້ນິເວດທຸກຢ່າງແກ່ພຣະອົງວ່າ: “ບຸດຂອງມຣະກັນຑຸມີອາຍຸສັ້ນ ຂໍໃຫ້ທ່ານເຮັດໃຫ້ເດັກນີ້ມີອາຍຸຍືນ.”

Verse 19

अल्पायुषस्त्वस्य मुनिर्बध्वेमां चापि मेखलाम् । यज्ञोपवीतं दंडं च दत्वा चैनमबोधयत्

ເມື່ອເຫັນວ່າອາຍຸຂອງເດັກນີ້ສັ້ນ ມຸນີຈຶ່ງຜູກເມຂະລາໄວ້ທີ່ແອວ; ແລ້ວມອບຍັຊໂຍປະວີຕ (ສາຍສັກສິດ) ແລະດັນດະ (ໄມ້ທ່ອນ) ໃຫ້ ພ້ອມທັງສອນສັ່ງເຂົາ.

Verse 20

यं कंचित्पश्यसे बाल भ्रमंतं भूतले जनम् । तस्याभिवादः कर्तव्य एवमाह पिता वचः

“ລູກເອີຍ ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ເຈົ້າເຫັນເດີນພະເນຈອນຢູ່ເທິງພື້ນດິນ ຈົ່ງກະທຳອະພິວາດດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ” ນີ້ແມ່ນຖ້ອຍຄຳຂອງບິດາ.

Verse 21

अभिवादनशीलोयं क्षितौ दृष्टः परिभ्रमन् । तीर्थयात्राप्रसंगेन दैवयोगात्पितामह

ໂອ ປິຕາມະຫະ, ບຸກຄົນຜູ້ມີມາລະຍາດນີ້ ໄດ້ຖືກເຫັນວ່າພະເນຈອນຢູ່ເທິງແຜ່ນດິນ; ໂດຍໂອກາດແຫ່ງການໄປຕີຣຖະຍາຕຣາ ແລະໂດຍດຳລົງຂອງດວງຊະຕາອັນເປັນເທວະຍົກ.

Verse 22

चिरायुर्भव पुत्रेति प्रोक्तोसौ तत्र बालकः । कथं वचो भवेत्सत्यमस्माकं भवता सह

ທີ່ນັ້ນ ເດັກນ້ອຍນັ້ນຖືກເວົ້າວ່າ “ລູກເອີຍ ຈົ່ງມີອາຍຸຍືນ.” ແຕ່ເຂົາຖາມວ່າ “ໃນການຢູ່ຮ່ວມກັບທ່ານ ຄໍາຂອງພວກເຮົາຈະເປັນຈິງໄດ້ແນວໃດ?”

Verse 23

एवमुक्तस्तदा तैस्तु ब्रह्मा लोकपितामहः । ऋतवाक्यादियं भूमिः संस्थिता सर्वतोभया

ເມື່ອພວກເຂົາກ່າວດັ່ງນັ້ນໃນການນັ້ນ ພຣະພຣົມ—ປິຕາມະຫະແຫ່ງໂລກ—ໄດ້ປະກາດວ່າ “ແຜ່ນດິນນີ້ ເລີ່ມແຕ່ ຣິຕະວາກະຍະ (Ṛtavākya) ໄດ້ຖືກສະຖາປະນາມັ່ນຄົງທຸກທິດ ປອດໄພຈາກຄວາມຢ້ານກົວ”

Verse 24

ब्रह्मोवाच । मत्समश्चायुषा बालो मार्कंडेयो भविष्यति । कल्पस्यादौ तथाचांते मतो मे मुनिसत्तमः

ພຣະພຣົມກ່າວວ່າ “ເດັກມາຣະກັນເຑຍ (Mārkaṇḍeya) ຈະມີອາຍຸເທົ່າກັບເຮົາ. ໃນຕົ້ນກັລປະ ແລະໃນທ້າຍກັລປະດ້ວຍ ເຂົາເປັນມຸນີຜູ້ສູງສຸດຕາມທັດສະນະຂອງເຮົາ”

Verse 25

एवं ते मुनयो बालं ब्रह्मलोके पितामहात् । संसाध्य प्रेषयामासुर्भूयोप्येनं धरातलम्

ດັ່ງນັ້ນ ບັນດາມຸນີໄດ້ສໍາເລັດຈຸດປະສົງກ່ຽວກັບເດັກນ້ອຍນັ້ນໃນພຣະພຣົມໂລກ ໂດຍອາໄສປິຕາມະຫະ (ພຣະພຣົມ) ແລ້ວຈຶ່ງສົ່ງເຂົາກັບລົງສູ່ແຜ່ນດິນອີກຄັ້ງ

Verse 26

तीर्थयात्रां गता विप्रा मार्कंडेयो निजं गृहम् । जगाम तेषु यातेषु पितरं स्वमथाब्रवीत्

ເມື່ອພວກພຣາຫມັນ (ວິປຣະ) ອອກເດີນທາງໄປຈາລິກສູ່ທີຣຖະ (tīrtha) ມາຣະກັນເຑຍກໍກັບໄປບ້ານຂອງຕົນ; ເມື່ອພວກເຂົາໄປແລ້ວ ເຂົາຈຶ່ງເວົ້າກັບບິດາຂອງຕົນ

Verse 27

ब्रह्मलोकमहं नीतो मुनिभिर्ब्रह्मवादिभिः । दीर्घायुश्च कृतश्चास्मि वरान्दत्वा विसर्जितः

ບັນດາມຸນີຜູ້ອະທິບາຍພຣະພຣະຫມັນໄດ້ນຳຂ້າໄປສູ່ພຣະພຣະຫມະໂລກ; ທ່ານໄດ້ປະທານອາຍຸຍືນ ແລະໃຫ້ພອນແລ້ວຈຶ່ງປ່ອຍຂ້າກັບໄປ.

Verse 28

एतदन्यच्च मे दत्तं गतं चिंताकरं तव । कल्पस्यादौ तथा चांते भविष्ये समनंतरे

ແລະເລື່ອງອື່ນນີ້ດ້ວຍ ຂ້າໄດ້ມອບໃຫ້ແລ້ວ; ມັນກາຍເປັນເຫດໃຫ້ເຈົ້າກັງວົນ—ທັງໃນຕົ້ນກັລປ ແລະໃນທ້າຍກັລປ ພ້ອມທັງອະນາຄົດອັນໃກ້ນີ້.

Verse 29

लोककर्तुर्ब्रह्मणोहं प्रसादात्तस्य वै पितः । पुष्करं वै गमिष्यामि तपस्तप्तुं समुद्यतः

ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ສ້າງໂລກທັງປວງ—ແລະແທ້ຈິງດ້ວຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະບິດາຂອງພຣະອົງ—ຂ້າຕັ້ງໃຈຈະໄປປຸສະກະຣະເພື່ອບຳເພັນຕະປະ.

Verse 30

तत्राहं देवदेवेशमुपासिष्ये पितामहम् । सर्वकामावाप्तिकरं सर्वारातिनिबर्हणम्

ທີ່ນັ້ນ ຂ້າຈະນະມັດສະການບູຊາພິຕາມະຫະ ພຣະພຣະຫມາ ຈອມແຫ່ງເທວະທັງປວງ—ຜູ້ໃຫ້ສຳເລັດຄວາມປາຖະໜາທຸກປະການ ແລະຂັບໄລ່ສັດຕູທັງປວງ.

Verse 31

सर्वसौख्यप्रदं देवमिन्द्रादीनां परायणम् । ब्रह्माणं तोषयिष्यामि सर्वलोकपितामहम्

ຂ້າຈະທຳໃຫ້ພຣະພຣະຫມາພໍພຣະໄທ—ເທວະຜູ້ປະທານຄວາມສຸກທັງປວງ ເປັນທີ່ພຶ່ງສູງສຸດຂອງພຣະອິນທຣ໌ແລະເທວະອື່ນໆ ແລະເປັນພິຕາມະຫະແຫ່ງໂລກທັງຫມົດ.

Verse 32

मार्कंडेयवचः श्रुत्वा मृकंडुर्मुनिसत्तमः । जगाम परमं हर्षं क्षणमेकं समुच्छ्वसन्

ເມື່ອໄດ້ຟັງວາຈາຂອງມາຣະກັນເດຍ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ ມຣິກັນດຸ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິສູງສຸດ ແລະຊົ່ວຂະນະໜຶ່ງກໍຫາຍໃຈຢ່າງໂລ່ງໃຈ។

Verse 33

धैर्यं सुमनसा स्थाय इदं वचनमब्रवीत् । अद्य मे सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम्

ແລ້ວ ທ່ານທໄຣຍະ ຢືນດ້ວຍໃຈສະຫງົບ ແລະກ່າວວ່າ: “ມື້ນີ້ການເກີດຂອງຂ້າໄດ້ບັງເກີດຜົນ ແລະຊີວິດຂອງຂ້າກໍໄດ້ດຳລົງຢ່າງດີແທ້।”

Verse 34

सर्वस्य जगतां स्रष्टा येन दृष्टः पितामहः । त्वया दायादवानस्मि पुत्रेण वंशधारिणा

ໂດຍທ່ານ—ຜູ້ທີ່ເຮັດໃຫ້ໄດ້ເຫັນ ປິຕາມະຫະ ພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ສ້າງສັນທຸກໂລກ—ຂ້າຈຶ່ງໄດ້ເປັນຜູ້ມີທາຍາດ ໂດຍບຸດຜູ້ທຳນຸບຳລຸງວົງສານຸວົງ।

Verse 35

त्वं गच्छ पश्य देवेशं पुष्करस्थं पितामहम् । दृष्टे तस्मिन्जगन्नाथे न जरामृत्युरेव च

ທ່ານຈົ່ງໄປ—ຈົ່ງເບິ່ງເດເວດ ປິຕາມະຫະ ພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ສະຖິດຢູ່ທີ່ປຸສກະຣະ. ເມື່ອໄດ້ເຫັນພຣະຈອມໂລກນັ້ນແລ້ວ ບໍ່ມີທັງຊະຣາ ແລະມໍຣະນະ।

Verse 36

नृणां भवति सौख्यानि तथैश्वर्यं तपोऽक्षयम् । त्रीणि शृङ्गाणि शुभ्राणि त्रीणि प्रस्रवणानि च

ສຳລັບມະນຸດ ຈາກທີ່ນັ້ນຍ່ອມເກີດສຸກ ຄວາມຮັ່ງມີ ແລະບຸນແຫ່ງຕະປະອັນບໍ່ໝົດ; (ທີ່ນັ້ນ) ມີຍອດພູສີຂາວສະຫວ່າງສາມຍອດ ແລະມີນ້ຳພຸໄຫຼສາມສາຍດ້ວຍ।

Verse 37

पुष्कराणि तथा त्रीणि नविद्मस्तत्र कारणम् । कनीयांसं मध्यमं च तृतीयं ज्येष्ठपुष्करम्

ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງມີ ປຸສກະຣະ 3 ແຫ່ງ; ທີ່ນັ້ນເຮົາບໍ່ຮູ້ເຫດ—ແຫ່ງນ້ອຍ (ກນິດຖ), ແຫ່ງກາງ (ມັດຍະມ), ແລະແຫ່ງທີສາມ ແຫ່ງໃຫຍ່/ອາວຸໂສ (ຊເຍດຖ) ປຸສກະຣະ.

Verse 38

शृंगशब्दाभिधानानि शुभप्रस्रवणानि च । ब्रह्माविष्णुस्तथा रुद्रो नित्यं सन्निहितास्त्रयः

ທີ່ນັ້ນມີນາມເອີ້ນຂານທີ່ຮູ້ຈັກດ້ວຍຄໍາວ່າ “ສຣິງຄະ (Śṛṅga)” ແລະມີນ້ໍາພຸ/ຕານ້ໍາອັນເປັນມົງຄຸນ; ທີ່ນັ້ນ ພຣະພຣະຫມາ, ພຣະວິສນຸ, ແລະພຣະຣຸທຣ ທັງສາມ ສະຖິດຢູ່ເປັນນິດ

Verse 39

पुष्करेषु महाराजा नातः पुण्यतमं भुवि । विरजं विमलं तोयं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्

ໂອ ມະຫາຣາຊາ, ໃນໂລກມະນຸດນີ້ ບໍ່ມີສິ່ງໃດບຸນສູງສຸດເທົ່າປຸສກະຣະ. ນ້ໍາຂອງມັນບໍ່ມີມົນທິນ ແລະບໍລິສຸດ ໂດງດັງໃນໄຕໂລກ

Verse 40

ब्रह्मलोकस्य पन्थानं धन्याः पश्यंति पुष्करं । यस्तु वर्षशतं साग्रमग्निहोत्रमुपासते

ຜູ້ໃດໄດ້ເຫັນປຸສກະຣະ ນັ້ນແມ່ນຜູ້ມີບຸນ—ເພາະເປັນເສັ້ນທາງໄປສູ່ພຣະຫມະໂລກ. ແຕ່ຜູ້ໃດບໍາເນີນອັກນິໂຫຕຣ (Agnihotra) ຄົບ 100 ປີ ໂດຍບໍ່ຂາດຕອນ—(ຜົນບຸນຂອງເຂົາຖືກກ່າວເປັນການທຽບ)

Verse 41

कार्तिकीं वा वसेदेकां पुष्करे सममेव च । कर्तुम्मया न शकितं कर्मणा नैव साधितम्

ແມ່ນແຕ່ການພັກອາໄສໃນເດືອນກາຣຕິກາ (Kārtikā) ແມ່ນພຽງເດືອນດຽວ—ຫຼືການພັກຢູ່ທີ່ປຸສກະຣະເຊັ່ນກັນ—ຂ້າພະເຈົ້າຍັງບໍ່ອາດເຮັດໄດ້; ແລະກໍບໍ່ສໍາເລັດດ້ວຍກໍາລັງແຫ່ງກັມມະພິທີຢ່າງດຽວ

Verse 42

तदयत्नात्त्वया तात मृत्युस्सर्वहरो जितः । तत्र दृष्टस्स देवेशो ब्रह्मा लोकपितामहः

ໂອ້ລູກທີ່ຮັກ, ໂດຍບໍ່ຕ້ອງພະຍາຍາມຈາກເຈົ້າ ມະຕະຍູ—ຜູ້ກວາດເອົາທຸກສິ່ງ—ຖືກພິຊິດແລ້ວ. ທີ່ນັ້ນເຈົ້າໄດ້ເຫັນພຣະພຣະຫມາ ຈອມເທວະ ແລະປິຕາມະຫະ ບັນພະບຸລຸດແຫ່ງໂລກທັງຫຼາຍ.

Verse 43

नान्यो मर्त्यस्त्वया तुल्यो भविता जगतीतले । अहं वै तोषितो येन पञ्चवार्षिकजन्मना

ໃນພື້ນພິພົບນີ້ ຈະບໍ່ມີມະນຸດຜູ້ໃດເທົ່າທຽມເຈົ້າ. ແທ້ຈິງ ຂ້າໄດ້ພໍໃຈ ເນື່ອງດ້ວຍການເກີດເປັນມະນຸດຫ້າປີຂອງເຈົ້ານັ້ນ.

Verse 44

वरेण त्वं मदीयेन उपमां चिरजीविनाम् । गमिष्यसि न सन्देहस्तथाशीर्वचनम्मम

ດ້ວຍພອນທີ່ຂ້າປະທານ ເຈົ້າຈະໄດ້ບັນລຸສະພາບດຸດດັ່ງຜູ້ມີອາຍຸຍືນ (ຈິຣັນຊີວິນ); ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ. ນີ້ແມ່ນວາຈາອວຍພອນຂອງຂ້າ.

Verse 45

एवं वदन्ति ते सर्वे व्रज लोकान्यथेप्सितान् । एवं लब्धप्रसादेन मृकण्डुतनयेन च

ເມື່ອພວກເຂົາທັງໝົດເວົ້າດັ່ງນີ້ແລ້ວ ກໍອອກເດີນທາງໄປສູ່ໂລກແຫ່ງວຣະຈະຕາມທີ່ປາດຖະໜາ; ແລະເຊັ່ນດຽວກັນ ເມື່ອໄດ້ຮັບພຣະກະລຸນາ ກໍໄປພ້ອມກັບບຸດຂອງມຣະກັນຑຸ.

Verse 46

आश्रमःस्थापितस्तेन मार्कण्डाश्रम इत्युत । तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा वाजपेयफलं लभेत्

ເຂົາໄດ້ສ້າງອາສຣົມໜຶ່ງ ຊື່ວ່າ “ມາຣະກັນຑາອາສຣົມ”. ຜູ້ໃດອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນ ແລະຊຳລະຕົນໃຫ້ບໍລິສຸດ ຈະໄດ້ບຸນຜົນເທົ່າກັບພິທີຍັດຍາວາຊະເປຍະ.

Verse 47

सर्वपापविशुद्धात्मा चिरायुर्जायते नरः । पुलस्त्य उवाच । तथान्यं ते प्रवक्ष्यामि इतिहासं पुरातनम्

ຜູ້ໃດທີ່ອາດຕະມັນບໍລິສຸດຈາກບາບທັງປວງ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມເກີດມາມີອາຍຸຍືນ. ປຸລັສຕະຍະກ່າວວ່າ: “ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລົ່ານິທານໂບຮານອີກເລື່ອງໃຫ້ເຈົ້າຟັງ.”

Verse 48

यथा रामेण वै तीर्थं पुष्करं तु विनिर्मितम् । चित्रकूटात्पुरा रामो मैथिल्या लक्ष्मणेन च

ດັ່ງທີ່ພຣະຣາມໄດ້ສ້າງຕັ້ງຕີຣຖະອັນສັກສິດແຫ່ງປຸສກະຣະ ຉັນໃດ ໃນການກ່ອນ ພຣະຣາມກໍໄດ້ອອກຈາກຈິດຣະກູຏ ພ້ອມດ້ວຍໄມຖິລີ (ສີຕາ) ແລະ ລັກສະມະນະ.

Verse 49

अत्रेराश्रममासाद्य पप्रच्छ मुनिसत्तमम् । राम उवाच । कानि पुण्यानि तीर्थानि किं वा क्षेत्रं महामुने

ເມື່ອໄປຮອດອາສຣົມຂອງອັດຣິ ພຣະຣາມໄດ້ທູນຖາມມຸນີຜູ້ປະເສີດ. ພຣະຣາມກ່າວວ່າ: “ໂອ ມະຫາມຸນີ, ຕີຣຖະໃດແດ່ນມີບຸນ ແລະ ກະເສດຣະອັນສັກສິດແມ່ນຫຍັງ?”

Verse 50

यत्र गत्वा नरो योगिन्वियोगं सह बंधुभिः । नैव प्राप्नोति भगवन्तन्ममाचक्ष्व सुव्रत

ໂອ ພະພຣະເຈົ້າ, ໂອ ໂຍຄີ, ໂອ ຜູ້ຖືພຣະຕະອັນດີ! ຂໍຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າ: ສະຖານທີ່ໃດ ທີ່ເມື່ອມະນຸດໄປເຖິງແລ້ວ ຈະບໍ່ປະສົບການພັດພາກຈາກຍາດພີ່ນ້ອງອີກເລີຍ?

Verse 51

अनेन वनवासेन राज्ञस्तु मरणेन च । भरतस्य वियोगेन परितप्ये ह्यहं त्रिभिः

ເນື່ອງຈາກການຢູ່ປ່ານີ້, ເນື່ອງຈາກການສິ້ນພຣະຊົນຂອງພຣະຣາຊາ, ແລະ ເນື່ອງຈາກການພັດພາກຈາກພະຣະຕະ—ດ້ວຍສາມປະການນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຖືກທຸກຂ໌ເຜົາໄໝ້ຢ່າງແທ້ຈິງ.

Verse 52

तद्वाक्यं राघवेणोक्तं श्रुत्वा विप्रर्षभस्तदा । ध्यात्वा च सुचिरं कालमिदं वचनमब्रवीत्

ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາທີ່ຣາຆະວະໄດ້ກ່າວແລ້ວ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດກໍໄດ້ຄິດໄຕ່ຕອງດົນນານ ແລ້ວຈຶ່ງກ່າວຖ້ອຍຄໍານີ້

Verse 53

अत्रिरुवाच । साधु पृष्टं त्वया वीर रघूणां वंशवर्धन । मम पित्रा कृतं तीर्थं पुष्करं नाम विश्रुतम्

ອະຕຣິກ່າວວ່າ: “ດີແທ້ທີ່ເຈົ້າຖາມ, ໂອ້ວິລະບຸລຸດ ຜູ້ເພີ່ມພູນວົງສາຣະຄຸ. ບິດາຂອງຂ້າໄດ້ສ້າງຕີຣະຖະອັນລືຊື່ ຊື່ ‘ປຸສກະຣ’”

Verse 54

पर्वतौ द्वौ च विख्यातौ मर्यादा यज्ञपर्वतौ । कुंडत्रयं तयोर्मध्ये ज्येष्ठमध्यकनिष्ठकम्

ມີພູສອງລູກອັນລືຊື່ ຄື ‘ມະຣະຍາດາ’ ແລະ ‘ຍັຊຍະປະຣະວະຕະ’. ລະຫວ່າງພູທັງສອງນັ້ນມີກຸນດະສາມແຫ່ງ: ອາວຸໂສ, ກາງ, ແລະ ນ້ອຍ

Verse 55

तेषु गत्वा दशरथं पिंडदानेन तर्पय । तीर्थानां प्रवरं तीर्थं क्षेत्राणामपि चोत्तमम्

ເຈົ້າຈົ່ງໄປຍັງຕີຣະຖະເຫຼົ່ານັ້ນ ແລ້ວຖວາຍປິນດະທານເພື່ອໃຫ້ທະສະຣະຖະໄດ້ຮັບຄວາມອິ່ມໃຈ. ນັ້ນແມ່ນຕີຣະຖະອັນປະເສີດສຸດ ແລະເປັນເຂດສັກສິດອັນສູງສຸດດ້ວຍ

Verse 56

अवियोगा च सुरसा वापी रघुकुलोद्वह । तथा सौभाग्यकूपोन्यः सुजलो रघुनंदन

ໂອ້ຜູ້ຍອດແຫ່ງວົງສາຣະຄຸ ມີບໍ່ນ້ໍາຊື່ ‘ອະວິໂຢກາ’ ແລະບໍ່ນ້ໍາຊື່ ‘ສຸຣະສາ’; ອີກທັງມີບໍ່ນ້ໍາອື່ນຊື່ ‘ເສົາພາກຍະ’ ນ້ໍາດີອຸດົມບໍລິສຸດ, ໂອ້ຣະຄຸນັນດະນ

Verse 57

तेषु पिंडप्रदानेन पितरो मोक्षमाप्नुयुः । आभूतसंप्लवं कालमेतदाह पितामहः

ໂດຍການຖວາຍປິນດະ (piṇḍa) ແດ່ພວກທ່ານ ບັນພະບຸລຸດ (Pitṛ) ຈະໄດ້ຮັບໂມກະ. ພິຕາມະຫະ ພຣະພຣະຫມາ ໄດ້ກ່າວວ່າ ພິທີນີ້ຍັງມີຜົນຈົນເຖິງການມະຫາປຣະລະຍະ ຂອງສັດທັງປວງ

Verse 58

तत्र राघव गच्छस्व भूयोप्यागमनं क्रियाः । तथेति चोक्त्वा रामोपि गमनाय मनो दधे

“ໄປທີ່ນັ້ນເຖີດ ໂອ ຣາຆະວະ; ແລ້ວຈົ່ງຈັດການໃຫ້ກັບມາອີກຄັ້ງໜຶ່ງ.” ເມື່ອກ່າວວ່າ “ຕະຖາ—ເປັນດັ່ງນັ້ນ” ພຣະຣາມະກໍຕັ້ງໃຈຈະອອກເດີນທາງ

Verse 59

ऋक्षवंतमभिक्रम्य नगरं वैदिशं तथा । चर्मण्वतीं समुत्तीर्य प्राप्तोसौ यज्ञपर्वतम्

ເມື່ອເຂົ້າໄປໃກ້ Ṛkṣavat ແລະໄປຍັງນະຄອນ Vidiśā ດ້ວຍ ພ້ອມທັງຂ້າມແມ່ນ້ຳ Carmaṇvatī ແລ້ວ ທ່ານກໍໄດ້ຮອດ Yajñaparvata ພູແຫ່ງຍັດຍະ

Verse 60

तमतिक्रम्य वेगेन मध्यमे पुष्करे स्थितः । पितॄन्संतर्पयामास अद्भिर्देवांश्च सर्वशः

ເມື່ອຂ້າມພົ້ນສິ່ງນັ້ນໄປຢ່າງວ່ອງໄວ ທ່ານໄດ້ພັກຢູ່ທີ່ Puṣkara ກາງ. ທີ່ນັ້ນທ່ານໄດ້ທຳຕະຣະປະນະດ້ວຍນ້ຳໃຫ້ບັນພະບຸລຸດ ແລະຍັງນະມັດສະການບູຊາເທວະທັງປວງຢ່າງຄົບຖ້ວນ

Verse 61

स्नानावसाने रामेण मार्कंडो मुनिपुंगवः । आगच्छन्शिष्यसंयुक्तो दृष्टस्तत्रैव धीमता

ເມື່ອພຣະຣາມະສຳເລັດການອາບນ້ຳຊຳລະແລ້ວ ມຸນີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ມາຣະກັນເດຍ ຜູ້ມາພ້ອມດ້ວຍສິດທິສາວົກ ກໍຖືກຜູ້ມີປັນຍາເຫັນໄດ້ຢູ່ທີ່ນັ້ນເທົ່ານັ້ນ

Verse 62

गत्वा वै संमुखं तस्य प्रणिपत्य च सादरम् । पृष्टोऽवियोगदः कूपः कतमस्यां दिशि प्रभो

ເຂົາໄດ້ໄປຢືນຕໍ່ໜ້າພຣະອົງໂດຍກົງ ແລ້ວກາບນົບດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ແລະທູນຖາມວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະເຈົ້າ ບໍ່ນ້ຳຊື່ ‘ອະວິໂຢກະດາ’ ຢູ່ທິດໃດ?”

Verse 63

सुतो दशरथस्याहं रामो नाम जनैः स्मृतः । सौभाग्यवापीं तां द्रष्टुमहं प्राप्तोत्रिशासनात्

ຂ້າເປັນບຸດຂອງທະສະຣະຖ ຊາວໂລກຈື່ຈຳຂ້າດ້ວຍນາມວ່າ ຣາມ. ດ້ວຍຄຳສັ່ງຂອງ ຕຣິຊາສະນະ ຂ້າຈຶ່ງມານີ້ເພື່ອເບິ່ງ ‘ເສົາພາກະຍະ-ວາປີ’ ບໍ່ນ້ຳແຫ່ງສິຣິມົງຄຸນ.

Verse 64

तत्स्थानं तौ च वै कूपौ भगवान्प्रब्रवीतु मे । एवमुक्तश्च रामेण मार्कंडः प्रत्युवाच ह

“ຂໍໃຫ້ພຣະພະຄະວານ ຊົງບອກຂ້າເຖິງສະຖານທີ່ນັ້ນ ແລະບໍ່ນ້ຳທັງສອງນັ້ນ.” ເມື່ອຣາມກ່າວດັ່ງນີ້ ມາຣະກັນຑະຈຶ່ງຕອບກັບ.

Verse 65

मार्कंडेय उवाच । साधु राघव भद्रं ते सुकृतं भवता कृतम् । तीर्थयात्राप्रसंगेन यत्प्राप्तोसीह सांप्रतम्

ມາຣະກັນເຑຍະກ່າວວ່າ: “ດີແທ້ ໂອ ຣາຄະວະ ຂໍໃຫ້ຄວາມມົງຄຸນຈົ່ງມີແກ່ເຈົ້າ. ເຈົ້າໄດ້ກະທຳບຸນກຸສົນ ເພາະໃນວາລະແຫ່ງການເດີນທາງຈາຣິກໄປທີ່ທີຣະຖະ ເຈົ້າຈຶ່ງມາຮອດນີ້ໃນບັດນີ້.”

Verse 66

एह्यागच्छस्व पश्य स्ववापीं तामवियोगदाम् । अवियोगश्च सर्वैश्च कूप एवात्र जायते

ມາເຖີດ ເຂົ້າມາໃກ້ໆ ແລະເບິ່ງວາປີຂອງເຈົ້າເອງ—‘ອະວິໂຢກະດາ’ ຜູ້ປະທານຄວາມພົ້ນຈາກການພັດພາກ. ທີ່ນີ້ ທີ່ບໍ່ນ້ຳນີ້ ສຳລັບທຸກຄົນ ພາວະແຫ່ງອະວິໂຢກ—ຄືຄວາມບໍ່ພັດພາກ—ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນແທ້.

Verse 67

आमुष्मिके चैहिके च जीवतोपि मृतस्य वा । एतद्वाक्यं मुनींद्रस्य श्रुत्वा लक्ष्मणपूर्वजः

ບໍ່ວ່າໃນໂລກໜ້າ ຫຼືໃນໂລກນີ້—ສໍາລັບຜູ້ຍັງມີຊີວິດ ຫຼືແມ່ນແຕ່ຜູ້ລ່ວງລັບແລ້ວ—ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງມຸນີຜູ້ເປັນໃຫຍ່ ພຣະຣາມ ຜູ້ເປັນອ້າຍຂອງລັກສະມະນະ ຈຶ່ງຕອບກ່າວ។

Verse 68

सस्मार रामो राजानं तदा दशरथं नृप । भरतं सह शत्रुघ्न्रंभातॄनन्यांश्चनागरान्

ແລ້ວໃນເວລານັ້ນ ໂອ ພຣະຣາຊາ, ພຣະຣາມໄດ້ລະລຶກເຖິງພຣະຣາຊາທະສະຣະຖ; ແລະລະລຶກເຖິງພຣະພະຣະຕະພ້ອມພຣະສັດຣຸຄະນະ, ພີ່ນ້ອງອື່ນໆ ແລະຊາວນະຄອນທັງຫມົດດ້ວຍ.

Verse 69

एवंचिंतयतस्तस्य संध्याकालो व्यजायत । उपास्य पश्चिमां संध्यां मुनिभिःसह राघवः

ເມື່ອພຣະອົງຄິດພິຈາລະນາຢູ່ດັ່ງນັ້ນ ເວລາສັນທະຍາກໍມາຮອດ. ພຣະຣາຄະວະພ້ອມດ້ວຍມຸນີທັງຫຼາຍ ໄດ້ບູຊາສັນທະຍາທິດຕາເວັນຕົກ ຄືສັນທະຍາຍາມແລງ.

Verse 70

सुष्वाप तां निशां तत्र भ्रातृभार्यासमन्वितः । विभावर्यवसाने तु स्वप्नांते रघुनंदनः

ທີ່ນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ນອນຜ່ານຄືນນັ້ນ ພ້ອມດ້ວຍພັນລະຍາຂອງນ້ອງຊາຍ. ແຕ່ເມື່ອຄືນໃກ້ສິ້ນ—ໃນຍາມທີ່ຄວາມຝັນຈົບລົງ—ພຣະຣະຄຸນັນທະນະ (ພຣະຣາມ) …

Verse 71

पित्रा मात्रा तथा चान्यैरयोध्यायां स्थितः किल । विवाहमंगले वृत्ते बहुभिर्बांधवैः सह

ເຂົາກ່າວກັນວ່າ ພຣະອົງພໍານັກຢູ່ໃນອະໂຍທະຍາ ກັບພຣະບິດາ ພຣະມານດາ ແລະຜູ້ອື່ນໆ; ແລະເມື່ອພິທີວິວາຫະອັນເປັນມົງຄຸນສໍາເລັດແລ້ວ ພຣະອົງກໍຢູ່ທີ່ນັ້ນພ້ອມດ້ວຍຍາດພີ່ນ້ອງຫຼາຍຄົນ.

Verse 72

समासीनः सभार्योऽसावृषिभिः परिवारितः । लक्ष्मणेनाप्येवमेव दृष्टोऽसौ सीतया तथा

ພຣະອົງປະທັບນັ່ງຢູ່ທີ່ນັ້ນພ້ອມດ້ວຍພຣະມະເຫສີ ແລະຖືກຫ້ອມລ້ອມໂດຍບັນດາລິສີ; ພຣະລັກສະມະນະກໍໄດ້ເຫັນດັ່ງນັ້ນ ແລະພຣະສີຕາກໍເຫັນເຊັ່ນດຽວກັນ

Verse 73

प्रभाते तु मुनीनां तत्सर्वमेव प्रकीर्तितम् । ऋषिभिश्च तथेत्युक्तः सत्यमेतद्रघूत्तम

ເມື່ອຮຸ່ງອາລຸນ ບັນດາມຸນີໄດ້ເລົ່າທຸກຢ່າງນັ້ນທັງໝົດ; ບັນດາລິສີຕອບວ່າ “ແມ່ນດັ່ງນັ້ນ” — “ເປັນຄວາມຈິງ ໂອ ຜູ້ປະເສີດແຫ່ງວົງລາກຸ”

Verse 74

मृतस्य दर्शने श्राद्धं कार्यमावश्यकं स्मृतम् । वृद्धिकामास्तु पितरस्तथा चैवान्नकांक्षिणः

ໃນສະມຣິຕິໄດ້ຈື່ຈຳໄວ້ວ່າ ເມື່ອເຫັນສົບແລ້ວ ການເຮັດພິທີສຣາດທະ (śrāddha) ເປັນຫນ້າທີ່ຈຳເປັນ. ເພາະບັນດາປິຕຣ (ບັນພະບຸລຸດ) ປາຖະໜາຄວາມເຈຣິນແຫ່ງກຸສົນ ແລະຍັງໂຫຍຫາການຖວາຍອາຫານອີກດ້ວຍ

Verse 75

ददंति दर्शनं स्वप्ने भक्तियुक्तस्य राघव । अवियोगस्तु ते भ्रात्रा पित्रा च भरतेन च

ໂອ ຣາຆະວະ, ຜູ້ມີພັກຕິຢ່າງເຕັມປ່ຽມ ພວກທ່ານຈະປະທານດາຣະຊະນະ (darśana) ໃນຄວາມຝັນ; ແລະສຳລັບເຈົ້າ ຈະບໍ່ມີການພັດພາກຈາກພີ່ນ້ອງ, ຈາກພໍ່, ແລະຈາກພຣະພະຣະຕະດ້ວຍ

Verse 76

चतुर्दशानां वर्षाणां भविता राघव ध्रुवम् । कुरु श्राद्धं तथा वीर राज्ञो दशरथस्य च

ໂອ ຣາຆະວະ, ແນ່ນອນວ່າ ສິບສີ່ປີຈະຜ່ານໄປ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ວີຣະບຸລຸດ, ຈົ່ງປະກອບພິທີສຣາດທະ ແດ່ພຣະຣາຊາ ທະສະຣະຖະ ດ້ວຍ

Verse 77

अमी च ऋषयः सर्वे तव भक्ताः कृतक्षणाः । अहं च जमदग्निश्च भारद्वाजश्च लोमशः

ບັນດາຣິຊີທັງຫມົດນີ້ເປັນຜູ້ມີພັກຕິຕໍ່ພຣະອົງ ພ້ອມໃນພຽງຊົ່ວພິບຕາ. ແລະຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍ—ພ້ອມຈະມະດັກນີ, ພາຣັດວາຈ ແລະ ໂລມະຊະ—ຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າພຣະອົງ.

Verse 78

देवरातः शमीकश्च षडेते वै द्विजोत्तमाः । श्राद्धे च ते महाबाहो संभारांस्त्वमुपाहर

ເທວະຣາຕະ ແລະ ຊະມີກະ—ທັງຫົກນີ້ແທ້ຈິງເປັນດວິຊະຜູ້ປະເສີດ. ແລະເພື່ອພິທີ ຊຣາດທະ, ໂອ ຜູ້ມີແຂນອັນແຂງກ້າ, ຈົ່ງນຳເອົາເຄື່ອງຂອງທີ່ຈຳເປັນມາ.

Verse 79

मुख्यं चेंगुदिपिण्याकं बदरामलकैः सह । श्रीफलानि च पक्वानि मूलं चोच्चावचं बहु

ແລະໂດຍສຳຄັນມີກາກນ້ຳມັນຂອງອິງກຸດີ (ພຸດທະລະດາດແຫ້ງ) ພ້ອມກັບບະດະຣະ ແລະ ອາມະລະກະ; ຍັງມີສຣີຜະລະຄືຫມາກພ້າວສຸກ ແລະຫົວ-ຮາກນານາຊະນິດຫຼາຍຢ່າງ.

Verse 80

मार्गेण चाथ मांसेन धान्येन विविधेन च । तृप्तिं प्रयच्छ विप्राणां श्राद्धदानेन सुव्रत

ແລ້ວດ້ວຍອາຫານອັນໂອຊະ, ດ້ວຍເນື້ອ, ແລະດ້ວຍທັນຍາຫານນານາຊະນິດ—ໂອ ຜູ້ມີວັດອັນດີ—ຈົ່ງໃຫ້ພຣາຫມະນະທັງຫຼາຍໄດ້ຄວາມອິ່ມໃຈ ໂດຍທານຊຣາດທະ.

Verse 81

पुष्करारण्यमासाद्य नियतो नियताशनः । पितॄंस्तर्पयते यस्तु सोश्वमेधमवाप्नुयात्

ເມື່ອໄປຮອດປ່າພຸສກະຣະ ຜູ້ມີວິໄນ ແລະສຳຮວມໃນອາຫານ ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ຖວາຍຕັຣປະນະແກ່ບັນພະບຸລຸດ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ບຸນເທົ່າກັບຍັນອັສວະເມທ

Verse 82

स्नानार्थं तु वयं राम गच्छामो ज्येष्ठपुष्करम् । इत्युक्त्वा ते गताः सर्वे मुनयो राघवं नृप

“ໂອ ຣາມາ, ພວກເຮົາຈະໄປຈຽດຖະ-ປຸສກະຣ ເພື່ອອາບນ້ຳຊຳລະກາຍອັນສັກສິດ.” ເມື່ອກ່າວແລ້ວ ໂອ ພະຣາຊາ, ບັນດາມຸນີທັງປວງກໍຈາກໄປ ປະໄວ້ຣາຆະວະ (ຣາມາ) ຢູ່ຂ້າງຫຼັງ.

Verse 83

लक्ष्मणं चाब्रवीद्रामो मेध्यमाहर मे मृगम् । शुद्धेक्षणं च शशकं कृष्णशाकं तथा मधु

ຣາມາໄດ້ກ່າວກັບລັກສະມະນະວ່າ “ຈົ່ງນຳກວາງອັນບໍລິສຸດທີ່ເໝາະແກ່ພິທີມາໃຫ້ເຮົາ; ພ້ອມທັງກະຕ່າຍທີ່ເບິ່ງຜ່ອງໃສ, ຜັກໃບດຳ, ແລະນ້ຳເຜິ້ງ.”

Verse 84

जंबीराणि च मुख्यानि मूलानि विविधानि च । पक्वानि च कपित्थानि फलान्यन्यानि यानि च

ໃນນັ້ນ ສິ່ງສຳຄັນຄື ຈັມບີຣະ (ສິດຣອນ); ແລະມີຫົວຮາກນານາຊະນິດ; ທັງຜົນກະປິດຖະ (wood-apple) ທີ່ສຸກ ແລະຜົນໄມ້ອື່ນໆ ທີ່ມີຢູ່ທັງປວງ.

Verse 85

तान्याहरस्व वै श्राद्धे क्षिप्रमेवास्तु लक्ष्मण । तथा तत्कृतवान्सर्वं रामादेशाच्च राघवः

“ຈົ່ງນຳສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນມາເພື່ອພິທີ ສຣາດທະ (śrāddha); ໃຫ້ໄວເທົ່າທີ່ຈະໄວໄດ້, ໂອ ລັກສະມະນະ.” ດັ່ງນັ້ນ ຕາມພຣະບັນຊາຂອງຣາມາ ຣາຆະວະ (ລັກສະມະນະ) ກໍໄດ້ປະຕິບັດທຸກຢ່າງຈົນສຳເລັດ.

Verse 86

बदरेङ्गुदिशाकानि मूलानि विविधानि च । तत्राहृत्य च रामेण कूटाकारः कृतो महान्

ເມື່ອນຳຜົນບະດະຣະ (jujube) ແລະກິ່ງອິງກຸດີ ພ້ອມທັງຫົວຮາກນານາຊະນິດມາທີ່ນັ້ນແລ້ວ, ຣາມາກໍສ້າງກອງໃຫຍ່ຮູບຄ້າຍເນີນພູ.

Verse 87

परिपक्वं च जानक्या सिद्धं रामे निवेदितम् । स्नात्वा रामो योगवाप्यां मुनींस्ताननुपालयन्

ເຄື່ອງນະໄວເທຍທີ່ນາງຊານະກີຈັດກຽມຈົນສຸກງອມ ແລະສຳເລັດສົມບູນ ໄດ້ນ້ອມຖວາຍແດ່ພຣະຣາມ। ຫຼັງຈາກສົງນ້ຳຊຳລະທີ່ ໂຍຄະ-ວາປີ ພຣະຣາມກໍຍັງຄົງອຸປັດຖາກມຸນີເຫຼົ່ານັ້ນຕໍ່ໄປ

Verse 88

मध्याह्नाच्चलिते सूर्ये काले कुतपके तथा । आयाता ऋषयः सर्वे ये रामेणानुमंत्रिताः

ເມື່ອດວງຕາເວັນເຄື່ອນພົ້ນຈາກຕອນທ່ຽງ ແລະເຖິງເວລາກຸຕະປະອັນເປັນມງຄົດ ບັນດາລຶສີທັງປວງທີ່ພຣະຣາມໄດ້ນິມົນກໍມາຮອດ

Verse 89

तानागतान्मुनीन्दृष्ट्वा वैदेही जनकात्मजा । रामांतिकं परित्यज्य व्रीडिताऽन्यत्र संस्थिता

ເມື່ອເຫັນບັນດາມຸນີເຫຼົ່ານັ້ນມາຮອດ ໄວເທຫີ—ທິດາຂອງພຣະຊະນະກະ—ກໍຖອນອອກຈາກຂ້າງພຣະຣາມ ແລະດ້ວຍຄວາມອາຍສຸພາບ ໄປຢືນຢູ່ອີກບ່ອນໜຶ່ງ

Verse 90

विस्मयोत्फुल्लनयना चिंतयाना च वेपती । ब्राह्मणा नेह जानंति श्राद्धकाले ह्युपस्थिताः

ນາງເບິ່ງຕາກວ້າງດ້ວຍຄວາມພິສົງ; ຄິດກັງວົນຈົນຕົວສັ່ນ. ບັນດາພຣາຫມັນຜູ້ມາຮອດໃນເວລາສຣາດທະ ກໍບໍ່ຮູ້ຈັກນາງຢູ່ທີ່ນັ້ນ

Verse 91

रामेण भोजिता विप्राः स्मृत्युक्तेन यथाविधि । वैदिक्यश्च कृतास्सर्वाः सत्क्रिया यास्समीरिताः

ພຣະຣາມໄດ້ຖວາຍອາຫານແກ່ວິປຣະຕາມຂໍ້ບັນຍັດໃນສມຣິຕິ ແລະຕາມພິທີອັນຖືກຕ້ອງ. ພິທີຕາມເວທະ ແລະສັດກິຣິຍາອັນດີງາມທີ່ກໍານົດໄວ້ທັງປວງ ກໍໄດ້ປະກອບສໍາເລັດໂດຍຄົບຖ້ວນ

Verse 92

पुराणोक्तो विधिश्चैव वैश्वदेविकपूर्वकः । भुक्तवत्सु च विप्रेषु दत्वा पिंडान्यथाक्रमम्

ຄວນປະຕິບັດຕາມພິທີທີ່ກ່າວໄວ້ໃນປຸຣານະ ໂດຍເລີ່ມຈາກການຖວາຍໄວສະວະເທວະ; ແລະເມື່ອພຣາຫມັນກິນແລ້ວ ຈຶ່ງຖວາຍປິນດະທານຕາມລໍາດັບອັນຄວນ.

Verse 93

प्रेषितेषु यथाशक्ति दत्वा तेषु च दक्षिणाम् । गतेषु विप्रमुख्येषु प्रियां रामोऽब्रवीदिदम्

ເມື່ອໄດ້ສົ່ງທ່ານເຫຼົ່ານັ້ນກັບໄປດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ແລະໄດ້ໃຫ້ທານພ້ອມດັກຊິນາຕາມກໍາລັງ ເມື່ອພຣາຫມັນຜູ້ເປັນເລີດໄດ້ຈາກໄປ ຣາມະຈຶ່ງກ່າວຖ້ອຍຄໍານີ້ແກ່ນາງຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ.

Verse 94

किमर्थं सुभ्रु नष्टासि मुनीन्दृष्ट्वा त्विहागतान् । तत्सर्वं त्वमिदं तत्वं कारणं वद माचिरम्

ໂອ ຜູ້ມີຄິ້ວງາມ ເຈົ້າເປັນຫຍັງຈຶ່ງຫາຍໄປເມື່ອເຫັນພວກມຸນີທີ່ມາຮອດທີ່ນີ້? ຈົ່ງບອກເຫດຜົນອັນແທ້ຈິງຂອງທຸກຢ່າງນີ້ໃຫ້ເຮົາໄວໆ—ຢ່າຊັກຊ້າ.

Verse 95

भवितव्यं कारणेन तच्च गोप्यं न मे कुरु । शापितासि मम प्राणैर्लक्ष्मणस्य शुचिस्मिते

ສິ່ງໃດທີ່ຈະເກີດຂຶ້ນດ້ວຍເຫດປັດໃຈ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນແນ່ນອນ—ຢ່າປິດບັງຄວາມລັບນັ້ນຈາກເຮົາ. ໂອ ຜູ້ມີຮອຍຍິ້ມບໍລິສຸດ ໂດຍຊີວິດຂອງເຮົາ ແລະໂດຍລັກສະມະນະ ເຈົ້າຖືກສາບແລ້ວ.

Verse 96

एवमुक्ता तदा भर्त्रा त्रपयाऽवाङ्मुखी स्थिता । विमुंचंती साऽश्रुपातं राघवं वाक्यमब्रवीत्

ເມື່ອຖືກສາມີກ່າວດັ່ງນັ້ນ ນາງຢືນກົ້ມໜ້າດ້ວຍຄວາມອາຍ; ແລະປ່ອຍນ້ໍາຕາໄຫຼເປັນສາຍ ນາງຈຶ່ງກ່າວຖ້ອຍຄໍານີ້ແກ່ຣາຆະວະ.

Verse 97

शृणु त्वं नाथ यद्दृष्टमाश्चर्यमिह यादृशम् । राम त्वयाऽचिंत्यमानो राजेंद्रस्त्विह चागतः

ຂໍໃຫ້ຟັງເຖີດ ໂອ້ນາຖາ ອັດສະຈັນອັນນ່າພິສວງທີ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນຢູ່ນີ້. ໂອ້ພຣະຣາມ ເມື່ອຖືກລະລຶກໃນໃຈ ກະສັດເຫນືອກະສັດທັງປວງກໍມາຮອດທີ່ນີ້ແທ້ໆ.

Verse 98

सर्वाभरणसंयुक्तौ द्वौ चान्यौ च तथाविधौ । द्विजानां देहसंयुक्तास्त्रयस्ते रघुनंदन

ອີກສອງອົງປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງອາພອນທຸກຢ່າງ ແລະອີກສອງອົງກໍມີລັກສະນະເຊັ່ນດຽວກັນ. ໂອ້ຣຄຸນັນທະນະ ໃນພວກນັ້ນມີສາມອົງປາກົດກາຍເປັນພຣາຫມັນ (ທະວິຊະ).

Verse 99

पितरस्तु मया दृष्टा ब्राह्मणांगेषु राघव । दृष्ट्वा त्रपान्विता चाहमपक्रांता तवांतिकात्

ໂອ້ຣາຄະວະ ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນພິຕຣະ (ວິນຍານບັນພະບຸລຸດ) ຢູ່ໃນຮ່າງຂອງພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ. ເມື່ອເຫັນແລ້ວ ຂ້າພະເຈົ້າອາຍ ແລະຖອຍອອກຈາກພຣະສະໜິດຂອງພຣະອົງ.

Verse 100

त्वया वै भोजिता विप्राः कृतं श्राद्धं यथाविधि । वल्कलाजिनसंवीता कथं राज्ञः पुरःसरा

ແທ້ຈິງ ພຣະອົງໄດ້ເລີ້ຍງອາຫານແກ່ວິປຣະ (ພຣາຫມັນ) ແລະໄດ້ປະກອບພິທີສຣາດທະຕາມວິທີຖືກຕ້ອງແລ້ວ. ແຕ່ເມື່ອນຸ່ງຫົ່ມເປືອກໄມ້ແລະໜັງກວາງ ເຈົ້າຈະເປັນຜູ້ໄປນຳໜ້າກະສັດໄດ້ແນວໃດ?

Verse 101

भवामि रिपुवीरघ्न सत्यमेतदुदाहृतम् । कौशेयानि च वस्त्राणि कैकेय्यापहृतानि च

ໂອ້ຜູ້ປະຫານວີຣະຊົນຂອງສັດຕູ ຂ້າພະເຈົ້າຈະມາແນ່ນອນ—ຄຳນີ້ໄດ້ກ່າວໄວ້ດ້ວຍຄວາມຈິງ. ແລະຂ້າພະເຈົ້າຈະນຳຜ້າໄໝ (ເກົາເສຍ) ມາດ້ວຍ ແມ່ນແຕ່ຜືນທີ່ໄກເກຍີເຄີຍຍຶດໄປ.

Verse 102

ततः प्रभृति चैवाहं चीरिणी तु वनाश्रयम् । ज्ञात्वाहं न वदे किंचिन्मा ते दुःखं भवत्विति

ນັບແຕ່ນັ້ນມາ ຂ້າພະເຈົ້າອາໄສຢູ່ໃນປ່າ ນຸ່ງຫົ່ມຜ້າເປືອກໄມ້. ແມ່ນຮູ້ຄວາມຈິງກໍບໍ່ເວົ້າຫຍັງ ຄິດວ່າ “ຂໍຢ່າໃຫ້ທ່ານພົບທຸກຂ໌”

Verse 103

नाहं स्मरामि वै मातुर्न पितुश्च परंतप । कदा भविष्यतीहांतो वनवासस्य राघव

ໂອ ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຈື່ມານດາ ແລະບໍ່ຈື່ບິດາ. ໂອ ຣາຆະວະ ການຢູ່ປ່າເປັນເນລະເທດນີ້ ຈະສິ້ນສຸດເມື່ອໃດ

Verse 104

एतदेवानिशं राम चिंतयंत्याः पुनः पुनः । व्रजंति दिवसा नाथ तव पद्भ्यां शपाम्यहम्

ໂອ ຣາມ ຂ້າພະເຈົ້າຄິດແຕ່ເລື່ອງນີ້ ທັງກາງວັນກາງຄືນ ຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ; ໂອ ນາຖ ວັນເວລາຂອງຂ້າພະເຈົ້າຜ່ານໄປ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍສາບານຕໍ່ພຣະບາດຂອງທ່ານ

Verse 105

स्वहस्तेन कथं राज्ञो दास्ये वै भोजनं त्विदम् । दासानामपि यो दासो नोपभुंजीतयत्क्वचित्

“ຂ້າພະເຈົ້າຈະໃຊ້ມືຂອງຕົນເອງ ຖວາຍອາຫານນີ້ແດ່ພຣະຣາຊາໄດ້ແນວໃດ? ແມ່ນແຕ່ຂ້າຮັບໃຊ້ຜູ້ເປັນຂ້າຂອງຂ້າທັງຫຼາຍ ກໍບໍ່ຄວນບໍລິໂພກສິ່ງທີ່ຈັດໄວ້ເພື່ອຕົນເອງເລີຍ”

Verse 106

एतादृशी कथं त्वस्मै संप्रदातुं समुत्सहे । याहं राज्ञा पुरा दृष्टा सर्वालङ्कारभूषिता

ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ້າມອບຕົນໃຫ້ເຂົາໄດ້ແນວໃດ ໃນເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າແມ່ນຜູ້ທີ່ພຣະຣາຊາເຄີຍເຫັນມາກ່ອນ ປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງອາພອນທຸກປະການ

Verse 107

बालव्यजनहस्ता च वीजयंती नराधिपम् । सा स्वेदमलदिग्धांगी कथं पश्यामि भूमिपम्

ນາງຖືພັດນ້ອຍຂອງເດັກໄວ້ໃນມື ແລະພັດຖວາຍແກ່ພະຣາຊາເຈົ້າແຫ່ງມະນຸດ; ແຕ່ກາຍນາງກັບເປື້ອນເຫື່ອແລະຄາບໄຄ—ຂ້ອຍຈະທົນເບິ່ງພະພູມິປະນັ້ນໄດ້ແນວໃດ?

Verse 108

व्यक्तं त्रिविष्टपं प्राप्तस्त्वया पुत्रेण तारितः । दृष्ट्वा मां दुःखितां बालां वने क्लिष्टामनागसम्

ແນ່ນອນແທ້ ເຈົ້າ—ລູກຂອງແມ່—ໄດ້ຊ່ວຍກູ້ແມ່ໃຫ້ເຖິງຕຣິວິສະຕະປະ (ສະຫວັນ) ອັນປາກົດຊັດ; ແຕ່ເຈົ້າກໍເຄີຍເຫັນແມ່ເປັນເດັກຍິງຜູ້ໂສກເສົ້າ ຖືກທຸກຂ໌ໃນປ່າ ທັງທີ່ບໍ່ມີຜິດ

Verse 109

शोकः स्यात्पार्थिवस्यास्य तेन नष्टास्मि राघव । भवान्प्राणसमो राम न ते गोप्यं ममत्विह

ເພາະເຫດນີ້ ພະຣາຊາແຫ່ງແຜ່ນດິນນັ້ນຈະຕົກຢູ່ໃນຄວາມໂສກ; ດັ່ງນັ້ນຂ້ອຍຈຶ່ງພິນາດແລ້ວ ໂອ ຣາຆະວະ. ທ່ານເປັນທີ່ຮັກເທົ່າຊີວິດ ໂອ ຣາມ—ດັ່ງນັ້ນທີ່ນີ້ຂ້ອຍບໍ່ປິດບັງສິ່ງໃດຈາກທ່ານ

Verse 110

सत्येन तेन चैवाथ स्पृशामि चरणौ तव । तच्छ्रुत्वा राघवः प्रीतः प्रियां तां प्रियवादिनीम्

“ດ້ວຍສັດຈະນັ້ນເອງ ບັດນີ້ຂ້ອຍຂໍແຕະຕ້ອງພະບາດຂອງທ່ານ” ເມື່ອຣາຆະວະໄດ້ຍິນ ກໍປິຕິຍິນດີຕໍ່ນາງຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ—ນາງຜູ້ເວົ້າວາຈາຫວານຊື່ນເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກ

Verse 111

अंकमानीय सुदृढं परिष्वज्य च सादरम् । भुक्तौ भोज्यं तदा वीरौ पश्चाद्भुक्ता च जानकी

ທ່ານດຶງນາງມານັ່ງໃນຕັກ ແລະກອດແນ່ນດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບອ່ອນໂຍນ. ແລ້ວວີຣະບຸລຸດທັງສອງກໍຮັບປະທານອາຫານທີ່ຈັດໄວ້; ຕໍ່ມາ ຊານະກີ (ສີຕາ) ກໍຮັບປະທານດ້ວຍ

Verse 112

एवं स्थितौ तदा सा च तां रात्रिं तत्र राघवौ । उदिते च सहस्रांशौ गमनाय मनो दधुः

ດັ່ງນັ້ນ ໃນສະພາບນັ້ນ ຣາຄະວະທັງສອງໄດ້ພັກຄ້າງຄືນຢູ່ທີ່ນັ້ນ; ແລະເມື່ອພະອາທິດຜູ້ມີພັນລັງສີຂຶ້ນ ກໍຕັ້ງໃຈຈະອອກເດີນທາງ.

Verse 113

प्रत्यङ्मुखं गतः क्रोशं ज्येष्ठं यावच्च पुष्करम् । पूर्वभागे पुष्करस्य यावत्तिष्ठति राघवः

ເມື່ອຫັນໜ້າໄປທາງຕາເວັນຕົກ ລາວໄດ້ເດີນໄປໜຶ່ງກໂຣສາ ຫາທີຣຖະຊື່ ເຈຍສຖະ; ແລ້ວຈຶ່ງໄປຕໍ່ຈົນເຖິງ ປຸສກະຣະ—ເຖິງສ່ວນຕາເວັນອອກຂອງປຸສກະຣະ ບ່ອນທີ່ຣາຄະວະພັກຢູ່.

Verse 114

शुश्राव च ततो वाचं देवदूतेन भाषितम् । भो भो राघव भद्रं ते तीर्थमेतत्सुदुर्लभम्

ແລ້ວລາວໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳທີ່ທູດເທວະກ່າວວ່າ: “ໂຮ ໂຮ, ໂອ ຣາຄະວະ! ຂໍພອນມົງຄຸນຈົ່ງມີແກ່ເຈົ້າ. ທີຣຖະນີ້ຫາໄດ້ຍາກຍິ່ງ”

Verse 115

अस्मिन्स्थाने स्थितो वीर आत्मनः पुण्यतां कुरु । देवकार्यं त्वया कार्यं हंतव्या देवशत्रवः

ໂອ ວີຣະບຸລຸດ, ຈົ່ງພັກຢູ່ໃນສະຖານທີ່ນີ້ ແລະສັ່ງສົມບຸນກຸສົນຂອງຕົນ. ກິດຂອງເທວະຈະຕ້ອງໃຫ້ເຈົ້າປະຕິບັດ; ສັດຕູແຫ່ງເທວະພຶງຖືກປາບໃຫ້ສິ້ນ.

Verse 116

ततो हृष्टमना वीरो ह्यब्रवील्लक्ष्मणं वचः । सौमित्रेऽनुगृहीतोहं देवदेवेन ब्रह्मणा

ຕໍ່ມາ ວີຣະບຸລຸດນັ້ນມີໃຈປິຕິຍິນດີ ແລະກ່າວກັບລັກສະມະນະວ່າ: “ໂອ ສົມິຕຣະ, ຂ້າໄດ້ຮັບອະນຸຄຣະຫະຈາກພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ເປັນເທວະເໜືອເທວະທັງປວງ”

Verse 117

अत्राश्रमपदं कृत्वा मासमेकं च लक्ष्मण । व्रतं चरितुमिच्छामि कायशोधनमुत्तमम्

ໂອ ລັກສະມະນະ, ເມື່ອຈັດຕັ້ງອາສຣົມຢູ່ນີ້ແລ້ວ ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະນາຖືວຣະຕະອັນປະເສີດເພື່ອຊໍາລະກາຍ ເປັນເວລາໜຶ່ງເດືອນ.

Verse 118

तथेति लक्ष्मणेनोक्ते व्रतं परिसमाप्यतु । पिंडदानादिभिर्दानैः श्राद्धैश्चैव पितामहान्

ເມື່ອລັກສະມະນະຕອບວ່າ “ຕະຖາສະຕຸ” ແລ້ວ ພຶງສຳເລັດວຣະຕະໃຫ້ຄົບຖ້ວນ; ແລ້ວພຶງນົບນ້ອມບູຊາບັນພະບຸລຸດດ້ວຍການຖວາຍປິນຑະທານ ແລະທານອື່ນໆ ພ້ອມທັງພິທີສຣາດທະ.

Verse 119

पुष्करे तु तदा रामोऽतर्पयद्विधिवत्तदा । कनका सुप्रभा चैव नंदा प्राची सरस्वती

ຕໍ່ມາ ທີ່ປຸສກະຣະ ຣາມະໄດ້ປະກອບພິທີຕັຣປະນະຕາມວິທີອັນຖືກຕ້ອງ ໂດຍອາວາຫນະ ກະນະກາ, ສຸປຣະພາ, ນັນດາ, ປຣາຈີ ແລະ ສະຣັສວະຕີ.

Verse 120

पंचस्रोताः पुष्करेषु पितॄणां तुष्टिदायिनी । दैनंदिनीं पितॄणां तु पूजां तां पितृपूर्विकाम्

ທີ່ປຸສກະຣະ ສາຍນ້ຳສັກສິດຫ້າສາຍໃຫ້ຄວາມອິ່ມໃຈແກ່ປິຕຣະທັງຫຼາຍ. ທີ່ນັ້ນພຶງປະກອບການບູຊາປະຈຳວັນແດ່ປິຕຣະ—ພິທີບັນພະບຸລຸດທີ່ສືບທອດມາແຕ່ກ່ອນ.

Verse 121

रचयित्वा तदा रामो लक्ष्मणं वाक्यमब्रवीत् । एहि लक्ष्मण शीघ्रं त्वं पुष्कराज्जलमानय

ເມື່ອຈັດການຕຽມພ້ອມແລ້ວ ຣາມະໄດ້ກ່າວກັບລັກສະມະນະວ່າ: “ມາເຖີດ ລັກສະມະນະ, ຈົ່ງຮີບນຳນ້ຳຈາກປຸສກະຣະມາ.”

Verse 122

पादप्रक्षालनं कृत्वा शयनं कुरु संस्तरे । विभावर्यां निवृत्तायां यास्यामो दक्षिणां दिशम्

ລ້າງຕີນໃຫ້ສະອາດແລ້ວ ຈົ່ງນອນພັກໃນທີ່ນອນ. ເມື່ອຄືນຜ່ານໄປ ແລະອະຣຸນຮຸ່ງຂຶ້ນ ພວກເຮົາຈະອອກເດີນທາງໄປທາງທິດໃຕ້.

Verse 123

लक्ष्मणस्त्वब्रवीद्वाक्यं सीतयानीय तां पयः । नाहं राम सर्वकाले दासभावं करोमि ते

ແລ້ວພຣະລັກສະມະນະໄດ້ກ່າວວ່າ: “ເມື່ອຂ້າພານາງສີຕາໄປນຳນ້ຳນັ້ນມາແລ້ວ ໂອ ພຣະຣາມ ຂ້າບໍ່ໄດ້ປະພຶດຕົນຕໍ່ພຣະອົງດ້ວຍໃຈເປັນຂ້າຮັບໃຊ້ຢູ່ທຸກເວລາ.”

Verse 124

इयंपुष्टाचसुभृशंपीवरीचममाप्युत । किं त्वं करिष्यस्यनया भार्यया वद सांप्रतम्

“ນາງນີ້ຖືກບຳລຸງດີ ອຸດົມອ້ວນອົມສົມບູນຢ່າງຍິ່ງ—ແລະນາງກໍເປັນຂອງຂ້າດ້ວຍ. ບັດນີ້ເຈົ້າຈະເຮັດຢ່າງໃດກັບເມຍນີ້ ຈົ່ງບອກມາດຽວນີ້.”

Verse 125

किं वा मृतस्य वै पृष्ठ इयं यास्यति ते प्रिया । रक्षसे त्वं सदा कालं सुपुष्टां चैव सर्वदा

“ຫຼືວ່າ ຫຼັງຂອງຄົນຕາຍຈະມີປະໂຫຍດອັນໃດ—ນາງຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງເຈົ້າຈະໄດ້ຂຶ້ນຂີ່ມັນບໍ? ເຈົ້ານັ້ນຮັກສາກາລເວລາຢູ່ເສມອ ແລະອຸດົມແຂງແຮງຢູ່ທຸກເວລາ.”

Verse 126

हृष्टा चैषा क्लेशयति सततं मां रघूत्तम । त्वं च क्लेशयसे राम परत्र जायते क्षतिः

“ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງສາຣະຄຸ ນາງນີ້ເຖິງຈະຍິນດີກໍຍັງທຳໃຫ້ຂ້າທຸກຂ໌ຢູ່ເສມອ; ແລະພຣະອົງດ້ວຍ ໂອ ພຣະຣາມ ກໍທຳໃຫ້ຂ້າລຳບາກ. ຈາກນີ້ ໂທດພັຍຈະເກີດຂຶ້ນໃນປະໂລກ.”

Verse 127

त्वत्कृते च सदा चाहं पिपासां क्षुधया सह । संसहामि न संदेहः परत्र च निशामय

ເພື່ອເຈົ້າ ຂ້ອຍອົດທົນຄວາມຫິວນ້ຳຄຽງຄູ່ກັບຄວາມຫິວເຂົ້າຢູ່ເສມອ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສເລີຍ। ແລະຈົ່ງຟັງດ້ວຍວ່າ ໃນປະໂລກພາຍໜ້າຈະເກີດຫຍັງ।

Verse 128

मृतानां पृष्ठतः कश्चिद्गतो नैव च दृश्यते । भार्य्या पुत्रो धनं चापि एवमाहुर्मनीषिणः

ຫຼັງຈາກຄົນຕາຍ ບໍ່ເຫັນມີໃຜໄປຕາມເລີຍ—ບໍ່ແມ່ນເມຍ ບໍ່ແມ່ນລູກ ແລະບໍ່ແມ່ນຊັບສິນ; ບັນດາຜູ້ຮູ້ກ່າວໄວ້ດັ່ງນີ້।

Verse 129

मृतश्च ते पिता राम त्यक्त्वा राज्यमकंटकम् । विनिक्षिप्य वने त्वां च कैकेय्याः प्रियकाम्यया

ໂອ ຣາມາ, ພໍ່ຂອງເຈົ້າໄດ້ສິ້ນພະຊົນແລ້ວ—ລະທິ້ງອານາຈັກອັນສະຫງົບປອດໄພ ແລະເພື່ອສົມປາດຖະນາຂອງໄກເກຍີ ຈຶ່ງຂັບເຈົ້າເຂົ້າປ່າ।

Verse 130

इहस्थिता सा कैकेयी धनं सर्वे च बांधवाः । महाराजो दशरथ एक एव गतो गतिम्

ຢູ່ນີ້ ໄກເກຍີຍັງຄົງຢູ່—ພ້ອມຊັບສິນ ແລະຍາດພີ່ນ້ອງທັງປວງ; ແຕ່ພະມະຫາຣາຊາ ດະຊະຣະຖ ໄດ້ໄປພຽງລຳພັງສູ່ຄະຕິທີ່ກຳນົດໄວ້।

Verse 131

मन्येहं न त्वया सार्धं सीता यास्यति वै ध्रुवम् । करिष्यसे किमनया वद राघव सांप्रतम्

ຂ້ອຍເຫັນວ່າ ສີຕາຈະບໍ່ໄປກັບເຈົ້າແນ່ນອນ। ບັດນີ້ຈົ່ງບອກມາ, ໂອ ຣາຆະວະ—ເຈົ້າຈະເຮັດຢ່າງໃດກັບນາງ?

Verse 132

श्रुत्वा चाश्रुतपूर्वं हि वाक्यं लक्ष्मणभाषितम् । विमना राघवस्तस्थौ सीता चापि वरानना

ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳທີ່ພຣະລັກສະມະນະເວົ້າ—ເປັນຄຳທີ່ບໍ່ເຄີຍໄດ້ຍິນມາກ່ອນ—ພຣະຣາຆະວະກໍຢືນຢູ່ນັ້ນດ້ວຍໃຈໝອງ; ພຣະສີຕາຜູ້ໜ້າງາມກໍເສົ້າໃຈເຊັ່ນກັນ।

Verse 133

यदुक्तं लक्ष्मणेनाथ सीता सर्वं चकार ह । स्नात्वा भुक्त्वा ततो वीरौ पुष्करे पुष्करेक्षणौ

ໂອ ພຣະນາຖ, ພຣະສີຕາໄດ້ກະທຳທຸກຢ່າງຕາມທີ່ພຣະລັກສະມະນະໄດ້ກ່າວ. ແລ້ວວີຣະບຸລຸດທັງສອງຜູ້ມີນັຍນາດຸດດອກບົວ ກໍອາບນ້ຳແລະຮັບປະທານອາຫານຢູ່ທີ່ປຸສະກະຣະນັ້ນ।

Verse 134

नीत्वा विभावरीं तत्र गमनाय मनो दधुः । एह्युत्तिष्ठ च सौमित्रे व्रजामो दक्षिणां दिशम्

ເມື່ອພັກຄ່ຳຄືນຢູ່ທີ່ນັ້ນແລ້ວ ພວກເຂົາກໍຕັ້ງໃຈຈະອອກເດີນທາງ. “ມາເຖີດ ຈົ່ງລຸກຂຶ້ນ ໂອ ສໍມິຕຣະ; ພວກເຮົາໄປທາງທິດໃຕ້ກັນ”

Verse 135

सौमित्रिरब्रवीद्राम नाहं यास्ये कथंचन । व्रज त्वमनया सार्धं भार्यया कमलेक्षण

ສໍມິຕຣີກ່າວວ່າ “ໂອ ຣາມ, ຂ້າພະອົງຈະບໍ່ໄປເດັດຂາດ. ໂອ ຜູ້ມີນັຍນາດຸດດອກບົວ, ຂໍໃຫ້ພຣະອົງໄປກັບພຣະຊາຍານີ້ເຖີດ”

Verse 136

नान्यद्वनं गमिष्यामि नैवायोध्यां च राघव । अस्मिन्वने वसिष्यामि वर्षाणीह चतुर्दश

“ໂອ ຣາຆະວ, ຂ້າພະອົງຈະບໍ່ໄປປ່າອື່ນ ແລະຈະບໍ່ກັບໄປອະໂຍທະຍາ. ໃນປ່ານີ້ເທົ່ານັ້ນ ຂ້າພະອົງຈະພັກອາໄສຢູ່ນີ້ຕະຫຼອດສິບສີ່ປີ”

Verse 137

मया विना त्वयोध्यायां यदि त्वं न गमिष्यसि । अनेन वर्त्मना भूप आगंतव्यं त्वया विभो

ຖ້າເຈົ້າບໍ່ໄປອະໂຍທະຍາໂດຍບໍ່ມີຂ້າ ແລ້ວໂອ ພະຣາຊາ ໂອ ຜູ້ມີລິດເດດ ເຈົ້າຈຳຕ້ອງມາຕາມເສັ້ນທາງນີ້ເທົ່ານັ້ນ

Verse 138

यदि जीवामि तत्कालं पुनर्यास्ये पितुः पुरम् । तपस्संभावयिष्यामि मया त्वं किं करिष्यसि

ຖ້າຂ້າຍັງມີຊີວິດຢູ່ແມ່ນແຕ່ຊົ່ວຂະນະນັ້ນ ຂ້າຈະໄປຍັງນະຄອນຂອງບິດາອີກຄັ້ງ ຂ້າຈະປະພຶດຕະປະ—ແລ້ວເຈົ້າຈະເຮັດຫຍັງກັບຂ້າໄດ້

Verse 139

व्रज सौम्य शिवः पंथामा च ते परिपंथिनः । पश्यामि त्वां पुनः प्राप्तं सभार्यं कमलेक्षणम्

ໄປເຖີດ ຜູ້ອ່ອນໂຍນ; ຂໍໃຫ້ເສັ້ນທາງຂອງເຈົ້າເປັນມງຄົລ ແລະຢ່າໃຫ້ມີສັດຕູຂັດຂວາງ ໂອ ຜູ້ມີນັຍນາດຸດດອກບົວ ຂ້າເຫັນເຈົ້າກັບມາອີກຄັ້ງ ພ້ອມດ້ວຍພັນລະຍາ

Verse 140

पितृपैतामहं राज्यमयोध्यायां नराधिप । शत्रुघ्नभरतौ चोभौ त्वदाज्ञाकरणे स्थितौ

ໂອ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງມະນຸດ ອານາຈັກສືບສາຍບັນພະບຸລຸດໃນອະໂຍທະຍາ ບັດນີ້ເປັນຂອງເຈົ້າແລ້ວ; ແລະທັງສັດຣຸຄນະ ແລະ ພະຣະຕະ ລ້ວນພ້ອມປະຕິບັດຕາມພຣະບັນຊາ

Verse 141

अहं ते प्रतिकूलस्तु वनवासे विशेषतः । अनारतं दिवा चाहं रात्रौ चैव परंतप

ໂອ ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ ຂ້າຂັດຄ້ານເຈົ້າ—ໂດຍສະເພາະເລື່ອງການຢູ່ປ່າ ທັງກາງວັນແລະກາງຄືນ ຂ້າຍືນຢັນຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍ

Verse 142

कर्मकर्तुं न शक्रोमि व्रज सौम्य यथासुखम् । एवं ब्रुवाणं सौमित्रिमुवाच रघुनंदनः

ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ສາມາດກະທຳກິດນີ້ໄດ້. ໂອ ຜູ້ອ່ອນໂຍນ, ຈົ່ງໄປດ້ວຍຄວາມສຸກສະບາຍຕາມທີ່ເຈົ້າປາດຖະນາ. ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນ ຣະຄຸນັນທະນະ (ພຣະຣາມ) ໄດ້ຕຣັດກັບ ສະອຸມິຕຣີ (ລັກສະມະນະ).

Verse 143

कथं पूर्वमयोध्याया निर्गतोसि मया सह । वने वत्स्याम्यहं राम नववर्षाणि पंच च

ແຕ່ກ່ອນ ເຈົ້າໄດ້ອອກຈາກອະໂຢທະຍາກັບຂ້າພະເຈົ້າແນວໃດ? ໂອ ຣາມ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະຢູ່ໃນປ່າສິບສີ່ປີ.

Verse 144

न तु त्वया विरहितः स्वर्गेपि निवसे क्वचित् । या गतिस्ते नरव्याघ्र मम सापि भविष्यति

ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ຢູ່ທີ່ໃດເລີຍ—ແມ່ນແຕ່ໃນສະຫວັນກໍຕາມ—ຖ້າຕ້ອງພັດພາກຈາກເຈົ້າ. ໂອ ເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ, ຊະຕາກຳໃດລໍຖ້າເຈົ້າ ຊະຕາກຳນັ້ນຈະເປັນຂອງຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍ.

Verse 145

प्रसादः क्रियतां मह्यं नय मामपि राघव । इदानीमर्धमार्गे त्वं कथं स्थास्यसि शत्रुहन्

ຂໍພຣະເມດຕາແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ ໂອ ຣາຄະວະ; ຈົ່ງນຳຂ້າພະເຈົ້າໄປດ້ວຍ. ບັດນີ້ເຈົ້າມາເຖິງກາງທາງແລ້ວ ໂອ ຜູ້ປະຫານສັດຕູ, ເຈົ້າຈະຢຸດຢູ່ນີ້ໄດ້ແນວໃດ?

Verse 146

लक्ष्मणस्त्वब्रवीद्रामं नाहं गंता वने पुनः । लक्ष्मणं संस्थितं ज्ञात्वा रामो वचनमब्रवीत्

ແຕ່ລັກສະມະນະໄດ້ກ່າວກັບຣາມວ່າ “ຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ໄປປ່າອີກແລ້ວ.” ເມື່ອຣາມຮູ້ວ່າລັກສະມະນະຍືນຢັນແນ່ນອນ ຈຶ່ງຕຣັດຖ້ອຍຄຳເຫຼົ່ານີ້.

Verse 147

मामनुव्रज सौमित्र एको यास्यामि काननम् । द्वितीया मे त्वियं सीता रामेणोक्तस्तु लक्ष्मणः

“ໂອ ສົມິດຣະ ຈົ່ງຕາມຂ້າມາ; ຂ້າຈະໄປປ່າແຕ່ຜູ້ດຽວ ແລະໃຫ້ ສີຕາ ເປັນຄູ່ຄຽງຂອງຂ້າ” ດັ່ງນີ້ ຣາມ ກ່າວສັ່ງ ລັກສະມະນະ.

Verse 148

गृहीत्वाऽथ समुत्तस्थौ रामवाक्यं स लक्ष्मणः । मर्यादापर्वतं प्राप्तौ क्षेत्रसीमां परंतपौ

ຕໍ່ມາ ລັກສະມະນະ ຮັບຄໍາສັ່ງຂອງ ຣາມ ແລ້ວລຸກຂຶ້ນ. ວີລະບຸລຸດທັງສອງ ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ ໄດ້ເຖິງຂອບເຂດແດນສັກສິດ ທີ່ພູຊື່ ມະຣະຍາດາ.

Verse 149

अजगंधं च देवेशं देवदेवं पिनाकिनम् । अष्टांगप्रणिपातेन नत्वा रामस्त्रिलोचनम्

ຣາມ ໄດ້ກົ່ມກາບດ້ວຍອັດຖາງຄະປະນາມ ແດ່ ຕຣິໂລຈະນະ—ເຈົ້າແຫ່ງເທວະ ເທວະເທວ ຜູ້ຖືປິນາກະ—ຜູ້ບໍລິສຸດ ພົ້ນຈາກມົນທິນໂລກີຍ໌.

Verse 150

तुष्टाव प्रयतः स्थित्वा शंकरं पार्वतीप्रियम् । कृतांजलिपुटो भूत्वा रोमांचितशरीरकः

ພຣະອົງຢືນຢູ່ດ້ວຍຄວາມສໍາລວມມັ່ນຄົງ ແລ້ວສັນລະເສີນ ຊັງກະຣະ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງ ປາຣະວະຕີ; ປະນົມຝາມືເປັນອັນຈະລີ ແລະກາຍສັ່ນດ້ວຍປີຕິແຫ່ງພັກຕິ.

Verse 151

सात्विकं भावमापन्नो विनिर्धूतरजस्तमाः । लोकानां कारणं देवं बुबुधे विबुधाधिपम्

ເມື່ອບັນລຸພາວະສັດຕະວະ ແລະສັດລະລ້າງ ຣະຈັສ ກັບ ຕະມັສ ຈົນໝົດສິ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງເຂົ້າໃຈວ່າ ເທວະ ຜູ້ເປັນຈອມແຫ່ງເທວະ ແມ່ນເຫດມູນແຫ່ງໂລກທັງປວງ.

Verse 152

राम उवाच । कृत्स्नस्य योऽस्य जगतः स चराचरस्य कर्ता कृतस्य च पुनः सुखदुःखदश्च । संहारहेतुरपि यः पुनरंतकाले तं शंकरं शरणदं शरणं व्रजामि

ພຣະຣາມກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດເປັນຜູ້ສ້າງໂລກທັງປວງ ທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ, ຜູ້ໃດປະທານສຸກແລະທຸກຕາມຜົນແຫ່ງກຳ, ແລະໃນການສິ້ນກາລເປັນເຫດແຫ່ງການລະລາຍ—ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຂົ້າສູ່ສະຣະນະແດ່ພຣະສັງກະຣະ ຜູ້ປະທານທີ່ພຶ່ງ।

Verse 153

योऽयं सकृद्विमलचारुविलोलतोयां गंगां महोर्मिविषमां गगनात्पतंतीम् । मूर्ध्ना दधेऽस्रजमिव प्रविलोलपुष्पां तं शंकरं शरणदं शरणं व्रजामि

ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຂົ້າສູ່ສະຣະນະແດ່ພຣະສັງກະຣະ ຜູ້ປະທານທີ່ພຶ່ງ—ພຣະອົງຜູ້ເຄີຍຮັບແມ່ນ້ຳຄົງຄາໄວ້ເທິງພຣະເສຍ; ຄົງຄານັ້ນບໍລິສຸດງາມ ນ້ຳພິວພິວລະລອຍ ຕົກຈາກຟ້າດ້ວຍຄື້ນໃຫຍ່ອັນປັ່ນປ່ວນ ດຸດດັ່ງພວງມາລາດອກໄມ້ທີ່ດອກໄຫວພິວໄປມາ।

Verse 154

कैलासशैलशिखरं परिकम्प्यमानं कैलासशृंगसदृशेन दशाननेन । यत्पादपद्मविधृतं स्थिरतां दधार तं शंकरं शरणदं शरणं व्रजामि

ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຂົ້າສູ່ສະຣະນະແດ່ພຣະສັງກະຣະ ຜູ້ປະທານທີ່ພຶ່ງ—ພຣະອົງຜູ້ໃຊ້ພຣະບາດດຸດດອກບົວຍຶດໃຫ້ຍອດເຂົາໄກລາສມັ່ນຄົງ ໃນຍາມທີ່ທົດສານນະ (ຣາວະນະ) ຜູ້ຄ້າຍຍອດໄກລາສເອງ ກຳລັງເຂົາໃຫ້ສັ່ນໄຫວ।

Verse 155

येनासकृद्दनुसुताः समरे निरस्ता विद्याधरोरगगणाश्च वरैः समग्रैः । संयोजिता मुनिवराः फलमूलभक्षास्तं शंकरं शरणदं शरणं व्रजामि

ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຂົ້າສູ່ສະຣະນະແດ່ພຣະສັງກະຣະ ຜູ້ປະທານທີ່ພຶ່ງ—ພຣະອົງຜູ້ຂັບໄລ່ບຸດແຫ່ງທະນຸໃຫ້ຖອຍຫຼັງຊ້ຳໆໃນສົງຄາມ, ຜູ້ປະທານພອນອັນຄົບຖ້ວນແກ່ຫມູ່ວິທະຍາທອນແລະນາກ, ແລະຜູ້ນຳມຸນີຜູ້ປະເສີດ ຜູ້ດຳລົງຊີວິດດ້ວຍຜົນໄມ້ແລະຮາກໄມ້ ໃຫ້ຢູ່ໃນຄວາມກົງກຽວອັນຖືກທຳນອງ।

Verse 156

दक्षाध्वरे च नयने च तथा भगस्य पूष्णस्तथा दशनपंक्तिमपातयच्च । तस्तंभयः कुलिशयुक्तमथेंद्रहस्तं तं शंकरं शरणदं शरणं व्रजामि

ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຂົ້າສູ່ສະຣະນະແດ່ພຣະສັງກະຣະ ຜູ້ປະທານທີ່ພຶ່ງ—ໃນພິທີຍັດຍະຂອງທັກສະ ພຣະອົງໄດ້ທຳໃຫ້ດວງຕາຂອງພະພະຄະຖືກທຳລາຍ, ເຮັດໃຫ້ແຖວແຂ້ວຂອງພູສັນຫຼຸດລົງ, ແລະເຮັດໃຫ້ມືຂອງພຣະອິນທຣະຜູ້ຖືວັຊຣະຊາງຄ້າງບໍ່ອາດເຄື່ອນໄຫວ।

Verse 157

एनःकृतोपिविषयेष्वपिसक्तचित्ताज्ञानान्वयश्रुतगुणैरपिनैवयुक्ताः । यं संश्रिताः सुखभुजः पुरुषा भवंति तं शंकरं शरणदं शरणं व्रजामि

ແມ່ນແຕ່ຜູ້ເຄີຍກໍ່ບາບ ຜູ້ທີ່ໃຈຍັງຕິດຢູ່ໃນອາລົມວັດຖຸ ແລະບໍ່ປະກອບດ້ວຍປັນຍາ ຊາດຕະກູນ ການຟັງຄຳພີ ຫຼືຄຸນທຳ ເມື່ອໄດ້ພຶ່ງພາພຣະອົງ ກໍເປັນຜູ້ເສວຍສຸກ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຂົ້າຫາພຣະສັງກະຣະ ຜູ້ປະທານທີ່ພຶ່ງ ເປັນສະຣະນະ.

Verse 158

अत्रिप्रसूतिरविकोटिसमानतेजाः संत्रासनं विबुधदानवसत्तमानाम् । यः कालकूटमपिबत्प्रसभं सुदीप्तं तं शंकरं शरणदं शरणं व्रजामि

ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຂົ້າຫາພຣະສັງກະຣະ ຜູ້ປະທານທີ່ພຶ່ງ—ຜູ້ເກີດຈາກອະຕຣິ ມີລັດສະຫມີເທົ່າກັບດວງອາທິດສິບລ້ານ ເປັນຄວາມຫວາດກົວແກ່ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ໃນຫມູ່ເທວະແລະອະສຸຣະ ແລະຜູ້ທີ່ດື່ມພິດກາລະກູດອັນເຜົາໄໝ້ຢ່າງກ້າຫານ.

Verse 159

ब्रह्मेंद्ररुद्रमरुतां च सषण्मुखानां दद्याद्वरं सुबहुशो भगवान्महेशः । नन्दिं च मृत्युवदनात्पुनरुज्जहार तं शंकरं शरणदं शरणं व्रजामि

ພຣະພະຄະວານ ມະເຫສະ ປະທານພອນຊ້ຳໆ ແກ່ພຣະພຣະຫມາ ພຣະອິນທຣະ ຣຸທຣະ ຫມູ່ມະຣຸດ ແລະແມ່ນແຕ່ສະໜະມຸຂະຜູ້ມີຫົກໜ້າ. ພຣະອົງຍັງຊ່ວຍນັນດິນອອກຈາກປາກແຫ່ງຄວາມຕາຍອີກຄັ້ງ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຂົ້າຫາພຣະສັງກະຣະ ຜູ້ປະທານທີ່ພຶ່ງ ເປັນສະຣະນະ.

Verse 160

आराधितः सुतपसा हिमवन्निकुंजे धूमव्रतेन मनसापि परैरगम्ये । संजीवनीमकथयद्भृगवे महात्मा तं शंकरं शरणदं शरणं व्रजामि

ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຂົ້າຫາພຣະສັງກະຣະ ຜູ້ປະທານທີ່ພຶ່ງ—ຜູ້ທີ່ຖືກບູຊາໂດຍທູມະວຣະຕະດ້ວຍຕະປະອັນເຂັ້ມງວດ ໃນດົງພູຫິມະວັນ ສະຖານທີ່ແມ່ນແຕ່ໃຈຂອງຜູ້ອື່ນກໍຍາກຈະເຂົ້າເຖິງ; ພຣະມະຫາອາດມາຜູ້ທີ່ສອນວິຊາສັມຊີວະນີ (Saṃjīvanī) ອັນຟື້ນຊີວິດແກ່ພຣຶກຄຸ.

Verse 161

नानाविधैर्गजबिडालसमानवक्त्रैर्दक्षाध्वरप्रमथनैर्बलिभिर्गणैंद्रैः । योभ्यर्चितोमरगणैश्च सलोकपालैस्तं शंकरं शरणदं शरणं व्रजामि

ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຂົ້າຫາພຣະສັງກະຣະ ຜູ້ປະທານທີ່ພຶ່ງ—ຜູ້ທີ່ຖືກບູຊາໂດຍຫມູ່ເທວະພ້ອມທັງໂລກະປາລະ ແລະໂດຍຫົວໜ້າຄະນະຄະນະ (Gaṇa) ຜູ້ມີພະລັງຫນັກ ຜູ້ທຳລາຍຍັດຍະຂອງທັກສະ ຜູ້ມີໃບໜ້າຫຼາກຫຼາຍ ດຸດຊ້າງ ແລະແມວ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຂົ້າຫາພຣະອົງເປັນສະຣະນະ.

Verse 162

शंखेंदुकुंदधवलं वृषभं प्रवीरमारुह्य यः क्षितिधरेंद्रसुतानुयातः । यात्यंबरं प्रलयमेघविभूषितं च तं शंकरं शरणदं शरणं व्रजामि

ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຂົ້າພຶ່ງພາພຣະສັງກະຣະ ຜູ້ປະທານທີ່ພຶ່ງ—ພຣະອົງຜູ້ຂຶ້ນຂີ່ງົວອັນກ້າຫານ ຂາວດັ່ງສັງຂ໌ ຈັນທຣາ ແລະດອກກຸນທະ ມີທິດາແຫ່ງຈອມເຂົາ (ປາຣະວະຕີ) ຕາມເສດັດ ເຄື່ອນໄປໃນນະພາທີ່ປະດັບດ້ວຍເມກດັ່ງເມກແຫ່ງປຣະລະຍະ।

Verse 163

शांतं मुनिं यमनियोगपरायणैस्तैर्भीमैर्महोग्रपुरुषैः प्रतिनीयमानम् । भक्त्यानतं स्तुतिपरं प्रसभं ररक्ष तं शंकरं शरणदं शरणं व्रजामि

ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຂົ້າພຶ່ງພາພຣະສັງກະຣະ ຜູ້ປະທານທີ່ພຶ່ງ—ພຣະອົງຜູ້ປົກປ້ອງມຸນີຜູ້ສະງົບຢ່າງແຂງກ້າ ເມື່ອຖືກພວກອັນນ່າຢ້ານ ແລະດຸຮ້າຍ ຜູ້ຢຶດຕາມຄຳສັ່ງຂອງຍົມຣາຊ ນຳໄປ; ມຸນີນັ້ນນົບນ້ອມດ້ວຍພັກຕິ ແລະຕັ້ງໃຈໃນການສັນລະເສີນ।

Verse 164

यः सव्यपाणि कमलाग्रनखेन देवस्तत्पंचमं प्रसभमेव पुरस्सुराणाम् । ब्राह्मं शिरस्तरुणपद्मनिभं चकर्त्त तं शंकरं शरणदं शरणं व्रजामि

ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຂົ້າພຶ່ງພາພຣະສັງກະຣະ ຜູ້ປະທານທີ່ພຶ່ງ—ພຣະອົງຜູ້ຢູ່ຕໍ່ໜ້າເທວະທັງຫຼາຍ ໃຊ້ປາຍເລັບມືຊ້າຍດັ່ງດອກບົວ ຕັດສະຫຼິດຫົວທີ່ຫ້າຂອງພຣະພຣະຫມາຢ່າງແຂງກ້າ; ຫົວນັ້ນງາມດັ່ງດອກບົວອ່ອນ।

Verse 165

यस्य प्रणम्य चरणौ वरदस्य भक्त्या स्तुत्वा च वाग्भिरमलाभिरतंद्रितात्मा । दीप्तस्तमांसि नुदते स्वकरैर्विवस्वांस्तं शंकरं शरणदं शरणं व्रजामि

ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້ານົບນ້ອມພຣະບາດຂອງຜູ້ປະທານພອນດ້ວຍພັກຕິ ແລະສັນລະເສີນດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອັນບໍລິສຸດດ້ວຍໃຈບໍ່ເມື່ອຍລ້າ—ດັ່ງພຣະອາທິດອັນສະຫວ່າງໄສຂັບໄລ່ຄວາມມືດດ້ວຍຮັດສະມີຂອງຕົນ—ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຂົ້າພຶ່ງພາພຣະສັງກະຣະ ຜູ້ປະທານທີ່ພຶ່ງ।

Verse 166

ये त्वां सुरोत्तमगुरुं पुरुषा विमूढा जानंति नास्य जगतः सचराचरस्य । ऐश्वर्यमाननिगमानुशयेन पश्चात्ते यातनामनुभवंत्यविशुद्धचित्ताः

ຜູ້ຄົນຜູ້ຫຼົງຜິດທີ່ບໍ່ຮູ້ຈັກພຣະອົງ—ຄູອັນສູງສຸດແຫ່ງເທວະ—ວ່າເປັນຈອມເຈົ້າແຫ່ງໂລກທັງປວງ ທັງສິ່ງເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ; ພາຍຫຼັງເມື່ອໃຈບໍ່ບໍລິສຸດເນື່ອງຈາກຄວາມຍິ່ງຍະໂສໃນອຳນາດ ແລະທ່າທີຕໍ່ຕ້ານພຣະເວທ ຈະປະສົບຄວາມທຸກແລະການທໍລະມານ।

Verse 167

तस्यैवं स्तुवतोऽवोचच्छूलपाणिर्वृषध्वजः । उवाच वचनं हृष्टो राघवं तुष्टमानसः

ເມື່ອເຂົາສັນລະເສີນດັ່ງນີ້ ພຣະມະຫາເທວະຜູ້ຖືຕຣີສູນ ຜູ້ມີທຸງຮູບງົວ ກໍໄດ້ຕຣັດ. ດ້ວຍພຣະຫົວໃຈຍິນດີ ແລະຈິດໃຈພໍໃຈ ພຣະອົງຕຣັດຖ້ອຍຄໍາອັນປິຕິແກ່ຣາຆະວະ.

Verse 168

रुद्र उवाच । राम हृष्टोस्मि भद्रं ते जातस्त्वं निर्मले कुले । त्वं चापि जगतां वंद्यो देवो मानुषरूपधृत्

ຣຸດຣະຕຣັດວ່າ: “ໂອ ຣາມ, ເຮົາປິຕິຍິ່ງ—ຂໍມົງຄຸນຈົ່ງມີແກ່ເຈົ້າ. ເຈົ້າເກີດໃນວົງສານອັນບໍລິສຸດ; ແລະເຈົ້າກໍເປັນຜູ້ຄວນແກ່ການນົບນ້ອມຂອງໂລກ, ເປັນເທວະຜູ້ຮັບຮູບມະນຸດ.”

Verse 169

त्वया नाथेन वै देवाः सुखिनः शाश्वतीः समा । सेविष्यंते चिरं कालं गते वर्षे चतुर्दशे

ຂ້າແຕ່ນາຖ, ເມື່ອມີເຈົ້າເປັນອົງປົກຄອງແລະຜູ້ຄຸ້ມຄອງ ເທວະທັງຫຼາຍຈະຢູ່ຢ່າງສຸກສະບາຍຕະຫຼອດການ. ແລະເມື່ອຄົບສິບສີ່ປີແລ້ວ ພວກເຂົາຈະຍັງບໍລິການຮັບໃຊ້ເຈົ້າອີກດົນນານ.

Verse 170

अयोध्यामागतं त्वां ये द्रक्ष्यंति भुवि मानवाः । सुखं तेऽत्र भजिष्यंति स्वर्गे वासन्तथाक्षयम्

ມະນຸດໃນໂລກຜູ້ໃດໄດ້ເຫັນເຈົ້າເມື່ອເຈົ້າມາຮອດອະໂຍທະຍາ ພວກເຂົາຈະໄດ້ສຸກໃນໂລກນີ້ ແລະຈະໄດ້ຖິ່ນພຳນັກໃນສະຫວັນອັນບໍ່ເສື່ອມສູນດ້ວຍ.

Verse 171

देवकार्यं महत्कृत्वा आगच्छेथाः पुनः पुरीम् । राघवस्तु तथा देवं नत्वा शीघ्रं विनिर्गतः

“ເມື່ອເຈົ້າສໍາເລັດພະກິດອັນໃຫຍ່ຂອງເທວະທັງຫຼາຍແລ້ວ ຈົ່ງກັບຄືນສູ່ນະຄອນອີກຄັ້ງ।” ດັ່ງນັ້ນ ຣາຆະວະໄດ້ນົບນ້ອມແດ່ພຣະເທວະ ແລະອອກເດີນທາງໂດຍໄວ.

Verse 172

इंद्रमार्गां नदीं प्राप्य जटाजूटं नियम्य च । अब्रवील्लक्ष्मणं राम इदमर्पय मे धनुः

ເມື່ອໄປຮອດແມ່ນ້ຳຊື່ ອິນດຣະມາກາ ແລ້ວ ກໍມັດຜົມຊະຕາໃຫ້ແນ່ນອນ ພຣະຣາມຈຶ່ງກ່າວກັບພຣະລັກສະມະນະວ່າ “ຈົ່ງຍື່ນຄັນທະນູຂອງເຮົາໃຫ້ເຮົາ”

Verse 173

रामवाक्यं तु तच्छ्रुत्वा सीतां वै लक्ष्मणोऽब्रवीत् । किमर्थं देवि रामेण त्यक्तोहं कारणं विना

ເມື່ອໄດ້ຍິນພຣະວາຈາຂອງພຣະຣາມ ພຣະລັກສະມະນະຈຶ່ງກ່າວກັບນາງສີຕາເທວີວ່າ “ໂອ ເທວີ, ເປັນຫຍັງພຣະຣາມຈຶ່ງທອດທິ້ງຂ້າພະອົງໂດຍບໍ່ມີເຫດ?”

Verse 174

अपराधं न जानामि कुपितो यन्महाभुजः । रामेणाहं परित्यक्तः प्राणांस्त्यक्ष्याम्यसंशयम्

ຂ້າພະອົງບໍ່ຮູ້ວ່າໄດ້ກະທຳຜິດອັນໃດ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພຣະມະຫາພາຫຸໂກດ. ເມື່ອຖືກພຣະຣາມທອດທິ້ງ ຂ້າພະອົງຈະສະຫຼະຊີວິດແນ່ນອນ ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ.

Verse 175

नैव मे जीवितेनार्थो धिग्धिङ्मां कुलपांसनम् । आर्यस्य येन वै मन्युर्जनितः पापकारिणा

ຊີວິດນີ້ບໍ່ມີຄ່າສຳລັບຂ້າພະອົງ—ອັບອາຍ, ອັບອາຍຍິ່ງ, ຂ້າພະອົງແມ່ນຄວາມດ່າງພ້ອຍແຫ່ງຕະກູນ; ເພາະຂ້າພະອົງຜູ້ເຮັດບາບ ໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມໂກດໃນໃຈຂອງຜູ້ປະເສີດນັ້ນ.

Verse 176

कांस्तु लोकान्गमिष्यामि अपध्यातो महात्मना । उभौ हस्तौ मुखे कृत्वा साश्रुकंठोऽब्रवीदिदम्

“ຂ້າພະອົງຈະໄປສູ່ໂລກໃດແດ່ ເມື່ອຖືກມະຫາອາດມານັ້ນຂັບໄລ່?” ລາວເອົາມືທັງສອງປິດໜ້າ ຄໍສັ່ນດ້ວຍນ້ຳຕາ ແລ້ວກ່າວຄຳນີ້.

Verse 177

नापराध्यामि रामस्य कर्मणा मनसा गिरा । स्पृष्टौ ते चरणौ देवि मम नान्या गतिर्भवेत्

ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ລ່ວງເກີນພຣະຣາມາ ດ້ວຍກາຍ ດ້ວຍໃຈ ຫຼືດ້ວຍວາຈາເລີຍ. ໂອ ພຣະເທວີ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ແຕະພຣະບາດຂອງພຣະອົງແລ້ວ; ສໍາລັບຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ມີທີ່ພຶ່ງອື່ນໃດ.

Verse 178

ततः सीताऽब्रवीद्रामं त्यक्तः किमनुजस्त्वया । वैषम्यं त्यज्यतां बाले लक्ष्मणे लक्ष्मिवर्धने

ແລ້ວນາງສີຕາໄດ້ກ່າວກັບພຣະຣາມາວ່າ: “ເປັນຫຍັງພຣະອົງຈຶ່ງລະທິ້ງນ້ອງຊາຍ? ໂອ ເດັກນ້ອຍ, ໃນເລື່ອງຂອງພຣະລັກສະມະນະ—ຜູ້ເພີ່ມພູນສິຣິມົງຄຸນ—ຂໍໃຫ້ລະຄວາມລໍາເອີຍເສຍ.”

Verse 179

राघवस्त्वब्रवीत्सीतां नाहं त्यक्ष्यामि लक्ष्मणम् । न कदाचिदपि स्वप्ने लक्ष्मणस्य मतं प्रिये

ພຣະຣາຄະວະກ່າວກັບນາງສີຕາວ່າ: “ເຮົາຈະບໍ່ລະທິ້ງພຣະລັກສະມະນະ. ທີ່ຮັກເອີຍ ບໍ່ເຄີຍ—ແມ່ນແຕ່ໃນຄວາມຝັນ—ເຮົາຈະບໍ່ເມີນຄໍາແນະນໍາຂອງພຣະລັກສະມະນະ.”

Verse 180

श्रुतपूर्वं च सुश्रोणि क्षेत्रस्यास्य विचेष्टितम् । अत्र क्षेत्रे जनास्सत्यं सर्वे हि स्वार्थतत्पराः

ໂອ ຜູ້ມີສະໂພກງາມ ເຈົ້າເຄີຍໄດ້ຍິນມາແຕ່ກ່ອນແລ້ວເຖິງຄວາມເຄື່ອນໄຫວອັນນ່າພິສົດຂອງກະເສດສັກສິດນີ້. ໃນດິນແດນອັນບໍລິສຸດນີ້ ແທ້ຈິງແລ້ວ ທຸກຄົນລ້ວນມຸ່ງແຕ່ປະໂຫຍດຂອງຕົນ.

Verse 181

परस्परं न पश्यंति स्वात्मनश्च हितं वचः । न शृण्वंति पितुः पुत्राः पुत्राणां पितरस्तथा

ພວກເຂົາບໍ່ເບິ່ງກັນແລະກັນດ້ວຍຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະບໍ່ຟັງຄໍາທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ຕົນເອງ. ລູກຊາຍບໍ່ຟັງພໍ່ ແລະພໍ່ກໍບໍ່ຟັງລູກຊາຍເຊັ່ນກັນ.

Verse 182

न शिष्या हि गुरोर्वाक्यं शिष्यस्यापि तथा गुरुः । अर्थानुबंधिनीप्रीतिर्न कश्चित्कस्यचित्प्रियः

ສິດບໍ່ແມ່ນຜູ້ທີ່ຄູຮັກແທ້ ເພາະແຕ່ຄໍາຂອງຄູ; ແລະຄູກໍບໍ່ແມ່ນຜູ້ທີ່ສິດຮັກແທ້ ເພາະເຫດນັ້ນ. ຄວາມຮັກທີ່ຜູກກັບຜົນປະໂຫຍດຕົນແມ່ນທຳມະດາ—ບໍ່ມີໃຜຮັກໃຜຢ່າງນິດສະຫຼຸດແທ້ໆ.

Verse 183

इत्येवं कथयन्नेव प्राप्तो रेवां महानदीम् । चक्रेभिषेकं काकुत्स्थः सानुजः सह सीतया

ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນຢູ່ ກາກຸດສະຖະ (ພຣະຣາມ) ກໍມາຮອດແມ່ນ້ຳໃຫຍ່ ເຣວາ. ພ້ອມດ້ວຍນ້ອງຊາຍ ແລະນາງສີຕາ ພຣະອົງໄດ້ປະກອບພິທີອະພິເສກ—ອາບນ້ຳສັກສິດ—ຢູ່ທີ່ນັ້ນ.

Verse 184

तर्पयित्वा च सलिलैः स्वान्पितॄन्दैवतान्यपि । उदीक्ष्य च मुहुः सूर्यं देवताश्च समाहितः

ພຣະອົງໄດ້ຖວາຍຕັຣປະນະດ້ວຍນ້ຳ ໃຫ້ແກ່ປິຕຣະຂອງພຣະອົງ ແລະແກ່ເທວະທັງຫຼາຍ. ແລ້ວພຣະອົງເບິ່ງພຣະສຸລິຍະຊ້ຳໆ ແລະດ້ວຍໃຈສະຫງົບຕັ້ງມັ່ນ ໄດ້ພິຈາລະນາລະລຶກເທວະ.

Verse 185

कृताभिषेकस्तु रराज रामः सीता द्वितीयः सह लक्ष्मणेन । कृताभिषेकः सह शैलपुत्र्या गुहेन सार्धं भगवानिवेशः

ເມື່ອປະກອບອະພິເສກແລ້ວ ພຣະຣາມກໍສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍສິຣິ—ມີພຣະລັກສະມັນຄຽງຂ້າງ ແລະມີນາງສີຕາເປັນຄູ່ຄອງທີ່ສອງ. ດັ່ງນັ້ນເອງ ພຣະພະຄະວານ ສິວະ ຜູ້ຮັບອະພິເສກແລ້ວ ກໍສ່ອງປະກາຍ—ພ້ອມດ້ວຍປາຣະວະຕີ ທິດາແຫ່ງພູເຂົາ ແລະມີກຸຫາຮ່ວມສະຫາຍ.