Sṛṣṭi-pralaya-kathana: Mahābhūta-guṇāḥ, Vṛkṣa-indriya-vādaḥ, Prāṇa-vāyu-vyavasthā

Verse 1

श्रीनारद उवाच । कुतः सृष्टमिदं ब्रह्मञ्जगत्स्थावरजंगमम् । प्रलये च कमभ्येति तन्मे ब्रूहि सनन्दन ॥ १ ॥

ພຣະນາຣະດະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມັນ, ໂລກນີ້ທັງໝົດ—ທັງສິ່ງຢືນຢູ່ແລະສິ່ງເຄື່ອນໄຫວ—ເກີດຈາກແຫຼ່ງໃດ? ແລະເມື່ອຄາວປຣະລະຍະ ມັນຫຼວມເຂົ້າສູ່ໃຜ? ຂໍທ່ານບອກຂ້າພະເຈົ້າ ໂອ ສະນັນດະນະ»។

Verse 2

ससागरः सगगनः सशैलः सबलाहकः । सभूमिः साग्निपवनो लोकोऽयं केन निर्मितः ॥ २ ॥

ໂລກນີ້—ພ້ອມທັງທະເລ, ຟ້າ, ພູເຂົາ, ເມກ, ແຜ່ນດິນ, ແລະໄຟກັບລົມ—ໃຜເປັນຜູ້ສ້າງຂຶ້ນ?

Verse 3

कथं सृष्टानि भूतानि कथं वर्णविभक्तयः । शौचाशौचं कथं तेषां धर्माधर्मविधिः कथम् ॥ ३ ॥

ສັດມີຊີວິດທັງຫຼາຍ ຖືກສ້າງຂຶ້ນແນວໃດ? ການແບ່ງວັນນະ (varṇa) ແບ່ງສັນແນວໃດ? ຄວາມບໍລິສຸດ ແລະ ຄວາມບໍ່ບໍລິສຸດ ກຳນົດແນວໃດ? ແລະ ກົດເກນທີ່ແຍກທຳມະ (dharma) ອອກຈາກ ອະທຳມະ (adharma) ຕັ້ງຂຶ້ນແນວໃດ?

Verse 4

कीदृशो जीवतां जीवः क्व वा गच्छंति ये मृताः । अस्माल्लोकादमुं लोकं सर्वं शंसतु मे भवान् ॥ ४ ॥

ຈິວະ (jīva) ໃນສັດມີຊີວິດມີສະພາບແນວໃດ? ແລະ ຜູ້ທີ່ຕາຍໄປ ເຂົາໄປທີ່ໃດ? ຈາກໂລກນີ້ໄປສູ່ໂລກນັ້ນ ຂໍທ່ານຜູ້ນ່າເຄົາລົບ ຈົ່ງອະທິບາຍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຮູ້ທັງໝົດເຖີດ.

Verse 5

सनंदन उवाच । श्रृणु नारद वक्ष्यामि चेतिहासं पुरातनम् । भृगुणाभिहितं शास्त्रं भरद्वाजाय पृच्छते ॥ ५ ॥

ສະນັນດະນະ ກ່າວວ່າ: “ຟັງເຖີດ ໂອ ນາຣະດະ! ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລົ່າອິຕິຫາສະ (itihāsa) ເກົ່າແກ່; ເປັນຄຳສອນ (śāstra) ທີ່ພຣະ຤ິສີ ພຣຶກຸ ໄດ້ກ່າວໄວ້ ເມື່ອ ພະຣະດວາຊະ ທູນຖາມ.”

Verse 6

कैलासशिखरे दृष्ट्वा दीप्यमानं महौजसम् । भृगुमहर्षिमासीनं भरद्वाजोऽन्वपृच्छत ॥ ६ ॥

ເມື່ອເຫັນພຣະ຤ິສີໃຫຍ່ ພຣຶກຸ ນັ່ງຢູ່ຢ່າງສະຫງົບ ມີລັດສະໝີສະຫວ່າງໄສ ແລະ ຕະບະເຕຊະອັນຍິ່ງ ຢູ່ເທິງຍອດເຂົາໄກລາສະ, ພະຣະດວາຊະ ເຂົ້າໄປໃກ້ ແລະ ທູນຖາມດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ.

Verse 7

भरद्वाज उवाच । कथं जीवो विचरति नानायोनिषु संततम् । कथं मुक्तिश्च संसाराज्जायते तस्य मानद ॥ ७ ॥

ພະຣະດວາຊະ ກ່າວວ່າ: “ຈິວະ (jīva) ເດີນທາງວຽນວົນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ໃນຍົນິ (yoni) ຫຼາຍຮູບແບບ ແນວໃດ? ແລະ ມຸກຕິ (mokṣa) ຈາກສັງສາຣະ (saṃsāra) ເກີດຂຶ້ນແກ່ເຂົາແນວໃດ, ໂອ ຜູ້ປະທານເກຍດອັນປະເສີດ?”

Verse 8

यश्च नारायणः स्रष्टा स्वयंभूर्भगवन्स्वयम् । सेव्यसेवकभावेन वर्तेते इति तौ सदा ॥ ८ ॥

ນາຣາຍະນະອົງນັ້ນ—ຜູ້ສ້າງ, ອົງເກີດດ້ວຍຕົນເອງ, ພຣະພະຄະວານໂດຍພຣະອົງເອງ—ດໍາລົງຢູ່ນິລັນດອນໃນສະພາບສອງຢ່າງ: ເປັນຜູ້ຄວນບູຊາ ແລະເປັນຜູ້ບູຊາຢູ່ໃນສັດທັງປວງ.

Verse 9

प्रविशंति लये सर्वे यमीशं सचराचराः । लोकानां रमणः सोऽयं निर्गुणश्च निरंजनः ॥ ९ ॥

ເມື່ອເຖິງເວລາລະລາຍໂລກ (ລະຍະລະລາຍ) ສັດທັງປວງ ທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ລ້ວນເຂົ້າໄປສູ່ພຣະອົງ—ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງການສໍາລວມ. ພຣະອົງແມ່ນຄວາມຊື່ນບານຂອງໂລກທັງຫມົດ, ປາສຈາກຄຸນລັກສະນະ ແລະບໍ່ມີມົນທິນ.

Verse 10

अनिर्दश्योऽप्रतर्क्यश्च कथं ज्ञायेत कैर्मुने । कथमेनं परात्मानं कालशक्तिदुरन्वयम् ॥ १० ॥

ພຣະອົງເປັນຜູ້ບໍ່ອາດເຫັນໄດ້ ແລະເກີນກວ່າເຫດຜົນຈະຄາດຄະເນ—ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ມຸນີ, ໃຜຈຶ່ງຈະຮູ້ພຣະອົງໄດ້? ແລະຈະເຂົ້າໃຈພຣະປະຣະມາດມານັ້ນໄດ້ແນວໃດ, ຜູ້ທີ່ຕາມຮອຍຍາກຜ່ານເວລາແລະພະລັງຂອງມັນ?

Verse 11

अतर्क्यचरितं वेदाः स्तुवन्ति कथमादरात् । जीवो जीवत्वमुल्लंघ्य कथं ब्रह्म समन्वयात् ॥ ११ ॥

ວິດາທັງຫມົດສັນລະເສີນດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຢ່າງໃຫຍ່ ຕໍ່ພຣະອົງຜູ້ມີວິຖີດໍາລົງທີ່ເກີນກວ່າເຫດຜົນ—ຈະເປັນໄປໄດ້ແນວໃດ? ແລະຈີວະຈະຂ້າມພົ້ນຄວາມເປັນຈີວະ ແລ້ວເປັນພຣະພຣະຫມັນໂດຍສະມັນວະຍະ (ການປະສານກົມກຽວທີ່ແທ້) ໄດ້ແນວໃດ?

Verse 12

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तन्मे ब्रूहि कृपानिधे । एवं स भगवान्पृष्टो भरद्वाजेन संशयम् ॥ १२ ॥

“ຂ້ອຍປາຖະໜາຈະຟັງເລື່ອງນີ້; ດັ່ງນັ້ນຂໍທ່ານຈົ່ງບອກຂ້ອຍ, ໂອ ຄັງແຫ່ງຄວາມເມດຕາ.” ດັ່ງນັ້ນ ມຸນີຜູ້ນ່າເຄົາລົບນັ້ນ ເມື່ອຖືກພະຣະດວາຊະຖາມເຖິງຄວາມສົງໄສ ກໍພ້ອມຈະຕອບ.

Verse 13

महर्षिर्ब्रह्मसंकाशः सर्वं तस्मै ततोऽब्रवीत् । भृगुरुवाच । मानसो नाम यः पूर्वो विश्रुतो वै महर्षिभिः ॥ १३ ॥

ແລ້ວມະຫາຣິຊີ ຜູ້ສະຫວ່າງໄສດັ່ງພຣະພຣະຫມາ ໄດ້ເວົ້າບອກທຸກສິ່ງແກ່ລາວ. ພຣຶກຸກ່າວວ່າ: «ຜູ້ທີ່ມີນາມ ‘ມານະສາ’ ເປັນຣິຊີເກົ່າແກ່ ແລະໂດ່ງດັງໃນຫມູ່ມະຫາຣິຊີ»។

Verse 14

अनादिनिधनो देवस्तथा तेभ्योऽजरामरः । अव्यक्त इति विख्यातः शाश्वतोऽथाक्षयोऽव्ययः ॥ १४ ॥

ພຣະເຈົ້າຜູ້ເປັນທິວະນັ້ນ ບໍ່ມີຕົ້ນກໍ່ ແລະບໍ່ມີທ້າຍ; ເຫນືອກວ່າສັດທັງປວງ ພຣະອົງບໍ່ແກ່ ບໍ່ຕາຍ. ພຣະອົງໂດ່ງດັງວ່າ ‘ອະວະຍັກຕະ’—ນິລັນດອນ, ບໍ່ເສື່ອມ, ບໍ່ສູນສິ້ນ.

Verse 15

यतः सृष्टानि भूतानि जायंते च म्रियंति च । सोऽमृजत्प्रथमं देवो महांतं नाम नामतः ॥ १५ ॥

ຈາກພຣະອົງ ສັດທີ່ຖືກສ້າງທັງປວງ ເກີດຂຶ້ນ ແລະຕາຍໄປ. ພຣະເຈົ້າອົງນັ້ນໄດ້ປະກົດຂຶ້ນກ່ອນສຸດ ຕັດຕະວະທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ມະຫັດ’ ຕາມນາມນັ້ນເອງ.

Verse 16

आकाशमिति विख्यातं सर्वभूतधरः प्रभुः । आकाशादभवद्वारि सलिलादग्निमारुतौ ॥ १६ ॥

ພຣະອົງເປັນພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຜູ້ຮັບຮອງສັດທັງປວງ ແລະໂດ່ງດັງວ່າ ‘ອາກາສະ’ (ອີເທີ). ຈາກອາກາສະ ເກີດນ້ຳ; ແລະຈາກນ້ຳ ເກີດໄຟ ແລະລົມ.

Verse 17

अग्निमारुतसंयोगात्ततः समभवन्मही । ततस्तेजो मयं दिव्यं पद्मं सृष्टं स्वयंभुवा ॥ १७ ॥

ຈາກການປະສົມກັນຂອງໄຟ ແລະລົມ ແຜ່ນດິນຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ. ຕໍ່ມາ ຜູ້ເກີດຂຶ້ນເອງ (ສະວະຍັມພູ) ໄດ້ສ້າງດອກບົວທິວະ ທີ່ເປັນແສງຕະເຈົາອັນສະຫວ່າງໄສ.

Verse 18

तस्मात्पद्मात्समभवद्व्रह्मा वेदमयो विधिः । अहंकार इति ख्यातः सर्वभूतात्मभूतकृत् ॥ १८ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ຈາກດອກບົວນັ້ນ ພຣະພຣະຫມາ (ວິທິ) ຜູ້ປະກອບດ້ວຍພຣະເວດ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ; ທ່ານເປັນທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ “ອະຫັງກາຣະ” (ຄວາມຮູ້ສຶກວ່າຂ້ອຍ) ເປັນຜູ້ສ້າງສັດທັງປວງ ແລະເປັນອາດຕະມາໃນສັດທັງປວງ.

Verse 19

ब्रह्मा वै स महातेजा य एते पंच धातवः । शैलास्तस्यास्थिसंघास्तु मेदो मांसं च मेदिनी ॥ १९ ॥

ພຣະພຣະຫມາຜູ້ມີຣັດສະມີອັນໃຫຍ່ນັ້ນ ແທ້ຈິງແລ້ວ ປະກອບດ້ວຍທາດທັງຫ້ານີ້; ພູເຂົາເປັນກອງກະດູກຂອງທ່ານ ແລະແຜ່ນດິນເປັນເນື້ອແລະໄຂມັນຂອງທ່ານ.

Verse 20

समुद्रास्तस्य रुधिरमाकाशमुदरं तथा । पवनश्चैव निश्वासस्तेजोऽग्निर्निम्नगाः शिराः ॥ २० ॥

ມະຫາສະໝຸດເປັນເລືອດຂອງທ່ານ; ຟ້າອາກາດກໍເປັນທ້ອງຂອງທ່ານເຊັ່ນກັນ. ລົມແມ່ນລົມຫາຍໃຈຂອງທ່ານ; ໄຟແມ່ນຣັດສະມີຂອງທ່ານ; ແລະແມ່ນ້ຳທັງຫຼາຍແມ່ນເສັ້ນເລືອດຂອງທ່ານ.

Verse 21

अग्नीषोमौ च चंद्रार्कौ नयने तस्य विश्रुते । नभश्चोर्ध्वशिरस्तस्य क्षितिः पादौ भुजौ दिशः ॥ २१ ॥

ໃນປຸຣຸສະຈັກກະວານຜູ້ໂດ່ງດັງນັ້ນ ອັກນິ ແລະ ໂສມະ—ຄື ດວງຈັນ ແລະ ດວງອາທິດ—ເປັນດວງຕາທັງສອງຂອງທ່ານ. ຟ້າເປັນສີສະທີ່ຍົກຂຶ້ນຂອງທ່ານ, ແຜ່ນດິນເປັນຕີນຂອງທ່ານ, ແລະທິດທັງຫຼາຍເປັນແຂນຂອງທ່ານ.

Verse 22

दुर्विज्ञेयो ह्यचिन्त्यात्मा सिद्धैरपि न संशयः । स एष भगवान्विष्णुरनन्त इति विश्रुतः ॥ २२ ॥

ພຣະອາດຕະມານັ້ນ ຮູ້ໄດ້ຍາກ ແລະບໍ່ອາດຄິດຄາດໄດ້; ແມ່ນແທ້ ແມ່ນແມ່ນແຕ່ພວກສິດທະທັງຫຼາຍກໍບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ. ພຣະອົງນັ້ນແມ່ນພຣະພະຄະວານ ວິສນຸ ຜູ້ໂດ່ງດັງນາມວ່າ “ອະນັນຕະ” (ອັນບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ).

Verse 23

सर्वभूतात्मभूतस्थो दुर्विज्ञेयोऽकृतात्मभिः । अहंकारस्य यः स्रष्टा सर्वभूतभवाय वै । ततः समभवद्विश्वं पृष्टोऽहं यदिह त्वया ॥ २३ ॥

ພຣະອົງຜູ້ສະຖິດເປັນອາດຕະຂອງສັດທັງປວງ ແລະຢູ່ໃນສັດທັງປວງ ຍາກຈະຮູ້ສໍາລັບຜູ້ທີ່ຈິດຍັງບໍ່ຂັດເກົ່າ. ພຣະອົງເປັນຜູ້ສ້າງອະຫັງກາຣ (ahaṅkāra) ເພື່ອໃຫ້ສັດທັງປວງເກີດຂຶ້ນ; ຈາກພຣະອົງນັ້ນ ຈັກກະວານທັງມວນເກີດຂຶ້ນ—ນີ້ແມ່ນສິ່ງທີ່ຂ້ອຍກ່າວ ເພາະເຈົ້າໄດ້ຖາມຂ້ອຍທີ່ນີ້.

Verse 24

भग्द्वाज उवाच । गगनस्य दिशां चैव भूतलस्यानिलस्य च । कान्यत्र परिमाणानि संशयं छिंधि तत्त्वतः ॥ २४ ॥

ພະຄັດວາຊາ ກ່າວວ່າ: “ກ່ຽວກັບຟ້າ, ທິດທັງຫຼາຍ, ແຜ່ນດິນ ແລະ ລົມ—ແຕ່ລະຢ່າງມີຂະໜາດເທົ່າໃດ? ຂໍທ່ານຕັດຄວາມສົງໄສຂອງຂ້ອຍ ໂດຍອະທິບາຍຄວາມຈິງຕາມທີ່ເປັນ.”

Verse 25

भृगुरुवाच । अनंतमेतदाकाशं सिद्धदैवतसेवितम् । रम्यं नानाश्रयाकीर्णं यस्यांतो नाधिगम्यते ॥ २५ ॥

ພຣຶກຸ ກ່າວວ່າ: ອາກາດ (ākāśa) ນີ້ຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້, ບັນດາສິດທະ ແລະ ເທວະດາຜູ້ສໍາເລັດກໍບໍລິການນົບນ້ອມ. ມັນງາມວິເສດ ເຕັມໄປດ້ວຍທີ່ພັກອາໄສຫຼາຍປະການ, ແລະຂອບຂອງມັນບໍ່ອາດຈະເຂົ້າເຖິງໄດ້.

Verse 26

ऊर्ध्वं गतेरधस्तात्तु चंद्रादित्यौ न पश्यतः । तत्र देवाः स्वयं दीप्ता भास्कराभाग्निवर्चसः ॥ २६ ॥

ເທິງເສັ້ນທາງນັ້ນ ແລະທັງຂ້າງລຸ່ມດ້ວຍ ບໍ່ເຫັນດວງຈັນ ແລະ ດວງອາທິດ. ທີ່ນັ້ນ ເທວະດາທັງຫຼາຍສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍຕົນເອງ—ຮຸ່ງເຫມືອນຕາເວັນ ແລະລຸກໂຊດດ້ວຍສະຫງ່າງາມແຫ່ງໄຟ.

Verse 27

ते चाप्यन्तं न पश्यंति नभसः प्रथितौजसः । दुर्गमत्वादनंतत्वादिति मे वद मानद ॥ २७ ॥

ແມ່ນແຕ່ພວກເຂົາ—ຜູ້ມີລັດສະໝີອັນໃຫຍ່ ແລະໂດ່ງດັງໃນຟ້າ—ກໍຍັງບໍ່ເຫັນຂອບຂອງຟ້ານັ້ນ. ເປັນເພາະມັນເຂົ້າເຖິງຍາກ ຫຼືເພາະມັນອະນັນຕະແທ້? ຂໍທ່ານຜູ້ນ່າເຄົາລົບ ຜູ້ປະທານກຽດ ຈົ່ງບອກຂ້ອຍເຖີດ.

Verse 28

उपरिष्टोपरिष्टात्तु प्रज्वलद्भिः स्वयंप्रभैः । निरुद्धमेतदाकाशं ह्यप्रमेयं सुरैरपि ॥ २८ ॥

ແຕ່ເທິງຂຶ້ນໄປອີກ ອາກາດອັນກວ້າງນີ້ຖືກລ້ອມຂອບໂດຍພູມທີ່ສ່ອງແສງດ້ວຍຕົນເອງ ແລະລຸກໂຊດ; ຟ້ານີ້ຫາຂອບບໍ່ໄດ້ ແມ່ນແຕ່ເທວະດາກໍວັດບໍ່ໄດ້।

Verse 29

पृथिव्यंते समुद्रास्तु समुद्रांते तमः स्मृतम् । तमसोंऽते जलं प्राहुर्जलस्यांतेऽग्निरेव च ॥ २९ ॥

ທີ່ຂອບແດນຂອງແຜ່ນດິນມີມະຫາສະໝຸດ; ທີ່ຂອບຂອງສະໝຸດ ກ່າວວ່າມີຄວາມມືດ (ຕະມັສ). ເກີນຄວາມມືດນັ້ນ ເຂົາກ່າວວ່າມີນ້ຳ; ແລະທີ່ຂອບຂອງນ້ຳນັ້ນ ມີໄຟແທ້ໆ।

Verse 30

रसातलांते सलिलं जलांते पन्नगाधिपाः । तदंते पुनराकाशमाकाशांते पुनर्जलम् ॥ ३० ॥

ທີ່ສຸດທ້າຍຂອງຣະສາຕະລະ ມີນ້ຳ; ທີ່ສຸດທ້າຍຂອງນ້ຳນັ້ນ ມີຈອມນາກາ. ເກີນພວກເຂົາໄປອີກ ມີອາກາດ; ແລະທີ່ສຸດຂອງອາກາດ ມີນ້ຳອີກຄັ້ງໜຶ່ງ।

Verse 31

एवमंतं भगवतः प्रमाणं सलिलस्य च । अग्निमारुततोयेभ्यो दुर्ज्ञेयं दैवतैरपि ॥ ३१ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ຂອບເຂດແລະມາດຕະຖານອັນແທ້ຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ (ພະຄະວານ) ແລະຂອງນ້ຳຈັກກະວານດ້ວຍ ບໍ່ອາດຮູ້ໄດ້ຢ່າງຄົບຖ້ວນ ແມ່ນແຕ່ເທວະດາ ຜູ້ສຳພັນກັບໄຟ ລົມ ແລະນ້ຳກໍຕາມ।

Verse 32

अग्निमारुततोयानां वर्णा क्षितितलस्य च । आकाशसदृशा ह्येते भिद्यंते तत्त्वदर्शनात् ॥ ३२ ॥

ຄຸນລັກສະນະແລະຄວາມແຕກຕ່າງທີ່ກ່າວເຖິງໄຟ ລົມ ນ້ຳ ແລະແມ່ນແຕ່ຜິວໜ້າແຜ່ນດິນ ແທ້ຈິງແລ້ວຄ້າຍອາກາດ—ລະອຽດ ແລະບໍ່ໜາແນ່ນ. ຄວາມແຕກຕ່າງເຫຼົ່ານີ້ຖືກເຫັນເປັນສ່ວນໆ ຕາບໃດທີ່ຍັງບໍ່ເຫັນຄວາມຈິງ; ເມື່ອມີທັດສະນະແຫ່ງສັດຈະ ຄວາມແຕກຕ່າງນັ້ນກໍສະຫງົບລົງ।

Verse 33

पठंति चैव मुनयः शास्त्रेषु विविधेषु च । त्रैलोक्ये सागरे चैव प्रमाणं विहितं यथा ॥ ३३ ॥

ບັນດາມຸນີກໍສວດອ່ານໃນຊາສະຕຣາຫຼາຍປະເພດວ່າ ດັ່ງທີ່ໄດ້ວາງ “ປຣະມານະ” ເປັນມາດຕະຖານອັນຖືກຕ້ອງ ທັງສໍາລັບໄຕໂລກ ແລະທະເລໃຫຍ່ດ້ວຍ.

Verse 34

अदृश्यो यस्त्वगम्यो यः कः प्रमाणमुदीरयेत् । सिद्धानां देवतानां च परिमीता यदा गतिः ॥ ३४ ॥

ຜູ້ທີ່ມອງບໍ່ເຫັນ ແລະເຂົ້າບໍ່ເຖິງ—ໃຜຈະກ່າວວັດຂອບເຂດຂອງພຣະອົງໄດ້? ເພາະແມ່ນແຕ່ການບັນລຸ ແລະຂອບເຂດເດີນທາງຂອງສິດທະ ແລະເທວະດາ ກໍຍັງມີຂີດຈໍາກັດ.

Verse 35

तदागण्यमनंतस्य नामानंतेति विश्रुतम् । नामधेयानुरूपस्य मानसस्य महात्मनः ॥ ३५ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ທີ່ນັບວັດບໍ່ໄດ້ນັ້ນ ຈຶ່ງໂດງດັງວ່າ “ອະນັນຕະ” (Ananta) — ບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ. ມະຫາອາດຕະມານຜູ້ນັ້ນ ກໍຖືກເອີ້ນວ່າ “ມານະສະ” (Mānasa) ຕາມນາມຂອງພຣະອົງເອງ.

Verse 36

यदा तु दिव्यं यद्रूपं ह्रसते वर्द्धते पुनः । कोऽन्यस्तद्वेदितुं शक्यो योऽपि स्यात्तद्विधोऽपरः ॥ ३६ ॥

ແຕ່ເມື່ອຮູບທິບພະອົງນັ້ນ—ບໍ່ວ່າຈະເປັນແນວໃດ—ຫົດຕົວ ແລະຂະຫຍາຍອີກຄັ້ງ, ໃຜອື່ນຈະຮູ້ໄດ້ແທ້? ແມ່ນແຕ່ຖ້າຈະມີຜູ້ອື່ນທີ່ຄ້າຍຄືກັນກໍຕາມ.

Verse 37

ततः पुष्करतः सृष्टः सर्वज्ञो मूर्तिमान्प्रभुः । ब्रह्मा धर्ममयः पूर्वः प्रजापतिरनुत्तमः ॥ ३७ ॥

ຕໍ່ມາ ຈາກດອກບົວ ໄດ້ກໍ່ກໍາເນີດພຣະຜູ້ເປັນອົງຮູບ ແລະຮູ້ທຸກສິ່ງ—ພຣະພຣະຫມາ (Brahmā)—ຜູ້ເກົ່າແກ່ດັ່ງເດີມ ເຕັມໄປດ້ວຍທັມມະ ເປັນປຣະຊາປະຕິອັນສູງສຸດ.

Verse 38

भरद्वाज उवाच । पुष्करो यदि संभूतो ज्येष्ठं भवति पुष्करम् । ब्रह्माणं पूर्वजं चाह भवान्संदेह एव मे ॥ ३८ ॥

ພຣະ຤ິສີ ພະຣະດວາຊ ກ່າວວ່າ: ຖ້າ ປຸສະກະຣະ ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ເປັນໄປໄດ້ແນວໃດທີ່ຈະເອີ້ນ ປຸສະກະຣະ ວ່າເປັນຜູ້ໃຫຍ່ສຸດ? ແລະທ່ານຍັງເອີ້ນ ພຣະພຣະຫມາ ວ່າເກີດກ່ອນ—ນີ້ແມ່ນຄວາມສົງໄສຂອງຂ້າພະເຈົ້າ.

Verse 39

भृगुरुवाच । मानसस्येह या मूर्तिर्ब्रह्मत्वं समुपागता । तस्यासनविधानार्थं पृथिवी पद्ममुच्यते ॥ ३९ ॥

ພຣະ຤ິສີ ພຣຶກຸ ກ່າວວ່າ: ໃນນີ້ ຮູບອັນເກີດຈາກໃຈ ແລະໄດ້ບັນລຸສະຖານະແຫ່ງພຣະພຣະຫມັນ—ເພື່ອຈັດອາສນະໃຫ້ມັນ—ຈຶ່ງເອີ້ນແຜ່ນດິນວ່າ “ປັດມະ” ຄືດອກບົວ.

Verse 40

कर्णिका तस्य पद्मस्य मेरुर्गगनमुच्छ्रितः । तस्य मध्ये स्थितो लोकान्सृजत्येष जगद्विधिः ॥ ४० ॥

ກະໂປງກາງ (ກັນນິກາ) ຂອງດອກບົວນັ້ນ ແມ່ນພູເມຣຸ ສູງພົ້ນຂຶ້ນເຖິງຟ້າ. ຢູ່ກາງກາງນັ້ນ ຜູ້ຈັດລະບຽບແຫ່ງຈັກກະວານ ຄື ພຣະພຣະຫມາ ປະທັບຢູ່ ແລະສ້າງໂລກທັງຫຼາຍ.

Verse 41

भरद्वाज उवाच । प्रजाविसर्गं विविधं कथं स सृजति प्रभुः । मेरुमध्ये स्थितो ब्रह्मा तद्बहिर्द्विजसत्तम ॥ ४१ ॥

ພຣະ຤ິສີ ພະຣະດວາຊ ກ່າວວ່າ: ໂອ ທ່ານຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ, ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສ້າງສັດທັງຫຼາຍອັນຫຼາກຫຼາຍໄດ້ແນວໃດ? ແລະເປັນໄປໄດ້ແນວໃດທີ່ ພຣະພຣະຫມາ ຢູ່ກາງພູເມຣຸ ແຕ່ກໍເຫມືອນຢູ່ນອກພູນັ້ນດ້ວຍ?

Verse 42

भृगुरुवाच । प्रजाविसर्गं विविधं मानसो मनसाऽसृजत् । संरक्षणार्थं भूतानां सृष्टं प्रथमतो जलम् ॥ ४२ ॥

ພຣະ຤ິສີ ພຣຶກຸ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ເກີດຈາກໃຈ ໄດ້ສ້າງການເກີດຂຶ້ນຂອງສັດທັງຫຼາຍອັນຫຼາກຫຼາຍ ໂດຍໃຊ້ໃຈລ້ວນໆ. ເພື່ອຄຸ້ມຄອງແລະຫຼ້ຽງຊີວິດສັດທັງປວງ ນ້ຳຈຶ່ງຖືກສ້າງຂຶ້ນເປັນອັນດັບທຳອິດ.

Verse 43

यत्प्राणाः सर्वभूतानां सृष्टं प्रथमतो जलम् । यत्प्राणाः सर्वभूतानां वर्द्धंते येन च प्रजाः ॥ ४३ ॥

ປຣານະ ແມ່ນພະລັງທີ່ໃນການສ້າງໂລກ ໄດ້ໃຫ້ນ້ຳເກີດຂຶ້ນກ່ອນສຳລັບສັດທັງປວງ; ແລະໂດຍປຣານະນັ້ນ ສັດທັງປວງເຕີບໃຫຍ່ ແລະລູກຫຼານເພີ່ມພູນ.

Verse 44

परित्यक्ताश्च नश्यंति तेनेदं सर्वमावृत्तम् । पृथिवी पर्वता मेघा मूर्तिमंतश्च ये परे । सर्वं तद्वारुणं ज्ञेयमापस्तस्तंभिरे पुनः ॥ ४४ ॥

ເມື່ອນ້ຳຖືກລະທິ້ງ ສິ່ງທັງປວງຍ່ອມພິນາດ; ໂດຍຫຼັກນ້ຳນີ້ ໂລກທັງໝົດຖືກຫຸ້ມຫໍ້. ແຜ່ນດິນ, ພູເຂົາ, ເມກ, ແລະຮູບກາຍອື່ນໆທັງປວງ—ຈົ່ງຮູ້ວ່າທັງໝົດນັ້ນຢູ່ໃຕ້ວຣຸນ (ເຈົ້າແຫ່ງນ້ຳ) ເພາະອາປະ (ນ້ຳ) ເປັນຜູ້ຄ້ຳຈຸນ ແລະຍຶດເກາະມັນອີກຄັ້ງ.

Verse 45

भरद्वाज उवाच । कथं सलिलमुत्पन्नं कथं चैवाग्निमारुतौ । कथं वा मेदिनी सृष्टेत्यत्र मे संशयो महान् ॥ ४५ ॥

ພະຣະດວາຊ ກ່າວວ່າ: «ນ້ຳເກີດຂຶ້ນແນວໃດ? ແລ້ວໄຟ ແລະລົມ ເກີດມາແນວໃດ? ແລະແຜ່ນດິນຖືກສ້າງແນວໃດ? ໃນເລື່ອງນີ້ ຂ້ອຍມີຄວາມສົງໄສຢ່າງໃຫຍ່».

Verse 46

भृगुरुवाच । ब्रह्मकल्पे पुरा ब्रह्मन् ब्रह्मर्षीणां समागमे । लोकसंभवसंदेहः समुत्पन्नो महात्मनाम् ॥ ४६ ॥

ພຣຶກຸ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມັນ, ໃນອະດີດໃນສະໄໝໜຶ່ງຂອງບຣະຫມາ-ກັລປະ, ເມື່ອບຣະຫມະຣິຊິ (Brahmarṣi) ທັງຫຼາຍຊຸມນຸມກັນ, ຄວາມສົງໄສເກືອບກ່ຽວກັບການເກີດຂຶ້ນຂອງໂລກທັງປວງ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນໃຈຂອງພຣະມະຫາຕະມາເຫຼົ່ານັ້ນ».

Verse 47

तेऽतिष्ठन्ध्यानमालंब्य मौनमास्थाय निश्चलाः । त्यक्ताहाराः स्पर्द्धमाना दिव्यं वर्षशतं द्विजाः ॥ ४७ ॥

ພວກເຂົາອາໄສສະມາທິ ຢືນຢັນຢ່າງໝັ້ນຄົງ—ສງົບງຽບ ແລະບໍ່ໄຫວຕົວ. ລະອາຫານແລ້ວ ພວກດວິຊະເຫຼົ່ານັ້ນ ພາກພຽນໃນຕະປະສະດຸດດັ່ງການແຂ່ງຂັນ ແລະອົດທົນໄດ້ເຖິງຮ້ອຍປີທິບ.

Verse 48

तेषां ब्रह्ममयी वाणी सर्वेषां श्रोत्रमागमत् । दिव्या सरस्वती तत्र संबभूव नभस्तलात् ॥ ४८ ॥

ແລ້ວຕໍ່ມາ ສຽງອັນເຕັມໄປດ້ວຍພຣະພຣະຫມັນ (ເວດ) ໄດ້ເຂົ້າສູ່ຫູຂອງພວກເຂົາທັງປວງ; ແລະທີ່ນັ້ນ ພຣະນາງສຣັສວະຕີອັນທິບ ປາກົດຈາກພື້ນຟ້າ.

Verse 49

पुरास्तिमितमाकाशमनंतमचलोपमम् । नष्टचंद्रार्कपवनं प्रसुप्तमिव संबभौ ॥ ४९ ॥

ແລ້ວຕໍ່ມາ ຟ້າກາຍເປັນຄວາມນິ່ງສະຫງົບຢ່າງສິ້ນເຊີງ—ຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້ ແລະນິ່ງດັ່ງພູ. ດວງຈັນ ດວງອາທິດ ແລະແມ່ນແຕ່ລົມກໍຫາຍໄປ; ຄືກັບວ່າຈັກກະວານທັງໝົດຫຼັບໄຫຼ.

Verse 50

ततः सलिलमुत्पन्नं तमसीव तमः परम् । तस्माच्च सलिलोत्पीडादुदतिष्ठत मारुतः ॥ ५० ॥

ແລ້ວຕໍ່ມາ ນ້ຳໄດ້ເກີດຂຶ້ນ—ດັ່ງຄວາມມືດທີ່ລຶກກວ່າ ເກີດຈາກຄວາມມືດເອງ. ແລະຈາກການກະເທືອນແລະແຮງກົດດັນໃນນ້ຳນັ້ນ ມາຣຸຕະ (ລົມ) ກໍເກີດຂຶ້ນ.

Verse 51

यथाभवनमच्छिद्रं निःशब्दमिव लक्ष्यते । तच्चांभसा पूर्यमाणं सशब्दं कुरुतेऽनिलः ॥ ५१ ॥

ເຫມືອນບ້ານທີ່ບໍ່ມີຮູເປີດ ຈຶ່ງເບິ່ງຄືວ່າງຽບ; ແຕ່ເມື່ອຖືກນ້ຳເຕີມເຂົ້າ ລົມກໍເຮັດໃຫ້ມັນດັງກ້ອງມີສຽງ.

Verse 52

तथा सलिलसंरुद्धे नभसोंऽतं निरंतरे । भित्त्वार्णवतलं वायुः समुत्पतति घोषवान् ॥ ५२ ॥

ດັ່ງນັ້ນເຊັ່ນກັນ ເມື່ອຄວາມກວ້າງໃຫຍ່ຂອງຟ້າຖືກນ້ຳກັ້ນໄວ້ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ລົມທີ່ດັງກ້ອງກໍແຕກຜ່ານພື້ນທະເລ ແລ້ວພຸ່ງຂຶ້ນເທິງ.

Verse 53

एषु वा चरते वायुरर्णवोत्पीडसंभवः । आकाशस्थानमासाद्य प्रशांतिं नाधिगच्छति ॥ ५३ ॥

ຫຼືອີກຢ່າງໜຶ່ງ ໃນບັນດາສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ ລົມ—ເກີດຈາກການກະເທືອນຂອງມະຫາສະໝຸດ—ເຄື່ອນໄຫວໄປມາ; ແມ່ນແຕ່ເຖິງແດນອາກາດ ກໍບໍ່ບັນລຸຄວາມສະຫງົບ.

Verse 54

तस्मिन्वाय्वम्बुसंघर्षे दीप्ततेजा महाबलः । प्रादुरासीदूर्ध्वशिखः कृत्वा निस्तिमिरं तमः ॥ ५४ ॥

ເມື່ອລົມແລະນ້ຳປະທະກັນ ພະລັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ມີລັດສະຫມີສະຫວ່າງ ກໍປາກົດຂຶ້ນ—ແປວໄຟຊູງຂຶ້ນເທິງ—ເຮັດໃຫ້ຄວາມມືດປອດຈາກໝອກຄວັນ.

Verse 55

अग्निः पवनसंयुक्तः खं समाक्षिपते जलम् । तदग्निवायुसंपर्काद्धनत्वमुपपद्यते ॥ ५५ ॥

ໄຟທີ່ຮ່ວມກັບລົມ ດຶງນ້ຳຂຶ້ນໄປສູ່ອາກາດ; ແລະຈາກການສຳຜັດຂອງໄຟແລະລົມນັ້ນ ຄວາມໜາແໜ້ນກໍເກີດຂຶ້ນ.

Verse 56

तस्याकाशं निपतितः स्नेहात्तिष्ठति योऽपरः । स संघातत्वमापन्नो भूमित्वमनुगच्छति ॥ ५६ ॥

ສ່ວນອື່ນນັ້ນທີ່ຕົກລົງໃນອາກາດ ແຕ່ຍັງຢືນຢູ່ໄດ້ເນື່ອງຈາກຄວາມເກາະກ່ຽວ (ຄວາມຫນຽວ) ກໍກາຍເປັນກ້ອນມວນໜາແໜ້ນ ແລະຕາມນັ້ນບັນລຸສະພາບເປັນດິນ.

Verse 57

रसानां सर्वगंधानां स्नेहानां प्राणिनां तथा । भूमिर्योनिरियं ज्ञेया यस्याः सर्वं प्रसूयते ॥ ५७ ॥

ດິນນີ້ຄວນຮູ້ວ່າເປັນຄັນຄອດ—ແຫຼ່ງກຳເນີດ—ຂອງລົດຊາດທັງປວງ, ກິ່ນຫອມທັງໝົດ, ຄວາມມັນແລະສານອ່ອນນຸ່ມ, ພ້ອມທັງສັດມີຊີວິດ; ເພາະທຸກສິ່ງຖືກເກີດອອກຈາກນາງ.

Verse 58

भरद्वाज उवाच । य एते धातवः पंच रक्ष्या यानसृजत्प्रभुः । आवृता यैरिमे लोका महाभूताभिसंज्ञितैः ॥ ५८ ॥

ພະຣະດວາຊາກ່າວວ່າ: «ທາດທັງຫ້າໃດແດ່ ທີ່ພຣະເຈົ້າໄດ້ສ້າງຂຶ້ນ ແລະຄວນຮັກສາ—ທາດໃຫຍ່ (ມະຫາພູຕະ) ທີ່ເຮັດໃຫ້ໂລກທັງປວງຖືກປົກຄຸມ ແລະແຜ່ຊຶມ?»

Verse 59

यदाऽसृजत्सहस्त्राणि भूतानां स महामतिः । पश्चात्तेष्वेव भूतत्वं कथं समुपपद्यते ॥ ५९ ॥

ເມື່ອຜູ້ມີປັນຍາອັນຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນ ສ້າງສັດທັງຫຼາຍເປັນພັນໆ ແລ້ວ ເປັນໄປໄດ້ແນວໃດທີ່ພາຍຫຼັງ ສະພາບເປັນສັດ (ການມີຮ່າງກາຍ) ຈຶ່ງຖືກກ່າວວ່າເກີດຂຶ້ນອີກໃນສັດເຫຼົ່ານັ້ນເອງ?

Verse 60

भृगुरुवाच । अमितानि महाष्टानि यांति भूतानि संभवम् । अतस्तेषां महाभूतशब्दोऽयमुपपद्यते ॥ ६० ॥

ພຣຶກຸກ່າວວ່າ: ຫຼັກການໃຫຍ່ທັງແປດນັ້ນ ມີຄວາມຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້ ແລະໂດຍອາໄສພວກມັນ ສັດທັງຫຼາຍຈຶ່ງປາກົດເກີດ. ດັ່ງນັ້ນ ຄໍາວ່າ “ມະຫາພູຕະ” ຈຶ່ງເໝາະສົມທີ່ຈະໃຊ້ກັບພວກມັນ.

Verse 61

चेष्टा वायुः खमाकाशमूष्माग्निः सलिलं द्रवः । पृथिवी चात्र संघातः शरीरं पांचभौतिकम् ॥ ६१ ॥

ການເຄື່ອນໄຫວແມ່ນສະພາບຂອງວາຍຸ; ຊ່ອງວ່າງແມ່ນອາກາສ; ຄວາມຮ້ອນແມ່ນອັກນິ; ນ້ໍາແມ່ນຄວາມເຫຼວໄຫຼ; ແລະດິນແມ່ນຄວາມແນ່ນໜາ/ການຮວບຮວມ—ດັ່ງນັ້ນ ຮ່າງກາຍເປັນສິ່ງປະກອບຈາກທາດຫ້າ.

Verse 62

इत्यतः पंचभिर्युक्तैर्युक्तं स्थावरजंगमम् । श्रोत्रे घ्राणो रसः स्पर्शो दृष्टिश्चेंद्रियसंज्ञिताः ॥ ६२ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ສັດທັງປວງ—ທັງຢືນນິ່ງແລະເຄື່ອນໄຫວ—ລ້ວນມີພ້ອມດ້ວຍຫ້າປະການ. ການໄດ້ຍິນ, ການດົມກິ່ນ, ການຮັບລົດ, ການສຳຜັດ, ແລະການເຫັນ ເອີ້ນວ່າ ອິນທຣິຍະ (ອຳນາດແຫ່ງປະສາດ).

Verse 63

भरद्वाज उवाच । पंचभिर्यदि भूतैस्तु युक्ताः स्थावरजंगमाः । स्थावराणां न दृश्यंते शरीरे पंच धातवः ॥ ६३ ॥

ພຣະ຤ິສີ ພະຣະດວາຊ ກ່າວວ່າ: ຖ້າສັດຢືນນິ່ງ ແລະ ສັດເຄື່ອນໄຫວ ຖືກປະກອບດ້ວຍທາດຫ້າ ແທ້ໆ, ເປັນເຫດໃດຈຶ່ງບໍ່ເຫັນອົງປະກອບຮ່າງກາຍຫ້າ ໃນຮ່າງຂອງພືດແລະຕົ້ນໄມ້?

Verse 64

अनूष्मणामचेष्टानां घनानां चैव तत्त्वतः । वृक्षाणां नोपलभ्यंते शरीरे पंच धातवः ॥ ६४ ॥

ໃນຕົ້ນໄມ້ທັງຫຼາຍ—ໂດຍສະພາບແທ້ ບໍ່ມີຄວາມຮ້ອນໃນກາຍ, ບໍ່ມີການເຄື່ອນໄຫວ, ແລະໜາແນ້ນ—ຈຶ່ງບໍ່ພົບອົງປະກອບຮ່າງກາຍຫ້າ ເຫມືອນໃນກາຍສັດ.

Verse 65

न श्रृण्वंति न पश्यंति न गंधरसवेदिनः । न च स्पर्शं हि जानंति ते कथं पंच धातवः ॥ ६५ ॥

ພວກນັ້ນບໍ່ໄດ້ຍິນ ບໍ່ໄດ້ເຫັນ, ບໍ່ຮູ້ກິ່ນ ຫຼື ລົດ, ແມ່ນແຕ່ການສຳຜັດກໍບໍ່ຮູ້. ແລ້ວຈະເປັນທາດຫ້າໄດ້ແນວໃດ?

Verse 66

अद्रवत्वादनग्नित्वादभूमित्वादवायुतः । आकाशस्याप्रमेयत्वाद्वृक्षाणां नास्ति भौतिकम् ॥ ६६ ॥

ເນື່ອງຈາກບໍ່ແມ່ນນ້ຳ, ບໍ່ແມ່ນໄຟ, ບໍ່ແມ່ນດິນ, ບໍ່ແມ່ນລົມ; ແລະເນື່ອງຈາກອາກາດວັດບໍ່ໄດ້—ດັ່ງນັ້ນ ໃນຄວາມແທ້ ບໍ່ມີຫຼັກການ “ວັດຖຸທາດລ້ວນ” ສຳລັບຕົ້ນໄມ້.

Verse 67

भृगुरुवाच । घनानामपि वृक्षणामाकाशोऽस्ति न संशयः । तेषां पुष्पपलव्यक्तिर्नित्यं समुपपद्यते ॥ ६७ ॥

ພຣະ຤ິສີ ພຣຶກຸ ກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ໃນຕົ້ນໄມ້ທີ່ໜາແນ້ນ ກໍມີອາກາດຢູ່ພາຍໃນ ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ດັ່ງນັ້ນ ການປາກົດຂອງດອກໄມ້ ແລະ ຍອດອ່ອນໃໝ່ ຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນໄດ້ເປັນນິດ.

Verse 68

ऊष्मतो म्लायते पर्णं त्वक्फलं पुष्पमेव च । म्लायते शीर्यते चापि स्पर्शस्तेनात्र विद्यते ॥ ६८ ॥

ເນື່ອງຈາກຄວາມຮ້ອນ ໃບຈຶ່ງເຫຼົ່າແຫ້ງ; ເປືອກ ໝາກ ແລະດອກກໍເຫຼົ່າເຊັ່ນກັນ. ມັນເຫຼົ່າແລ້ວຫຼຸດລົງ—ດັ່ງນັ້ນ «ການສຳຜັດ» (sparśa) ຖືກເຂົ້າໃຈວ່າເປັນເຫດ.

Verse 69

वाय्वग्न्यशनिनिर्घोषैः फलं पुष्पं विशीर्यते । श्रोत्रेण गृह्यते शब्दस्तस्माच्छृण्वंति पादपाः ॥ ६९ ॥

ດ້ວຍສຽງຄຳຮ້ອງຄຳຄືນຂອງລົມ ໄຟ ແລະຟ້າຮ້ອງ ໝາກແລະດອກຈຶ່ງຫຼຸດລົງ. ສຽງຖືກຮັບຮູ້ໂດຍຫູ; ດັ່ງນັ້ນ ຕົ້ນໄມ້ກໍ «ໄດ້ຍິນ».

Verse 70

वल्ली वेष्टयते वृक्षान्सर्वतश्चैव गच्छति । नह्यदृष्टश्च मार्गोऽस्ति तस्मात्पश्यंति पादपाः ॥ ७० ॥

ເຄືອໄມ້ພັນຮອບຕົ້ນໄມ້ ແລະແຜ່ໄປທຸກທິດ. ແຕ່ເສັ້ນທາງຂອງມັນບໍ່ປາກົດໃຫ້ເຫັນ; ດັ່ງນັ້ນ ຕົ້ນໄມ້ (ຄືດັ່ງ) ຮັບຮູ້ມັນດ້ວຍການກອດກຽວແລະການເຄື່ອນໄຫວ.

Verse 71

पुण्यापुण्यैस्तथा गंधैर्धूपैश्च विविधैरपि । अरोगाः पुष्पिताः संति तस्माज्जिघ्रंति पादपाः ॥ ७१ ॥

ດ້ວຍກິ່ນຫອມທີ່ເປັນທັງມົນຄຸນແລະອັມົນຄຸນ ແລະດ້ວຍຄວັນທູບຫຼາຍຊະນິດ ພືດພັນຈຶ່ງປອດໂລກ ແລະອອກດອກ. ດັ່ງນັ້ນ ຕົ້ນໄມ້ຈຶ່ງ «ດົມກິ່ນ» ດັ່ງການຫາຍໃຈ.

Verse 72

सुखदुःखयोर्ग्रहणाच्छिन्नस्य च विरोहणात् । जीवं पश्यामि वृक्षाणामचैतन्यं न विद्यते ॥ ७२ ॥

ເນື່ອງຈາກພວກມັນຮັບຮູ້ສຸກແລະທຸກ ແລະເນື່ອງຈາກສິ່ງທີ່ຖືກຕັດຍັງງອກຂຶ້ນອີກ, ຂ້ອຍເຫັນຊີວິດແລະຄວາມຮູ້ສຶກໃນຕົ້ນໄມ້; ໃນພວກມັນບໍ່ມີຄວາມບໍ່ຮູ້ສຶກ.

Verse 73

तेन तज्जलमादत्ते जरयत्यग्निमारुतौ । आहारपरिणामाच्च स्नहो वृद्धिश्च जायते ॥ ७३ ॥

ໂດຍຫຼັກການພາຍໃນນັ້ນ ມັນດຶງເອົາຄວາມຊຸ່ມ (ທາດນ້ຳ) ແລະເຮັດໃຫ້ໄຟຍ່ອຍອາຫານກັບລົມຊີວິດສຸກງອມ; ຈາກການແປສະພາບອາຫານ ເກີດຄວາມຊຸ່ມມັນບຳລຸງ ແລະການເຕີບໃຫຍ່ຂອງກາຍ।

Verse 74

जंगमानां च सर्वेषां शरीरे पंञ्च धातवः । प्रत्येकशः प्रभिद्यंते यैः शरीरं विचेष्टते ॥ ७४ ॥

ໃນກາຍຂອງສັດທີ່ເຄື່ອນໄຫວທັງປວງ ມີທາດປະກອບຫ້າປະການ. ແຕ່ລະທາດເຮັດວຽກແຍກກັນ ເພາະສິ່ງນີ້ກາຍຈຶ່ງສາມາດກະທຳແລະເຄື່ອນໄຫວໄດ້।

Verse 75

त्वक् च मांसं तथास्थीनि मज्जा स्नायुश्च पंचमः । इत्येतदिह संघातं शरीरे पृथिवीमये ॥ ७५ ॥

ຜິວໜັງ, ເນື້ອ, ກະດູກ, ໄຂກະດູກ, ແລະ—ປະການທີຫ້າ—ເສັ້ນເອັນ: ນີ້ແມ່ນກອງປະກອບໃນກາຍ ອັນເປັນກາຍທາດດິນ।

Verse 76

तेजो ह्यग्निस्तथा क्रोधश्चक्षुरुष्मा तथैव च । अग्निर्जनयते यच्च पंचाग्नेयाः शरीरिणः ॥ ७६ ॥

ຄວາມສະຫວ່າງຮຸ່ງເຮືອງແທ້ໆແມ່ນໄຟ; ຄວາມໂກດ, ຕາ, ແລະຄວາມຮ້ອນໃນກາຍກໍເຊັ່ນດຽວກັນ. ແລະສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ໄຟກໍ່ໃຫ້ເກີດ—ສັດຜູ້ມີກາຍຖືກປະກອບດ້ວຍປັດໃຈໄຟຫ້າປະການ।

Verse 77

श्रोत्रं घ्राणं तथास्यं च हृदयं कोष्ठमेव च । आकाशात्प्राणिनामेते शरीरे पंच धातवः ॥ ७७ ॥

ຫູ, ດັງ, ປາກ, ຫົວໃຈ, ແລະໂພງພາຍໃນ(ຊ່ອງກາງກາຍ) ດ້ວຍ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນທາດກາຍຫ້າປະການຂອງສັດມີຊີວິດ ອັນເກີດຈາກທາດອາກາດ (ākāśa).

Verse 78

श्लेष्मा पित्तमथ स्वेदो वसा शोणितमेव च । इत्यापः पंचधा देहे भवंति प्राणिनां सदा ॥ ७८ ॥

ເສລັດ, ນ້ຳດີ, ເຫື່ອ, ໄຂມັນ ແລະ ເລືອດ—ດັ່ງນີ້ ທາດນ້ຳ (ອາປະ) ມີ 5 ຮູບແບບ ຢູ່ໃນກາຍຂອງສັດມີຊີວິດເສມອ.

Verse 79

प्राणात्प्रीणयते प्राणी व्यानाव्द्यायच्छते तथा ॥ ७९ ॥

ໂດຍປຣານະ ຜູ້ມີກາຍໄດ້ຮັບການຫຼ້ຽງດູ ແລະ ຊື່ນບານ; ແລະໂດຍວຽານະ ກາຍຖືກຮັດຮວມ ແລະ ຄ້ຳຈຸນຢ່າງຖືກຕ້ອງ.

Verse 80

गच्छत्यपानोऽधश्चैव समानो ह्यद्यवस्थितः । उदानादुच्छ्वसितीति पञ्च भेदाच्च भाषते । इत्येते वायवः पंच वेष्टयंतीहदेहिनम् ॥ ८० ॥

ອະປານະ ເຄື່ອນລົງລຸ່ມ; ສະມານະ ຖືກກ່າວວ່າຢູ່ກາງ; ຈາກ ອຸດານະ ເກີດການຫາຍໃຈອອກ. ດັ່ງນັ້ນ ໂດຍການແບ່ງເປັນ 5 ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ລົມຊີວິດ 5; ແລະວາຍຸ 5 ນີ້ ລ້ອມຮອບຜູ້ມີກາຍຢູ່ນີ້.

Verse 81

भूमेर्गंधगुणान्वेत्ति रसं चाद्भ्यः शरीरवान् । तस्य गंधस्य वक्ष्यामि विस्तराभिहितान्गुणान् ॥ ८१ ॥

ຜູ້ມີກາຍ ຮັບຮູ້ຄຸນລັກສະນະແຫ່ງກິ່ນຫອມຈາກທາດດິນ ແລະ ຮັບຮູ້ລົດຊາດຈາກທາດນ້ຳ. ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍລາຍລະອຽດ ຄຸນລັກສະນະຂອງກິ່ນນັ້ນ ຕາມທີ່ຖືກຖ່າຍທອດໄວ້.

Verse 82

इष्टश्चानुष्टगंधश्च मधुरः कटुरेव च । निर्हारी संहतः स्निग्धो रुक्षो विशद एव च ॥ ८२ ॥

ກິ່ນອາດຈະນ່າພໍໃຈ ຫຼື ບໍ່ນ່າພໍໃຈ; ອາດຈະຫວານ ຫຼື ເຜັດ. ອາດຈະຊ່ວຍຊຳລະ, ໜາແນ່ນ, ມັນນວນ, ແຫ້ງ, ຫຼື ແຈ້ງໃສບໍລິສຸດກໍໄດ້.

Verse 83

एवं नवविधो ज्ञेयः पार्थिवो गंधविस्तरः । ज्योतिः पश्यति चक्षुर्भ्यः स्पर्शं वेत्ति च वायुना ॥ ८३ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ທາດດິນ ພຶງຮູ້ວ່າ ມີ 9 ປະເພດ ໃນຂອບເຂດກິ່ນ. ແສງສະຫວ່າງ ຖືກເຫັນດ້ວຍຕາ ແລະ ການສຳຜັດ ຮູ້ໄດ້ຜ່ານອຳນາດຂອງລົມ.

Verse 84

शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसश्चापि गुणाः स्मृताः । रसज्ञानं तु वक्ष्यामि तन्मे निगदतः श्रृणु ॥ ८४ ॥

ສຽງ, ການສຳຜັດ, ຮູບຮ່າງ, ແລະ ລົດຊາດ—ເຫຼົ່ານີ້ ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນຄຸນລັກຂອງອາຍະຕະນະ. ບັດນີ້ ຂ້ອຍຈະອະທິບາຍຄວາມຮູ້ເກືອບລົດຊາດ; ຈົ່ງຟັງເມື່ອຂ້ອຍກ່າວ.

Verse 85

रसो बहुविधः प्रोक्त ऋषिभिः प्रथितात्मभिः । मधुरो लवणस्तिक्तः कषायोऽम्लः कटुस्तथा ॥ ८५ ॥

ລົດຊາດ (rasa) ຖືກພຣະລິສີຜູ້ມີຈິດວິນຍານອັນໂດດເດັ່ນ ກ່າວວ່າມີຫຼາຍປະເພດ—ຫວານ, ເຄັມ, ຂົມ, ຝາດ, ສົ້ມ, ແລະ ເຜັດ.

Verse 86

एष षडिधविस्तारो रसो वारिमयः स्मृतः । शब्दः स्पर्शश्च रूपश्च त्रिगुणं ज्योतिरुच्यते ॥ ८६ ॥

ລົດຊາດນີ້ ທີ່ເຂົ້າໃຈວ່າມີທາດນ້ຳ ຖືກກ່າວວ່າແຜ່ຂະຫຍາຍເປັນ 6 ປະເພດ. ແລະ ສຽງ, ການສຳຜັດ, ຮູບ—ຄຸນ 3 ປະການນີ້ ຖືກປະກາດວ່າເປັນຂອງໄຟ (jyotis).

Verse 87

ज्योतिः पश्यति रूपाणि रूपं च बहुधा स्मृतम् । ह्रस्वो दीर्धस्तथा स्थूलश्चतुरस्रोऽणुवृत्तवान् ॥ ८७ ॥

ແສງ (jyotis) ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍ; ແລະ “ຮູບ” ຖືກຈື່ຈຳວ່າມີຫຼາຍຢ່າງ—ສັ້ນ ຫຼື ຍາວ, ໜາ, ສີ່ຫຼ່ຽມ, ລະອຽດນ້ອຍ, ຫຼື ກົມ.

Verse 88

शुक्लः कृष्णस्तथा रक्तो नीलः पीतोऽरुणस्तथा । कठिनश्चिक्कणः श्लक्ष्णः पिच्छिलो मृदु दारुणः ॥ ८८ ॥

(ມັນ) ມີສີຂາວ ສີດໍາ ແລະສີແດງ; ສີຟ້າ ສີເຫຼືອງ ແລະສີອອກນ້ໍາຕານແດງ. (ມັນ) ແຂງ ມັນງາມ ລຽບນຸ່ມ ໜຽວລື່ນ ອ່ອນນຸ່ມ ແລະຫຍາບກະດ້າງ.

Verse 89

एवं षोडशविस्तारो ज्योतीरुपगुणः स्मृतः । तत्रैकगुणमाकाशं शब्द इत्येव तत्स्मृतम् ॥ ८९ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ທາດແສງ (tejas) ຖືກຈື່ຈໍາວ່າມີຄຸນລັກສະນະແຜ່ຂະຫຍາຍ 16 ປະການ. ໃນນັ້ນ ອາກາສ (ākāśa) ກ່າວວ່າມີຄຸນພຽງຢ່າງດຽວ ຄື “ສຽງ” (śabda) ເທົ່ານັ້ນ.

Verse 90

तस्य शब्दस्य वक्ष्यामि विस्तरं विविधात्मकम् । षड्जो ऋषभगांधारौ मध्यमोधैवतस्तथा ॥ ९० ॥

ບັດນີ້ ຂ້ອຍຈະອະທິບາຍ “ສຽງ” ນັ້ນໃຫ້ລະອຽດ ໃນຮູບແບບຫຼາຍປະການ: ຄື Ṣaḍja, Ṛṣabha, Gāndhāra, Madhyama ແລະ Dhaivata.

Verse 91

पंचमश्चापि विज्ञेयस्तथा चापि निषादवान् । एष सप्तविधः प्रोक्तो गुण आकाशसंभवः ॥ ९१ ॥

ສ່ວນທີ່ຫ້າກໍຄວນຮູ້ຈັກ ຄື Pañcama ແລະຍັງມີ Niṣāda ດ້ວຍ. ດັ່ງນັ້ນ ຄຸນນີ້ທີ່ເກີດຈາກອາກາສ (ākāśa) ຖືກປະກາດວ່າມີ 7 ປະເພດ.

Verse 92

ऐश्वर्य्येण तु सर्वत्र स्थितोऽपि पयहादिषु । मृदंगभेरीशंखानां स्तनयित्नो रथस्य च ॥ ९२ ॥

ດ້ວຍອໍານາດແຫ່ງຄວາມເປັນຈອມເຈົ້າຂອງພຣະອົງ ແມ່ນແມ່ນວ່າພຣະອົງສະຖິດຢູ່ທົ່ວໄປ—ແມ່ນແມ່ນໃນນ້ໍານົມ ແລະສິ່ງອື່ນໆ—ພຣະອົງກໍປາກົດເປັນສຽງຂອງ mṛdaṅga, bherī, śaṅkha, ແລະເປັນສຽງຟ້າຮ້ອງ ກັບສຽງຄືກຄືນຂອງລົດສົ່ງສົງຄາມ.

Verse 93

एवं बहुविधाकारः शब्द आकाशसंभवः । वायव्यस्तु गुणः स्पर्शः स्पर्शश्च बहुधा स्मृतः ॥ ९३ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ສຽງອັນມີຮູບແບບຫຼາຍປະການ ເກີດຈາກອາກາດ (ākāśa)។ ແຕ່ຄຸນລັກສະນະພິເສດຂອງລົມ (vāyu) ແມ່ນ “ການສຳຜັດ” ແລະການສຳຜັດກໍຖືກຈື່ຈຳວ່າມີຫຼາຍຊະນິດ।

Verse 94

उष्णः शीतः सुखं दुःखं स्निग्धो विशद एव च । तथा खरो मृदुः श्लक्ष्णो लवुर्गुरुतरोऽपि च ॥ ९४ ॥

ການສຳຜັດນັ້ນ ເປັນຮ້ອນ ແລະ ເຢັນ; ເປັນສຸກ ແລະ ທຸກ; ເປັນມັນຊຸ່ມ ແລະ ເປັນໃສສະອາດ (ບໍ່ມັນ) ດ້ວຍ. ອີກທັງ ມັນອາດຈະຫຍາບ ແລະ ອ່ອນ, ລຽບ, ເບົາ ແລະ ໜັກດ້ວຍ.

Verse 95

शब्दस्पर्शौ तु विज्ञेयौ द्विगुणौ वायुरित्युत । एवमेकादशविधो वायव्यो गुण उच्यते ॥ ९५ ॥

ສຽງ ແລະ ການສຳຜັດ ພຶງຮູ້ວ່າເປັນສອງຄຸນຂອງລົມ (vāyu) ດັ່ງທີ່ກ່າວໄວ້. ດັ່ງນັ້ນ ຄຸນຂອງລົມຈຶ່ງຖືກປະກາດວ່າມີສິບເອັດປະການ.

Verse 96

आकाशजं शब्दमाहुरेभिर्वायुगुणैः सह । अव्याहतैश्चेतयते नवेति विषमा गतिः ॥ ९६ ॥

ເຂົາທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ສຽງເກີດຈາກອາກາດ (ākāśa) ພ້ອມກັບຄຸນຂອງລົມເຫຼົ່ານີ້. ເມື່ອບໍ່ຖືກຂັດຂວາງ ມັນຈຶ່ງປາກົດໃຫ້ຮູ້ໄດ້; ແຕ່ມິດຳເນີນສະໝ່ຳເສມ—ການເຄື່ອນໄຫວຂອງມັນບໍ່ສະໝ່ຳ.

Verse 97

आप्यायंते च ते नित्यं धातवस्तैस्तु धातुभिः । आपोऽग्निर्मारुस्चैव नित्यं जाग्रति देहिषु ॥ ९७ ॥

ແລະ ທາດໃນກາຍ (dhātu) ເຫຼົ່ານັ້ນ ຖືກຫຼ້ຽງດູຢູ່ເປັນນິດໂດຍທາດອື່ນໆ. ໃນບັນດາຜູ້ມີກາຍ ຫຼັກການຂອງນ້ຳ, ໄຟ, ແລະ ລົມ ດຳລົງຢູ່ເປັນນິດ ຢ່າງກະຕືລືລົ້ນ ແລະ ຕື່ນຮູ້.

Verse 98

मूलमेते शरीरस्य व्याप्य प्राणानिह स्थिताः । पार्थिवं धातुमासाद्य यथा चेष्टयते बली ॥ ९८ ॥

ຫຼັກທັງຫຼາຍນີ້ແມ່ນຮາກຖານຂອງກາຍ ແຜ່ຊຶມໄປທົ່ວລົມຊີວິດ ແລະສະຖິດຢູ່ນີ້. ເມື່ອເຂົ້າເຖິງທາດດິນໃນກາຍ ຜູ້ມີພະລັງກໍໃຫ້ເກີດການເຄື່ອນໄຫວຕາມຄວນ.

Verse 99

श्रितो मूर्द्धानमग्निस्तु शरीरं परिपालयेत् । प्राणो मूर्द्धनि वाग्नौ च वर्तमानो विचेष्टते ॥ ९९ ॥

ເມື່ອໄຟພາຍໃນສະຖິດຢູ່ທີ່ສີສະ ມັນຄຸ້ມຄອງແລະຫຼ້ຽງດູກາຍ. ແລະລົມຊີວິດ ເຄື່ອນໄຫວໃນສີສະ ແລະໃນໄຟແຫ່ງວາຈາ ຈຶ່ງເຮັດວຽກຢ່າງຄືກຄື້ນ.

Verse 100

स जंतुः सर्वभूतात्मा पुरुषः स सनातनः । मनो बुद्धिरहंकारो भूतानि विषयश्च सः ॥ १०० ॥

ສັດນັ້ນແທ້ໆແມ່ນປຸຣຸສະອັນນິລັນດອນ ເປັນອາດຕະພາຍໃນຂອງສັດທັງປວງ. ພຣະອົງແມ່ນມະນະ ປັນຍາ ແລະອະຫັງກາຣ; ພຣະອົງຍັງເປັນທາດທັງຫຼາຍ ແລະອາລົມອັນເປັນວິສັຍ.

Verse 101

एवं त्विह स सर्वत्र प्राणैस्तु परिपाल्यते । पृष्ठतस्तु समानेन स्वां स्वां गतिमुपाश्रितः ॥ १०१ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ໃນກາຍນີ້ ມັນຖືກຄຸ້ມຄອງທົ່ວໄປໂດຍລົມຊີວິດທັງຫຼາຍ. ແລະຈາກດ້ານຫຼັງ ໂດຍສະມານະ (samāna) ຜູ້ປັບໃຫ້ເທົ່າກັນ ແຕ່ລະໜ້າທີ່ຈຶ່ງເຂົ້າສູ່ເສັ້ນທາງ ແລະຈຸດໝາຍຂອງຕົນ.

Verse 102

वस्तिमूलं गुदं चैव पावकं समुपाश्रितः । वहन्मूत्रं पुरीषं वाप्यपानः परिवर्तते ॥ १०२ ॥

ອະປານະວາຍຸ ສະຖິດຢູ່ທີ່ຮາກຂອງກະເພາະປັດສະວະ ທີ່ທະວານ ແລະໃກ້ໄຟຍ່ອຍອາຫານ. ມັນເຮັດໜ້າທີ່ໂດຍຂັບຖ່າຍນ້ຳປັດສະວະ ແລະອຸຈາລະ.

Verse 103

प्रयत्ने कर्मनियमे य एकस्त्रिषु वर्तते । उदान इति तं प्राहुरध्यात्मज्ञानकोविदाः ॥ १०३ ॥

ນັກຮູ້ຜູ້ຊໍານານໃນອັດຍາດມະຍານ ກ່າວວ່າ ພະລັງຊີວິດອັນດຽວ ທີ່ເຄື່ອນໄຫວໃນສາມພາວະ—ຄວາມພາກພຽນ, ການກະທໍາ, ແລະວິໄນຄວບຄຸມການກະທໍາ—ນັ້ນ ເອີ້ນວ່າ «ອຸດານ».

Verse 104

संधिष्वपि च सर्वेषु संनिविष्टस्तथानिलः । शरीरेषु मनुष्याणां व्यान इत्युपदिश्यते ॥ १०४ ॥

ລົມຊີວິດ (ວາຍຸ) ທີ່ສະຖິດຢູ່ໃນຂໍ້ຕໍ່ທັງປວງ ໃນຮ່າງກາຍຂອງມະນຸດ ນັ້ນ ຖືກສອນວ່າ «ວະຍານ» (Vyāna).

Verse 105

बाहुष्वग्निस्तु विततः समानेन समीरितः । रसान्वारु दोषांश्च वर्तयन्नति चेष्टते ॥ १०५ ॥

ໃນແຂນທັງຫຼາຍ ໄຟໃນກາຍແຜ່ກວ້າງ ແລະຖືກກະຕຸ້ນໂດຍກະແສຊີວິດຊື່ «ສະມານ»; ມັນເຮັດໃຫ້ສານອາຫານເຄື່ອນໄຫວ ແລະຈັດລະບຽບວາຍຸ ແລະໂທສະ (doṣa) ໃນກາຍຢ່າງແຂງແຮງ.

Verse 106

अपानप्राणयोर्मध्ये प्राणापानसमीहितः । समन्वितस्त्वधिष्ठानं सम्यक् पचति पावकः ॥ १०६ ॥

ລະຫວ່າງອະປານ ແລະ ປຣານ ເມື່ອປຣານ-ອະປານ ປະສານກັນຢ່າງຖືກຕ້ອງ ໄຟພາຍໃນ—ທີ່ຖືກຄ້ຳຈຸນຢູ່ໃນຖານຂອງມັນຢ່າງສົມຄວນ—ຈຶ່ງຍ່ອຍອາຫານໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ.

Verse 107

आस्पंहि पायुपर्यंतमंते स्याद्गुदसंज्ञिते । रेतस्तस्मात्प्रजायंते सर्वस्रोतांसि देहिनाम् ॥ १०७ ॥

ແທ້ຈິງ ບ່ອນສຸດທ້າຍທີ່ຍາວໄປຮອດທະວານ ເອີ້ນວ່າ «ກຸດະ» (guda) ຫຼື ຮູທະວານ. ຈາກບ່ອນນັ້ນ ນ້ໍາເຊື້ອ (ເຣຕະ) ເກີດຂຶ້ນ ແລະຈາກນັ້ນ ຊ່ອງທາງທັງປວງ (srotas) ຂອງຜູ້ມີກາຍ ຖືກກໍ່ກໍາເນີດ.

Verse 108

प्राणानां सन्निपाताश्च सन्निपातः प्रजायते । ऊष्मा चाग्निरिति ज्ञेयो योऽन्नं पचति देहिनाम् ॥ १०८ ॥

ຈາກການມາຮ່ວມກັນຂອງລົມຊີວິດ (ປຣານ) ເກີດເປັນການປະຊຸມຮວມອັນດຽວ. ຄວາມຮ້ອນນັ້ນພຶງຮູ້ວ່າແມ່ນໄຟໃນກາຍ (ອັກນິ) ຜູ້ຍ່ອຍອາຫານຂອງຜູ້ມີຮ່າງກາຍ.

Verse 109

अग्निवेगवहः प्राणो गुदांते प्रतिहन्यते । स ऊर्ध्वमागम्य पुनः समुत्क्षिपति पावकम् ॥ १०९ ॥

ປຣານທີ່ຖືກຂັບເຄື່ອນດ້ວຍກຳລັງໄຟ ໄປກະທົບທີ່ປາຍທະວານ; ແລ້ວມັນຂຶ້ນສູງອີກ ແລະຈຸດໄຟພາຍໃນໃຫ້ລຸກໂຊນ ພ້ອມຍົກຂຶ້ນອີກຄັ້ງ.

Verse 110

पक्वाशयस्त्वधो नाभ्या ऊर्ध्वमामाशयः स्मृतः । नाभिमूले शरीरस्य सर्वे प्राणाश्च संस्थिताः ॥ ११० ॥

ປັກວາຊະຍະ (ລຳໄສ້ໃຫຍ່) ກ່າວວ່າຢູ່ຕ່ຳກວ່າສະດື; ແລະ ອາມາຊະຍະ (ກະເພາະ) ຢູ່ເທິງສະດື. ທີ່ຮາກສະດືໃນຮ່າງກາຍ ປຣານທັງປວງຕັ້ງຢູ່.

Verse 111

प्रस्थिता हृदयात्सर्वे तिर्यगूर्ध्दमधस्तथा । वहंत्यन्नरसान्नाड्यो दशप्राणप्रचोदिताः ॥ १११ ॥

ນາດີທັງປວງທີ່ອອກຈາກຫົວໃຈ ໄຫຼໄປທັງທາງຂ້າງ ທາງເທິງ ແລະທາງລຸ່ມ. ຖືກປຣານສິບປະການຜັກດັນ ມັນຂົນສົ່ງຣະສະອາຫານໄປທົ່ວ.

Verse 112

एष मार्गोऽपि योगानां येन गच्छंति तत्पदम् । जितक्लमाः समा धीरा मूर्द्धन्यात्मानमादधन् ॥ ११२ ॥

ນີ້ກໍເປັນເສັ້ນທາງຂອງໂຍຄີ ທີ່ໂດຍທາງນີ້ເຂົາເຈົ້າໄປເຖິງພະສະຖານອັນສູງສຸດນັ້ນ. ຊະນະຄວາມເມື່ອຍລ້າ ມີໃຈເທົ່າທຽມ ແລະໝັ້ນຄົງ ນັກປັນຍາຈຶ່ງວາງອາຕະມາໄວ້ທີ່ກະຫຼອມສີສະ.

Verse 113

एवं सर्वेषु विहितप्राणापानेषु देहिनाम् । तस्मिन्समिध्यते नित्यमग्निः स्थाल्यामिवाहितः ॥ ११३ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ໃນສັດມີກາຍທັງປວງ ຜູ້ທີ່ຄວບຄຸມລົມຫາຍໃຈເຂົ້າແລະອອກ (ປຣານ–ອະປານ) ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ໄຟພາຍໃນຈະຖືກຈຸດໃຫ້ລຸກໂຊດຢູ່ເປັນນິດ—ເຫມືອນໄຟບູຊາທີ່ຕັ້ງໄວ້ຢ່າງຖືກພິທີໃນພາຊະນະ।