Adhyaya 85

Verse 1

वेन उवाच । भगवन्देवदेवेश प्रसादाच्च मम त्वया । भार्यातीर्थं समाख्यातं पितृतीर्थमनुत्तमम्

ເວນາກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະພະຄະວານ, ໂອ ຈອມແຫ່ງເທວະທັງປວງ! ໂດຍພຣະກະຣຸນາຂອງພຣະອົງ ພຣະອົງໄດ້ອະທິບາຍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຮູ້ເຖິງ ພາຣະຍາ-ທີຣຖະ ແລະ ປິຕຣຶ-ທີຣຖະອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້.

Verse 2

मातृतीर्थं हृषीकेश बहुपुण्यप्रदायकम् । प्रसादसुमुखो भूत्वा गुरुतीर्थं वदस्व मे

ໂອ ຫຣິສີເກສ! ມາຕຣິ-ຕີຣຖ ເປັນທ່ານ້ຳສັກສິດທີ່ໃຫ້ບຸນຫຼາຍ. ຂໍພຣະອົງເມດຕາດ້ວຍໃບໜ້າຍິ້ມແຍ້ມ ແລະກ່າວເລື່ອງ ຄຸຣຸ-ຕີຣຖ ໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຟັງ.

Verse 3

श्रीभगवानुवाच । कथयिष्याम्यहं राजन्गुरुतीर्थमनुत्तमम् । सर्वपापहरं प्रोक्तं शिष्याणां गतिदायकम्

ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ: ໂອ ພຣະຣາຊາ, ເຮົາຈະບອກເລື່ອງ ຄຸຣຸ-ຕີຣຖ ອັນສູງສຸດຫາທຽບບໍ່ໄດ້; ຖືກກ່າວວ່າລ້າງບາບທັງປວງ ແລະປະທານຄະຕິແກ່ສິດທັງຫຼາຍ.

Verse 4

शिष्याणां परमं पुण्यं धर्मरूपं सनातनम् । परं तीर्थं परं ज्ञानं प्रत्यक्षफलदायकम्

ສໍາລັບສິດທັງຫຼາຍ ນີ້ແມ່ນບຸນສູງສຸດ—ເປັນຮູບແຫ່ງທັມອັນນິລັນດອນ. ນີ້ແມ່ນຕີຣຖສູງສຸດ ແລະຍານສູງສຸດ ພ້ອມປະທານຜົນໃຫ້ເຫັນແຈ້ງໃນທັນທີ.

Verse 5

यस्यप्रसादाद्राजेंद्र इहैव फलमश्नुते । परलोके सुखं भुंक्ते यशः कीर्तिमवाप्नुयात्

ໂອ ພຣະຣາຊາຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່, ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງທ່ານນັ້ນ ຄົນຍ່ອມໄດ້ຮັບຜົນໃນໂລກນີ້ເອງ; ໃນປະໂລກຍ່ອມເສວຍສຸກ ແລະໄດ້ຮັບຍົດຍໍ-ກຽດຕິຄຸນ.

Verse 6

प्रसादाद्यस्य राजेंद्र गुरोश्चैव महात्मनः । प्रत्यक्षं दृश्यते शिष्यैस्त्रैलोक्यं सचराचरम्

ໂອ ພຣະຣາຊາ, ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງຄຸຣຸຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນ ສິດທັງຫຼາຍຍ່ອມເຫັນໄດ້ໂດຍກົງຊຶ່ງໄຕຣໂລກ ພ້ອມທັງສິ່ງທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ.

Verse 7

व्यवहारं च लोकानामाचारं नृपनंदन । विज्ञानं विंदते शिष्यो मोक्षं चैव प्रयाति च

ໂອ ລູກແຫ່ງກະສັດ, ລາວຮຽນຮູ້ການປະພຶດແລະຈາຣີດອັນຖືກຕ້ອງຂອງຜູ້ຄົນ; ສິດຈຶ່ງໄດ້ວິຊາແທ້ ແລະເດີນໄປສູ່ໂມກະດ້ວຍ.

Verse 8

सर्वेषामेव लोकानां यथा सूर्यः प्रकाशकः । गुरुः प्रकाशकस्तद्वच्छिष्याणां गतिरुत्तमा

ເຊັ່ນດຽວກັບດວງອາທິດທີ່ສ່ອງແສງໃຫ້ແກ່ໂລກທັງປວງ, ຄຸຣຸກໍເປັນຜູ້ສ່ອງແສງເຊັ່ນນັ້ນ; ສໍາລັບສິດ ທ່ານແມ່ນທີ່ພຶ່ງສູງສຸດ ແລະເປັນທາງອັນປະເສີດ.

Verse 9

रात्रावेव प्रकाशेच्च सोमो राजा नृपोत्तम । तेजसा साधयेत्सर्वमधिकारं चराचरम्

ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດ, ໂສມະຣາຊາ ຄືດວງຈັນ ສ່ອງແສງໂດດເດັ່ນໃນຍາມຄ່ຳ; ດ້ວຍລັດສະມີຂອງຕົນ ລາວສໍາເລັດອໍານາດແລະອິດທິພົນເຫນືອສັບພະສິ່ງ ທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ.

Verse 10

गृहेप्रकाशयेद्दीपः समूहं नृपसत्तम । तेजसा नाशयेत्सर्वमंधकारघनाविलम्

ໂອ ກະສັດຜູ້ສູງສຸດ, ໂຄມໄຟຄວນສ່ອງໃຫ້ສະຫວ່າງທົ່ວເຮືອນ; ດ້ວຍແສງຂອງມັນ ຄວນທໍາລາຍຄວາມມືດອັນໜາແລະຂຸນມົວທັງປວງ.

Verse 11

अज्ञानतमसा व्याप्तं शिष्यं द्योतयते गुरुः । शिष्यप्रकाशौद्द्योतैरुपदेशैर्महामते

ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ, ຄຸຣຸສ່ອງແສງໃຫ້ແກ່ສິດຜູ້ຖືກຄວາມມືດແຫ່ງອະວິຊາຫໍ່ຫຸ້ມ; ດ້ວຍຄໍາສອນອັນສະຫວ່າງ ທ່ານຈຸດແສງພາຍໃນຂອງສິດໃຫ້ເກີດຂຶ້ນ.

Verse 12

दिवाप्रकाशकः सूर्यः शशीरात्रौ प्रकाशकः । गृहप्रकाशको दीपस्तमोनाशकरः सदा

ພະອາທິດເປັນຜູ້ສ່ອງແສງໃນກາງວັນ; ພະຈັນເປັນຜູ້ສ່ອງແສງໃນກາງຄືນ. ໂຄມໄຟສ່ອງເຮືອນ ແລະທຳລາຍຄວາມມືດເສມອ.

Verse 13

रात्रौ दिवा गृहस्यांते गुरुः शिष्यं सदैव हि । अज्ञानाख्यं तमस्तस्य गुरुः सर्वं प्रणाशयेत्

ທັງກາງຄືນແລະກາງວັນ ແມ່ນແຕ່ໃນສ່ວນໃນສຸດຂອງເຮືອນ ພະຄຸຣຸພຶງເອົາໃຈໃສ່ສິດຢູ່ເສມອ. ພະຄຸຣຸພຶງທຳລາຍຄວາມມືດທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ອະວິຊາ’ ຂອງສິດນັ້ນໃຫ້ໝົດສິ້ນ.

Verse 14

तस्माद्गुरुः परं तीर्थं शिष्याणामवनीपते । एवं ज्ञात्वा ततः शिष्यः सर्वदा तं प्रपूजयेत्

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພະຣາຊາ ສຳລັບສິດທັງຫຼາຍ ພະຄຸຣຸແມ່ນຕີຣະຖະອັນສູງສຸດ. ເມື່ອຮູ້ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ສິດພຶງບູຊາ ແລະນົບນ້ອມພະຄຸຣຸນັ້ນຢູ່ເສມອ.

Verse 15

गुरुं पुण्यमयं ज्ञात्वा त्रिविधेनापि कर्मणा । इत्यर्थे श्रूयते विप्र इतिहासः पुरातनः

ເມື່ອຮູ້ວ່າພະຄຸຣຸເປັນຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍບຸນອັນຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ ກໍພຶງນົບນ້ອມທ່ານດ້ວຍກຳສາມປະການ—ນີ້ແມ່ນໃຈຄວາມ. ໃນເລື່ອງນີ້ ໂອ ພຣາຫມະນ ມີຕຳນານໂບຮານໜຶ່ງທີ່ໄດ້ຍິນເລົ່າສືບກັນມາ.

Verse 16

सर्वपापहरः प्रोक्तश्च्यवनस्य महात्मनः । भार्गवस्य कुले जातश्च्यवनो मुनिसत्तमः

ມະຫາອາດຕະມຸນິ ຈະຍະວະນະ ຖືກກ່າວວ່າເປັນຜູ້ກຳຈັດບາບທັງປວງ. ຈະຍະວະນະ ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ມຸນິນັ້ນ ເກີດໃນວົງສ໌ພຣຶກຸ ຄືກຸລະພາຣຄະວະ.

Verse 17

तस्य चिंता समुत्पन्ना एकदा तु नृपोत्तम । कदाहं ज्ञानसंपन्नो भविष्यामि महीतले

ຄັ້ງໜຶ່ງ ໂອ້ ພຣະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ ຄວາມກັງວົນເກີດຂຶ້ນໃນໃຈຂອງລາວ: “ເມື່ອໃດໃນແຜ່ນດິນນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄດ້ພ້ອມດ້ວຍປັນຍາອັນແທ້?”

Verse 18

दिवारात्रौप्रचिंतेत्स ज्ञानार्थी मुनिसत्तमः । एवं तु चिंतमानस्य मतिरासीन्महात्मनः

ມຸນີຜູ້ປະເສີດ ຜູ້ໃຝ່ຫາປັນຍາແທ້ ໄດ້ພິຈາລະນາຢ່າງເລິກຊຶ້ງທັງກາງວັນແລະກາງຄືນ; ເມື່ອທ່ານມະຫາຕະມະຄິດຄຳນຶງຢູ່ແນວນັ້ນ ຄວາມຕັ້ງໃຈອັນແນ່ນອນກໍເກີດຂຶ້ນໃນຈິດ

Verse 19

तीर्थयात्रां प्रयास्यामि अभीष्टफलदायिनीम् । गृहक्षेत्रादिसंत्यज्य भार्यां पुत्रं धनं ततः

“ຂ້າພະເຈົ້າຈະອອກເດີນທາງທິຣຖະຍາຕຣາ ໄປສູ່ສະຖານທີ່ສັກສິດ ອັນປະທານຜົນຕາມປາຖະໜາ; ລະທິ້ງເຮືອນ ນາສວນ ແລະສິ່ງອື່ນໆ ແມ່ນກະທັ້ງເມຍ ລູກ ແລະຊັບສິນ”

Verse 20

तीर्थयात्राप्रसंगेन अटते मेदिनीं तदा । लोमानुलोमयात्रां स गंगायाः कृतवान्नृप

ຕໍ່ມາ ໂດຍອ້າງເຫດວ່າເຮັດທິຣຖະຍາຕຣາ ລາວໄດ້ທ່ອງທ່ຽວໄປທົ່ວແຜ່ນດິນ; ແລະ ໂອ້ ພຣະຣາຊາ ລາວໄດ້ຈາລິກຕາມແມ່ນ້ຳຄົງຄາ ທັງຕາມກະແສ ແລະທວນກະແສ

Verse 21

स तद्वन्नर्मदायाश्च सरस्वत्या मुनीश्वरः । गोदावर्यादिसर्वासां नदीनां सागरस्य च

ເຊັ່ນດຽວກັນ ໂອ້ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ ທ່ານໄດ້ເວົ້າເຖິງແມ່ນ້ຳນັຣມະດາ ແລະ ສະຣັສວະຕີ ພ້ອມທັງແມ່ນ້ຳທັງປວງທີ່ເລີ່ມຈາກໂຄທາວະຣີ ແມ່ນກະທັ້ງມະຫາສະໝຸດດ້ວຍ

Verse 22

अन्येषां सर्वतीर्थानां क्षेत्राणां च नृपोत्तम । देवानां पुण्यलिगानां यात्राव्याजेन सोऽभ्रमत्

ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດ! ໂດຍອ້າງວ່າຈະໄປຈາລິກບຸນ ລາວໄດ້ພະເນຈອນໄປທົ່ວທີຣຖະ ແລະ ເຂດສັກສິດອື່ນໆ ເພື່ອໄດ້ດາຣະສັນລິງຄະອັນເປັນມງຄົດຂອງເທວະທັງຫຼາຍ।

Verse 23

भ्रममाणस्य तस्यापि तीर्थेषु परमेषु च । भ्रममाणः समायातः क्षेत्राणामुत्तमं तदा । कायश्च निर्मलो जातः सूर्यतेजः समप्रभः

ແມ່ນແຕ່ໃນທີຣຖະອັນສູງສຸດທັງຫຼາຍ ລາວກໍຍັງພະເນຈອນຕໍ່ໄປ ຈົນສຸດທ້າຍໄດ້ມາຮອດເຂດສັກສິດອັນປະເສີດທີ່ສຸດ। ໃນຂະນະນັ້ນ ກາຍຂອງລາວກໍບໍລິສຸດ ແລະ ສ່ອງສະຫວ່າງເທົ່າກັບລັດສະໝີແຫ່ງສຸລິຍະ।

Verse 24

च्यवनः काशते दीप्त्या पूतात्मानेन कर्मणा

ຈະຍະວະນະ ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍລັດສະໝີ ເນື່ອງຈາກອາຕະມັນພາຍໃນຖືກຊໍາລະໂດຍກຳທີ່ຊອບທຳ।

Verse 25

नर्मदा दक्षिणे कूले नाम्ना अमरकंटकम् । ददर्श सुमहालिगं सर्वेषां गतिदायकम्

ທີ່ຝັ່ງໃຕ້ແຫ່ງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ ທີ່ສະຖານຊື່ອະມະຣະກັນຖະກະ ລາວໄດ້ດາຣະສັນລິງຄະອັນໃຫຍ່ຫຼວງຢ່າງຍິ່ງ ຜູ້ປະທານຄະຕິອັນສູງສຸດແກ່ທຸກຜູ້ຄົນ।

Verse 26

नत्वा स्तुत्वा तु संपूज्य सिद्धनाथं महेश्वरम् । ज्वालेश्वरं ततो दृष्ट्वा दृष्ट्वा चाप्यमरेश्वरम्

ເມື່ອໄດ້ກໍາບັງຄົມ ສັນລະເສີນ ແລະ ບູຊາຕາມພິທີຢ່າງຄົບຖ້ວນ ຕໍ່ພຣະມະເຫສະວະຣະໃນນາມ “ສິດທະນາຖະ” ແລ້ວ ລາວຈຶ່ງໄດ້ດາຣະສັນພຣະຈວາເລສະວະຣະ ແລະ ໄດ້ດາຣະສັນອະມະເຣສະວະຣະດ້ວຍ។

Verse 27

ब्रह्मेशं कपिलेशं च मार्कंडेश्वरमुत्तमम् । एवं यात्रां ततः कृत्वा ओंकारं समुपागतः

ເມື່ອໄດ້ໄປນະມັດສະການ ພຣະພຣະຫມເອສະ, ກະປິເລສະ ແລະ ມາຣະກັນເຑສະວະຣະອັນສູງສຸດ ແລ້ວ, ລາວຈຶ່ງສຳເລັດການຈາລິກທີ່ສັກສິດ ແລະໄປຮອດ ໂອມກາຣາ.

Verse 28

वटच्छायां समाश्रित्य शीतलां श्रमनाशिनीम् । सुखेन संस्थितो विप्रश्च्यवनो भृगुनंदनः

ເຂົາໄດ້ອາໄສຮົ່ມເຢັນຂອງຕົ້ນໄຊ—ຜູ້ຂັບໄລ່ຄວາມເມື່ອຍລ້າ—ພຣາຫມະນ ຈະຍະວະນະ ບຸດແຫ່ງພຣຶກຸ ໄດ້ພັກຢູ່ທີ່ນັ້ນດ້ວຍຄວາມສຸກ.

Verse 29

तत्र स्वनं स शुश्राव समुक्तं पक्षिणा तदा । दिव्यभाषा समायुक्तं ज्ञानविज्ञानसंयुतम्

ທີ່ນັ້ນເຂົາໄດ້ຍິນສຽງໜຶ່ງ ແລ້ວໃນຂະນະນັ້ນນົກໄດ້ເວົ້າອອກມາ; ເປັນພາສາທິບ ແລະປະກອບພ້ອມດ້ວຍ ຍານ ແລະ ວິຍານ—ຄວາມຮູ້ກັບການຮູ້ແຈ້ງຈິງ.

Verse 30

शुकश्च एकस्तत्रास्ते बहुकालप्रजीवकः । कुंजलोनाम धर्मात्मा चतुःपुत्रः सभार्यकः

ທີ່ນັ້ນມີນົກແກ້ວຕົວດຽວອາໄສຢູ່ ມີອາຍຸຍືນ ແລະດຳລົງຊີວິດມາຫຼາຍປີ; ຊື່ວ່າ ກຸຍຊະລະ ເປັນຜູ້ມີທຳ ມີລູກຊາຍສີ່ຄົນ ແລະຢູ່ກັບພັນລະຍາ.

Verse 31

आसंस्तस्य हि पुत्राश्च चत्वारः पितृनंदनाः । तेषां नामानि राजेंद्र कथयिष्ये तवाग्रतः

ແທ້ຈິງແລ້ວ ລາວມີລູກຊາຍສີ່ຄົນ ຜູ້ເຮັດໃຫ້ບິດາຊື່ນບານ. ໂອ ພຣະຣາຊາ, ບັດນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວນາມຂອງພວກເຂົາຕໍ່ໜ້າພຣະອົງ.

Verse 32

ज्येष्ठस्तु उज्ज्वलो नाम द्वितीयस्तु समुज्ज्वलः । तृतीयो विज्वलोनाम चतुर्थश्च कपिंजलः

ບຸດຄົນໃຫຍ່ຊື່ ອຸຊຊະວະລະ; ຄົນທີສອງ ສະມຸຊຊະວະລະ; ຄົນທີສາມ ວິຊຊະວະລະ; ແລະຄົນທີສີ່ ກະປິນຊະລະ.

Verse 33

एवं पुत्रास्तु चत्वारः कुंजलस्य महामते । शुकस्य तस्य पुण्यस्य पितृमातृपरायणाः

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງໃຫຍ່, ກຸນຊະລະມີບຸດສີ່ຄົນ—ເປັນບຸດຂອງ ສຸກະ ຜູ້ມີບຸນ—ຜູ້ອຸທິດໃຈໃນການກະຕັນຍູຕໍ່ພໍ່ແມ່.

Verse 34

भ्रमंति गिरिकुंजेषु द्वीपेषु च समाहिताः । भोजनार्थं तु संक्षुब्धाः क्षुधया परिपीडिताः

ພວກເຂົາພາກັນພະເດີນໄປໃນດົງພູແລະຕາມເກາະຕ່າງໆ ດ້ວຍໃຈຈົ່ງຈໍ່; ກະວົນກະວາຍເພື່ອຊອກຫາອາຫານ ແລະຖືກຄວາມຫິວທຸກທໍລະມານ.

Verse 35

स्वोदरस्थां क्षुधां सौम्य फलैरमृतसन्निभैः । अमृतस्वादुतोयेन शमयंति नृपोत्तम

ໂອ ທ່ານຜູ້ອ່ອນໂຍນ, ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ, ພວກເຂົາບັນເທົາຄວາມຫິວໃນທ້ອງຂອງຕົນ ດ້ວຍຜົນໄມ້ດຸຈອະມຣິຕະ ແລະນ້ຳຫວານລົດດຸຈອະມຣິຕະ.

Verse 36

फलं पक्वं रसालं तु आहारार्थं सुपुत्रकाः । दत्वा फलानि दंपत्योर्निक्षिपंति प्रयत्नतः

“ລູກທີ່ຮັກເອີຍ ເມື່ອໄດ້ມອບຜົນໄມ້ສຸກຊຸ່ມຊ່ຳເພື່ອເປັນອາຫານແລ້ວ ພວກເຂົາກໍວາງຜົນໄມ້ນັ້ນຢ່າງພິຖີພິຖັນ ເປັນເຄື່ອງບູຊາແດ່ຄູ່ຜົວເມຍ.”

Verse 37

मातुरर्थे महाभागा भक्तिभावसमन्विताः । तुष्टा आहारमुत्पाद्य भक्षयंति पठंति च

ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ແມ່ ບັນດາຜູ້ມີບຸນຍິ່ງ ຜູ້ປະກອບດ້ວຍຈິດພັກດີ ຍິນດີຈັດຫາອາຫານ; ແລ້ວກໍກິນ ແລະສວດສາທະຍາຍບົດສັກສິດດ້ວຍ।

Verse 38

तत्र क्रीडारताः सर्वे विलसंति रमंति च । संध्याकालं समाज्ञाय पितुरंतिकमुत्तमम्

ທີ່ນັ້ນ ທຸກຄົນຫມົກມຸ່ນໃນການຫຼິ້ນ ພາກັນເພີດເພີນແລະຊື່ນບານ; ແຕ່ເມື່ອຮູ້ວ່າເຖິງເວລາສັນທະຍາແລ້ວ ຈຶ່ງໄປຫາພໍ່ຜູ້ປະເສີດຢ່າງຍິ່ງ

Verse 39

आयांति भक्ष्यमादाय गुर्वर्थं तु प्रयत्नतः । पश्यतस्तस्य विप्रस्य च्यवनस्य महात्मनः

ພວກເຂົາມາພ້ອມນໍາອາຫານມາ ດ້ວຍຄວາມພາກພຽນເພື່ອຄູອາຈານ; ໃນຂະນະນັ້ນ ພຣາຫມັນຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່ ຈະຍະວະນະ ກໍເບິ່ງຢູ່

Verse 40

आगतास्त्वंडजाः सर्वे पितुर्नीडं सुशोभनम् । पितरं मातरं चोभौ प्रणेमुस्ते महामते

ລູກນ້ອຍຜູ້ເກີດຈາກໄຂ່ທັງໝົດ ກັບຄືນສູ່ຮັງອັນງາມຂອງພໍ່; ໂອ ທ່ານຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ ພວກເຂົາກໍກາບນົບນ້ອມແດ່ທັງພໍ່ແລະແມ່

Verse 41

ताभ्यां भक्ष्यं समासाद्य उपतस्थुस्तयोः पुरः । सर्वे संभाषिताः पित्रा मानितास्ते सुतोत्तमाः

ເມື່ອໄດ້ອາຫານຈາກທັງສອງແລ້ວ ພວກເຂົາກໍມາຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າ. ພໍ່ໄດ້ເວົ້າກັບລູກຊາຍຜູ້ປະເສີດເຫຼົ່ານັ້ນ ແລະໃຫ້ກຽດຍົກຍ້ອງ

Verse 42

मात्रा च कृपया राजन्वचनैः प्रीतिसंमितैः । पक्षवातेन शीतेन मातापित्रोश्च ते तदा

ໂອ ພະຣາຊາ, ມານດາຂອງພະອົງດ້ວຍຄວາມເມດຕາ ໄດ້ເວົ້າຖ້ອຍຄໍາທີ່ພໍດີປົນດ້ວຍຄວາມຮັກ ແລະໂບກພັດດ້ວຍມືດຸດລົມເຢັນໃນການນັ້ນ; ແລະບິດາມານດາຂອງພະອົງກໍເຮັດເຊັ່ນນັ້ນໃນເວລານັ້ນດ້ວຍ.

Verse 43

तेषामाप्यायनं तौ द्वौ चक्राते पक्षिणौ नृप । आशीर्भिरभिनंद्यैव द्वाभ्यामपि सुपुत्रकान्

ໂອ ພະຣາຊາ, ນົກສອງຕົວນັ້ນໄດ້ບໍລິບຳລຸງລ້ຽງດູພວກເຂົາ; ແລະໄດ້ອວຍພອນດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາມົງຄຸນ ພ້ອມທັງຊື່ນຊົມຍິນດີຕໍ່ບຸດດີທັງສອງນັ້ນດ້ວຍ.

Verse 44

तैश्च दत्तं सुसंपुष्टमाहारममृतोपमम् । तावेव हि सुसंप्रीतिं चक्राते द्विजसत्तम

ແລະອາຫານທີ່ພວກເຂົາມອບໃຫ້ນັ້ນ ບໍລິບຳລຸງດີຍິ່ງ ດຸດອະມຣິຕ; ໂອ ທ່ານດວິຊະຜູ້ປະເສີດ, ອາຫານນັ້ນເອງໄດ້ເຮັດໃຫ້ທັງສອງເກີດຄວາມປິຕິຍິນດີຢ່າງຫຼາຍ.

Verse 45

पिबतो निर्मलं तोयं तीर्थकोटिसमुद्भवम् । स्वस्थानं तु समाश्रित्य सुखसंतुष्टमानसौ

ເມື່ອດື່ມນ້ຳບໍລິສຸດປະກາຍໃສ ອັນເກີດຈາກຕີຣຖະນັບໂກຕິແລ້ວ ພວກເຂົາກໍກັບໄປສູ່ຖິ່ນພຳນັກຂອງຕົນ; ໃຈຂອງພວກເຂົາສະຫງົບ ເປັນສຸກ ແລະພໍໃຈ.

Verse 46

चक्राते च कथां दिव्यां सुपुण्यां पापनाशिनीम् । विष्णुरुवाच । पित्रा तु कुंजलेनापि पृष्ट उज्ज्वल आत्मजः

ຕໍ່ມາພວກເຂົາໄດ້ເລົ່າກະຖາທິບພະ—ເປັນບຸນຍິ່ງ ແລະທຳລາຍບາບ. ພຣະວິສນຸກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ເມື່ອບິດາຄຸນຈະລະຖາມ ບຸດຜູ້ສະຫວ່າງນາມອຸຊຊະວະລະກໍຕອບກັບ.

Verse 47

क्वगतोऽस्यद्य पुत्र त्वं किमपूर्वं त्वया पुनः । तत्र दृष्टं श्रुतं पुण्यं तन्मे कथय नंदन

ລູກເອີຍ ມື້ນີ້ເຈົ້າໄປໃສມາ? ແລະເຈົ້າໄດ້ພົບສິ່ງໃໝ່ອັນໃດອີກ? ຈົ່ງເລົ່າໃຫ້ພໍ່ຟັງເຖີດ ເຖິງສິ່ງມີບຸນທີ່ເຈົ້າເຫັນແລະໄດ້ຍິນທີ່ນັ້ນ, ນັນດະນະ।

Verse 48

कुंजलस्य पितुर्वाक्यं समाकर्ण्य स उज्ज्वलः । पितरं प्रत्युवाचाथ भक्त्या नमितकंधरः

ເມື່ອໄດ້ຟັງຄໍາຂອງພໍ່ຂອງກຸນຊະລະ ລາວກໍສະຫວ່າງໄສ. ແລ້ວຈຶ່ງກົ້ມຄໍດ້ວຍພັກຕິ ຕອບພໍ່ຂອງຕົນ

Verse 49

प्रणाममकरोन्मूर्ध्ना कथां चक्रे मनोहराम् । उज्ज्वल उवाच । प्लक्षद्वीपं महाभाग नित्यमेव व्रजाम्यहम्

ລາວກົ້ມສີສະເຮັດປະນາມ ແລ້ວເລີ່ມເລົ່າຄະຖາອັນງາມ. ອຸຈຊະວະລະກ່າວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາ, ຂ້າພະເຈົ້າໄປພລັກຊະດວີປະທຸກມື້”

Verse 50

महता उद्यमेनापि आहारार्थं महामते । प्लक्षेद्वीपे महाराज संति देशा अनेकशः

ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ ເຖິງແມ່ນຈະພາກເພຍຢ່າງໃຫຍ່ເພື່ອອາຫານຫຼຽງຊີບ—ໂອ ມະຫາຣາຊາ—ໃນພລັກຊະດວີປະກໍມີແດນດິນຫຼາຍຫຼາຍຢ່າງອຸດົມ

Verse 51

पर्वताः सरिदुद्यान वनानि च सरांसि च । ग्रामाश्च पत्तनाश्चान्ये सुप्रजाभिः प्रमोदिताः

ພູເຂົາ ແມ່ນ້ໍາ ສວນອຸທຍານ ປ່າໄມ້ ແລະ ໜອງນ້ໍາ; ທັງບ້ານແລະເມືອງອື່ນໆ ລ້ວນຊື່ນບານເນື່ອງດ້ວຍປະຊາຊົນຜູ້ມີຄຸນທຳແລະຈະເລີນ

Verse 52

सदा सुखेन संतुष्टा लोका हृष्टा वसंति ते । दानपुण्यजपोपेताः श्रद्धाभावसमन्विताः

ຜູ້ຄົນເຫຼົ່ານັ້ນພໍໃຈຢູ່ເສມອດ້ວຍຄວາມສຸກແລະຄວາມສະດວກ ຈຶ່ງດຳລົງຊີວິດດ້ວຍຄວາມຍິນດີ; ພ້ອມດ້ວຍທານ ບຸນກຸສົນ ແລະການຈະປະ (ສວດມົນ) ມີສັດທາແລະພັກຕິພາວະເຕັມໃຈ।

Verse 53

प्लक्षद्वीपे महाराज आसीत्पुण्यमतिः सदा । दिवोदासस्तु धर्मात्मा तत्सुतासीदनूपमा

ໂອ ມະຫາຣາຊາ, ໃນປລັກສະດວີປ ມີຊາຍຜູ້ໜຶ່ງຊື່ ປຸນຍະມະຕິ ອາໄສຢູ່ເສມອ. ແລະ ດິໂວດາສ ຜູ້ມີຈິດໃຈເປັນທຳ ມີທິດາຜູ້ຫາທຽບບໍ່ໄດ້.

Verse 54

गुणरूपसमायुक्ता सुशीला चारुमंगला । दिव्यादेवीति विख्याता रूपेणाप्रतिमा भुवि

ນາງພ້ອມດ້ວຍຄຸນຄ່າແລະຄວາມງາມ ມີຈິດໃຈດີ ແລະມີມົງຄຸນອັນອ່ອນຫວານ; ນາງໂດງດັງໃນນາມ “ດິວຍາເທວີ” ແລະໃນໂລກນີ້ບໍ່ມີໃຜງາມເທົ່ານາງ.

Verse 55

पित्रा विलोकिता सा तु रूपतारुण्यमंगला । प्रथमे वयसि सा च वर्त्तते चारुमंगला

ບິດາໄດ້ເບິ່ງນາງ; ນາງມີຄວາມງາມ ວັຍໜຸ່ມສາວ ແລະມົງຄຸນອັນສົດໃສ. ໃນວັຍທຳອິດທີ່ກຳລັງຜຸດຜ່ອງ ນາງຍັງຄົງສະຫວ່າງໄສ ແລະງາມດ້ວຍມົງຄຸນນັ້ນ.

Verse 56

स तां दृष्ट्वा दिवोदासो दिव्यां देवीं सुतां तदा । कस्मै प्रदीयते कन्या सुवराय महात्मने

ເມື່ອນັ້ນ ດິໂວດາສເຫັນທິດາຜູ້ສະຫວ່າງໄສ ເປັນນາງທິບພະຍິງ ແລ້ວຈຶ່ງຖາມວ່າ: “ກຸມາຣີນີ້ຈະມອບໃຫ້ໃຜ—ໃຫ້ສຸວະຣາ ຜູ້ມີໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ບໍ?”

Verse 57

इति चिंतापरो भूत्वा समालोक्य नरोत्तमः । रूपदेशस्य राजानं समालोक्य महीपतिः

ເມື່ອຄິດດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ນະໂຣຕະມະຜູ້ປະເສີດໄດ້ເບິ່ງຮອບດ້ານ; ແລະພະມະຫາກະສັດເມື່ອເຫັນກະສັດແຫ່ງຣູປະເທດ ກໍໄດ້ຈ້ອງມອງທ່ານນັ້ນ។

Verse 58

चित्रसेनं महात्मानं समाहूय नरोत्तमः । कन्यां ददौ महात्मासौ चित्रसेनाय धीमते

ເມື່ອເຊີນຈິດຣະເສນຜູ້ມະຫາອາດມາແລ້ວ ນະໂຣຕະມະ—ຜູ້ສູງສົ່ງເອງ—ໄດ້ມອບທິດາຂອງຕົນໃຫ້ແກ່ຈິດຣະເສນຜູ້ມີປັນຍາ ເປັນພິທີວິວາຫະ।

Verse 59

तस्या विवाहकाले तु संप्राप्ते समये नृप । मृतोसौ चित्रसेनस्तु कालधर्मेण वै किल

ໂອ ພະຣາຊາ ເມື່ອເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້ສຳລັບພິທີແຕ່ງງານຂອງນາງມາຮອດ ຈິດຣະເສນນັ້ນແທ້ຈິງໄດ້ສິ້ນຊີວິດໄປແລ້ວ ຕາມທຳແຫ່ງກາລະອັນຫຼີກບໍ່ພົ້ນ।

Verse 60

दिवोदासस्तु धर्मात्मा चिंतयामास भूपतिः । सुब्राह्मणान्समाहूय पप्रच्छ नृपनंदनः

ພະຣາຊາດິໂວດາສຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນທຳ ໄດ້ເລີ່ມຄິດໄຕ່ຕອງ; ແລ້ວເຊີນພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ທຳຜູ້ບໍລິສຸດມາ ແລະພະຣາຊະບຸດໄດ້ຖາມພວກທ່ານ।

Verse 61

अस्या विवाहकाले तु चित्रसेनो दिवं गतः । अस्यास्तु कीदृशं कर्म भविष्यति वदंतु मे

ໃນເວລາແຫ່ງການແຕ່ງງານຂອງນາງ ຈິດຣະເສນໄດ້ໄປສູ່ສະຫວັນແລ້ວ; ຂໍຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າວ່າ ກຳມະຜົນແບບໃດຈະບັງເກີດແກ່ນາງ

Verse 62

ब्राह्मणा ऊचुः । विवाहो दृश्यते राजन्कन्यायास्तु विधानतः । पतिर्मृत्युं प्रयात्यस्या नोचेत्संगं करोति च

ພວກພຣາຫມັນກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະຣາຊາ, ຕາມວິທີກຳນົດ ການແຕ່ງງານຂອງນາງສາວແມ່ນຖືກບັນຍັດໄວ້ແນ່ນອນ. ຖ້າບໍ່ເຊັ່ນນັ້ນ ຖ້າຜົວບໍ່ບັນລຸການຮ່ວມສັງຄົມກັບນາງ ຜົວຈະປະສົບຄວາມຕາຍ”

Verse 63

महाधिव्याधिना ग्रस्तस्त्यागं कृत्वा प्रयाति च । प्रव्राजितो भवेद्राजन्धर्मशास्त्रेषु दृश्यते

ຖ້າຜູ້ໃດຖືກຄອບງຳໂດຍໂຣກຮ້າຍແຮງ ແລະຍາກຈະຮັກສາ, ເມື່ອສະລະທິ້ງໂລກີຍະແລ້ວ ກໍອາດອອກຈາລິກເປັນນັກບວດໄດ້. ໂອ ພຣະຣາຊາ, ຂໍ້ນີ້ປາກົດໃນທຳມະສາດ

Verse 64

अनुद्वाहितायाः कन्याया उद्वाहः क्रियते बुधैः । न स्याद्रजस्वला यावदन्यः पतिर्विधीयते

ຜູ້ຮູ້ທັນຍ່ອມຈັດການແຕ່ງງານໃຫ້ນາງສາວທີ່ຍັງບໍ່ມີຜົວ. ບໍ່ຄວນປ່ອຍໃຫ້ນາງເຖິງວັຍມີເລືອດປະຈຳເດືອນ ກ່ອນຈະກຳນົດຜົວໃຫ້ຕາມວິທີ

Verse 65

विवाहं तु विधानेन पिता कुर्यान्न संशयः । एवं राजन्समादिष्टं धर्मशास्त्रं बुधैर्जनैः

ບິດາພຶງຈັດພິທີແຕ່ງງານຕາມວິທີທີ່ກຳນົດໄວ້—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ. ໂອ ພຣະຣາຊາ, ທຳມະສາດນີ້ບັນດາຜູ້ຮູ້ໄດ້ວາງໄວ້ ແລະບັນຍັດໄວ້ດັ່ງນີ້

Verse 66

विवाहः क्रियतामस्या इत्यूचुस्ते द्विजोत्तमाः । दिवोदासस्तु धर्मात्मा द्विजवाक्यप्रणोदितः

ບັນດາທະວິຊະຜູ້ສູງສຸດກ່າວວ່າ: “ຈົ່ງຈັດພິທີແຕ່ງງານໃຫ້ນາງ.” ແລະ ທ້າວດິໂວດາສ ຜູ້ມີໃຈຕັ້ງຢູ່ໃນທຳມະ ເມື່ອຖືກຖ້ອຍຄຳຂອງພຣາຫມັນກະຕຸ້ນ ກໍເຫັນດີ (ແລະດຳເນີນ)

Verse 67

विवाहार्थं महाराज उद्यमं कृतवान्नृप । पुनर्दत्ता तु दानेन दिव्यादेवी द्विजोत्तम

ໂອ ມະຫາຣາຊາ, ພະຣາຊາໄດ້ພາກພຽນເພື່ອການອະພິເສກ; ແລະ ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ, ເທວີທິບນັ້ນຖືກຖວາຍເປັນທານອີກຄັ້ງໜຶ່ງ।

Verse 68

रूपसेनाय पुण्याय तस्मै राज्ञे महात्मने । मृत्युधर्मं गतो राजा विवाहे तु महीपतिः

ແດ່ພະຣາຊາ ຣູປະເສນ ຜູ້ມີບຸນ ແລະ ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່—ແຕ່ໃນເວລາອະພິເສກນັ້ນເອງ ພະຣາຊາຜູ້ເປັນເຈົ້າແຜ່ນດິນ ກໍເຂົ້າສູ່ທຳແຫ່ງຄວາມຕາຍ।

Verse 69

यदा यदा महाभाग दिव्यादेव्याश्च भूपतिः । भर्ता च म्रियते काले प्राप्ते लग्नस्य सर्वदा

ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາຍິ່ງ, ເມື່ອໃດກໍຕາມ ພະຣາຊາຜູ້ເປັນສາມີຂອງເທວີທິບ ສິ້ນພະຊົນ, ມັນຍ່ອມເກີດຂຶ້ນເສມອໃນຍາມທີ່ລັກນາອັນກຳນົດໄວ້ມາຮອດ।

Verse 70

एकविंशतिभर्तारः काले काले मृताः पितः । ततो राजा महादुःखी संजातः ख्यातविक्रमः

ຕາມການເວລາ ສາມີທັງ 21 ຄົນຂອງນາງ ຕາຍລົງທີລະຄົນ; ແລ້ວພະຣາຊາຜູ້ມີວິກຣະມະເລື່ອງລື ກໍຖືກຄວາມໂສກໃຫຍ່ຄອບງຳ।

Verse 71

समालोच्य समाहूय समामंत्र्य स मंत्रिभिः । स्वयंवरे महाबुद्धिं चकार पृथिवीपतिः

ເມື່ອໄດ້ພິຈາລະນາ ເອີ້ນປະຊຸມ ແລະ ປຶກສາກັບອຳມາດທັງຫຼາຍແລ້ວ ພະຣາຊາຜູ້ຄອງແຜ່ນດິນ ຈຶ່ງຕັ້ງປະຕິຍານອັນຍິ່ງໃຫຍ່ເກືອບກ່ຽວກັບພິທີສະວະຍັມວະຣະ (svayaṃvara)។

Verse 72

प्लक्षद्वीपस्य राजानः समाहूता महात्मना । स्वयंवरार्थमाहूतास्तथा ते धर्मतत्पराः

ບັນດາກະສັດແຫ່ງປລັກສະທະວີບ ຖືກມະຫາອາດມາຜູ້ນັ້ນເຊີນມາ; ເຊີນເພື່ອພິທີສະວະຍັມວະຣະ ແລະພວກເຂົາກໍຍຶດໝັ້ນໃນທຳມະ។

Verse 73

तस्यास्तु रूपसंमुग्धा राजानो मृत्युनोदिताः । संग्रामं चक्रिरे मूढास्ते मृताः समरांगणे

ກະສັດທັງຫຼາຍຫຼົງໄຫຼໃນຄວາມງາມຂອງນາງ ໂດຍມະຫາມະຣະນະກະຕຸ້ນ ຈຶ່ງກໍ່ສົງຄາມດ້ວຍຄວາມໂງ່ ແລະຖືກສັງຫານໃນສະໜາມຮົບ।

Verse 74

एवं तात क्षयो जातः क्षत्रियाणां महात्मनाम् । दिव्यादेवी सुदुःखार्ता गता सा वनकंदरम्

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ຮັກ, ຄວາມພິນາດໄດ້ເກີດແກ່ກະສັດກະສັດຕຣິຍະຜູ້ມີໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ເຫຼົ່ານັ້ນ. ເທວີທິບພະ ຖືກທຸກໂສກຫນັກ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາຖ້ຳໃນປ່າ।

Verse 75

रुरोद करुणं बाला दिव्यादेवी मनस्विनी । एवं तात मया दृष्टमपूर्वं तत्र वै तदा

ເທວີທິບພະຜູ້ເປັນສາວນ້ອຍ ແລະມີໃຈແນ່ວແນ່ ຮ້ອງໄຫ້ດ້ວຍຄວາມສົງສານ. “ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ຮັກ, ໃນເວລານັ້ນ ຂ້າໄດ້ເຫັນສິ່ງອັນບໍ່ເຄີຍມີຢູ່ທີ່ນັ້ນ।”

Verse 76

तन्मे सुविस्तरं तात तस्याः कथय कारणम्

ໂອ ພໍ່ຜູ້ຮັກ, ຂໍໃຫ້ອະທິບາຍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຟັງຢ່າງລະອຽດ ເຖິງເຫດຜົນຂອງເລື່ອງນັ້ນຂອງນາງ।