Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 98

Jyotiṣa-śāstra Saṅgraha: Threefold Division, Gaṇita Methods, Muhūrta, and Planetary Reckoning

Devanagari script

स्यात्क्रमज्याविधिश्चैवमुत्क्रमज्यागता भवेत् । लिप्तास्तत्त्वयमैर्भक्ता लब्धज्या पिंडकं गतम् ॥ ९८ ॥

Transliteration

syātkramajyāvidhiścaivamutkramajyāgatā bhavet | liptāstattvayamairbhaktā labdhajyā piṃḍakaṃ gatam || 98 ||

Translation

ດັ່ງນີ້ແມ່ນວິທີໄດ້ «ກຣະມະຊະຍາ» (sine ຕາມລໍາດັບ); ໂດຍວິທີດຽວກັນ ກໍສາມາດໄດ້ «ອຸດກຣະມະຊະຍາ» (sine ກັບຄືນ) ເຊັ່ນກັນ. ຄ່ານາທີ (liptāḥ) ແບ່ງດ້ວຍ «ຕັດຕະວະ-ຍະມະ» (ຕົວແບ່ງທີ່ແທ້) ຈະໄດ້ຊະຍາທີ່ຄໍານວນ; ແລ້ວນໍາໄປເພີ່ມໃສ່ «ປິນດະກະ» ຄືການບວກເຂົ້າໃນຜົນລວມທີ່ກໍາລັງໄຫຼໄປ.

Word by Word

• स्यात्: should be
• स्यात्: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; ‘may be/should be’

• क्रमज्या: krama-sine (direct sine)
• क्रमज्या: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: क्रम + ज्या (प्रातिपदिक; components)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्रमस्य ज्या)

• विधिः: procedure/rule
• विधिः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• एवम्: thus
• एवम्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; manner-adverb

• उत्क्रमज्या: utkrama-sine (inverse sine)
• उत्क्रमज्या: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: उत्क्रम + ज्या (प्रातिपदिक; components)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (उत्क्रमस्य ज्या)

• गता: obtained/arrived
• गता: विधेय (Predicate participle)
• Type: Adjective
• Root: गत (कृदन्त-प्रातिपदिक; गम् धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; past participle agreeing with ‘उत्क्रमज्या’

• भवेत्: should be
• भवेत्: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• लिप्ताः: marked parts
• लिप्ताः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: लिप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; लिप् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• तत्त्वयमैः: by the tattva-yamas
• तत्त्वयमैः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: तत्त्वयम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन

• भक्ताः: divided
• भक्ताः: विधेय (Predicate participle)
• Type: Adjective
• Root: भज् (धातु) → भक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘divided’

• लब्धज्या: obtained sine
• लब्धज्या: विशेष्य (Head noun)
• Type: Noun
• Root: लब्ध + ज्या (प्रातिपदिक; components)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मधारयः ‘obtained sine’

• पिण्डकम्: aggregate
• पिण्डकम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: पिण्डक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• गतम्: resulting/obtained
• गतम्: विधेय/विशेषण (Predicate/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: गत (कृदन्त-प्रातिपदिक; गम् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; qualifying ‘पिण्डकम्’

Speaker

Narada (as a technical narrator within the Moksha Dharma discourse; Vedanga-style instruction)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It shows that Moksha Dharma teaching in the Narada Purana also preserves disciplined Vedic knowledge—precise calculation and truth-based procedure (tattva) are presented as supports to dharma and right understanding.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Direct bhakti is not the focus here; instead, the verse models the Purāṇic ideal that devotion and dharma are strengthened by accurate Vedāṅga knowledge (like Jyotiṣa) used for correct timing, observances, and disciplined living.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Vedāṅga Jyotiṣa (astronomy/astrology) and gaṇita: a rule-based method to compute sine values (kramajyā/utkramajyā) using arc-minutes (liptā) divided by fixed factors, then accumulated into a running total (piṇḍaka).