Tithi-Nirṇaya for Vratas: Ekādaśī Rules, Saṅkrānti Punya-kāla, Eclipse Observances, and Prāyaścitta

Verse 1

सनक उवाच । तिथीनां निर्णयं वक्ष्ये प्राचश्चित्तविधिं तथा । श्रृणुष्व तन्मुनिश्रेष्ठ कर्मसिद्धिर्यतो भवेत् ॥ १ ॥

ສະນະກະກ່າວວ່າ: ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍການກຳນົດຕິຖິ (ວັນຈັນທະຄະຕິ) ແລະວິທີປຣາຍະຈິຕຕະ (ການແກ້ບາບ) ດ້ວຍ. ຈົ່ງຟັງເຖີດ ໂອ ມຸນິຜູ້ປະເສີດ—ໂດຍນີ້ ການປະກອບພິທີຈະສຳເລັດຜົນ.

Verse 2

श्रौतं स्मार्त्तं व्रतं दानं यच्चान्यत्कर्म वैदिकम् । अनिर्णीतासु तिथिषु न किंचित्फलति द्विज ॥ २ ॥

ໂອ ພຣາຫມະນະ! ພິທີສຣົຕະ ພິທີສມາຣຕະ ວຣະຕະ (vrata) ທານະ (dāna) ຫຼື ກຳວຽກແຫ່ງເວດະອື່ນໆ—ຖ້າບໍ່ກຳນົດຕິຖິ (tithi) ໃຫ້ແນ່ນອນ ກໍບໍ່ເກີດຜົນໃດໆເລີຍ.

Verse 3

एकादश्यष्टमी षष्टी पौर्णमासी चतुर्द्दशी । अमावास्या तृतीया च ह्युपवासव्रतादिषु ॥ ३ ॥

ສຳລັບການອົບພະວາສ ວຣະຕະ ແລະພິທີທາງທຳອື່ນໆ ຕິຖິທີ່ຄວນເລືອກມີ: ເອກາດະຊີ, ອັດຖະມີ, ສັດຖີ (Ṣaṣṭhī), ວັນເຕັມດວງ (Paurṇamāsī), ຈະຕຸຣດະຊີ, ອະມາວາສະຍາ ແລະ ຕຣິຕີຍາ.

Verse 4

परविद्धाः प्रशस्ताः स्युर्न ग्राह्याः पूर्वसंयुताः । नागविद्धा तु या षष्टी शिवविद्धा तु सप्तमी ॥ ४ ॥

ຕິຖິທີ່ “ຖືກທະລຸເຂົ້າໄປໃນມື້ຖັດໄປ” (paraviddhā) ເປັນທີ່ສັນລະເສີນ; ແຕ່ຕິຖິທີ່ “ຕິດກັບມື້ກ່ອນ” (pūrvasaṃyutā) ບໍ່ຄວນຮັບ. Ṣaṣṭhī ທີ່ຖືກ Nāga ພາດພິດ ຄວນຫຼີກ; ແລະ Saptamī ທີ່ຖືກ Śiva ພາດພິດ ກໍຄວນຫຼີກເຊັ່ນກັນ.

Verse 5

दशम्येकादशीविद्धा नोपोष्याः स्युः कदाचन । दर्शं च पौर्णमासीं च सत्पमीं पितृवासरम् ॥ ५ ॥

ເອກາດະຊີທີ່ຖືກດະຊະມີປົນເປື້ອນ ບໍ່ຄວນອົບພະວາສເດັດຂາດ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ບໍ່ຄວນອົບພະວາສໃນວັນດັຣຊະ (Darśa/ວັນດວງຈັນດັບ), ວັນເຕັມດວງ (Paurṇamāsī), ວັນສັບຕະມີ, ຫຼື ວັນພິທີບູຊາບັນພະບຸລຸດ (Pitṛ-vāsara).

Verse 6

पूर्वविद्धं प्रकुर्वाणो नरकायोपद्यते । कृष्णपक्षे पूर्वविद्धां सत्पमीं च चतुर्दशीम् ॥ ६ ॥

ຜູ້ໃດປະກອບພິທີໃນຕິຖິທີ່ເປັນ “pūrvaviddhā” (ຖືກແຕະໃນຊ່ວງຕົ້ນຂອງມື້) ຍ່ອມຕົກສູ່ນະຣົກ. ແຕ່ໃນກຶສນະປັກສະ (ຄື່ງເດືອນມືດ) ຕ້ອງຖື Saptamī ແລະ Caturdaśī ໃຫ້ເປັນ pūrvaviddhā.

Verse 7

प्रशस्तां केचिदाहुश्च तृतीयां नवमीं तथा । व्रतादीनां तु सर्वेषां शुक्लपक्षो विशिष्यते ॥ ७ ॥

ບາງທ່ານກ່າວວ່າ ຕິຖີວັນທີ 3 ແລະ 9 ແມ່ນມີມົງຄຸນເປັນພິເສດ; ສໍາລັບວຣະຕະ ແລະພິທີປະພຶດທັງປວງ ຝ່າຍເດືອນຂຶ້ນ (Śukla-pakṣa) ຖືກນັບວ່າດີກວ່າ।

Verse 8

अपराह्णाच्च पूर्वोह्णं ग्राह्यं श्रेष्टत्तरं यतः । असंभवे व्रतादीनां यदि पौर्वाह्णिकी तिथिः ॥ ८ ॥

ແທນທີ່ຈະເອົາເວລາບ່າຍ (aparāhṇa) ຄວນຮັບເອົາເວລາເຊົ້າກ່ອນທ່ຽງ (pūrvāhṇa) ເພາະຖືກນັບວ່າດີກວ່າ. ຖ້າໃນວຣະຕະແລະພິທີອື່ນໆ ບໍ່ສາມາດເຮັດໄດ້ ກໍໃຫ້ຖືຕິຖີທີ່ຕົກໃນເວລາເຊົ້າເປັນຫຼັກ।

Verse 9

मुहूर्तद्वितयं ग्राह्यं भगवत्युदिते रवौ । प्रदोषव्यापिनी ग्राह्या तिथिर्नक्तव्रते सदा ॥ ९ ॥

ເມື່ອພຣະອາທິດອັນເປັນເທວະດາຂຶ້ນແລ້ວ ຄວນຖືເອົາເວລາສອງມຸຫູຣຕະ (muhūrta) ເປັນການກໍານົດທີ່ຖືກຕ້ອງ. ສໍາລັບນັກຕະວຣະຕະ (naktavrata) ຈົ່ງຮັບເອົາຕິຖີທີ່ຍາວເຂົ້າໄປໃນປຣະໂດສະ (pradoṣa) ເສມອ.

Verse 10

उपोषितव्यं नक्षत्रं येनास्तं याति भास्करः । तिथिनक्षत्रसंयोगविहितव्रतकर्मणि ॥ १० ॥

ໃນພິທີວຣະຕະທີ່ກໍານົດຕາມການປະສົມກັນຂອງຕິຖີ (tithi) ແລະນັກສັດຕຣະ (nakṣatra) ຄວນຖືອົບໂພສ (ອົບວາສາ) ໃນນັກສັດຕຣະນັ້ນ ທີ່ໂດຍມັນ ພຣະອາທິດ (Bhāskara) ໄປສູ່ການຕົກດິນ.

Verse 11

प्रदोषव्यापिनी ग्राह्या त्वन्यथा निष्फलं भवेत् । अर्द्धरात्रादधो या तु नक्षत्रव्यापिनी तिथिः ॥ ११ ॥

ຄວນຮັບເອົາຕິຖີທີ່ຄອບຄຸມຜ່ານເວລາປຣະໂດສະ (pradoṣa); ຖ້າບໍ່ເຊັ່ນນັ້ນ ພິທີຈະໄຮ້ຜົນ. ແຕ່ຕິຖີທີ່ຫຼັງຈາກທ່ຽງຄືນແລ້ວ ຍາວລົງໄປສູ່ຊ່ວງທ້າຍຂອງຄືນ ແລະຄອບຄຸມນັກສັດຕຣະ ນັ້ນໃຫ້ຖືເປັນຫຼັກອ້າງອີງ.

Verse 12

सैव ग्राह्या मुनिश्रेष्ट नक्षत्रविहितव्रते । यद्यर्द्धरात्रघगयोर्व्यात्पं नक्षत्रं तु दिनद्वये ॥ १२ ॥

ໂອ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ, ໃນວຣະຕະທີ່ກຳນົດຕາມນັກສັດຕະ, ຈົ່ງຮັບເອົານັກສັດຕະນັ້ນເທົ່ານັ້ນເພື່ອກຳນົດການຖືສິນ; ແມ່ນແຕ່ເມື່ອມັນຂ້າມກາງຄືນ ແລະກິນເວລາຄອບຄຸມສອງມື້ກໍຕາມ.

Verse 13

तत्पुण्यं तिथिसंयुक्तं नक्षत्रं ग्राह्यमुच्यते । अर्द्धरात्रद्वये स्यातां नक्षत्रं च तिथिर्यदि ॥ १३ ॥

ນັກສັດຕະນັ້ນເມື່ອປະສົມກັບຕິຖິ (tithi) ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຈຶ່ງຖືກກ່າວວ່າເປັນນັກສັດຕະມົງຄຸນທີ່ຄວນຮັບເອົາ. ຖ້າທັງນັກສັດຕະແລະຕິຖິກິນເວລາຂ້າມກາງຄືນທັງສອງ (ຄອບຄຸມສອງມື້) ກໍໃຫ້ຖືເອົາໄລຍະທີ່ປະສົມກັນນັ້ນເພື່ອພິທີ.

Verse 14

क्षये पूर्वा प्रशस्ता स्याद्रृद्धौ कार्या तथोत्तरा । अर्ध्दरात्रद्वयव्यात्पा तिथिर्नक्षत्रसंयुता ॥ १४ ॥

ເມື່ອຕິຖິກຳລັງຫຼຸດຖອຍ ສ່ວນຕົ້ນຖືກຖືວ່າເປັນມົງຄຸນ; ເມື່ອຕິຖິກຳລັງເພີ່ມຂຶ້ນ ຄວນເລືອກສ່ວນທ້າຍເພື່ອປະກອບພິທີ. ຕິຖິທີ່ກິນເວລາຂ້າມກາງຄືນທັງສອງ ແລະປະສົມກັບນັກສັດຕະທີ່ເໝາະສົມ ຄວນນຳມາພິຈາລະນາໃນການກຳນົດເວລາອັນຖືກຕ້ອງ.

Verse 15

ह्नासवृद्धिविशून्या चेत् ग्राह्यापूर्वा तथा परा । ज्येष्ठासंमिश्रितं मूलं रोहिणी वह्निंसंयुता ॥ १५ ॥

ຖ້າການຈັດວາງນັ້ນບໍ່ມີທັງການຫຼຸດຖອຍແລະການເພີ່ມຂຶ້ນ ກໍໃຫ້ຮັບເອົາໄດ້ທັງ Pūrvā ແລະ Parā (ນັກສັດຕະ). Mūla ເມື່ອປົນກັບ Jyeṣṭhā ແລະ Rohiṇī ເມື່ອປະສົມກັບ Agni (ອິດທິພົນແຫ່ງໄຟ) ຄວນຖືກພິຈາລະນາເປັນພິເສດໃນການເລືອກເວລາ.

Verse 16

मैत्रेण संयुता ज्येष्टा संतानादिविनाशिनी । ततः स्युस्तिथयः पुण्याः कर्मानुष्टानतो दिवा ॥ १६ ॥

ເມື່ອ Jyeṣṭhā (ນັກສັດຕະ) ປະສົມກັບ Maitre (ໂຍກະ/ການປະສົມທີ່ເປັນມົງຄຸນ) ມັນທຳລາຍເຄາະຮ້າຍ ເຊັ່ນ ຄວາມເສຍຫາຍຕໍ່ລູກຫຼານ. ດັ່ງນັ້ນ ຕິຖິທີ່ຕາມມາຈຶ່ງເປັນບຸນ ສຳລັບການປະກອບກຳມະທີ່ກຳນົດໃນເວລາກາງວັນ.

Verse 17

रात्रिव्रतेषु सर्वेषु रात्रियोगो विशिष्यते । तिथिर्नक्षत्रयोगेन या पुण्या परिकीर्तिता ॥ १७ ॥

ໃນບັນດາວຣະຕະທີ່ປະຕິບັດໃນຍາມຄ່ຳຄືນ ຍອກແຫ່ງຄືນທີ່ຖືກຕ້ອງນັ້ນໂດດເດັ່ນທີ່ສຸດ; ແລະ ຕິຖິທີ່ໄດ້ກ່າວວ່າເປັນມົງຄຸນເມື່ອປະສານກັບນັກສັດຕຣະ ຖືກສັນລະເສີນວ່າໃຫ້ບຸນຫຼາຍຍິ່ງ.

Verse 18

तस्यां तु तद्वतं कार्यं सैव कार्या विचक्षणैः । उदयव्यापिनी ग्राह्या श्रवणद्वादशी व्रते ॥ १८ ॥

ໃນຕິຖິນັ້ນແທ້ ພຶງປະຕິບັດວຣະຕະນັ້ນດັ່ງເກົ່າ; ຜູ້ຮູ້ທັນຄວນຖືປະຕິບັດໃນວັນນັ້ນເທົ່ານັ້ນ. ໃນວຣະຕະ «ສຣະວະນະ-ດວາດະຊີ» ພຶງຮັບເອົາດວາດະຊີທີ່ຍາວເຖິງເວລາຕາເວັນຂຶ້ນ (ອຸດະຍະ-ວຽາປິນີ).

Verse 19

सूर्येन्दुग्रहणे यावत्तावद् ग्राह्या जपादिषु । संक्रांतिषु तु सर्वासु पुण्यकालोनिगद्यते ॥ १९ ॥

ໃນເວລາສຸລິຍະຄຣາຫະນະ ແລະ ຈັນທຣະຄຣາຫະນະ ພຶງໃຊ້ເວລາທັງໝົດຂອງຄຣາຫະນະເພື່ອຈະປະຕິບັດຈະປະ (japa) ແລະ ພິທີອື່ນໆ. ແລະໃນສັງກຣານຕິທຸກຄັ້ງ ກໍມີການກ່າວຖຶງເວລາມົງຄຸນ (puṇya-kāla) ເຊັ່ນກັນ.

Verse 20

स्नानदानजपादीनां कुर्वतामक्षय फलम् । तत्र कर्कटको ज्ञेयो दक्षिणायनसंक्रमः ॥ २० ॥

ສໍາລັບຜູ້ທີ່ປະຕິບັດການອາບນ້ໍາບໍລິສຸດ, ການໃຫ້ທານ, ຈະປະ (japa) ແລະ ພິທີອື່ນໆ ຜົນບຸນຈະເປັນອະກະຊະຍະ ບໍ່ເສື່ອມສູນ. ໃນບັນດານີ້ ພຶງຮູ້ວ່າ ການເຂົ້າສູ່ «ກັກກະຕະກະ» (Cancer) ແມ່ນສັງກຣານຕິແຫ່ງດັກຊິນາຍະນະ ຄືການຫັນໄປສູ່ເສັ້ນທາງພາກໃຕ້ຂອງຕາເວັນ.

Verse 21

पूर्वतो घटिकास्त्रिंशत्पुण्यकालं विदुर्बुधाः । वृषभे वृश्चिके चैव सिंहे कुम्भे तथैव च ॥ २१ ॥

ນັກປັນຍາກ່າວວ່າ ເວລາມົງຄຸນເລີ່ມກ່ອນ (ທາງຕາເວັນອອກ/ກ່ອນເວລາ) ຈໍານວນ 30 ກະຕິກາ (ghaṭikā). ກົດນີ້ໃຊ້ໄດ້ເມື່ອຢູ່ໃນ ວຣິສະພະ (Taurus), ວຣິສະຈິກະ (Scorpio), ສິງຫະ (Leo) ແລະ ກຸມພະ (Aquarius) ເຊັ່ນດຽວກັນ.

Verse 22

पूर्वमष्टमुहूर्तास्तु ग्राह्याः स्नानजपादिषु । तुलायां चैव मेषे च पूर्वतः परतस्तथा ॥ २२ ॥

ສໍາລັບພິທີເຊັ່ນ ອາບນ້ໍາ ແລະ ສວດມັນຕຣາ ຄວນຮັບເອົາ 8 ມູຫູຣຕະຕົ້ນຂອງວັນເປັນເວລາອັນເໝາະສົມ. ແລະໃນຕຸລາກັບເມສະ ການນັບເວລາຈະເອົາກ່ອນແລະຫຼັງຕາມກົດເວລາອັນຖືກຕ້ອງ.

Verse 23

ज्ञेया दशैव घटिका दत्तस्याक्षयतावहाः । कन्यायां मिथुने चैव मीने धनुषि च द्विज ॥ २३ ॥

ໂອ ທ່ານຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ, ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ເວລາ 10 ກະຕິກາ (ghaṭikā) ເປັນເວລາທີ່ເຮັດໃຫ້ທານມີຜົນບໍ່ໝົດສິ້ນ. ໂດຍພິເສດເມື່ອດວງຈັນຢູ່ໃນ ກັນຍາ, ມິຖຸນ, ມີນ ຫຼື ທະນູ.

Verse 24

घटिकाः षोडश ज्ञेया परतः पुण्यदायिकाः । माकरं संक्रमं प्राहुरुत्तरायणसंज्ञकम् ॥ २४ ॥

ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ຫຼັງຈາກການເຂົ້າສູ່ລາສີ (ການສັງກຣັນ) ມີ 16 ກະຕິກາ ທີ່ໃຫ້ບຸນເປັນພິເສດ. ບັນດາ຤ິສີເອີ້ນການທີ່ພະອາທິດເຂົ້າມະກະຣະ (Capricorn) ວ່າ ການຜ່ານທີ່ຊື່ ອຸຕຕະຣາຍະນະ.

Verse 25

परास्त्रिंशश्च घटिकाश्चत्वारिंशच्च पूर्ववत् । आदित्यशीतकिरणौ ग्राह्यावस्तंगतौ यदि ॥ २५ ॥

ຍັງມີອີກ ຄວນນັບ 36 ແລະ 40 ກະຕິກາ ດັ່ງທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ກ່ອນ. ຖ້າພະອາທິດ ແລະ ດວງຈັນຜູ້ມີລໍາແສງເຢັນ ໄດ້ຕົກດິນແລ້ວ ກໍໃຫ້ຮັບເອົາການນັບເວລານັ້ນຕາມຄວາມເໝາະສົມ.

Verse 26

स्नात्वा भुंजीत विप्रेंद्र परेद्युः शुद्धमंडलम् । दृष्टचंद्रा सिनीवाली नष्टचंद्रा कुहूः स्मृता ॥ २६ ॥

ໂອ ທ່ານພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ, ຫຼັງຈາກອາບນ້ໍາແລ້ວ ຄວນຮັບປະທານອາຫານໃນມື້ຖັດໄປ ເມື່ອດວງຈັນມີວົງບໍລິສຸດ. ມື້ທີ່ເຫັນດວງຈັນ ເອີ້ນວ່າ ສິນີວາລີ; ມື້ທີ່ບໍ່ເຫັນດວງຈັນ ເອີ້ນວ່າ ກຸຫູ.

Verse 27

अमावास्या द्विधा प्रोक्ता विद्वद्भिर्धर्मालिप्सुभिः । सिनीवालीं द्विजैर्ग्राह्या साग्निकैः श्राद्धकर्मणि ॥ २७ ॥

ນັກປັນຍາຜູ້ປາຖະໜາຮັກສາທຳ ໄດ້ກ່າວວ່າ ວັນອະມາວາສະຍາ (ວັນເດືອນດັບ) ມີສອງປະເພດ. ໃນພິທີສຣາດທະ ພວກດວິຊະຜູ້ຮັກສາໄຟບູຊາ ຄວນເລືອກ «ສິນີວາລີ» ອະມາວາສະຍາ.

Verse 28

कहूः स्त्रीभिस्तथा शूद्रैरपि वानग्रिकैस्तथा । अपराह्णद्वयव्यापिन्यमावास्यातिथिर्यदि ॥ २८ ॥

ກ່າວກັນວ່າ ແມ່ຍິງ, ຊູດຣະ, ແລະຜູ້ຢູ່ປ່າ ຄວນຖືປະຕິບັດເມື່ອຕິຖິອະມາວາສະຍາ ກິນເວລາຄອບຄຸມອະປະຣາຫນະສອງຊ່ວງ (ສອງຄື່ງຂອງຕອນບ່າຍ).

Verse 29

क्षये पूर्वा तु कर्त्तव्या वृद्धौ कार्या तथोत्तरा । अमावास्या प्रतीता चेन्मध्याह्णात्परतो यदि ॥ २९ ॥

ເມື່ອຕິຖິຫຼຸດສັ້ນ (kṣaya) ຈົ່ງເອົາວັນກ່ອນ; ເມື່ອຕິຖິຍາວຂຶ້ນ (vṛddhi) ຈົ່ງເອົາວັນຫຼັງ. ຖ້າຮູ້ວ່າເປັນອະມາວາສະຍາແຕ່ຫຼັງທ່ຽງ ກໍໃຫ້ກຳນົດການຖືຕາມນັ້ນ ໂດຍເນັ້ນໄປທາງເວລາຫຼັງ.

Verse 30

भूतविद्धेति विख्यातास्रद्भिः शास्त्रविशारदैः । अत्यंतक्षयपक्षे तु परेद्युर्नापराह्णगा ॥ ३० ॥

ໃນຫມູ່ຜູ້ມີສັດທາ ແລະຊຳນານໃນຄຳພີ ມັນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ «ພູຕະວິດທາ» (Bhūtaviddhā). ແຕ່ໃນກໍລະນີ kṣaya ຮ້າຍແຮງຫຼາຍ ຈົ່ງຖືໃນວັນຖັດໄປ ບໍ່ໃຫ້ຖືໃນຕອນບ່າຍຂອງວັນນັ້ນ.

Verse 31

तत्र ग्राह्या सिनीवाली सायाह्नव्यापिनी तिथिः । अर्वाचीनक्षये चचैव सायाह्नव्यापिनी तथा ॥ ३१ ॥

ໃນກໍລະນີນັ້ນ ຈົ່ງຮັບ «ສິນີວາລີ» ຕາມຕິຖິທີ່ກິນເວລາເຖິງຕອນບ່າຍຄ່ຳ (ສາຍາຫນ). ແມ່ນແມ່ນວ່າຕິຖິຈະສິ້ນໄວກ່ອນທີ່ຄາດໄວ້ ກໍຍັງໃຫ້ຍຶດຕາມການຄອບຄຸມເຖິງຕອນບ່າຍຄ່ຳນັ້ນເຊັ່ນກັນ.

Verse 32

सिनीवाली परा ग्राह्या सर्वथा श्राद्धकर्मणि । अत्यंततिथिवृद्धौ तु भूतविद्धां परित्यजेत् ॥ ३२ ॥

ໃນພິທີສຣາດທະ (Śrāddha) ຄວນເລືອກຕິຖີ ສິນີວາລີ (Sinīvālī) ເປັນຫຼັກເສມອ. ແຕ່ຖ້າຕິຖີຍາວເກີນໄປ ຈົ່ງຫຼີກເວັ້ນ ພູຕະວິດທາ (Bhūtaviddhā) ທີ່ຖືກເວລາອັບມົງຄົນຊອກແຊກ।

Verse 33

ग्राह्या स्यादपराह्णस्था कुहूः पैतृककर्मणि । यथार्वाचीनवृद्धौ तु संत्याज्या भूतसंयुताः ॥ ३३ ॥

ໃນກຳມະພິທີບູຊາບັນພະບຸລຸດ (paitṛka-karman) ຕິຖີ ຄູຮູ (Kuhū) ຍອມຮັບໄດ້ ເມື່ອຕົກໃນເວລາອະປະຣາຫນະ (aparāhṇa) ຕອນບ່າຍ. ແຕ່ສຳລັບພິທີແກ່ຜູ້ເສຍໃໝ່ (ārvācīna-vṛddhi) ຕິຖີທີ່ປົນກັບ “ພູຕະ” ອັນບໍ່ບໍລິສຸດ ຄວນຫຼີກເວັ້ນ।

Verse 34

परेद्युर्विबुधश्रेष्टैः कुहूर्ग्राह्या पराह्णगा । मध्याह्नद्वितये व्यात्पा ह्यमावास्या तिथिर्यदि ॥ ३४ ॥

ໂອ ຜູ້ຮູ້ທີ່ປະເສີດ! ຖ້າຕິຖີ ອະມາວາສະຍາ (Amāvāsyā) ຍາວຜ່ານໄປຮອດຊ່ວງມື້ກາງວັນຄັ້ງທີສອງ ແລ້ວ ຄວນຖືຕິຖີ ຄູຮູ (Kuhū) ໃນມື້ກ່ອນ ໂດຍຍຶດເວລາປະຣາຫນະ (parāhṇa) ເປັນເວລາອັນຖືກຕ້ອງ।

Verse 35

तत्रेच्छया च संग्राह्या पूर्वा वाथ पराथवा । अन्वाधानं प्रवक्ष्यामि संतः संपूर्णवर्वणि ॥ ३५ ॥

ໃນກໍລະນີນັ້ນ ຈະເລືອກຖືຕາມໃຈປາດຖະໜາ ຈະເອົາແນວກ່ອນ ຫຼື ແນວຫຼັງກໍໄດ້. ບັດນີ້ ໂອ ທ່ານສາທຸຊົນຜູ້ມີວິນັຍສົມບູນ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວອະທິບາຍພິທີ ອັນວາທານ (Anvādhāna).

Verse 36

प्रतिपद्दिवसे कुर्याद्यागं च मुनिसत्तम । पर्वणो यश्चतुर्थांश आद्याः प्रतिपदस्त्रयः ॥ ३६ ॥

ໂອ ມຸນິຜູ້ປະເສີດ, ໃນວັນ ປຣະຕິປະດາ (Pratipadā) ຄວນປະກອບຍາກະ (yāga) ຄືການບູຊາຍັດ. ແລະ ປຣະຕິປະດາ 3 ວັນທຳອິດ ເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນສີ່ຂອງພິທີທີ່ກ່ຽວກັບປະຣະວັນ (parvan) ຈຸດຕໍ່ຂອງເທດສະການ।

Verse 37

यागकालः स विज्ञेयः प्रातरुक्तो मनीषिभिः । मध्याह्नद्वितये स्याताममावास्या च पूर्णिमा ॥ ३७ ॥

ເວລາແຫ່ງຍາກະ (ພິທີບູຊາ) ຄວນຮູ້ວ່າເປັນເວລາເຊົ້າ ດັ່ງທີ່ນັກປັນຍາກ່າວ. ວັນອະມາວາສະຍາ ແລະ ວັນເຕັມດວງຈັນ ຄວນຖືປະຕິບັດໃນເວລາທ່ຽງສອງຊ່ວງ।

Verse 38

परेद्युरेव विप्रेंद्र सद्यः कालो विधीयते ॥ ३८ ॥

ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ, ເວລາ (kāla) ພຶງກຳນົດຕາມພິທີ: ເປັນມື້ຖັດໄປ (paredyuḥ) ຫຼື ທັນທີ (sadyas) ດັ່ງທີ່ບັນຍັດໄວ້।

Verse 39

पूर्वद्वये परेद्युः स्यात्संगवात्परतो मनीषिभिः । सद्यः कालः परेद्युः स्याज्ज्ञेयमेवं तिथिक्षये ॥ ३९ ॥

ເມື່ອມີການຂາດຫາຍຂອງຕິຖິ (tithi-kṣaya) ນັກປັນຍາກ່າວວ່າ ໃນສອງຊ່ວງແຮກໃຫ້ນັບເປັນ ‘ມື້ຖັດໄປ’. ແຕ່ຫຼັງຈາກເວລາ saṅgava ແລ້ວ ‘ເວລາມື້ນີ້’ ພຶງຮູ້ວ່າເປັນຂອງ ‘ມື້ຖັດໄປ’—ນີ້ແມ່ນຄວາມເຂົ້າໃຈໃນການຫາຍໄປຂອງຕິຖິ।

Verse 40

सर्वैरेकादशी ग्राह्या दशमीपरिवर्जिता । दशमीसंयुता हंतिपुण्यं जन्मत्रयार्जितम् ॥ ४० ॥

ທຸກຄົນພຶງຖືຮັກສາ ເອກາດະສີ ເມື່ອບໍ່ປົນກັບ ດະສະມີ. ເອກາດະສີທີ່ປົນກັບດະສະມີ ທຳລາຍບຸນທີ່ສະສົມມາສາມຊາດ।

Verse 41

एकादशी कलामात्रा द्वादश्यां तु प्रतीयते । द्वादशी च त्रयोदश्यामस्ति चेत्सा परा स्मृता ॥ ४१ ॥

ຖ້າ ເອກາດະສີ ມີພຽງແຕ່ສ່ວນນ້ອຍ (kalā) ແລະປາກົດໃນ ດວາດະສີ; ແລະຖ້າ ດວາດະສີ ຍືດໄປຮອດ ຕຣະໂຢດະສີ, ເຊັ່ນນັ້ນ ດວາດະສີນັ້ນ ຖືກຈື່ຈຳວ່າ ‘ປະຣາ’ (Parā) ເປັນວັນຕັດສິນໃນການຖືປະຕິບັດ।

Verse 42

संपूर्णैकादशी शुद्धा द्वादश्यां च प्रतीयते । त्रयोदशी च रात्र्यंते तत्र वक्ष्यामि निर्णयम् ॥ ४२ ॥

ເມື່ອເອກາດະສີສົມບູນ ແລະບໍລິສຸດ ພຶງເຂົ້າໃຈວ່າມັນຕໍ່ເນື່ອງກັບດວາດະສີ; ແລະຖ້າຍາວໄປຮອດທ້າຍຄືນຂອງຕຣະໂຍດະສີ ຂ້ອຍຈະກ່າວການຕັດສິນທີ່ຖືກຕ້ອງໃນການຖືພຣະວຣະຕະນີ້।

Verse 43

पूर्वा गृहस्थैः सा कार्य्या ह्युत्तरा यतिभिस्तथा । गृहस्थाः सिद्धिमिच्छंति यतो मोक्षं यतीश्वराः ॥ ४३ ॥

ວິນັຍອັນກ່ອນ ພຶງໃຫ້ຄົນຄອບຄົວປະຕິບັດ; ວິນັຍອັນຫຼັງ ພຶງໃຫ້ຍະຕິ (ນັກບວດ/ຜູ້ສະຫຼະ) ປະຕິບັດເຊັ່ນກັນ. ເພາະຄົນຄອບຄົວປາຖະໜາຄວາມສຳເລັດໃນໂລກ ແຕ່ຍະຕິຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງການສະຫຼະ ປາຖະໜາມົກສະ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ).

Verse 44

द्वादश्यां तु कलायां वा यदि लभ्येत पारणा । तदानीं दशमीविद्धाप्युपोष्यैकादशी तिथिः ॥ ४४ ॥

ແຕ່ຖ້າການປາຣະນາ (pāraṇā) ການແກ້ອົບໂປສະຖ ສາມາດເຮັດໄດ້ໃນດວາດະສີ ແມ່ນແຕ່ພຽງເສດນ້ອຍໜຶ່ງຂອງມັນ ໃນເວລານັ້ນພຶງຖືອົບໂປສະຖໃນວັນເອກາດະສີ ແມ່ນແຕ່ຖືກດະສະມີ “ຊອກແຊກ” ກໍຕາມ.

Verse 45

शुल्के वा यदि वा कृष्णे भवेदेकादशीद्वयम् । गृहस्थानां तु पूर्वोक्ता यतीनामुत्तरा स्मृता ॥ ४५ ॥

ຖ້າຈະເປັນຝ່າຍຂາວ (Śukla) ຫຼືຝ່າຍດຳ (Kṛṣṇa) ກໍຕາມ ຫາກເກີດເອກາດະສີສອງຄັ້ງຕິດກັນ ສຳລັບຄົນຄອບຄົວໃຫ້ຖືວັນກ່ອນ; ສ່ວນຍະຕິ (ຜູ້ສະຫຼະ) ໃຫ້ຖືວັນຫຼັງ ເປັນຫຼັກທີ່ຈື່ຈຳກັນ.

Verse 46

द्वादश्यां विद्यते किंचिद्दशमीसंयुता यदि । दिनक्षये द्वितीयैव सर्वेषां परिकीर्तितां ॥ ४६ ॥

ຖ້າໃນດວາດະສີມີການປະສົມກັບດະສະມີເພີຍນ້ອຍໜຶ່ງ ເມື່ອສິ້ນວັນແລ້ວ ກ່າວວ່າ “ວັນ/ຕິຖິທີ່ສອງ” ເທົ່ານັ້ນແມ່ນທີ່ຄວນຖືສຳລັບທຸກຄົນ.

Verse 47

विद्धाप्येकादशी ग्राह्या परतो द्वादशी न चेत् । अविद्धापि निषिद्धैव परतो द्वादशी यदि ॥ ४७ ॥

ແມ່ນແຕ່ «ເອກາດະສີ» ຖືກຕິຖິອື່ນຊ້ອນທັບ (viddha) ກໍຄວນຮັບເອົາ ຫາກມື້ຖັດໄປບໍ່ມີ «ດວາດະສີ»। ແຕ່ແມ່ນແຕ່ «ເອກາດະສີ» ບໍ່ຊ້ອນທັບ (aviddha) ກໍຖືກຫ້າມ ຫາກມື້ຖັດໄປມີ «ດວາດະສີ»។

Verse 48

एकादशी द्वादशी च रात्रघिशेषे त्रयोदशी । द्वादशद्वादशीपुण्यं त्रयोदश्यां तु पारणे ॥ ४८ ॥

ເມື່ອການຖືອົບພະວາດອົດອາຫານຄອບຄຸມ «ເອກາດະສີ» ແລະ «ດວາດະສີ» ແລະ «ດວາດະສີ» ເຫຼືອແຕ່ສ່ວນນ້ອຍໃນກາງຄືນ ຈົນເຫັນດັ່ງວ່າ «ຕຣະໂຢດະສີ» ມາຮອດແລ້ວ, ບຸນຂອງ «ດວາດະສີ» ຈະໄດ້ຮັບ ເມື່ອເຮັດປາຣະນະ (ແກ້ອົດ) ໃນວັນ «ຕຣະໂຢດະສີ»។

Verse 49

एकादशी कलामात्रा विद्यते द्वादशीदिने । द्वादशी च त्रयोदश्यां नास्ति वा विद्यतेऽथवा ॥ ४९ ॥

ຖ້າ «ເອກາດະສີ» ມີຢູ່ພຽງແຕ່ຊົ່ວເວລານ້ອຍໆ ໃນວັນ «ດວາດະສີ», ແລະ «ດວາດະສີ» ເມື່ອທຽບກັບ «ຕຣະໂຢດະສີ» ບໍ່ມີ ຫຼືມີພຽງເລັກນ້ອຍ, ກໍຕ້ອງກຳນົດການປະຕິບັດໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມສະພາບການສູນເສຍຕິຖິນັ້ນ।

Verse 50

विद्वाप्येकादशी तत्र पूर्वा स्याद्गृहणां तदा । यदिभिश्चोत्तरा ग्राह्या ह्यवीराभिस्तथैव च ॥ ५० ॥

ແມ່ນແຕ່ຮູ້ກົດກາ ໃນສະພາບນັ້ນ ສຳລັບຄົນຄອບຄົວ (ຄະຫັດຖະ) ຄວນຖື «ເອກາດະສີ» ທີ່ມາກ່ອນ. ແຕ່ສຳລັບນັກບຳເນັດ/ສະນະຍາສີ ຄວນເອົາ «ເອກາດະສີ» ທີ່ມາທ້າຍ; ແລະສຳລັບແມ່ໝ້າຍກໍເຊັ່ນດຽວກັນ।

Verse 51

संपूर्णैकादशी शुद्धा द्वादश्यां नास्ति किंचन । द्वादशी च त्रयोदशयामस्ति तत्र कथं भवेत् ॥ ५१ ॥

ເມື່ອ «ເອກາດະສີ» ສົມບູນ ແລະບໍລິສຸດ ບໍ່ມີຮ່ອງຮອຍຂອງ «ດວາດະສີ» ແຕ່ຢ່າງໃດ, ແຕ່ «ດວາດະສີ» ກັບມີຢູ່ໃນຍາມ (ຊ່ວງເວລາ) ຂອງ «ຕຣະໂຢດະສີ»—ແລ້ວຈະກຳນົດການຖືປະຕິບັດທີ່ຖືກຕ້ອງໄດ້ແນວໃດ?

Verse 52

पूर्वा गृहस्थैः कार्यात्र यतिभिश्चोत्तरा तिथिः । उपोष्यैव द्वितीयेति केचिदाहुश्च भक्तितः ॥ ५२ ॥

ໃນທີ່ນີ້ ຄົນຄອບຄົວຄວນຖືຕິຖີກ່ອນ ແລະ ຍະຕິ/ຜູ້ສະຫຼະໂລກຄວນຖືຕິຖີຫຼັງ. ບັນດາຜູ້ມີພັກຕິບາງຄົນ ດ້ວຍພັກຕິຕໍ່ພຣະວິສນຸ ກ່າວວ່າ ຄວນອົບພະວາສ ແລະ ຖືວຣະຕະໃນວັນທີສອງເທົ່ານັ້ນ.

Verse 53

एकादशी यदाविद्धा द्वादश्यां न प्रतीयते । द्वादशी च त्रयोदश्यामस्ति तत्रैव चापरे ॥ ५३ ॥

ເມື່ອຕິຖີເອກາດະສີຖືກ “ຊອກແຊກ/ທັບຊ້ອນ” ແລະ ບໍ່ຖືກນັບວ່າຕົກໃນດວາດະສີ, ແລະ ເມື່ອດວາດະສີເອງຍືດໄປຮອດຕຣະໂຢດະສີ—ໃນສະພາບນັ້ນແຫຼະ ອາຈານບາງພວກກໍກຳນົດການຖືປະຕິບັດອີກແບບໜຶ່ງ.

Verse 54

उपोष्या द्वादशी शुद्धा सर्वैरेव न संशयः । केचिदाहुश्च पूर्वां तु तन्मतं न समंजसम् ॥ ५४ ॥

ດວາດະສີທີ່ບໍລິສຸດນັ້ນ ຄວນເປັນວັນອົບພະວາສແນ່ນອນ—ໃນເລື່ອງນີ້ ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສໃນບັນດາອາຈານທັງປວງ. ແຕ່ບາງຄົນກ່າວໃຫ້ເອົາວັນກ່ອນ; ທັດສະນະນັ້ນບໍ່ສອດຄ່ອງ.

Verse 55

संक्रातौ रविवारे च पातग्रहणयोस्तथा । पारणं चोपवासं च न कुर्यात्पुत्रवान्गृही ॥ ५५ ॥

ໃນວັນສັງກຣານຕິ, ໃນວັນອາທິດ, ແລະ ໃນໂອກາດຄຣາສ/ຄຣະຫະນ ກັບຊ່ວງ ‘ປາຕະ’ ອັນອັບມົງຄຸນ—ຄົນຄອບຄົວທີ່ມີລູກຊາຍ ບໍ່ຄວນເຮັດທັງການປາຣະນະ (ແກ້ອົບພະວາສ) ຫຼື ອົບພະວາສ (ຖືສິນອົບອາຫານ).

Verse 56

अर्केऽह्नि पर्वरारौ च चतुर्दश्यष्टमी दिवा । एकादश्यामहोरात्रं भुक्त्वा चांद्रायणं चरेत् ॥ ५६ ॥

ຖ້າຜູ້ໃດກິນໃນວັນອາທິດ, ຫຼື ໃນຄືນພັນທະ ‘ປະວະ’ (parva-night) ແຫ່ງຈຸດປະສານດວງຈັນ, ຫຼື ກິນໃນຕອນກາງວັນຂອງຈະຕຸຣະດະສີ (ວັນທີ 14) ຫຼື ອັດຖະມີ (ວັນທີ 8), ຫຼື ກິນຜ່ານທັງກາງວັນແລະກາງຄືນໃນເອກາດະສີ—ຜູ້ນັ້ນຄວນປະຕິບັດຈັນດຣາຍະນະ (Cāndrāyaṇa) ເປັນວຣະຕະແກ້ບາບ.

Verse 57

आदित्यग्रहणे प्राप्ते पूर्वयामत्रये तथा । नाद्याद्वै यदि भुंजीत सुरापेन समो भवेत् ॥ ५७ ॥

ເມື່ອເກີດສຸລິຍະຄຣາສ—ທັງໃນສາມຍາມກ່ອນນັ້ນ—ບໍ່ຄວນກິນອາຫານ; ຖ້າກິນ ຈະເທົ່າກັບຜູ້ດື່ມເຫຼົ້າ.

Verse 58

अन्वाधानेष्टिमध्ये तु ग्रहणे चंद्रसूर्ययोः । प्रायश्चित्तं मुनिश्रेष्ट कर्त्तव्यं तत्र याज्ञिकैः ॥ ५८ ॥

ໂອ ມຸນິຜູ້ປະເສີດ! ຖ້າເກີດຈັນທຣະຄຣາສ ຫຼື ສຸລິຍະຄຣາສ ໃນກາງພິທີອັນວາທານະ ອິດຕິ ນັ້ນ ບັນດາຜູ້ປະກອບຍັດຍະຕ້ອງເຮັດປຣາຍະຈິຕຕະຕາມທີ່ກຳນົດໄວ້.

Verse 59

चद्रोपरागे जुहुयाद्दशमे सोम इत्यृचा । आप्यायस्व ऋचा चैव सोमपास्त इति द्विज ॥ ५९ ॥

ໂອ ທະວິຊະ! ໃນເວລາຈັນທຣະຄຣາສ ຄວນຖວາຍອາຫຸຕິ—ໃນສ່ວນທີສິບ—ດ້ວຍຄາຖາຣິກເວດະທີ່ເລີ່ມດ້ວຍ “ໂສມ”; ແລະດ້ວຍຄາຖາ “ອາປະຍາຍະສະວະ” ດັ່ງຜູ້ດື່ມໂສມ.

Verse 60

सूर्योपरागे जुहुयादुदुत्यं जातवेदसम् । आसत्येंनोद्वयं चैव त्रयोमंत्रा उदाहृताः ॥ ६० ॥

ໃນເວລາສຸລິຍະຄຣາສ ຄວນຖວາຍອາຫຸຕິໃນໄຟອັນສັກສິດ ດ້ວຍມັນຕຣາ “Ud u tyam” ແລະມັນຕຣາ (ອັກນິ) “Jātavedasam”; ອີກທັງ “Ā satye” ແລະຄູ່ມັນຕຣາ “Anna” ກໍຖືກກຳນົດ—ດັ່ງນັ້ນມີສາມຊຸດມັນຕຣາສຳລັບພິທີນີ້.

Verse 61

एवं तिथिं विनिश्चित्य स्मृतिमार्गेण पंडितः । यः करोति व्रतादीनि तस्य स्यादक्षयं फलम् ॥ ६१ ॥

ດັ່ງນີ້ ເມື່ອກຳນົດຕິຖິ (ວັນຈັນທຣະ) ໃຫ້ແນ່ນອນຖືກຕ້ອງ ນັກປັນຍາຜູ້ປະຕິບັດວຣະຕະ ແລະພິທີອື່ນໆ ຕາມທາງສະມຣິຕິ ຈະໄດ້ຜົນບຸນອັນບໍ່ເສື່ອມສູນ.

Verse 62

वेदप्रणिहितो धर्मो धर्मैस्तुष्यति केशवः । तस्माद्धर्मपरा यांति तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ ६२ ॥

ທຳມະທີ່ຖືກວາງໄວ້ໂດຍເວດາ ແມ່ນທຳມະແທ້; ໂດຍການປະພຶດທຳມະນັ້ນ ພຣະເກສະວະພໍໃຈ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ຍຶດທຳມະຈະໄດ້ເຖິງພຣະບົດສູງສຸດຂອງພຣະວິສນຸ.

Verse 63

धर्मान्ये कर्त्तुमिच्छंति ते वै कृष्णस्वरुपिणः । तस्मात्तांस्तु भवव्याधिः कदाचिन्नैव बाधते ॥ ६३ ॥

ຜູ້ໃດປາຖະໜາຈະປະພຶດທຳມະ ຜູ້ນັ້ນແທ້ຈິງແມ່ນມີສະພາບເປັນພຣະກຣິສນະ. ດັ່ງນັ້ນ ໂລກະພົບ-ສັງສາຣະອັນເປັນໂຣກ ບໍ່ເຄີຍລົບກວນເຂົາເຈົ້າເລີຍ.