Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

Mohinī-prashna

The Question about Mohinī

कामयंति द्विजश्रेष्ठास्ततोऽन्नं ह्यमृतं परम् । पिपीलिकापि क्षुधिता मुखेनादाय तण्डुलम् ॥ ३८ ॥

kāmayaṃti dvijaśreṣṭhāstato'nnaṃ hyamṛtaṃ param | pipīlikāpi kṣudhitā mukhenādāya taṇḍulam || 38 ||

ດັ່ງນັ້ນ ບັນດາດວິຈະຜູ້ປະເສີດຈຶ່ງປາຖະໜາອາຫານ ເພາະອາຫານນັ້ນແມ່ນອະມຣິຕະອັນສູງສຸດ. ແມ່ນແຕ່ມົດນ້ອຍທີ່ຫິວ ກໍຍັງຄາບເມັດເຂົ້າໄວ້ໃນປາກ ແລ້ວສະແຫວງຫາມັນ।

kāmayaṃtidesire
kāmayaṃti:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√kam (धातु) [causative: kāmay-]
FormLaṭ-lakāra (Present), Parasmaipada, Prathama-puruṣa (3rd person), Bahuvacana (Plural); ṇijanta (causative) usage: ‘desire/wish for’
dvijaśreṣṭhāḥthe best of the twice-born (Brahmins)
dvijaśreṣṭhāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdvija + śreṣṭha (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa compound (‘best among dvijas’); Puṃliṅga (Masculine), Prathamā (Nominative, 1st), Bahuvacana (Plural)
tataḥtherefore/then
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAvyaya (adverb): ‘therefore/then/from that’
annamfood
annam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootanna (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग (Neuter), Dvitīyā (Accusative, 2nd), Ekavacana (Singular)
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormNipāta/particle (indeed/for)
amṛtamimmortal/nectar-like
amṛtam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootamṛta (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग (Neuter), Dvitīyā (Accusative, 2nd), Ekavacana (Singular); adjective qualifying ‘annam’
paramsupreme
param:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग (Neuter), Dvitīyā (Accusative, 2nd), Ekavacana (Singular); adjective qualifying ‘annam’
pipīlikāan ant
pipīlikā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootpipīlikā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (Feminine), Prathamā (Nominative, 1st), Ekavacana (Singular)
apieven
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormNipāta/particle (even/also)
kṣudhitāhungry
kṣudhitā:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootkṣudhita (कृदन्त; √kṣudh (धातु) + kta)
FormStrīliṅga (Feminine), Prathamā (Nominative, 1st), Ekavacana (Singular); kta-participle used adjectivally
mukhenawith (its) mouth
mukhena:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootmukha (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग (Neuter), Tṛtīyā (Instrumental, 3rd), Ekavacana (Singular)
ādāyahaving taken
ādāya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया/Gerundial action)
TypeVerb
Rootā-√dā (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (त्वान्त/ल्यप्): ‘having taken’
taṇḍulama grain of rice
taṇḍulam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottaṇḍula (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine), Dvitīyā (Accusative, 2nd), Ekavacana (Singular)

Sanatkumara (teaching Narada in dialogue)

Vrata: none

Rasa: {"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_journey":"A reflective praise of food as 'supreme nectar' culminates in a vivid, wonder-tinged micro-image of even an ant striving for a single grain."}

D
Dvija (twice-born)

FAQs

It elevates annam (food) as “supreme nectar,” teaching that sustaining life is a foremost dharma; hence anna-dāna is praised as a high merit-giving act, especially in sacred contexts.

By highlighting food as life-sustaining and universally sought, it supports bhakti expressed through seva—feeding devotees, guests, and the needy as an offering aligned with compassion and reverence for life.

No specific Vedāṅga technique is taught in this verse; the practical takeaway is ritual-dharma application—prioritizing anna-dāna and hospitality (atithi-satkara) as a concrete, merit-bearing practice.