Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 51

The Exposition of Nṛsiṁha Worship-Mantras, Nyāsa, Mudrās, Yantras, Kavaca, and Nṛsiṁha Gāyatrī

Devanagari script

वामाङ्कस्थितया लक्ष्म्यालिङ्गितं पद्महस्तया । विषमृत्यूपरोगादिसर्वोपद्र वनाशनम् ॥ ५१ ॥

Transliteration

vāmāṅkasthitayā lakṣmyāliṅgitaṃ padmahastayā | viṣamṛtyūparogādisarvopadra vanāśanam || 51 ||

Translation

ພຣະອົງຖືກອ້ອມກອດໂດຍພຣະລັກສະມີ ຜູ້ນັ່ງຢູ່ຂ້າງຊ້າຍ ແລະຖືດອກບົວໃນພຣະຫັດ. ພຣະອົງເປັນຜູ້ທຳລາຍຄວາມພິບັດທັງປວງ—ເຊັ່ນ ຄວາມຕາຍກ່ອນເວລາ, ໂລກໄພ ແລະທຸກທຸກຂໍ້ທຸກຍາກອື່ນໆ.

Word by Word

• वाम-अङ्क-स्थितया: by (Lakṣmī) seated on the left lap
• वाम-अङ्क-स्थितया: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: वाम (प्रातिपदिक) + अङ्क (प्रातिपदिक) + स्थित (कृदन्त; स्था-धातोः क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; तत्पुरुष-समास (वामे अङ्के स्थिता)

• लक्ष्म्या: by Lakṣmī
• लक्ष्म्या: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• आलिङ्गितम्: embraced
• आलिङ्गितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आ-लिङ्ग् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)

• पद्म-हस्तया: by her who has a lotus in hand
• पद्म-हस्तया: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: पद्म (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि-समास (पद्मं हस्ते यस्याः सा)

• विष-मृत्यु-उप-रोग-आदि-सर्व-उपद्रव-नाशनम्: destroyer of all calamities such as poison, death, and diseases
• विष-मृत्यु-उप-रोग-आदि-सर्व-उपद्रव-नाशनम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: विष (प्रातिपदिक) + मृत्यु (प्रातिपदिक) + उपरोग (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + सर्व (प्रातिपदिक) + उपद्रव (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष-समास (विष-मृत्यु-उपरोग-आदि-सम्बद्धानां सर्वोपद्रवानां नाशनम्)

Speaker

Narada (in dialogue context with the Sanatkumara brothers)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Lakshmi
• Vishnu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents Śrī Viṣṇu as inseparable from Lakṣmī and teaches that remembrance of this Lakṣmī-Nārāyaṇa form functions as a spiritual protection (rakṣā) that dispels misfortunes like disease and untimely death.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is expressed through contemplative praise of the Lord’s auspicious form—Viṣṇu embraced by Lakṣmī—implying that devoted remembrance and recitation bring the Lord’s grace, which neutralizes hardships (upadravas).

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

While not a technical Vedāṅga rule, the verse reflects the applied side of sacred recitation (mantra/stotra-prayoga): using precise descriptive epithets for meditative visualization and protective intent, a common practice alongside ritual disciplines.