Gaṅgā-māhātmya: Bāhu’s Envy, Defeat, Forest Exile, and Aurva’s Dharmic Consolation

Verse 1

नारद उवाच । कोऽसौ राक्षसभावाद्धि मोचितः सगरान्वये । सगरः को मुनिश्रेष्ठ तन्ममाख्यातुमर्हसि 1. ॥ १ ॥

ນາຣະດະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດໃນວົງສາຄະຣະ ທີ່ໄດ້ຖືກປົດປ່ອຍຈາກອາການຮ້າຍແບບຣາກຊະ? ແລະ ສະຄະຣະ ແມ່ນໃຜ ໂອ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ? ຂໍທ່ານເລົ່າໃຫ້ຂ້ອຍຟັງເຖີດ»।

Verse 2

सनक उवाच । शृणुष्व मुनिशार्दूल गंगामाहात्म्यमुत्तमम् । यज्जलस्पर्शमात्रेण पावितं सागरं कुलम् । गतं विष्णुपदं विप्र सर्वलोकोत्तमोत्तमम् ॥ २ ॥

ສະນະກະກ່າວວ່າ: «ໂອ ເສືອໃນຫມູ່ມຸນີ, ຈົ່ງຟັງຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ອັນສູງສຸດຂອງແມ່ນ້ຳຄັງຄາ. ດ້ວຍການສຳຜັດນ້ຳຂອງນາງພຽງແຕ່ນ້ອຍ ວົງສາຄະຣະກໍຖືກຊຳລະ ແລະເຖິງພະວິດສະນຸພະທະ—ອັນປະເສີດຍິ່ງກວ່າທຸກໂລກ, ໂອ ພຣາຫມະນ»។

Verse 3

आसीद्र विकुले जातो बाहुर्नाम वृकात्मजः । बुभुजे पृथिवीं सर्वां धर्मतो धर्मतत्परः ॥ ३ ॥

ໃນວົງສາວິກຸ ມີຜູ້ໜຶ່ງເກີດຂຶ້ນ ຊື່ ບາຫຸ ເປັນບຸດຂອງ ວຣຶກະ. ທ່ານໝັ້ນໃນທຳມະ ແລະປົກຄອງພື້ນພິພົບທັງປວງດ້ວຍຄວາມຊອບທຳ।

Verse 4

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा श्चान्ये च जन्तवः । स्थापिताःस्वस्वधर्मेषु तेन बाहुर्विशांपतिः ॥ ४ ॥

ພຣະເຈົ້າແຫ່ງປະຊາຊົນ ຜູ້ມີແຂນອັນແຂງກ້າ ໄດ້ສະຖາປະນາ ພຣາຫມັນ, ກະສັດຕຣິຍະ, ໄວຊະ, ຊູດຣະ ແລະສັດອື່ນໆ ໃຫ້ຢູ່ໃນທຳຂອງຕົນໆ।

Verse 5

अश्वमेधैरियाजासौ सप्तद्वीपेषु सप्तभिः । अतर्प्पयद्भूमिदेवान् गोभूस्वर्णांशुकादिभिः ॥ ५ ॥

ພຣະອົງໄດ້ປະກອບພິທີອັດສະວະເມດະ 7 ຄັ້ງ ໃນ 7 ທະວີບ ແລະໄດ້ບຳລຸງ “ເທວະເທິງດິນ” ຄືພຣາຫມັນ ດ້ວຍທານເຊັ່ນ ງົວ, ທີ່ດິນ, ຄຳ, ເຄື່ອງນຸ່ງ ແລະອື່ນໆ।

Verse 6

अशासन्नीतिशास्त्रेण यथेष्टं परिपन्थिनः । मेने कृतार्थमात्मानमन्यातपनिवारणम् ॥ ६ ॥

ດ້ວຍນີຕິສາດອັນເຂັ້ມງວດ ພຣະອົງໄດ້ຊີ້ນຳຜູ້ເດີນທາງຕາມທີ່ພຣະອົງປາດຖະໜາ; ແລ້ວພຣະອົງກໍເຫັນວ່າຕົນສຳເລັດແລ້ວ ໂດຍຄິດວ່າຕົນເປັນຜູ້ຂັບໄລ່ຄວາມທຸກຂອງຜູ້ອື່ນ।

Verse 7

चन्दनानि मनोज्ञानि बलि यत्सर्वदा जनाः । भूषिता भूषणैर्दिव्यैस्तद्रा ष्ट्रे सुखिनो मुने ॥ ७ ॥

ໂອ ມຸນີ, ໃນອານາຈັກນັ້ນ ປະຊາຊົນຖວາຍຈັນທະນາຫອມຫວານ ແລະບາລີ (ເຄື່ອງບູຊາ/ສ່ວນສະຫຼຸບ) ຢູ່ເປັນນິດ; ພວກເຂົາປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບດຸດດັ່ງເທວະ ແລະຢູ່ຢ່າງສຸກສະບາຍ.

Verse 8

अकृष्टपच्या पृथिवी फलपुष्पसमन्विता ॥ ८ ॥

ແຜ່ນດິນໄດ້ໃຫ້ຜົນຜະລິດສຸກງອມ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງໄຖ; ແລະອຸດົມໄປດ້ວຍໝາກໄມ້ ແລະດອກໄມ້ຫຼາກຫຼາຍ।

Verse 9

ववर्ष भूमौ देवेन्द्र ः काले काले मुनीश्वर । अधर्मनिरतापाये प्रजा धर्मेण रक्षिताः ॥ ९ ॥

ໂອ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ, ພຣະອິນທຣາໄດ້ໃຫ້ຝົນຕົກຕາມການເວລາເທິງແຜ່ນດິນ; ແລະເມື່ອຜູ້ຍຶດອະທັມຖືກກຳຈັດ ປະຊາຊົນຖືກປົກປ້ອງໂດຍທັມມະ.

Verse 10

एकदा तस्य भूपस्य सर्वसम्पद्विनाशकृत् । अहंकारो महाञ्जज्ञे सासूयो लोपहेतुकः ॥ १० ॥

ຄັ້ງໜຶ່ງ ໃນພຣະຣາຊານັ້ນ ອະຫັງກາຣະອັນໃຫຍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ພ້ອມດ້ວຍຄວາມອິດສາ ເປັນເຫດໃຫ້ເສື່ອມຖອຍ ແລະທຳລາຍສົມບັດທັງປວງ.

Verse 11

अहं राजा समस्तानां लोकानां पालको बली । कर्त्ता महाक्रतूनां च मत्तः पूज्योऽस्ति कोऽपरः ॥ ११ ॥

“ຂ້ອຍແມ່ນກະສັດແຫ່ງໂລກທັງປວງ ເປັນຜູ້ປົກປ້ອງອັນແຂງກ້າ; ຂ້ອຍຍັງເປັນຜູ້ປະກອບຍັດຍາອັນໃຫຍ່. ນອກຈາກຂ້ອຍ ຜູ້ໃດຈຶ່ງຄວນແກ່ການບູຊາ?”

Verse 12

अहं विचक्षणः श्रीमाञ्जिताः सर्वे मयारयः । वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो नीतिशास्त्रविशारदः ॥ १२ ॥

“ຂ້ອຍເປັນຜູ້ຮູ້ທັນ ແລະມີສິຣິມົງຄຸນ; ສັດຕູທັງປວງຖືກຂ້ອຍພິຊິດ. ຂ້ອຍຮູ້ຫຼັກທີ່ແທ້ຂອງເວດ ແລະເວດາງຄະ ແລະຊຳນານໃນນີຕິສາດ ແລະຈັນຍາບັນ.”

Verse 13

अजेयोऽव्याहतैश्वर्यो मत्तः कोऽन्योऽधिको भुवि । अहंकारपरस्यैवं जातासूया परेष्वपि ॥ १३ ॥

“ຂ້ອຍເປັນຜູ້ບໍ່ອາດພິຊິດໄດ້; ອຳນາດຂອງຂ້ອຍບໍ່ຖືກຂັດຂວາງ. ໃນແຜ່ນດິນນີ້ ຜູ້ໃດຈະເຫນືອກວ່າຂ້ອຍ?” ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ທີ່ຍຶດອະຫັງກາຣະ ຍ່ອມເກີດຄວາມອິດສາຕໍ່ຜູ້ອື່ນດ້ວຍ.

Verse 14

असूयातोऽभवत्कामस्तस्य राज्ञो मुनीश्वर । एषु स्थितेषु तु नरो विनाशं यात्यसंशयम् ॥ १४ ॥

ໂອ ພຣະມຸນີຜູ້ສູງສຸດ! ຈາກຄວາມອິດສາຂອງກະສັດນັ້ນ ຄວາມປາຖະໜາໄດ້ເກີດຂຶ້ນ; ເມື່ອໂທດເຫຼົ່ານີ້ຄອບງຳ ມະນຸດຍ່ອມໄປສູ່ຄວາມພິນາດແນ່ນອນ.

Verse 15

यौवनं धनसंपत्तिः प्रभुत्वमविवेकिता । एकैकमप्यनर्थाय किमु यत्र चतुष्टयम् ॥ १५ ॥

ວັຍໜຸ່ມ, ຊັບສົມບັດ, ອຳນາດ, ແລະ ຄວາມຂາດປັນຍາແຍກແຍະ—ແຕ່ລະຢ່າງລ້ວນນຳໄປສູ່ອະນັດ; ແລ້ວຈະເປັນແນວໃດເມື່ອມີຄົບທັງສີ່?

Verse 16

तस्यासूया नु महती जाता लोकविरोधिनी । स्वदेहनाशिनी विप्र सर्वसम्पद्विनाशिनी ॥ १६ ॥

ຈາກນັ້ນ ຄວາມອິດສາອັນໃຫຍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ເຮັດໃຫ້ໂລກຕໍ່ຕ້ານຜູ້ນັ້ນ; ໂອ ພຣະພຣາຫມັນ, ມັນທຳລາຍກາຍຕົນເອງ ແລະທຳລາຍຄວາມຮຸ່ງເຮືອງທັງປວງ.

Verse 17

असूयाविष्टमनसि यदि संपत्प्रवर्त्तते । तुषाग्निं वायुसंयोगमिव जानीहि सुव्रत ॥ १७ ॥

ໂອ ຜູ້ຖືວັດດີ! ຖ້າຄວາມຮຸ່ງເຮືອງເກີດຂຶ້ນໃນໃຈທີ່ຖືກອິດສາຄອບງຳ ຈົ່ງຮູ້ວ່າມັນເຫມືອນໄຟທີ່ຊ່ອນໃນເຟືອງ; ເມື່ອພົບລົມ ຍ່ອມລຸກໂພງໄວ ແລະນຳຄວາມພິນາດມາ.

Verse 18

असूयोपेतमनसां दम्भाचारवतां तथा । परुषोक्तिरतानां च सुखं नेह परत्र च ॥ १८ ॥

ສຳລັບຜູ້ທີ່ໃຈເຕັມໄປດ້ວຍອິດສາ, ຜູ້ປະພຶດຫຼອກລວງຫຼືສະແດງທ່າ, ແລະຜູ້ຫຼົງໃນຄຳຫຍາບ—ຄວາມສຸກບໍ່ມີທັງໃນໂລກນີ້ ແລະໃນໂລກໜ້າ.

Verse 19

असूयाविष्टचित्तानां सदा निष्ठुरभाषिणाम् । प्रिया वा तनया वापि बान्धवा अप्यरातयः ॥ १९ ॥

ຜູ້ທີ່ໃຈຖືກຄວາມອິດສາຄອບງຳ ແລະເວົ້າຄຳຮຸນແຮງເປັນນິດ ແມ່ນແຕ່ເມຍທີ່ຮັກ ລູກ ແລະຍາດພີ່ນ້ອງຂອງຕົນ ກໍກາຍເປັນດັ່ງສັດຕູ।

Verse 20

मनोभिलाषं कुरुते यः समीक्ष्य परस्त्रियम् । स स्वसंपद्विनाशाय कुठारो नात्र संशयः ॥ २० ॥

ຜູ້ໃດເບິ່ງເມຍຂອງຄົນອື່ນແລ້ວໃຫ້ຄວາມປາຖະໜາເກີດໃນໃຈ ຜູ້ນັ້ນແມ່ນດັ່ງຂວານທີ່ຟັນທຳລາຍຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຂອງຕົນ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສເລີຍ।

Verse 21

यः स्वश्रेयोविनाशाय कुर्याद्यत्नं नरो मुने । सर्वेषां श्रेयसं दृष्ट्वा स कुर्यान्मत्सरं कुधीः ॥ २१ ॥

ໂອ ມຸນີ, ຜູ້ໃດພະຍາຍາມເພື່ອທຳລາຍຄວາມດີງາມແທ້ຂອງຕົນ ເມື່ອເຫັນຄວາມຮຸ່ງເຮືອງແລະສຸກສະບາຍຂອງຜູ້ອື່ນ ກໍເກີດຄວາມອິດສາ; ຜູ້ນັ້ນແມ່ນຄົນປັນຍາບິດເບືອນ।

Verse 22

मित्रापत्यगृहक्षेत्रधनधान्यपशुष्वपि । हानिमिच्छन्नरः कुर्यादसूयां सततं द्विज ॥ २२ ॥

ໂອ ທະວິຊະ, ຜູ້ຊາຍທີ່ປາຖະໜາໃຫ້ຜູ້ອື່ນເສຍຫາຍ ຈະຫມົດຈົນໃນຄວາມອິດສາເປັນນິດ—ແມ່ນແຕ່ຕໍ່ເພື່ອນ, ລູກ, ເຮືອນ, ນາທົ່ງ, ຊັບສິນ, ເຂົ້າກິນ ແລະງົວຄວາຍກໍດ້ວຍ।

Verse 23

अथ तस्याविनीतस्य ह्यसूयाविष्टचेतसः । हैहयास्तालजङ्घाश्च बलिनोऽरातयोऽभवन् ॥ २३ ॥

ຕໍ່ມາ ເນື່ອງຈາກລາວບໍ່ມີວິໄນ ແລະໃຈຖືກຄວາມອິດສາຄອບງຳ ພວກໄຫຫະຍະ ແລະຕາລະຈັງຄະ ຜູ້ມີກຳລັງ ກໍກາຍເປັນສັດຕູຂອງລາວ।

Verse 24

यस्यानुकूलो लक्ष्मीशः सौभाग्यं तस्य वर्द्धते । सएव विमुखो यस्य सौभाग्यं तस्य हीयते ॥ २४ ॥

ຜູ້ໃດທີ່ພຣະວິສະນຸ ອົງເຈົ້າແຫ່ງລັກຊະມີ ມີພຣະໃຈເກື້ອກູນ ຄວາມໂຊກດີຂອງຜູ້ນັ້ນຍ່ອມເພີ່ມພູນ. ແຕ່ຜູ້ໃດທີ່ພຣະອົງຫັນຫນ້າຫ່າງ ໂຊກດີຍ່ອມຫຼຸດຖອຍ.

Verse 25

तावत्पुत्राश्च पौत्राश्च धनधान्यगृहादयः । यावदीक्षेत लक्ष्मीशः कृपापाङ्गेन नारद ॥ २५ ॥

ໂອ ນາຣະດະ! ລູກຫຼານ, ຊັບສິນ, ເຂົ້າຂອງ, ເຮືອນຊານ ແລະອື່ນໆ ຈະດໍາລົງຢູ່ໄດ້ກໍແຕ່ຕາມທີ່ ອົງເຈົ້າແຫ່ງລັກຊະມີ ທອດພຣະເນດຂ້າງດ້ວຍພຣະກະລຸນາ.

Verse 26

अपि मूर्खान्धबधिरजडाः शूरा विवेकिनः । श्लाघ्या भवन्ति विप्रेन्द्र प्रेक्षिता माधवेन ये ॥ २६ ॥

ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ! ແມ່ນແຕ່ຄົນໂງ່, ຄົນຕາບອດ, ຄົນຫູໜວກ, ແລະຄົນທຶບທື່ ກໍກາຍເປັນຜູ້ຄວນສັນລະເສີນ—ກາຍເປັນຜູ້ກ້າຫານ ແລະມີປັນຍາ—ເມື່ອໄດ້ຮັບພຣະສາຍພຣະເນດຂອງ ມາທະວະ (ວິສະນຸ).

Verse 27

सौभाग्यं तस्य हीयेत यस्यासूयादिलाञ्छनम् । जायते नात्र संदेहो जन्तुद्वेषो विशेषतः ॥ २७ ॥

ຄວາມໂຊກດີຂອງຄົນນັ້ນຍ່ອມຫຼຸດຖອຍ ເມື່ອເກີດເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງຄວາມອິດສາ ແລະຄວາມຜິດອື່ນໆ. ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ—ໂດຍສະເພາະເມື່ອມີຄວາມຊັງຕໍ່ສັດມີຊີວິດ.

Verse 28

सततं यस्य कस्यापि यो द्वेषं कुरुते नरः । तस्य सर्वाणि नश्यन्ति श्रेयांसि मुनिसत्तम ॥ २८ ॥

ໂອ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ! ຊາຍຜູ້ໃດທີ່ຖືຄວາມຊັງຕໍ່ໃຜກໍຕາມຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຄວາມດີ ແລະຜົນອັນມົງຄຸນທັງປວງຂອງຜູ້ນັ້ນຍ່ອມພິນາດ.

Verse 29

असूया वर्द्धते यस्य तस्य विष्णुः पराङ्मुखः । धनं धान्यं मही संपद्विनश्यति ततो ध्रुवम् ॥ २९ ॥

ຜູ້ໃດທີ່ຄວາມອິດສາ (ອະສູຍາ) ເພີ່ມຂຶ້ນຢູ່ເລື້ອຍໆ ພຣະວິສນຸຈະຫັນພຣະພັກອອກ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຊັບສິນ ເຂົ້າກິນ ແລະຄວາມຮຸ່ງເຮືອງແຫ່ງດິນດອນ ຈະພິນາດແນ່ນອນ.

Verse 30

विवेकं हन्त्यहंकारस्त्वविवेकात्तु जीविनाम् । आपदः संभवन्त्येवेत्यहंकारं त्यजेत्ततः ॥ ३० ॥

ອະຫັງກາຣະ (ອັດຕາຕົນ) ທຳລາຍ ວິເວກະ (ປັນຍາແຍກແຍະ). ແລະເພາະຂາດວິເວກະໃນສັດມີຊີວິດ ພິບັດພັງພິນາດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນແນ່ນອນ; ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຄວນລະອະຫັງກາຣະ.

Verse 31

अहंकारो भवेद्यस्य तस्य नाशोऽतिवेगतः । असूयाविष्टमनसस्तस्य राज्ञः परैः सह ॥ ३१ ॥

ກະສັດຜູ້ໃດທີ່ອະຫັງກາຣະເກີດຂຶ້ນ ຄວາມພິນາດຈະມາຮອດຢ່າງໄວຍິ່ງ. ແລະກະສັດຜູ້ໃດທີ່ໃຈຖືກອິດສາຄອບງຳ ຄວາມທຳລາຍຈະມາພ້ອມກັບສັດຕູຂອງລາວດ້ວຍ.

Verse 32

आयोधनमभूद् घोरं मासमेकं निरन्तरम् । हैहयैस्तालजङ्घैश्च रिपुभिः स पराजितः ॥ ३२ ॥

ສົງຄາມອັນນ່າຢ້ານກົວໄດ້ລຸກລາມຕໍ່ເນື່ອງຕະຫຼອດໜຶ່ງເດືອນ. ແລະລາວຖືກພ່າຍແພ້ໂດຍສັດຕູ ຄື ພວກໄຫຫະຍະ ແລະ ພວກຕາລະຈັງຄະ.

Verse 33

वनं गतस्ततो बाहुरन्तर्वत्न्या स्वभार्यया । अवाप परमां तुष्टिं तत्र दृष्ट्वा महत्सरः ॥ ३३ ॥

ຕໍ່ມາ ບາຮຸໄດ້ເຂົ້າປ່າໄປກັບພັນລະຍາຂອງຕົນ ຜູ້ກຳລັງຖືພາ. ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ເມື່ອເຫັນທະເລສາບໃຫຍ່ອັນສົງ່າງາມ ລາວໄດ້ບັນລຸຄວາມພໍໃຈອັນສູງສຸດ.

Verse 34

असूयोपेतमनसस्तस्य भावं निरीक्ष्य च । सरोगतविहंगास्ते लीनाश्चित्रमिदं महत् ॥ ३४ ॥

ເມື່ອເຫັນສະພາບໃຈຂອງລາວທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມອິດສາ ນົກທີ່ອາໄສໃນສະລະນ້ຳນັ້ນກໍຫາຍລັບໄປ—ເປັນພາບອັນນ່າອັດສະຈັນຢ່າງຍິ່ງ।

Verse 35

अहो कष्टमहो रूपं घोरमत्र समागतम् । विशन्तस्त्वरया वासमित्यूचुस्ते विहंगमाः ॥ ३५ ॥

«ໂອ້ ນ່າສົງສານ! ໂອ້ ຮູບອັນນ່າຢ້ານ ແລະສະຫວັນຫວາດໄດ້ມາຮອດທີ່ນີ້!» ນົກເຫຼົ່ານັ້ນຮ້ອງຂຶ້ນ ແລ້ວຮີບເຂົ້າໄປຫາທີ່ຢູ່ຂອງຕົນ।

Verse 36

सोऽवगाह्य सरो भूपः पत्नीभ्यां सहितो मुदा । पीत्वा जलं च सुखदं वृक्षमूलमुपाश्रिताः ॥ ३६ ॥

ກະສັດໄດ້ລົງອາບນ້ຳໃນສະລະ ພ້ອມດ້ວຍມະເຫສີສອງອົງຢ່າງຊື່ນບານ; ດື່ມນ້ຳອັນຫວານສຸກ ແລ້ວໄປພັກພິງຢູ່ທີ່ໂຄນຕົ້ນໄມ້।

Verse 37

तस्मिन्बाहौ वनं याते तेनैव परिरक्षिताः । दुर्गुणान्विगणय्यास्य धिग्धिगित्यब्रुवन्प्रजाः ॥ ३७ ॥

ເມື່ອຜູ້ມີແຂນແຂງກ້ານັ້ນເຂົ້າໄປໃນປ່າ ປະຊາຊົນ—ແມ່ນແຕ່ຍັງໄດ້ຮັບການປົກປ້ອງຈາກລາວພຽງຜູ້ດຽວ—ກໍເລີ່ມນັບຖອຍຄຸນຄວາມຊົ່ວຂອງລາວ ແລະຮ້ອງວ່າ «ນ່າອາຍ! ນ່າອາຍ!» ຊ້ຳໆ।

Verse 38

यो वा को या गुणी मर्त्यः सर्वश्लाघ्यतरो द्विज । सर्वसंपत्समायुक्तोऽप्यगुणी निन्दितो जनैः ॥ ३८ ॥

ໂອ້ ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ (ດວິຊະ) ເອີຍ, ບຸກຄົນໃດກໍຕາມ—ຊາຍຫຼືຍິງ—ຜູ້ມີຄຸນທຳ ແມ່ນຜູ້ຄວນແກ່ການສັນລະເສີນທີ່ສຸດ; ແຕ່ຜູ້ມີສົມບັດພ້ອມພຽງໃດ ຖ້າຂາດຄຸນທຳ ກໍຖືກຊົນຊົ່ວນິນທາ।

Verse 39

अपकीर्तिसमो मृत्युर्लोकेष्वन्यो न विद्यते । यदा बाहुर्वनं यातस्तदा तद्रा ज्यगा जनाः । सन्तुष्टिं परमां याता दवथौ विगते यथा ॥ ३९ ॥

ໃນໂລກທັງຫຼາຍ ບໍ່ມີຄວາມຕາຍໃດເທົ່າກັບຄວາມເສຍກຽດ. ເມື່ອບາຫູເຂົ້າປ່າ ປະຊາຊົນໃນອານາຈັກນັ້ນໄດ້ຮອດຄວາມພໍໃຈອັນສູງສຸດ ເຫມືອນໄຂ້ເຜົາໄຟໄດ້ສົງບົບລົງ.

Verse 40

निन्दितो बहुशो बाहुर्मृतवत्कानने स्थितः । निहत्य कर्म च यशो लोके द्विजवरोत्तम ॥ ४० ॥

ບາຫູຖືກຕຳນິຫຼາຍເທື່ອ ແລະຢູ່ໃນປ່າດັ່ງຄົນຕາຍ. ເຂົາໄດ້ທຳລາຍກຳ (ບຸນກຳ) ແລະຊື່ສຽງໃນໂລກ ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນດວິຊະ.

Verse 41

नास्त्यकीर्तिसमो मृत्युर्नास्ति क्रोधसमो रिपुः । नास्ति निंदासमं पापं नास्ति मोहसमासवः ॥ ४१ ॥

ບໍ່ມີຄວາມຕາຍໃດເທົ່າກັບຄວາມເສຍກຽດ; ບໍ່ມີສັດຕູໃດເທົ່າກັບຄວາມໂກດ. ບໍ່ມີບາບໃດເທົ່າກັບການນິນທາ; ບໍ່ມີຂອງເມົາໃດເທົ່າກັບຄວາມຫຼົງ.

Verse 42

नास्त्यसूयासमाकीर्तिर्नास्ति कामसमोऽनलः । नास्ति रागसमः पाशो नास्ति संगसमं विषम् ॥ ४२ ॥

ບໍ່ມີການເສຍຊື່ສຽງໃດເທົ່າກັບຄວາມອິດສາ; ບໍ່ມີໄຟໃດເທົ່າກັບກາມະ (ຕັນຫາ). ບໍ່ມີບ່ວງມັດໃດເທົ່າກັບຣາກະ (ຄວາມຕິດພັນ); ບໍ່ມີພິດໃດເທົ່າກັບການຄົບຄົນແບບໂລກີຍະທີ່ເກາະກ່ຽວ.

Verse 43

एवं विलप्य बहुधा बाहुरत्यन्तदुःखितः । जीर्णाङ्गो मनसस्तापाद् वृद्धभावादभूदसौ ॥ ४३ ॥

ບາຫູຄຳຄວນຮ້ອງໄຫ້ຫຼາຍປະການ ດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າຢ່າງຫນັກ. ເນື່ອງຈາກໄຟແຫ່ງຄວາມທຸກໃນໃຈ ຮ່າງກາຍຂອງເຂົາກໍຊຳຮຸດ ແລະເຂົາເຂົ້າສູ່ສະພາບແຫ່ງຄວາມແກ່.

Verse 44

गते बहुतिथे काले और्वाश्रमसमीपतः । स बाहुर्व्याधिना ग्रस्तो ममार मुनिसत्तम ॥ ४४ ॥

ເມື່ອເວລາຜ່ານໄປດົນນານ ໃກ້ອາສຣົມຂອງອໍຣະວະ ພະຣາຊາບາຫຸ ຜູ້ຖືກໂລກາພະຍາດຄອບງຳ ກໍໄດ້ສິ້ນພະຊົນ ໂອ ມຸນິສັດຕະມະ।

Verse 45

तस्य भार्या च दुःखार्ता कनिष्ठा गर्भिणी तदा । चिरं विलप्य बहुधा सह गन्तुं मनो दधे ॥ ४५ ॥

ເມຍນ້ອຍຂອງພະອົງ ຜູ້ກຳລັງຖືພາໃນຂະນະນັ້ນ ຖືກຄວາມໂສກຄອບງຳ ຮ້ອງໄຫ້ຄຳຄວນດົນນານຫຼາຍປະການ ແລະຕັ້ງໃຈໃນດວງຈິດວ່າຈະໄປຄຽງຄູ່ກັບພະອົງ।

Verse 46

समानीय च सैधांसि चितां कृत्वातिदुःखिता । समारोप्य तमारूढं स्वयं समुपचक्रमे ॥ ४६ ॥

ນາງໄດ້ເກັບຟືນມາຮວບຮວມ ສ້າງຈິຕາເຜົາສົບ ດ້ວຍຄວາມໂສກອັນໜັກ ນາງວາງພະອົງໄວ້ເທິງນັ້ນ ແລະນາງເອງກໍຂຶ້ນໄປ ເລີ່ມການເຂົ້າຈິຕາ।

Verse 47

एतस्मिन्नन्तरे धीमानौर्वस्तेजोनिधिर्मुनिः । एतद्विज्ञातवान्सर्वं परमेण समाधिना ॥ ४७ ॥

ໃນຂະນະນັ້ນ ພຣະມຸນິອໍຣະວະ ຜູ້ມີປັນຍາ ເປັນຄັງແຫ່ງຣັດສະມີທາງວິນຍານ ໄດ້ຮູ້ເຫດການທັງໝົດນີ້ ດ້ວຍສະມາທິອັນສູງສຸດ।

Verse 48

भूतं भव्यं वर्त्तमानं त्रिकालज्ञा मुनीश्वराः । गतासूया महात्मानः पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषा ॥ ४८ ॥

ພຣະມຸນິເຈົ້າ ຜູ້ຮູ້ສາມການ ເຫັນອະດີດ ອະນາຄົດ ແລະປັດຈຸບັນ ດ້ວຍດວງຕາແຫ່ງປັນຍາ; ມະຫາອາດມາເຫຼົ່ານັ້ນ ພົ້ນຈາກອິດສາອະສູຍາ।

Verse 49

तपोभिस्तेजसां राशिरौर्वपुण्यसमो मुनिः । संप्राप्तस्तत्र साध्वी च यत्र बाहुप्रिया स्थिता ॥ ४९ ॥

ມຸນີນັ້ນ—ເປັນກອງແຫ່ງແສງທາງທຳມະຈາກຕະປະ ແລະມີບຸນສະເໝີອໍຣະວະ—ໄດ້ມາຮອດບ່ອນທີ່ນາງຜູ້ດີ ບາຫຸປຣິຍາ ພັກອາໄສຢູ່।

Verse 50

चितामारोढुमुद्युक्तां तां दृष्ट्वा मुनिसत्तमः । प्रोवाच धर्ममूलानि वाक्यानि मुनिसत्तमः ॥ ५० ॥

ເມື່ອເຫັນນາງກຳລັງຈະຂຶ້ນເທິງຈິຕາ (ກອງໄຟສົບ) ມຸນີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ກໍໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄຳທີ່ເຖິງຮາກແຫ່ງທຳມະ।

Verse 51

और्व उवाच । राजवर्यप्रिये साध्वि मा कुरुष्वातिसाहसम् । तवोदरे चक्रवर्ती शत्रुहन्ता हि तिष्ठति ॥ ५१ ॥

ອໍຣະວະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ນາງຜູ້ດີ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງກະສັດຜູ້ປະເສີດ, ຢ່າເຮັດການກ້າຫານຢ່າງຫຼວງເກີນ. ໃນຄັນຂອງເຈົ້າມີຈັກກະວັດຕິອະນາຄົດ ຜູ້ປະຫານສັດຕູ ສະຖິດຢູ່.”

Verse 52

बालापत्याश्च गर्भिण्यो ह्यदृष्टऋतवस्तथा । रजस्वला राजसुते नारोहन्ति चितां शुभे ॥ ५२ ॥

ໂອ ເຈົ້າທິດາຜູ້ເປັນມົງຄຸນ, ຜູ້ຍິງທີ່ມີລູກນ້ອຍ, ຜູ້ຍິງທ້ອງ, ຜູ້ທີ່ຍັງບໍ່ເຄີຍມີປະຈຳເດືອນ, ແລະຜູ້ທີ່ກຳລັງມີປະຈຳເດືອນ ບໍ່ຂຶ້ນເທິງຈິຕາ (ກອງໄຟສົບ) ເດີ.

Verse 53

ब्रह्महत्यादिपापानां प्रोक्ता निष्कृतिरुत्तमैः । दम्भिनो निंदकस्यापि भ्रूणघ्नस्य न निष्कृतिः ॥ ५३ ॥

ສຳລັບບາບເຊັ່ນ ການຂ້າພຣາຫມັນ ແລະອື່ນໆ ບັນດາຜູ້ຮູ້ສູງສຸດໄດ້ກ່າວວິທີຊຳລະບາບໄວ້; ແຕ່ສຳລັບຄົນຫຼອກລວງ, ຄົນດ່າທໍ, ແລະແມ່ນແຕ່ຜູ້ຂ້າຕົວອ່ອນ ບໍ່ມີການຊຳລະບາບເລີຍ।

Verse 54

नास्तिकस्य कृतघ्नस्य धर्मोपेक्षाकरस्य च । विश्वासघातकस्यापि निष्कृतिर्नास्ति स्रुवते ॥ ५४ ॥

ໂອ ສຣຸວເຕ, ຜູ້ບໍ່ເຊື່ອ (ນາສຕິກ), ຜູ້ອະກະຕັນຍູ, ຜູ້ລະເລີຍທຳມະ, ແລະຜູ້ຫັກຫຼັງຄວາມໄວ້ວາງໃຈ ບໍ່ມີການຊົດໃຊ້ບາບເລີຍ।

Verse 55

तस्मादेतन्महत्पापं कर्त्तुं नार्हसि शोभने । यदेतद्दुःखमुत्पन्नं तत्सर्वं शांतिमेष्यति ॥ ५५ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ງາມຜ່ອງ, ເຈົ້າບໍ່ຄວນກະທຳບາບໃຫຍ່ນີ້; ຄວາມທຸກທັງປວງທີ່ເກີດຂຶ້ນນີ້ ຈະສະຫງົບລົງເປັນສັນຕິທັງໝົດ।

Verse 56

इत्युक्ता मुनिना साध्वी विश्वस्य तदनुग्रहम् । विललापातिदुःखार्ता समुह्यधवपत्कजौ ॥ ५६ ॥

ເມື່ອຖືກມຸນີກ່າວດັ່ງນັ້ນ—ເພື່ອອະນຸເຄາະແກ່ໂລກທັງປວງ—ນາງຜູ້ມີສິນທຳນັ້ນ ຖືກຄວາມໂສກອັນໜັກທົ່ມທັບ ຈຶ່ງຄຳຄວນຮ້ອງໄຫ້ ແລະຫຼົງສະຕິລົງກັບພື້ນ।

Verse 57

और्वोऽपि तां पुनः प्राह सर्वशास्त्रार्थकोविदः । मा रोदी राजतनये श्रियमग्र्ये गमिष्यसि ॥ ५७ ॥

ອໍຣະວະກໍໄດ້ກ່າວກັບນາງອີກ—ຜູ້ຮູ້ແຈ້ງໃນຄວາມໝາຍແຫ່ງຄຳສອນທັງປວງ—“ຢ່າຮ້ອງໄຫ້ເລີຍ ໂອ ທິດາແຫ່ງກະສັດ; ເຈົ້າຈະໄດ້ຮອດສິຣິອັນສູງສຸດ”।

Verse 58

मा मुंचास्रं महाभागे प्रेतो दाह्योऽद्य सज्जनैः । तस्माच्छोकं परित्यज्य कुरु कालोचितां क्रियाम् ॥ ५८ ॥

ໂອ ຜູ້ມີບຸນຫຼາຍ, ຢ່າຫຼັ່ງນ້ຳຕາເລີຍ; ມື້ນີ້ຜູ້ດີທັງຫຼາຍຄວນເຜົາສົບຂອງຜູ້ລ່ວງລັບນີ້. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງລະຄວາມໂສກ ແລະປະຕິບັດພິທີຕາມການເວລາອັນຄວນ.

Verse 59

पंडिते वापि मूर्खे वा दरिद्रे वा श्रियान्विते । दुर्वृत्ते वा सुवृत्ते वा मृत्योः सर्वत्र तुल्यता ॥ ५९ ॥

ຈະເປັນບັນດິດ ຫຼືຄົນໂງ່ ຈະທຸກຍາກ ຫຼືມັ່ງຄັ່ງ ຈະປະພຶດຊົ່ວ ຫຼືປະພຶດດີ—ຄວາມຕາຍຍ່ອມເທົ່າທຽມຕໍ່ທຸກຜູ້ ທຸກສະຖານທີ່।

Verse 60

नगरे वा तथारण्ये दैवमत्रातिरिच्यते ॥ ६० ॥

ຈະຢູ່ໃນເມືອງ ຫຼືໃນປ່າກໍຕາມ—ໃນເລື່ອງນີ້ ດາຍວະ (ຊະຕາ) ຖືກກ່າວວ່າເປັນຜູ້ເດັ່ນກວ່າທັງປວງ।

Verse 61

यद्यत्पुरातनं कर्म तत्तदेवेह युज्यते । कारणं दैवमेवात्र मन्ये सोपाधिका जनाः ॥ ६१ ॥

ກຳໃດທີ່ເຄີຍເຮັດໄວ້ໃນອະດີດ ຜົນຂອງກຳນັ້ນເອງຖືກປະສົບຢູ່ນີ້। ໃນເລື່ອງນີ້ ຂ້ອຍເຫັນວ່າ ດາຍວະ (ຊະຕາ) ເທົ່ານັ້ນແມ່ນເຫດ—ແຕ່ຄົນທົ່ວໄປຜູ້ຖືກຂໍ້ຈຳກັດຜູກມັດ ກັບຄິດອື່ນໄປ।

Verse 62

गर्भे वा बाल्यभावे वा यौवने वापि वार्द्धके । मृत्योर्वशं प्रयातव्यं जन्तुभिः कमलानने ॥ ६२ ॥

ຈະຢູ່ໃນຄອບຄອງ (ໃນຄັນ) ຫຼືໃນວັຍເດັກ ຫຼືໃນວັຍໜຸ່ມ ຫຼືແມ່ນແຕ່ໃນວັຍເຖົ້າ—ໂອ ຜູ້ມີໃບໜ້າດັ່ງດອກບົວ—ສັດທັງຫຼາຍຈຳຕ້ອງໄປຢູ່ໃຕ້ອຳນາດແຫ່ງຄວາມຕາຍຢ່າງຫຼີກບໍ່ພົ້ນ।

Verse 63

हन्ति पाति च गोविन्दो जन्तून्कर्मवशे स्थितान् । प्रवादं रोपयन्त्यज्ञा हेतुमात्रेषु जन्तुषु ॥ ६३ ॥

ໂກວິນດະ ທັງປະຫານ ແລະທັງປົກປ້ອງ ສັດທັງຫຼາຍຜູ້ຢູ່ໃຕ້ອຳນາດແຫ່ງກຳຂອງຕົນ. ແຕ່ຜູ້ບໍ່ຮູ້ ກັບປູກຄຳຕຳນິ ແລະຄຳນິນທາ ໄວ້ໃນເຫດປັດໃຈຮອງໆ—ໃສ່ແຕ່ສັດ ແລະເຄື່ອງມືເທົ່ານັ້ນ।

Verse 64

तस्माद्दुःखं परित्यज्य सुखिनी भव सुव्रते । कुरु पत्युश्च कर्माणि विवेकेन स्थिरा भव ॥ ६४ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງລະທິ້ງຄວາມໂສກເສົ້າ ແລະເປັນຜູ້ມີຄວາມສຸກ ໂອ ນາງຜູ້ມີພຣະວິນັຍດີ. ຈົ່ງປະພຶດຫນ້າທີ່ຕໍ່ຜົວ ດ້ວຍວິເວກ ແລະຢືນຢັນຢ່າງສະຫງົບໝັ້ນຄົງ.

Verse 65

एतच्छरीरं दुःखानां व्याधीनामयुतैर्वृतम् । सुखाभासं बहुक्लेशं कर्मपाशेन यन्त्रितम् ॥ ६५ ॥

ຮ່າງກາຍນີ້ຖືກຫ້ອມລ້ອມດ້ວຍຄວາມທຸກແລະໂລກໄພນັບບໍ່ຖ້ວນ. ມັນໃຫ້ແຕ່ເງົາຄວາມສຸກ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມລໍາບາກຫຼາຍ ແລະຖືກຜູກມັດດ້ວຍບ່ວງແຫ່ງກັມ.

Verse 66

इत्याश्वास्य महाबुद्धिस्तया कार्याण्यकारयत् । त्यक्तशोका च सा तन्वी नता प्राह मुनीश्वरम् ॥ ६६ ॥

ເມື່ອປອບໃຈນາງດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ມຸນີຜູ້ມີປັນຍາໃຫຍ່ໄດ້ໃຫ້ນາງດໍາເນີນພິທີແລະຫນ້າທີ່ທີ່ຈໍາເປັນ. ເມື່ອລະຄວາມໂສກໄດ້ແລ້ວ ນາງຜູ້ຮ່າງບາງໄດ້ກົ້ມກາບ ແລ້ວກ່າວຕໍ່ມຸນີຜູ້ເປັນເຈົ້າ.

Verse 67

किमत्र चित्रं यत्सन्तः परार्थफलकांक्षिणः । नहि द्रुमाश्च भोगार्थं फलन्ति जगतीतले ॥ ६७ ॥

ທີ່ນີ້ຈະແປກຫຍັງ—ທີ່ຄົນດີປາດຖະໜາຜົນແຫ່ງການກະທໍາເພື່ອປະໂຫຍດຂອງຜູ້ອື່ນ? ເພາະຕົ້ນໄມ້ໃນໂລກນີ້ບໍ່ໄດ້ອອກຜົນເພື່ອການເສບສຸກຂອງຕົນເອງ.

Verse 68

योऽन्यदुःखानि विज्ञाय साधुवाक्यैः प्रबोधयेत् । स एव विष्णुस्तत्त्वस्थो यतः परहिते स्थितः ॥ ६८ ॥

ຜູ້ໃດຮູ້ເຫັນຄວາມທຸກຂອງຜູ້ອື່ນ ແລະປຸກໃຫ້ຕື່ນດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາອັນດີງາມ—ຜູ້ນັ້ນແທ້ໆແມ່ນ ພຣະວິສນຸ ຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນສັດຈະ, ເພາະຢືນຢູ່ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຜູ້ອື່ນ.

Verse 69

अन्यदुःखेन यो दुःखी योऽन्य हर्षेण हर्षितः । स एव जगतामीशो नररूपधरो हरिः ॥ ६९ ॥

ຜູ້ໃດທີ່ເສົ້າໃຈເມື່ອເຫັນທຸກຂ໌ຂອງຜູ້ອື່ນ ແລະຍິນດີເມື່ອເຫັນຄວາມຍິນດີຂອງຜູ້ອື່ນ—ຜູ້ນັ້ນແຫຼະແມ່ນ ພຣະຫຣິ (Hari) ຈອມເຈົ້າແຫ່ງໂລກ ຜູ້ຮັບຮູບມະນຸດ।

Verse 70

सद्भिः श्रुतानि शास्त्राणि परदुःखविमुक्तये । सर्वेषां दुःखनाशाय इति सन्तो वदन्ति हि ॥ ७० ॥

ຜູ້ດີມີສິນທຳ ຟັງແລະຮຽນຮູ້ຄຳພີສາດສະຕຣາ ເພື່ອພົ້ນຈາກທຸກຂ໌ຂອງຜູ້ອື່ນ; ແທ້ຈິງ ບັນດາສັນຕະບຸລຸດກ່າວວ່າ ຈຸດປະສົງຂອງຄຳພີ ແມ່ນເພື່ອທຳລາຍທຸກຂ໌ໃຫ້ສັດທັງປວງ।

Verse 71

यत्र सन्तः प्रवर्त्तन्ते तत्र दुःखं न बाधते । वर्तते यत्र मार्तण्डः कथं तत्र तमो भवेत् ॥ ७१ ॥

ບ່ອນໃດທີ່ບັນດາສັນຕະບຸລຸດພາກັນດຳເນີນທາງທຳ ທຸກຂ໌ຍ່ອມບໍ່ອາດຮົບກວນໄດ້. ບ່ອນໃດທີ່ພຣະອາທິດ (Mārtaṇḍa) ສ່ອງແສງ ຄວາມມືດຈະມີໄດ້ແນວໃດ?

Verse 72

इत्येवं वादिनी सा तु स्वपत्युश्चापराः क्रियाः । चकार तत्सरस्तीरे मुनिप्रोक्तविधानतः ॥ ७२ ॥

ເມື່ອນາງເວົ້າດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ນາງກໍໄດ້ປະກອບພິທີກຳສຳລັບສາມີຂອງນາງ ແລະກິດປະຕິບັດອື່ນໆຕາມທີ່ກຳນົດ ຢູ່ຝັ່ງສະຣະນ້ຳນັ້ນ ຕາມວິທີທີ່ມຸນີໄດ້ກ່າວໄວ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ।

Verse 73

स्थिते तत्र मुनौ राजा देवराडिव संज्वलन् । चितामध्याद्विनिष्क्रम्य विमानवरमास्थितः ॥ ७३ ॥

ໃນຂະນະທີ່ມຸນີຢືນຢູ່ທີ່ນັ້ນ ພຣະຣາຊາ—ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງຈອມເທວະ—ໄດ້ອອກມາຈາກກາງກອງໄຟຈິຕາ ແລ້ວຂຶ້ນນັ່ງເທິງວິມານລົດຟ້າອັນວິເສດ।

Verse 74

प्रपेदे परमं धाम नत्वा चौर्वं मुनीश्वरम् । महापातकयुक्ता वा युक्ता वा चोपपातकैः । परं पदं प्रयान्त्येव महद्भिरवलोकिताः ॥ ७४ ॥

ເມື່ອນ້ອມກາບມຸນີຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງລະດັບມຸນີ ຈໍວະກໍໄດ້ບັນລຸທາມະອັນສູງສຸດ. ແມ່ນແຕ່ຜູ້ມີບາບໃຫຍ່ ຫຼືຕິດພັນບາບນ້ອຍ ກໍຈະໄປຮອດບົດສູງສຸດແນ່ນອນ ເມື່ອໄດ້ຮັບສາຍຕາພຣະກະລຸນາຈາກມະຫາບຸລຸດ.

Verse 75

कलेवरं वा तद्भस्म तद्धूमं वापि सत्तम । यदि पश्यति पुण्यात्मा स प्रयाति परां गतिम् ॥ ७५ ॥

ໂອ ຜູ້ດີທີ່ສຸດ, ຖ້າຜູ້ມີບຸນໄດ້ເຫັນຮ່າງນັ້ນ ຫຼືຂີ້ເຖົ່າຂອງມັນ ຫຼືແມ່ນແຕ່ຄວັນຂອງມັນ, ຜູ້ນັ້ນຈະໄປຮອດຄະຕິອັນສູງສຸດ.

Verse 76

पत्युः कृतक्रिया सा तु गत्वाश्रमपदं मुनेः । चकार तस्य शुश्रूषां सपत्न्या सह नारद ॥ ७६ ॥

ເມື່ອນາງໄດ້ເຮັດພິທີສົບໃຫ້ຜົວແລ້ວ ນາງກໍໄປຫາອາສຣົມຂອງມຸນີ. ໃນທີ່ນັ້ນ, ໂອ ນາຣະດະ, ນາງໄດ້ອຸທິດຕົນຮັບໃຊ້ມຸນີນັ້ນ ພ້ອມກັບເມຍຮ່ວມຂອງນາງ.

Verse 77

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे गङ्गामाहात्म्यं नाम सप्तमोऽध्यायः ॥ ७ ॥

ດັ່ງນີ້ ຈົບລົງບົດທີ 7 ຊື່ວ່າ «ຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງແມ່ນ້ຳຄັງຄາ» ໃນພາກຕົ້ນ (Pūrva-bhāga) ພາກຍ່ອຍທຳອິດ (Prathama-pāda) ຂອງພຣະບຣິຫັນນາຣະດີຍະປຸຣານະ.