Anadhyaya and the Winds: From Vedic Recitation Protocol to Sanatkumara’s Moksha-Upadesha

Verse 1

सनन्दन उवाच । अवतीर्णेषु विप्रेषु व्यासः पुत्रसहायवान् । तूर्ष्णीं ध्यानपरो धीमानेकांते समुपाविशत् ॥ १ ॥

ສະນັນດະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອພຣາຫມັນຜູ້ນ່າເຄົາລົບທັງຫຼາຍມາຮອດແລ້ວ ວະຍາສະຜູ້ສະຫລາດ ມີລູກຊາຍເປັນຜູ້ຊ່ວຍ ໄດ້ນັ່ງຢູ່ໃນທີ່ສະງົບສະຫງັດ ນິ່ງງຽບ ແລະຈົ່ງຈ່ອມໃນສະມາທິຢ່າງໝົດຈິດ।

Verse 2

तमुवाचाशरीरी वाक् व्यासं पुत्रसमन्वितम् । भो भो महर्षे वासिष्ठ ब्रह्मघोषो न वर्तते ॥ २ ॥

ສຽງບໍ່ມີຮ່າງກາຍໄດ້ກ່າວກັບ ວະຍາສະ ຜູ້ມີລູກຊາຍຢູ່ຄຽງຂ້າງວ່າ: “ໂອ ມະຫາ຤ິສີ, ໂອ ວາສິດຖະ! ສຽງປະກາດອັນສັກສິດແຫ່ງ ພຣະພຣະຫມັນ (ບຣະຫມະໂຄສ) ບໍ່ປາກົດຢູ່ທີ່ນີ້.”

Verse 3

एको ध्यानपरस्तूष्णीं किमास्से चिंतयन्निव । ब्रह्मघोषैर्विरहितः पर्वतोऽयं न शोभते ॥ ३ ॥

ເຈົ້ານັ່ງຢູ່ຄົນດຽວ ນິ່ງງຽບ ແລະຈົ່ງຈ່ອມໃນສະມາທິ ຄືກັບກຳລັງຄິດຄຳນຶງຢູ່ ເພາະຫຍັງ? ພູນີ້ບໍ່ງາມເມື່ອຂາດສຽງສະຫລອງແຫ່ງບຣະຫມັນ (ບຣະຫມະໂຄສ) ຈາກການສວດສາທະຍາຍ।

Verse 4

तस्मादधीष्व भगवन्सार्द्धं पुत्रेण धीमता । वेदान्वेदविदा चैव सुप्रसन्नमनाः सदा ॥ ४ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ທ່ານຜູ້ນ່າເຄົາລົບ ຈົ່ງສຶກສາພຣະເວດາ ຮ່ວມກັບບຸດຜູ້ມີປັນຍາ ແລະກັບຜູ້ຮູ້ເວດາ ໂດຍຮັກສາໃຈໃຫ້ສະຫງົບຜ່ອງໃສ ແລະປິຕິຢູ່ເສມອ.

Verse 5

तच्छुत्वा वचनं व्यासो नभोवाणीसमीरितम् । शुकेन सह पुत्रेण वेदाभ्यासमथाकरोत् ॥ ५ ॥

ເມື່ອວຽາສະໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍານັ້ນ ທີ່ຖືກກ່າວໂດຍສຽງຈາກຟ້າ ທ່ານຈຶ່ງເລີ່ມການຝຶກຝົນສຶກສາ ແລະສວດທ່ອງພຣະເວດາຢ່າງມີວິໄນ ຮ່ວມກັບບຸດຊື່ ຊຸກະ.

Verse 6

तयोरभ्यसतोरेवं बहुकालं द्विजोत्तम । वातोऽतिमात्रं प्रववौ समुद्रानिलवीजितः ॥ ६ ॥

ໂອ ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງຜູ້ປະເສີດ ເມື່ອທັງສອງຝຶກຝົນຢ່າງນັ້ນເປັນເວລາດົນ ກໍເກີດລົມພັດແຮງຢ່າງຫຼາຍ ຖືກຂັບເຄື່ອນໂດຍລົມທະເລ.

Verse 7

ततोऽनध्याय इति तं व्यासः पुत्रमवारयत् । शुको वारितमात्रस्तु कौतूहलसमन्वितः ॥ ७ ॥

ແລ້ວວຽາສະໄດ້ຫ້າມບຸດຂອງຕົນ ກ່າວວ່າ “ນີ້ແມ່ນເວລາອະນັດຍາຍ (ເວລາທີ່ຄວນຢຸດການສວດພຣະເວດາ)” ແຕ່ຊຸກະຖືກຫ້າມແຕ່ພຽງຊົ່ວຄາວ ກໍຍັງເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຢາກຮູ້.

Verse 8

अपृच्छत्पितरं तत्र कुतो वायुरभूदयम् । आख्यातुमर्हति भवान्सर्वं वायोर्विचेष्टितम् ॥ ८ ॥

ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ຊຸກະໄດ້ຖາມພໍ່ຂອງຕົນວ່າ “ລົມນີ້ເກີດມາຈາກໃສ? ທ່ານຄວນອະທິບາຍໄດ້ທຸກຢ່າງ ຄືການເຄື່ອນໄຫວທັງໝົດຂອງລົມ.”

Verse 9

शुकस्यैतद्वचः श्रुत्वा व्यासः परमविस्मितः । अनध्यायनिमित्तऽस्मिन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ९ ॥

ເມື່ອພຣະວະຍາສະໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງຊຸກະແລ້ວ ກໍເກີດຄວາມພິສົດຢ່າງຍິ່ງ. ໃນວາລະອະນັດຍາຍ (ການຢຸດຮຽນວິເທດ) ນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄໍາຕໍ່ໄປນີ້។

Verse 10

दिव्यं ते चक्षुरुत्पन्नं स्वस्थं ते निश्चलं मनः । तमसा रजसा चापि त्यक्तः सत्ये व्यवस्थितः ॥ १० ॥

ດວງຕາທິບໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນເຈົ້າ; ໃຈເຈົ້າສະຫງົບ ແລະໝັ້ນຄົງ. ເມື່ອລະທິ້ງຕະມັດ ແລະຣະຈັດ ແລ້ວ ເຈົ້າກໍຕັ້ງຢູ່ໃນສັດຍະ (ຄວາມຈິງ)។

Verse 11

तस्यात्मनि स्वयं वेदान्बुद्ध्वा समनुचिंतय । देवयानचरो विष्णोः पितृयानश्च तामसः ॥ ११ ॥

ເມື່ອຮູ້ເຫັນວິເທດທັງຫຼາຍຢູ່ໃນອາດຕະຂອງຕົນ ແລະພິຈາລະນາຢ່າງດີ ຜູ້ນັ້ນຈະເດີນຕາມເທວະຍານ ອັນນໍາໄປຫາພຣະວິດສະນຸ; ແຕ່ພິຕຣະຍານນັ້ນມີແນວໂນ້ມແຫ່ງຕະມັດ (ຄວາມມືດຕໍ່າ)។

Verse 12

द्वावेतौ प्रत्ययं यातौ दिवं चाधश्च गच्छतः । पृथिव्यामंतरिक्षे च यतः संयांति वायवः ॥ १२ ॥

ສອງເສັ້ນທາງນີ້ໄດ້ຕັ້ງໝັ້ນເປັນແນວທາງກໍານົດ—ເສັ້ນໜຶ່ງຂຶ້ນໄປສູ່ສະຫວັນ ແລະເສັ້ນໜຶ່ງລົງສູ່ເບື້ອງລຸ່ມ. ຈາກທາງເຫຼົ່ານັ້ນ ລົມທັງຫຼາຍເຄື່ອນໄຫວ ແລະມາປະສົມກັນໃນແຜ່ນດິນ ແລະໃນອັນຕະຣິກສະ (ພາກກາງ)។

Verse 13

सप्त ते वायुमार्गा वै तान्निबोधानुपूर्वशः । तत्र देवगणाः साध्याः समभूवन्महाबलाः ॥ १३ ॥

ແທ້ຈິງແລ້ວ ມີເສັ້ນທາງຂອງວາຍຸ (ລົມຊີວິດ) ເຈັດປະການ; ຈົ່ງຮູ້ໃຫ້ເປັນລໍາດັບ. ໃນເສັ້ນທາງ/ພູມເຫຼົ່ານັ້ນ ຝູງເທວະຜູ້ມີພະລັງອັນຍິ່ງ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ສາດຫຍາ (Sādhyas) ໄດ້ບັງເກີດຂຶ້ນ។

Verse 14

तेषामप्यभवत्पुत्रः समानो नाम दुर्जयः । उदानस्तस्य पुत्रोऽभूव्द्यानस्तस्याभवत्सुतः ॥ १४ ॥

ໃນພວກເຂົານັ້ນດ້ວຍ ມີບຸດຊື່ ສະມານະ (Samāna) ຜູ້ຍາກຈະພິຊິດ. ບຸດຂອງລາວແມ່ນ ອຸດານະ (Udāna) ແລະ ດະຍານະ (Dyāna) ເກີດເປັນບຸດຂອງອຸດານະ.

Verse 15

अपानश्च ततो जज्ञे प्राणश्चापि ततः परम् । अनपत्योऽभवत्प्राणो दुर्द्धर्षः शत्रुमर्दनः ॥ १५ ॥

ຈາກນັ້ນ ອະປານະ (Apāna) ເກີດຂຶ້ນ ແລະຕໍ່ມາ ປຣານະ (Prāṇa) ກໍເກີດດ້ວຍ. ປຣານະບໍ່ມີລູກຫຼານ—ແຂງກ້າ ແລະນ່າກົວ, ເປັນຜູ້ທຳລາຍສັດຕູ.

Verse 16

पृथक्क्र्म्माणि तेषां तु प्रवक्ष्यामि यथा तथा । प्राणिनां सर्वतो वायुश्चेष्टा वर्तयते पृथक् ॥ १६ ॥

ບັດນີ້ ຂ້ອຍຈະອະທິບາຍຕາມລຳດັບ ກ່ຽວກັບໜ້າທີ່ອັນແຕກຕ່າງຂອງພວກນັ້ນ (ລົມຊີວິດ). ໃນສັດມີຊີວິດ ວາຍຸ (Vāyu) ຜູ້ແຜ່ຊອກທົ່ວ ຈະເຮັດໃຫ້ກິດຈະກຳແຕ່ລະຢ່າງເຄື່ອນໄຫວແຍກກັນ.

Verse 17

प्रीणनाञ्चैव सर्वेषां प्राण इत्यभिधीयते । प्रेषयत्यभ्रसंघातान्धूमजांश्चोष्मजांस्तथा ॥ १७ ॥

ເນື່ອງຈາກມັນເຮັດໃຫ້ສັດທັງປວງອິ່ມເອີບ ແລະຫຼ້ຽງຊີວິດ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ປຣານະ (Prāṇa). ມັນຍັງຂັບເຄື່ອນກອງເມກ ພ້ອມທັງສິ່ງທີ່ເກີດຈາກຄວັນ ແລະສິ່ງທີ່ເກີດຈາກຄວາມຮ້ອນ.

Verse 18

प्रथमः प्रथमे मार्गे प्रवहो नाम सोऽनिलः । अंबरे स्नेहमात्रेभ्यस्तडिद्भ्यश्चोत्तमद्युतिः ॥ १८ ॥

ໃນເສັ້ນທາງການເຄື່ອນໄຫວອັນທຳອິດ ລົມທຳອິດນັ້ນເອີ້ນວ່າ ປຣະວາຫະ (Pravaha). ໃນທ້ອງຟ້າ ມັນກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມສະຫວ່າງອັນປະເສີດ—ເກີດຈາກຄວາມຊຸ່ມຊື່ນເພີຍນ້ອຍ ແລະຈາກຟ້າຜ່າ.

Verse 19

आवहो नाम सोऽभ्येति द्वितीयः श्वसनो नदन् । उदयं ज्योतिषां शश्वत्सोमादीनां करोति यः ॥ १९ ॥

ຕໍ່ມາແມ່ນລົມອັນທີສອງ ຊື່ «ອາວະຫະ» ເປັນລົມຫາຍໃຈທີ່ຮ້ອງກັງວານ ແລະພັດພາຢ່າງໄວ; ມັນເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ດວງສະຫວ່າງໃນຟ້າ ເລີ່ມຈາກດວງຈັນ ເກີດຂຶ້ນຢູ່ເສມອ.

Verse 20

अंतर्देहेषु चोदानं यं वदंति मनीषिणः । यश्चतुर्भ्यः समुद्रेभ्यो वायुर्द्धारयते जलम् ॥ २० ॥

ນັກປັນຍາກ່າວວ່າ «ອຸດານະ» ແມ່ນແຮງກະຕຸ້ນພາຍໃນທີ່ເຄື່ອນໄຫວໃນສັດຜູ້ມີກາຍ; ແລະລົມວາຍຸນັ້ນເອງ ເປັນຜູ້ຮັກສາແລະຄ້ຳຈຸນນ້ຳທີ່ຖືກດຶງມາຈາກມະຫາສະໝຸດທັງສີ່.

Verse 21

उद्धृत्य ददते चापो जीमूतेभ्यो वनेऽनिलः । योऽद्धिः संयोज्य जीमूतान्पर्जन्याय प्रयच्छती ॥ २१ ॥

ໃນປ່າ ລົມຍົກນ້ຳຂຶ້ນ ແລະມອບໃຫ້ແກ່ເມກ; ແລະມະຫາສະໝຸດ ເມື່ອຮວບຮວມເມກໃຫ້ປະສານກັນແລ້ວ ກໍສົ່ງມອບໃຫ້ແກ່ປັຣຊັນຍະ (ພະລັງຜູ້ນຳຝົນ).

Verse 22

उद्वहो नाम बंहिष्ठस्तृतीयः स सदागतिः । संनीयमाना बहुधा येन नीला महाघनाः ॥ २२ ॥

ລົມອັນທີສາມ ຊື່ «ອຸດວະຫະ» ແຂງແຮງຢ່າງຍິ່ງ ແລະເຄື່ອນໄຫວຢູ່ເສມອ; ໂດຍລົມນີ້ ເມກຝົນດຳທີ່ໜາແນ່ນໃຫຍ່ໂຕ ຖືກຮວບຮວມ ແລະຖືກຂັບໄປຫຼາຍທິດ.

Verse 23

वर्षमोक्षकृतारंभास्ते भवंति घनाघनाः । योऽसौ वहति देवानां विमानानि विहायसा ॥ २३ ॥

ເມກໜາແນ່ນເຫຼົ່ານັ້ນ ເກີດຂຶ້ນເປັນຜູ້ເລີ່ມຕົ້ນແຫ່ງການປ່ອຍຝົນ; ແລະລົມນັ້ນເອງ ເຄື່ອນໄປໃນອາກາດ ພາພາຫະນະຟ້າຂອງເທວະດາທັງຫຼາຍ.

Verse 24

चतुर्थः संवहो नाम वायुः स गिरिमर्दनः । येन वेगवता रुग्णाः क्रियन्ते तरुजा रसाः ॥ २४ ॥

ລົມຊີວິດອັນທີ 4 ຊື່ “ສັມວະຫະ”; ມັນເປັນ “ຜູ້ບົດຂະຍີ້ພູເຂົາ”. ດ້ວຍຄວາມໄວແຮງຂອງມັນ ນ້ຳຍາງຈາກຕົ້ນໄມ້ຖືກກວນໃຫ້ໄຫຼອອກ.

Verse 25

पंचमः स महावेगो विवहो नाम मारुतः । यस्मिन्परिप्लवे दिव्या वहंत्यापो विहायसा ॥ २५ ॥

ລົມຊີວິດອັນທີ 5 ແມ່ນລົມອັນແຮງໄວ ຊື່ “ວິວະຫະ”. ເມື່ອມັນພັດພາລຸກຂຶ້ນ ນ້ຳທິບພະຈະຖືກພາໄປຕາມທ້ອງຟ້າ.

Verse 26

पुण्यं चाकाशगंगायास्तोयं तिष्ठति तिष्ठति । दूरात्प्रतिहतो यस्मिन्नेकरश्मिर्दिवाकरः ॥ २६ ॥

ນ້ຳອັນບຸນຂອງຄົງຄາແຫ່ງຟ້າ ຢູ່ທີ່ນັ້ນ—ຢືນຢັນ ບໍ່ເຄື່ອນຄາຍ—ໃນບ່ອນທີ່ແມ່ນແຕ່ລຳແສງດຽວຂອງພະອາທິດ ມາແຕ່ໄກ ກໍຖືກກັ້ນແລະຫັນກັບ.

Verse 27

योनिरंशुसहस्रस्य येन याति वसुंधराम् । यस्मादाप्यायते सोमो निधिर्दिव्योऽमृतस्य च ॥ २७ ॥

ພຣະອົງແມ່ນບໍ່ກໍ່ກຳເນີດຂອງພະອາທິດຜູ້ມີພັນລຳແສງ; ໂດຍພຣະອຳນາດຂອງພຣະອົງ ມັນເຄື່ອນໄປຕາມທາງເຫນືອແຜ່ນດິນ. ຈາກພຣະອົງ ພະຈັນທຣາໄດ້ຮັບການຫຼ້ຽງດູແລະເຕີບໃຫຍ່; ພຣະອົງເປັນຄັງທິບພະຂອງອະມຣິຕະ ຄືຄວາມອະມະຕະ.

Verse 28

षष्ठः परिवहो नाम स वायुर्जीवतां वरः । सर्वप्राणभृतां प्राणार्न्योऽतकाले निरस्यति ॥ २८ ॥

ລົມຊີວິດອັນທີ 6 ຊື່ “ປະຣິວະຫະ”; ມັນເປັນລົມອັນປະເສີດສຸດສຳລັບສັດມີຊີວິດ. ເມື່ອເຖິງເວລາຕາຍ ມັນຂັບໄລ່ລົມຫາຍໃຈຂອງຜູ້ທີ່ຖືກຮັກສາປຣານະທັງປວງ.

Verse 29

यस्य धर्मेऽनुवर्तेते मृत्युवैवस्वतावुभौ । सम्यगन्वीक्षता बुद्ध्या शांतयाऽध्यात्मनित्यया ॥ २९ ॥

ຜູ້ໃດທີ່ໃນທຳຂອງຕົນ ທັງຄວາມຕາຍ ແລະ ໄວວະສະວະຕະ (ຍະມະ) ກໍເຄື່ອນໄຫວຕາມ—ເພາະພິຈາລະນາຖືກຕ້ອງດ້ວຍປັນຍາສະງົບ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນອາດຕະມາເສມອ—ແມ່ນແຕ່ພວກນັ້ນກໍຢູ່ໃຕ້ທຳຂອງລາວ.

Verse 30

ध्यानाभ्यासाभिरामाणां योऽमृतत्वाय कल्पते । यं समासाद्य वेगेन दिशामंतं प्रपेदिरे ॥ ३० ॥

ຜູ້ທີ່ຍິນດີໃນການຝຶກສະມາທິຊ້ຳໆ ແລະ ເໝາະສົມສຳລັບອະມະຕະພາບ—ເມື່ອເຂົ້າເຖິງພຣະອົງຢ່າງວ່ອງໄວ ພວກເຂົາກໍບັນລຸຂອບສຸດຂອງທິດທັງປວງ ຄືເປົ້າໝາຍສູງສຸດອັນເຫນືອໂລກ.

Verse 31

दक्षस्य दश पुत्राणां सहस्राणि प्रजापतेः । येन वृष्ट्या पराभूतस्तोयान्येन निवर्तते ॥ ३१ ॥

ໃນບັນດາລູກຊາຍສິບຄົນຂອງທັກສະ ປະຊາປະຕິ ມີເປັນພັນໆ. ດ້ວຍອຳນາດໜຶ່ງ ຝົນຖືກປະລາຍ; ດ້ວຍອຳນາດອື່ນ ນ້ຳຖືກກັ້ນໃຫ້ຖອຍກັບ.

Verse 32

परीवहो नाम वरो वायुः स दुरतिक्रमः । एवमेते दितेः पुत्रा मरुतः परमाद्भुताः ॥ ३२ ॥

ມີລົມອັນປະເສີດຊື່ ປະຣີວະຫະ ຊຶ່ງຕ້ານທານຍາກ ແລະ ຍາກຈະຊະນະ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ມະຣຸດເຫຼົ່ານີ້ ລູກຂອງດິຕິ ນ່າອັດສະຈັນຢ່າງຍິ່ງ.

Verse 33

अनारमंतः सर्वांगाः सर्वचारिणः । एतत्तु महदाश्चर्यं यदयं पर्वतोत्तमः ॥ ३३ ॥

ພວກເຂົາບໍ່ຢຸດຢັ້ງການເຄື່ອນໄຫວ; ອະວະຍະວະຄົບຖ້ວນ ແລະ ເດີນທາງໄປທົ່ວທຸກແຫ່ງ. ແຕ່ນີ້ແມ່ນຄວາມອັດສະຈັນອັນໃຫຍ່—ວ່າພູນີ້ເປັນພູທີ່ປະເສີດທີ່ສຸດ.

Verse 34

कंपितः सहसा तेन पवमानेन वायुना । विष्णोर्निःश्वासवातोऽयं यदा वेगसमीरितः ॥ ३४ ॥

ລາວຖືກສັ່ນໄຫວທັນທີໂດຍລົມອັນບໍລິສຸດນັ້ນ—ນີ້ແທ້ໆແມ່ນລົມຈາກລົມຫາຍໃຈອອກຂອງພຣະວິສນຸ—ເມື່ອຖືກພັດອອກດ້ວຍຄວາມໄວແຮງກ້າ.

Verse 35

सहसोदीर्यते तात जगत्प्रव्यथते तदा । तस्माद्ब्रह्मविदो ब्रह्म न पठंत्यतिवायुतः ॥ ३५ ॥

ເມື່ອລົມລຸກຂຶ້ນຢ່າງກະທັນຫັນ ໂອ້ລູກເອີຍ ໂລກທັງປວງກໍສັ່ນໄຫວແລະວຸ່ນວາຍ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ຮູ້ພຣະພຣະຫມັນຈຶ່ງບໍ່ສວດພຣະຄຳພີອັນສັກສິດເມື່ອລົມແຮງເກີນໄປ.

Verse 36

वायोर्वायुभयं ह्युक्तं ब्रह्य तत्पीडितं भवेत् । एतावदुक्त्वा वचनं पराशरसुतः प्रभुः ॥ ३६ ॥

ໄດ້ມີການປະກາດວ່າ ແມ່ນແທ້ ແມ່ນແຕ່ພຣະວາຍຸ (ເທວະແຫ່ງລົມ) ກໍຍັງຢ້ານພຣະວາຍຸ; ແລະພຣະພຣະຫມາກໍຖືກບີບຄັ້ນໂດຍນັ້ນ. ເມື່ອກ່າວເທົ່ານີ້ແລ້ວ ອົງຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ບຸດແຫ່ງພຣະປາຣາຊະຣະ ກໍຈົບຖ້ອຍຄຳ.

Verse 37

उक्त्वा पुत्रमधीष्वेति व्योमगंगामगात्तदा । ततो व्यासे गते स्नातुं शुको ब्रह्मविदां वरः ॥ ३७ ॥

ເມື່ອກ່າວກັບລູກວ່າ “ຈົ່ງສຶກສາເຖີດ!” ພຣະວຽສະກໍໄປຫາຄົງຄາແຫ່ງສະຫວັນ. ຫຼັງຈາກພຣະວຽສະຈາກໄປແລ້ວ ພຣະຊຸກະ—ຜູ້ເລີດລ້ຳໃນບັນດາຜູ້ຮູ້ພຣະພຣະຫມັນ—ກໍໄປອາບນ້ຳ.

Verse 38

स्वाध्यायमकरोद्ब्रह्मन्वेदवेदांगपारगः । तत्र स्वाध्यायसंसक्तं शुकं व्याससुतं मुने ॥ ३८ ॥

ໂອ້ ພຣາຫມັນ, ລາວໄດ້ປະກອບການສຶກສາດ້ວຍຕົນເອງ (ສະວາດຫຍາຍ) ແລະກາຍເປັນຜູ້ຊ່ຽວຊານໃນເວດະແລະເວດາງຄະ. ທີ່ນັ້ນ ໂອ້ ມຸນີ, ລາວໄດ້ເຫັນພຣະຊຸກະ ບຸດຂອງພຣະວຽສະ ກຳລັງຈົ່ມຢູ່ໃນສະວາດຫຍາຍນັ້ນເອງ.

Verse 39

सनत्कुमारो भगवानेकांते समुपागतः । उत्थाय सत्कृतस्तेन ब्रह्मपुत्रो हि कार्ष्णिना ॥ ३९ ॥

ພຣະສນັດກຸມາຣ ຜູ້ມີພຣະພາກ ໄດ້ເຂົ້າມາພົບໃນທີ່ສ່ວນຕົວ; ກາຣສນີນາ ບຸດແຫ່ງພຣະພຣະຫມາ ລຸກຂຶ້ນຕ້ອນຮັບ ແລະ ຖວາຍການນັບຖືຢ່າງສົມຄວນ។

Verse 40

ततः प्रोवाच विप्रेंद्र शुकं विदां वरः । किं करोषि महाभाग व्यासपुत्र महाद्युते ॥ ४० ॥

ຕໍ່ມາ ຜູ້ຮູ້ທີ່ປະເສີດທີ່ສຸດ ໄດ້ກ່າວກັບ ສຸກະ, ໂອ ຈອມພຣາຫມັນ: “ໂອ ຜູ້ມີວາສນາຍິ່ງ, ໂອ ບຸດແຫ່ງວຍາສະຜູ້ມີລັດສະຫມີ, ເຈົ້າກຳລັງເຮັດຫຍັງ?”

Verse 41

शुक उवाच । स्वाध्याये संप्रवृत्तोऽहं ब्रह्मपुत्राधुना स्थितः । त्वद्दर्शनमनुप्राप्तः केनापि सुकृतेन च ॥ ४१ ॥

ສຸກະກ່າວວ່າ: “ຂ້າພະເຈົ້າກຳລັງປະພຶດສະວາທະຍາຍ (ການສຶກສາພຣະຄຳພີ) ແລະ ບັດນີ້ດຳລົງຢູ່ເປັນບຸດແຫ່ງພຣະພຣະຫມາ. ໂດຍກຸສົນກຳບາງຢ່າງ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ບັນລຸພອນແຫ່ງການໄດ້ເຫັນທ່ານ.”

Verse 42

किंचित्त्वां प्रष्टुमिच्छामि तत्त्वं मोक्षार्थसाधनम् । तद्वदस्व महाभाग यथा तज्ज्ञानमाप्नुयाम् ॥ ४२ ॥

ຂ້າພະເຈົ້າປາດຖະນາຈະຖາມທ່ານເລັກນ້ອຍ ເຖິງຕັດຕະວະອັນແທ້ ແລະ ວິທີທີ່ນຳໄປສູ່ໂມກສະ. ໂອ ຜູ້ມີວາສນາຍິ່ງ, ຂໍທ່ານຈົ່ງກ່າວໃຫ້ຟັງ ເພື່ອໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ບັນລຸຄວາມຮູ້ແຫ່ງສັດຈະນັ້ນ.

Verse 43

सनत्कुमार उवाच । नास्ति विद्यासमं चक्षुर्नास्ति विद्यासमं तपः । नास्ति रागसमं दुःखं नास्ति त्यागसमं सुखम् ॥ ४३ ॥

ສນັດກຸມາຣກ່າວວ່າ: “ບໍ່ມີຕາໃດເທົ່າກັບປັນຍາ, ບໍ່ມີຕະປະໃດເທົ່າກັບປັນຍາ. ບໍ່ມີທຸກຂ໌ໃດເທົ່າກັບຄວາມຍຶດຕິດ, ບໍ່ມີສຸກໃດເທົ່າກັບການປ່ອຍວາງ.”

Verse 44

निवृत्तिः कर्मणः पापात्सततं पुण्यशीलता । सद्वृत्तिः समुदाचारः श्रेय एतदनुत्तमम् ॥ ४४ ॥

ການຫັນຫນີຈາກກຳຊົ່ວອັນເປັນບາບ, ການຍຶດຫມັ້ນໃນກຸສົນທຳຢ່າງສະເໝີ, ແລະຄຸນຄວາມດີທີ່ປາກົດໃນຈັນຍາປະຈຳວັນ—ນີ້ແທ້ແມ່ນທາງອັນສູງສຸດ ສູ່ສິລິມົງຄຸນອັນຍິ່ງໃຫຍ່.

Verse 45

मानुष्यमसुखं प्राप्य यः सज्जति स मुह्यति । नालं स दुःखमोक्षाय संगो वै दुःखलक्षणः ॥ ४५ ॥

ໄດ້ຮັບການເກີດເປັນມະນຸດອັນຫາຍາກ ແລະເຕັມໄປດ້ວຍທຸກຂ໌; ຜູ້ໃດຍັງໄປຕິດພັນ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມຫຼົງ. ຜູ້ນັ້ນບໍ່ຄວນແກ່ການພົ້ນທຸກຂ໌, ເພາະຄວາມຕິດພັນນັ້ນແມ່ນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງທຸກຂ໌ແທ້.

Verse 46

सक्तस्य बुद्धर्भवति मोहजालविवर्द्धिनी । मोहजालावृतो दुःखमिहामुत्र तथाश्नुते ॥ ४६ ॥

ສຳລັບຜູ້ທີ່ຕິດພັນ, ປັນຍາກໍກາຍເປັນຜູ້ຫຼ້ຽງດູເຄືອຂ່າຍແຫ່ງຄວາມຫຼົງ. ແລະເມື່ອຖືກເຄືອຂ່າຍນັ້ນປົກຄຸມ ກໍຍ່ອມເສວຍທຸກຂ໌ທັງໃນໂລກນີ້ ແລະໃນໂລກໜ້າ.

Verse 47

सर्वोपायेन कामस्य क्रोधस्य च विनिग्रहः । कार्यः श्रेयोर्थिना तौ हि श्रेयोघातार्थमुद्यतौ ॥ ४७ ॥

ຜູ້ໃດປາຖະໜາຄວາມດີສູງສຸດ ພຶງຂັບຄຸມກາມຕັນຫາ ແລະຄວາມໂກດ ດ້ວຍທຸກວິທີທາງ; ເພາະສອງຢ່າງນີ້ພ້ອມຈະທຳລາຍຄວາມເຈຣິນແຫ່ງຊີວິດຢູ່ເສມອ.

Verse 48

नित्यं क्रोधात्तपो रक्षेच्छ्रियं रक्षेञ्च मत्सरात् । विद्यां मानावमानाभ्यामात्मानं तु प्रमादतः ॥ ४८ ॥

ພຶງປົກປ້ອງຕະປະ (ຄວາມເພີຍພະຍາຍາມອັນບໍລິສຸດ) ຈາກຄວາມໂກດຢູ່ເສມອ; ປົກປ້ອງສິຣິມົງຄຸນຈາກຄວາມອິດສາ; ປົກປ້ອງວິຊາຈາກທັງການຍົກຍ້ອງແລະການດູຖູກ; ແລະປົກປ້ອງຕົນເອງຈາກຄວາມປະມາດ.

Verse 49

आनृशंस्यं परो धर्मः क्षमा च परमं बलम् । आत्मज्ञानं परं ज्ञानं सत्यं हि परमं हितम् ॥ ४९ ॥

ເມດຕາກະລຸນາແມ່ນທຳອັນສູງສຸດ; ຄວາມອະໄພແມ່ນພະລັງອັນສູງສຸດ. ຄວາມຮູ້ແຫ່ງອາດຕະມາແມ່ນຄວາມຮູ້ອັນສູງສຸດ; ຄວາມສັດຈິງແມ່ນປະໂຫຍດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ.

Verse 50

येन सर्वं परित्यक्तं स विद्वान्स च पंडितः । इंद्रियैरिंद्रियार्थेभ्यश्चरत्यात्मवशैरिह ॥ ५० ॥

ຜູ້ໃດທີ່ສາມາດລະທິ້ງທຸກສິ່ງໄດ້—ຜູ້ນັ້ນແທ້ໆແມ່ນຜູ້ຮູ້ ແລະຜູ້ປັນຍາ. ໃນໂລກນີ້ ລາວເຄື່ອນໄຫວທ່າມກາງອາລົມຂອງປະສາດສຳຜັດ ໂດຍປະສາດທັງຫຼາຍຢູ່ໃຕ້ອຳນາດຂອງອາດຕະມາ.

Verse 51

असज्जमानः शांतात्मा निर्विकारः समाहितः । आत्मभूतैरतद्भूतः सह चैव विनैव च ॥ ५१ ॥

ບໍ່ຍຶດຕິດ, ຈິດສະງົບ, ບໍ່ມີຄວາມແປປ່ຽນພາຍໃນ, ແລະຕັ້ງມັ່ນໃນສະມາທິ—ລາວບໍ່ຜູກພັນແມ່ນແຕ່ຢູ່ທ່າມກາງຜູ້ທີ່ເປັນເຫມືອນອາດຕະມາຂອງຕົນ ຫຼືຜູ້ທີ່ບໍ່ເຫມືອນ; ຢູ່ກັບຄົນອື່ນກໍດີ ຫຼືຢູ່ໂດດດ່ຽວກໍດີ ລາວກໍເທົ່າກັນ.

Verse 52

स विमुक्तः परं श्रेयो न चिरेणाधिगच्छति । अदर्शनमसंस्पर्शस्तथैवाभाषाणं सदा ॥ ५२ ॥

ຜູ້ນັ້ນເມື່ອພົ້ນຈາກພັນທະແລ້ວ ຈະບັນລຸຄວາມດີອັນສູງສຸດໄດ້ໄວ. ລາວດຳລົງຢູ່ເປັນນິດ ໂດຍບໍ່ເບິ່ງແບບໂລກິຍ, ບໍ່ສຳຜັດ, ແລະບໍ່ເວົ້າຈາແບບໂລກິຍ.

Verse 53

यस्य भूतैः सह मुने स श्रेयो विंदते महत् । न हिंस्यात्सर्वभूतानि भूतैर्मैत्रायणश्चरेत् ॥ ५३ ॥

ໂອ ມຸນີ, ຜູ້ທີ່ຢູ່ຢ່າງກົງກຽວກັບສັດທັງປວງ ຈະໄດ້ຮັບຄວາມດີອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ຢ່າເຮັດຮ້າຍສັດໃດໆເລີຍ; ແຕ່ຈົ່ງດຳເນີນຊີວິດດ້ວຍມິດຕະພາບຕໍ່ທຸກຊີວິດ.

Verse 54

नेदं जन्म समासाद्य वैरं कुर्वीत केन चित् । आकिंचन्यं सुसंतोषो निराशिष्ट्वमचापलम् ॥ ५४ ॥

ໄດ້ບັນລຸການເກີດເປັນມະນຸດນີ້ແລ້ວ ຢ່າສ້າງຄວາມເປັນສັດຕູກັບໃຜ. ຈົ່ງຝຶກອະກິນຈັນຍະ (ບໍ່ຍຶດຖືຊັບ), ສັນໂຕດລຶກ, ບໍ່ຫວັງຜົນ, ແລະຄວາມໝັ້ນຄົງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ.

Verse 55

एतदाहुः परं श्रेय आत्मज्ञस्य जितात्मनः । परिग्रहं परित्यज्य भव तातजितेंद्रियः ॥ ५५ ॥

ເຂົາທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ນີ້ແມ່ນຄວາມດີສູງສຸດສໍາລັບຜູ້ຮູ້ອາດຕະ ແລະຜູ້ຊະນະໃຈ. ໂອ້ລູກເອີຍ ຈົ່ງລະທິ້ງການຍຶດຖືຊັບແລະຄວາມຜູກພັນທັງປວງ ແລ້ວເປັນຜູ້ຊະນະອິນທຣີຍະ.

Verse 56

अशोकं स्थानमातिष्ट इह चामुत्र चाभयम् । निराशिषो न शोचंति त्यजेदाशिषमात्मनः ॥ ५६ ॥

ຈົ່ງຢູ່ໃນສະພາບບໍ່ມີໂສກ ບໍ່ມີຄວາມຢ້ານທັງໃນໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າ. ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຄາດຫວັງບໍ່ໂສກເສົ້າ; ດັ່ງນັ້ນຈົ່ງລະທິ້ງຄວາມປາຖະໜາຜົນຕອບແທນຂອງຕົນ.

Verse 57

परित्यज्याशिषं सौम्य दुःखग्रामाद्विमोक्ष्यसे । तपरोनित्येन दांतेन मुनिना संयतात्मना ॥ ५७ ॥

ໂອ້ຜູ້ອ່ອນໂຍນເອີຍ ດ້ວຍການລະທິ້ງຄວາມປາຖະໜາຜົນຕອບແທນ ເຈົ້າຈະພົ້ນຈາກ “ໝູ່ບ້ານ” ແຫ່ງທຸກຂ໌. ນີ້ແມ່ນທາງຂອງມຸນີຜູ້ຕະປະຕະຫຼອດ—ຜູ້ສຳລວມຕົນ ມີວິໄນ ແລະຄວບຄຸມອິນທຣີຍະ.

Verse 58

अजितं जेतुकामेन भाव्यं संगेष्वसंगिना । गुणसंगेष्वेष्वनासक्त एकचर्या रतः सदा ॥ ५८ ॥

ຜູ້ປາຖະໜາຈະຊະນະສິ່ງທີ່ຊະນະຍາກ (ໃຈ) ຄວນເປັນຜູ້ບໍ່ຍຶດຕິດ ແມ່ນແຕ່ເຄື່ອນໄຫວຢູ່ທ່າມກາງການຍຶດຕິດ. ບໍ່ຕິດໃນການສຳພັນຂອງຄຸນະ ແລະຍິນດີໃນວິໄນຢູ່ຜູ້ດຽວ ຢູ່ເປັນນິດ.

Verse 59

ब्राह्मणो न चिरादेव सुखमायात्यनुत्तमम् । द्वंद्वारामेषु भूतेषु वराको रमते मुनिः ॥ ५९ ॥

ພຣະພຣາຫມັນຜູ້ແທ້ ບໍ່ຊ້າກໍຈະເຖິງຄວາມສຸກອັນສູງສຸດ; ແຕ່ຄົນນ່າສົງສານ—ແມ່ນແຕ່ຖືກເອີ້ນວ່າ “ມຸນີ”—ກໍຍັງຫຼິ້ນຢູ່ກັບສັດທີ່ຮື້ນເຮືອງໃນຄູ່ຕົວຕົນ.

Verse 60

किंचिन्प्रज्ञानतृप्तोऽसौ ज्ञानतृप्तो न शोचति । शुभैर्लभेत देवत्वं व्यामिश्रैर्जन्म मानुषम् ॥ ६० ॥

ຜູ້ໃດທີ່ແມ່ນແຕ່ເພີຍນ້ອຍກໍພໍໃຈດ້ວຍປັນຍາຮູ້ແຍກ ແລະເຕັມອີ່ມດ້ວຍຄວາມຮູ້ແທ້ ຜູ້ນັ້ນບໍ່ໂສກ. ດ້ວຍກຳດີອັນບໍລິສຸດ ຈຶ່ງໄດ້ເກີດເປັນເທວະ; ດ້ວຍກຳປົນປົວ ຈຶ່ງເກີດເປັນມະນຸດ.

Verse 61

अशुभैश्चाप्यधो जन्म कर्मभिर्लभतेऽवशः । तत्र मृत्युजरादुःखैः सततं समभिद्रुतम् ॥ ६१ ॥

ແລະດ້ວຍກຳຊົ່ວ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ເກີດຕໍ່າລົງຢ່າງຫຼີກບໍ່ພົ້ນ. ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ຖືກລົບກວນຢູ່ເລື້ອຍໆໂດຍຄວາມຕາຍ ຄວາມແກ່ ແລະຄວາມທຸກ.

Verse 62

संसारं पश्यते जंतुस्तत्कथं नावबुध्से । अहिते हितसंज्ञस्त्वमध्रुवे ध्रुवसंज्ञकः ॥ ६२ ॥

ສັດມີຊີວິດເຫັນວົງຈອນແຫ່ງສັງສານນີ້ແລ້ວ—ເປັນແນວໃດເຈົ້າຍັງບໍ່ເຂົ້າໃຈ? ເຈົ້າເອີ້ນສິ່ງທີ່ເປັນໂທດວ່າເປັນປະໂຫຍດ ແລະເອີ້ນສິ່ງບໍ່ຖາວອນວ່າຖາວອນ.

Verse 63

अनर्थे वार्थसंज्ञस्त्वं किमर्थं नावबुध्यसे । संवेष्ट्यमानं बहुभिर्मोहतंतुभिरात्मजैः ॥ ६३ ॥

ເຈົ້າເອີ້ນສິ່ງທີ່ເປັນອະນັດຖະວ່າເປັນອັດຖະ—ເປັນຫຍັງຈຶ່ງບໍ່ເຂົ້າໃຈ? ເຈົ້າກຳລັງຖືກພັນຮັດໂດຍເສັ້ນໃຍແຫ່ງຄວາມຫຼົງຫຼາຍສາຍ—ເປັນຄວາມຍຶດຕິດທີ່ເກີດຈາກຕົນເອງ.

Verse 64

कोशकारवदात्मानं वेष्टितो नावबुध्यसे । अलं परिग्रहेणेह दोषवान् हि परिग्रहः ॥ ६४ ॥

ເຫມືອນແມ່ທ້ອງໄໝທີ່ຫໍ່ຕົນໃນຮັງຂອງຕົນ ເຈົ້າບໍ່ຮູ້ແຈ້ງອາດຕະຕົນ ເພາະຖືກຊັບສິນຫໍ່ຫຸ້ມ. ພໍແລ້ວກັບການກອບກຳໃນໂລກນີ້—ຄວາມຍຶດຖືຄອບຄອງນັ້ນເປັນໂທດຫຼາຍແທ້.

Verse 65

कृमिर्हि कोशकारस्तु बध्यते स्वपरिग्रहात् । पुत्रदारकुटुंबेषु सक्ताः सीदंति जंतवः ॥ ६५ ॥

ແມ່ທ້ອງໄໝທີ່ປັ່ນຮັງ ຍ່ອມຖືກຜູກມັດໂດຍການກອບກຳຂອງຕົນເອງ. ດັ່ງນັ້ນສັດທັງຫຼາຍທີ່ຕິດພັນລູກ ເມຍ ແລະຄອບຄົວ ຈຶ່ງຈົມລົງໃນຄວາມທຸກ.

Verse 66

सरःपंकार्णवे मग्ना जीर्णा वनगजा इव । मोहजालसमाकृष्टान्पश्यजंतून्सुदुःखितान् ॥ ६६ ॥

ຈົ່ງເບິ່ງສັດທັງຫຼາຍ—ຈົມຢູ່ໃນທະເລຄືບຶງແຫ່ງຂີ້ຕົມ ເຫມືອນຊ້າງປ່າເຖົ້າໆ; ຖືກຕາຂ່າຍແຫ່ງຄວາມຫຼົງດຶງລາກ ແລະຕົກຢູ່ໃນທຸກຂ໌ຢ່າງໜັກ.

Verse 67

कुटुंबं पुत्रदारं च शरीरं द्रव्यसंचयम् । पारक्यमध्रुवं सर्वं किं स्वं सुकृतदुष्कृते ॥ ६७ ॥

ຄອບຄົວ ລູກ ເມຍ ທັງຮ່າງກາຍ ແລະການສະສົມຊັບ—ທັງໝົດນີ້ເປັນຂອງຄົນອື່ນ ແລະບໍ່ຖາວອນ. ສິ່ງໃດຈຶ່ງເປັນຂອງຕົນແທ້? ມີແຕ່ບຸນແລະບາບ—ກຳດີແລະກຳຊົ່ວ—ເທົ່ານັ້ນ.

Verse 68

यदा सर्वं परित्यज्य गंतव्यमवशेन वै । अनर्थे किं प्रसक्तस्त्वं स्वमर्थं नानुतिष्टसि ॥ ६८ ॥

ເມື່ອຈະຕ້ອງໄປໂດຍຫຼີກບໍ່ພົ້ນ ແລະຈຳໃຈຕ້ອງປະຖິ້ມທຸກຢ່າງ—ເຈົ້າຈຶ່ງຕິດພັນກັບສິ່ງບໍ່ມີຄ່າເພາະຫຍັງ? ເປັນຫຍັງບໍ່ປະພຶດຕາມປະໂຫຍດແທ້ຂອງຕົນ?

Verse 69

अविश्रांतमनालंबमपाथेयमदैशिकम् । तमः कर्त्तारमध्वानं कथमेको गमिष्यसि ॥ ६९ ॥

ເຈົ້າຢູ່ຄົນດຽວ ຈະເດີນທາງໄປຕາມທາງທີ່ບໍ່ມີການພັກ ບໍ່ມີທີ່ພຶ່ງ ບໍ່ມີເສບຽງ ບໍ່ມີຄູນໍາ ແລະຄວາມມືດເປັນຜູ້ສ້າງ ໄດ້ແນວໃດ?

Verse 70

नहि त्वां प्रस्थितं कश्चित्पृष्टतोऽनुगमिष्यति । सुकृतं दुष्कृतं च त्वां गच्छंतमनुयास्यतः ॥ ७० ॥

ເມື່ອເຈົ້າອອກເດີນທາງ ບໍ່ມີໃຜຈະຕາມຫຼັງເຈົ້າ; ມີແຕ່ກຳດີ ແລະ ກຳຊົ່ວ ຂອງເຈົ້າເທົ່ານັ້ນທີ່ຈະຕາມໄປກັບເຈົ້າ.

Verse 71

विद्या कर्म च शौर्यं च ज्ञानं च बहुविस्तरम् । अर्थार्थमनुशीर्यंते सिद्धार्थस्तु विमुच्यते ॥ ७१ ॥

ວິຊາ ກຳພິທີ ຄວາມກ້າຫານ ແລະ ຄວາມຮູ້ທີ່ຂະຫຍາຍກວ້າງ ຖືກໄລ່ຕາມຊ້ຳໆເພື່ອຫາຜົນປະໂຫຍດໂລກ; ແຕ່ຜູ້ທີ່ບັນລຸເປົ້າໝາຍແທ້ ຍ່ອມພົ້ນຈາກພັນທະ.

Verse 72

निबंधिनी रज्जुरेषा या ग्रामे वसतो रतिः । छित्वैनां सुकृतो यांति नैनां छिंदंति दुष्कृतः ॥ ७२ ॥

ຄວາມຕິດພັນກັບ “ຊີວິດໃນບ້ານເມືອງ” ແມ່ນເຊືອກທີ່ຜູກມັດ. ຜູ້ມີກຳດີຕັດມັນແລ້ວຂ້າມພົ້ນ; ແຕ່ຜູ້ມີກຳຊົ່ວບໍ່ຕັດມັນ.

Verse 73

तुल्यजातिवयोरूपान् हृतान्पस्यसि मृत्युना । न च नामास्ति निर्वेदो लोहं हि हृदयं तव ॥ ७३ ॥

ເຈົ້າເຫັນຄົນທີ່ມີຊາດກຳເນີດ ອາຍຸ ແລະ ຄວາມງາມຄ້າຍກັນ ຖືກຄວາມຕາຍພາໄປ; ແຕ່ໃນເຈົ້າກໍບໍ່ມີຄວາມເບື່ອໜ່າຍແມ່ນແຕ່ນ້ອຍ—ແທ້ຈິງແລ້ວ ຫົວໃຈເຈົ້າເປັນເຫຼັກ.

Verse 74

रूपकूलां मनः स्रोतां स्पर्शद्वीपां रसावहाम् । गंधपंकां शब्दजलां स्वर्गमार्गदुरारुहाम् ॥ ७४ ॥

ກະແສໃຈເປັນດັ່ງແມ່ນ້ຳມີຝັ່ງເປັນຮູບ; ມີເກາະແຫ່ງການສຳຜັດ ແລະພາລົດຊາດໄປ. ເປັນຕົມແຫ່ງກິ່ນ ແລະນ້ຳແຫ່ງສຽງ—ເຮັດໃຫ້ທາງໄປສະຫວັນປີນຍາກ.

Verse 75

क्षमारित्रां सत्यमयीं धर्मस्थैर्यकराकराम् । त्यागवाताध्वगां शीघ्रां बुद्धिनावं नदीं तरेत् ॥ ७५ ॥

ດ້ວຍເຮືອແຫ່ງປັນຍາພິຈາລະນາ ທີ່ມີຫາງເຮືອເປັນຄວາມອະໄພ ມີແກ່ນເປັນຄວາມຈິງ ແລະຍຶດທຳມະໃຫ້ໝັ້ນ; ຖືກຂັບໄປໄວໂດຍລົມແຫ່ງການສະຫຼະ—ພຶງຂ້າມແມ່ນ້ຳແຫ່ງສັງສານ.

Verse 76

त्यक्त्वा धर्ममधर्मं च ह्युभे सत्यानृते त्यज । त्यज धर्ममसंकल्पादधर्मं चाप्यहिंसया ॥ ७६ ॥

ເມື່ອລະທັງທຳມະແລະອະທຳມະແລ້ວ ຈົ່ງລະຄູ່ຄວາມຈິງແລະຄວາມບໍ່ຈິງດ້ວຍ. ລະ ‘ທຳມະ’ ດ້ວຍຄວາມບໍ່ຕັ້ງໃຈ (ອະສັງກັລປະ) ແລະລະ ‘ອະທຳມະ’ ດ້ວຍອະຫິງສາ—ບໍ່ເຮັດຮ້າຍ.

Verse 77

उभे सत्यानृते बुद्धिं परमनिश्चयात् । अस्थिस्थूणं स्नायुयुतं मांसशोणितलेपनम् ॥ ७७ ॥

ດ້ວຍຄວາມໝັ້ນໃຈອັນສູງສຸດ ຈົ່ງເຫັນທັງຄວາມຈິງແລະຄວາມບໍ່ຈິງເທົ່າກັນ ເປັນແຕ່ຄວາມຄິດໃນໃຈ. ກາຍນີ້ເປັນແຕ່ເສົາກະດູກ ຜູກດ້ວຍເສັ້ນເນື້ອ ແລະຖືກປະພອກດ້ວຍເນື້ອແລະເລືອດ.

Verse 78

धर्मावनद्धं दुर्गंधिं पूर्णं मूत्रपुरीषयोः । जराशोकसमाविष्टं रोगायतनमस्थिरम् ॥ ७८ ॥

ກາຍນີ້ທີ່ຖືກຜູກມັດດ້ວຍແນວຄິດເລື່ອງທຳມະ ມີກິ່ນເໝັນ ເຕັມໄປດ້ວຍປັດສະວະແລະອຸຈະ. ຖືກຄອບງຳໂດຍຄວາມແກ່ແລະຄວາມໂສກ ເປັນທີ່ຢູ່ຂອງໂລກ ແລະບໍ່ໝັ້ນຄົງ.

Verse 79

रजस्वलमनित्यं च भूतावासं समुत्सृज । इदं विश्वं जगत्सर्वमजगञ्चापि यद्भवेत् ॥ ७९ ॥

ຈົ່ງລະທິ້ງທີ່ພັກອາໄສຂອງສັດທັງຫຼາຍ ທີ່ປົນເປື້ອນດ້ວຍຣາຊະສ ແລະບໍ່ຖາວອນນີ້. ເພາະຈັກກະວານທັງໝົດ—ໂລກທັງປວງ—ສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ເກີດຂຶ້ນ ບໍ່ແມ່ນໂລກທີ່ແທ້ ແລະຖາວອນດອກ.

Verse 80

महाभूतात्मकं सर्वमस्माद्यत्परमाणुमत् । इंद्रियाणि च पंचैव तमः सत्त्वं रजस्तथा ॥ ८० ॥

ທັງໝົດນີ້ເປັນມະຫາພູດະປະກອບ ຈາກຂັ້ນຫຍາບນີ້ລົງໄປຮອດຂັ້ນອະນຸ. ແລະຍັງມີອິນທຣິຍະທັງຫ້າ ພ້ອມດ້ວຍ ຕະມັສ, ສັດຕະວະ, ແລະ ຣາຊະສ.

Verse 81

इत्येष सप्तदशको राशिख्यक्तसंज्ञकः । सर्वैरिहेंद्रियार्थैश्च व्यक्ताव्यक्तैर्हि हितम् ॥ ८१ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ກອງປະກອບສິບເຈັດປະການນີ້ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ “ກຸ່ມທີ່ເອີ້ນວ່າ ວະຍັກຕະ (ປາກົດ)”. ມັນປະກອບດ້ວຍອາຣະມະນະຂອງອິນທຣິຍະທັງປວງ ແລະເປັນຖານໃຫ້ເຂົ້າໃຈທັງປາກົດແລະບໍ່ປາກົດ.

Verse 82

पंचविंशक इत्येष व्यक्ताव्यक्तमयो गणः । एतैः सर्वैः समायुक्तमनित्यमभिधीयते ॥ ८२ ॥

ກຸ່ມນີ້ທີ່ປະກອບດ້ວຍທັງປາກົດແລະບໍ່ປາກົດ ເອີ້ນວ່າ “ຊາວຫ້າ”. ສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ປະສົມປະສານດ້ວຍທັງໝົດນີ້ ຖືກກ່າວວ່າບໍ່ຖາວອນ.

Verse 83

त्रिवर्गोऽत्र सुखं दुःख जीवितं मरणं तथा । य इदं वेद तत्त्वेन सस वेद प्रभवाप्ययौ ॥ ८३ ॥

ໃນນີ້ມີ ຕຣິວັກກະ (ເປົ້າໝາຍສາມປະການ) ພ້ອມທັງຄວາມສຸກແລະຄວາມທຸກ ແລະຍັງມີຊີວິດແລະຄວາມຕາຍ. ຜູ້ໃດຮູ້ສິ່ງນີ້ຕາມຄວາມເປັນຈິງ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມຮູ້ການເກີດຂຶ້ນແລະການດັບສູນຂອງສັບພະສິ່ງ.

Verse 84

इन्द्रियैर्गृह्यते यद्यत्तद्व्यक्तमभिधीयते । अव्यक्तमथ तज्ज्ञेयं लिंगग्राह्यमतींद्रियम् ॥ ८४ ॥

ສິ່ງໃດທີ່ອິນທຣີຍທັງຫຼາຍຈັບຮັບໄດ້ ນັ້ນເອີ້ນວ່າ «ປະກົດ» (vyakta). ແຕ່ສິ່ງທີ່ຄວນຮູ້ວ່າ «ບໍ່ປະກົດ» (avyakta) ນັ້ນເກີນອິນທຣີຍ ແລະຮັບຮູ້ໄດ້ດ້ວຍເຄື່ອງໝາຍຊີ້ນຳ (liṅga) ເທົ່ານັ້ນ।

Verse 85

इन्द्रियैर्नियतैर्देही धाराभिरिव तर्प्यते । लोके विहितमात्मानं लोकं चात्मनि पश्यति ॥ ८५ ॥

ເມື່ອອິນທຣີຍຖືກຄວບຄຸມ ຜູ້ມີກາຍຈະອິ່ມໃຈ ເຫມືອນໄດ້ຮັບການຊຸມຊື່ນດ້ວຍສາຍນ້ຳທີ່ໄຫຼສະໝ່ຳເສມ. ແລ້ວຈຶ່ງເຫັນອາຕະມັນທີ່ຖືກວາງໄວ້ໃນໂລກ ແລະເຫັນໂລກສະທ້ອນຢູ່ໃນອາຕະມັນ.

Verse 86

परावरदृशः शक्तिर्ज्ञानवेलां न पश्यति । पश्यतः सर्वभूतानि सर्वावस्थासु सर्वदा ॥ ८६ ॥

ພະລັງອຳນາດທີ່ເຫັນທັງສູງແລະຕ່ຳ ບໍ່ຮູ້ສຶກວ່າມີ «ຂະນະແຫ່ງການຮູ້». ສຳລັບຜູ້ເຫັນນັ້ນ ສັດທັງປວງຖືກເຫັນຢູ່ເສມອ ໃນທຸກສະພາບ ທຸກເວລາ.

Verse 87

ब्रह्मभूतस्य संयोगो नाशुभेनोपपद्यते । ज्ञानेन विविधात्क्लेशान्न निवृत्तिश्च देहजात् ॥ ८७ ॥

ສຳລັບຜູ້ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນພຣະພຣະຫມັນ (Brahman) ການຄົວຄົມກັບສິ່ງອັບມົງຄຸນຍ່ອມບໍ່ເກີດ. ແຕ່ແມ່ນກະນັ້ນ ແມ່ນດ້ວຍປັນຍາກໍບໍ່ອາດດັບສິ້ນຄວາມທຸກຄລີດຫຼາຍປະການທີ່ເກີດຈາກກາຍໄດ້ທັງໝົດ.

Verse 88

लोकबुद्धिप्रकाशेन लोकमार्गो न रिष्यति । अनादिनिधनं जंतुमात्मनि स्थितमव्ययम् ॥ ८८ ॥

ດ້ວຍແສງສະຫວ່າງແຫ່ງປັນຍາອັນຖືກຕ້ອງໃນໂລກ ເສັ້ນທາງແຫ່ງຊີວິດບໍ່ຖືກທຳລາຍ. ຄວນຮູ້ຈັກສັດມີຊີວິດວ່າ ບໍ່ມີຕົ້ນບໍ່ມີທ້າຍ—ບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ—ເປັນຄວາມຈິງອັນຖາວອນທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນອາຕະມັນ.

Verse 89

अकर्तारममूढं च भगवानाह तीर्तवित् । यो जन्तुः स्वकृतैस्तैस्तैः कर्मभिर्नित्यदुःखितः ॥ ८९ ॥

ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຜູ້ຮູ້ທີ່ຂ້າມພົ້ນ (ຕີຣຖະ) ຕັດວ່າ: «ສັດໂລກທຸກຂ໌ເປັນນິດ ເນື່ອງຈາກກຳທີ່ຕົນເຮັດເອງ—ແມ່ນວ່າອາດຕະມິ່ນແມ່ນຜູ້ກະທຳ ແລະບໍ່ຫຼົງ»។

Verse 90

स्वदुःखप्रतिघातार्थं हंति जंतुरनेकधा । ततः कर्म समादत्ते पुनरन्यन्नवं बहु ॥ ९० ॥

ເພື່ອຕ້ານທານທຸກຂ໌ຂອງຕົນ ສັດໂລກທຳຮ້າຍຜູ້ອື່ນຫຼາຍວິທີ; ຈາກນັ້ນມັນຈຶ່ງຮັບກຳອີກ ເຮັດກຳໃໝ່ໆຫຼາຍຄັ້ງ.

Verse 91

तप्यतेऽथ पुनस्तेन भुक्त्वाऽपथ्यमिवातुरः । अजस्रमेव मोहांतो दुःखेषु सुखसंज्ञितः ॥ ९१ ॥

ແລ້ວມັນຖືກເຜົາຜານອີກໂດຍສິ່ງນັ້ນເອງ—ເຫມືອນຄົນເຈັບທີ່ກິນອາຫານບໍ່ຖືກທາງ. ຜູ້ທີ່ມີມໍຫະເປັນທ້າຍ ຍ່ອມເອີ້ນທຸກຂ໌ວ່າສຸກຢູ່ເລື້ອຍໆ.

Verse 92

वध्यते तप्यते चैव भयवत्यर्मभिः सदा । ततो निवृत्तो बंधात्स्वात्कर्मणामुदयादिह ॥ ९२ ॥

ມັນຖືກຕີຕົກ ແລະຖືກທໍລະມານຊ້ຳໆ ໂດຍຄວາມທຸກທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຢ້ານ. ແຕ່ໃນໂລກນີ້ ເມື່ອກຳຂອງຕົນເກີດຂຶ້ນເພື່ອໃຫ້ຜົນ ແລະຜົນນັ້ນເລີ່ມປາກົດ ມັນຈຶ່ງຫັນອອກຈາກພັນທະ.

Verse 93

परिभ्रमति संसारे चक्रवद्बाहुवर्जितः । संयमेन च संबंधान्निवृत्त्या तपसो बलात् ॥ ९३ ॥

ເມື່ອຂາດ «ແຂນ» ແຫ່ງວິທີທີ່ຖືກ ຜູ້ນັ້ນຈຶ່ງພະເນຈອນໃນສັງສານ ເຫມືອນລໍ້ທີ່ຫມຸນ. ແຕ່ດ້ວຍສັງຍະມະ (ການສຳລວມ) ຈຶ່ງຕັດຂາດຄວາມຜູກພັນ; ແລະດ້ວຍນິວຣິຕຕິ (ການຖອນຄືນ) ອາໄສພະລັງຕະປະສ (tapas) ຈຶ່ງໄດ້ຄວາມພົ້ນ.

Verse 94

सम्प्राप्ता बहवः सिद्धिं अव्याबाधां सुखोदयाम् ॥ ९४ ॥

ຫຼາຍຄົນໄດ້ບັນລຸຄວາມສຳເລັດທາງວິນຍານ ທີ່ບໍ່ຖືກຂັດຂວາງ ແລະເປັນບ່ອນເກີດຂອງຄວາມສຸກແທ້।