The Exposition of the Index (Anukramaṇī) of the Śrīmad Bhāgavata
ພຣະພຣະຫມາສອນມາຣີຈິ ໂດຍນໍາເສີນອນຸກຣະມະນີຢ່າງຫຍໍ້ຂອງ «ສຣີມັດ ພາຄະວະຕະ ປຸຣານະ» ຂອງເວທະວະຍາສະ ປະກາດວ່າເປັນຄໍາສອນດັ່ງເວທ (brahma-sammita) ມີ 18,000 ສະໂລກ ແລະ 12 ສະກັນທະ. ຈາກນັ້ນຈັດສັນເນື້ອເລື່ອງແລະຫົວຂໍ້ທາງທຳມະຕາມສະກັນທະ: ສູຕະສະພາ ແລະກອບເລື່ອງ ວະຍາສະ–ປານດະວະ–ປະຣີກຊິດ; ການສ້າງສອງຢ່າງ ແລະພຣະລີລາ; ວິທຸຣະ–ໄມເຕຣຍ ແລະກະປິລະສາງຂະຍະ; ທຣຸວະ, ປຣຶຖຸ, ປຣາຈີນະບະຣຫິສ; ຈັກກະວານ, ນະຣະກະ, ອະຊາມິລະ, ແລະດັກຊະ; ວຣິຕຣະ ແລະມະຣຸດ; ປຣາຫລາດ ກັບວັຣນາສຣະມ; ມັນວັນຕະຣະ, ຄະເຈນດຣະ, ການກວນທະເລນ້ຳນົມ, ແລະບະລິ; ອະວະຕາຣ ແລະລາຊະວົງສຸຣະຍະ/ຈັນທຣະ; ລີລາຂອງກຣິສນະໃນວຣາຊ; ມະທຸຣາ–ທວາຣະກາ, ການບັນເທົາພາລະແຜ່ນດິນ ແລະນິໂຣທ; ອຸດທະວະ ແລະຄໍາສອນຍະດຸ, ການພິນາດຂອງຍາດະວະ, ລັກສະນະກາລິ, ແລະການຫຼຸດພົ້ນຂອງປະຣີກຊິດ; ການຮວບຮວມເວທະສາຂາ, ຕະປັສຂອງມາຣກັນເດຍ, ການປາກົດຂອງສູຣະຍະ, ແລະສາດວະຕະທຳ; ຈົນຈົບດ້ວຍການນັບລາຍຊື່ປຸຣານະ. ທ້າຍບົດກ່າວເຖິງອານຸສົງສໍາລັບຜູ້ຖ່າຍທອດແລະຜູ້ຟັງ ແລະກໍານົດພິທີຖວາຍຄຳພີໃນວັນເພັງ Prauṣṭhapadī ພ້ອມຕາສັນຍາສິງຄໍາ ແກ່ພຣາຫມະນະຜູ້ເປັນພາຄະວະຕະ.
Shlokas
Verse 1
ब्रह्मोवाच । मरीचे श्रृणु वक्ष्यामि वेदव्यासेन यत्कृतम् । श्रीमद्भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसम्मितम् ॥ १ ॥
ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: «ໂອ ມະຣີຈິ, ຈົ່ງຟັງ. ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວເຖິງຜົນງານທີ່ ເວທະວະຍາສະ ໄດ້ຮຽບຮຽງ—ປຸຣານະນາມ «ສຣີມັດ ພາຄະວະຕະ», ເປັນຄຳພີທີ່ຖືກນັບຖືວ່າເທົ່າທຽມພຣະພຣະຫມັນ (ເວດ).»
Verse 2
तदष्टादशसाहस्रं कीर्तितं पापनाशनम् । सुरपादपरूपोऽयं स्कंधैर्द्वादशभिर्युतः ॥ २ ॥
ມັນຖືກປະກາດວ່າມີ 18,000 ຄຳກອນ ແລະເປັນຜູ້ທຳລາຍບາບ. ຜົນງານນີ້ຢູ່ໃນຮູບແບບ «ສຸຣະປາດ» (Surapāda) ແລະປະກອບດ້ວຍ 12 ສະກັນທະ.
Verse 3
भगवानेव विप्रेंद्र विश्वरूपीसमीरितः । तत्र तु प्रथमस्कंधे सूतर्षीणां समागमे ॥ ३ ॥
ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ, ພຣະພະຄະວານພຽງອົງດຽວ—ຜູ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າມີຮູບສາກົນ—ໄດ້ຖືກກ່າວເຖິງຢູ່ນັ້ນ ໃນສະກັນທຳທຳອິດ ໃນການຊຸມນຸມຂອງສູຕະແລະລິສີທັງຫຼາຍ।
Verse 4
व्यासस्य चरितं पुण्यं पांडवानां तथैव च । परीक्षितमुपाख्यानमितीदं समुदाहृतम् ॥ ४ ॥
ດັ່ງນີ້ ໄດ້ປະກາດຢ່າງຖືກຄວນ: ປະຫວັດອັນບໍລິສຸດຂອງວະຍາສະ, ແລະຂອງພານດະວະທັງຫຼາຍ, ພ້ອມທັງເລື່ອງລາວກ່ຽວກັບປະຣີກຊິດ ຖືກກ່າວຂຶ້ນແລ້ວ।
Verse 5
परीक्षिच्छुकसंवादे सृष्टिद्वयनिरूपणम् । ब्रह्मनारदसंवादे देवताचरितामृतम् ॥ ५ ॥
ໃນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງປະຣີກຊິດແລະຊຸກະ ໄດ້ອະທິບາຍການສ້າງສອງປະເພດ; ແລະໃນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງພຣະພຣະຫມາແລະນາຣະດະ ແມ່ນນ້ຳອະມຣິຕແຫ່ງປະຫວັດກິດຂອງເທວະທັງຫຼາຍ।
Verse 6
पुराणलक्षणं चैव सृष्टिकारणसंभवः । द्वितीयोऽयं समुदितः स्कंधो व्यासेन धीमता ॥ ६ ॥
ແລະຍັງອະທິບາຍລັກສະນະຂອງປຸຣານະ ພ້ອມທັງການເກີດຂຶ້ນຂອງເຫດປັດໃຈແຫ່ງການສ້າງ. ສະກັນທຳທີສອງນີ້ ຖືກຮຽບຮຽງໂດຍວະຍາສະຜູ້ມີປັນຍາ।
Verse 7
चरितं विदुरस्याथ मैत्रेयेणास्य संगमः । सृष्टिप्रकरणं पश्चाद्बह्मणः परमात्मनः ॥ ७ ॥
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຈະພັນລະນາປະຫວັດຂອງວິດຸຣະ ແລະການພົບພາກັບໄມເຕຣຍະ; ຫຼັງຈາກນັ້ນ ແມ່ນພາກວ່າດ້ວຍການສ້າງ—ຂອງພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ເປັນອາດຕະມັນສູງສຸດ।
Verse 8
कापिलं सांख्यमप्यत्र तृतीयोऽयमुदाहृतः । सत्याश्चरितमादौ तु ध्रुवस्य चरितं ततः ॥ ८ ॥
ໃນບົດນີ້ ກໍໄດ້ຍົກຂຶ້ນສະແດງລະບົບສາງຂະຍະຂອງກະປິລະມຸນີ ເຊິ່ງຖືກກ່າວວ່າເປັນຫົວຂໍ້ທີສາມ. ເລີ່ມດ້ວຍກະຖາອັນອັດສະຈັນຂອງສັດຍະ; ຕໍ່ມາແມ່ນປະຫວັດຂອງທຣຸວະ.
Verse 9
पृथोः पुण्यसमाख्यानं ततः प्राचीनबर्हिषम् । इत्येष तुर्यो गदितो विसर्गे स्कंध उत्तमः ॥ ९ ॥
ຕໍ່ມາແມ່ນກະຖາອັນເປັນກຸສົນຂອງພຣະຣາຊາປຣຶຖຸ; ແລ້ວຕາມດ້ວຍເລື່ອງຂອງປຣາຈີນະບັຣຫິສ. ດັ່ງນີ້ ສ່ວນທີສີ່ອັນປະເສີດໃນວິສັກຄະ-ສະກັນທະ ຖືກປະກາດແລ້ວ.
Verse 10
प्रियव्रतस्य चरितं तद्वंश्यानां च पुण्यदम् । ब्रह्मांडांतर्गतानां च लोकानां वर्णनं ततः ॥ १० ॥
ຕໍ່ມາແມ່ນປະຫວັດອັນເປັນກຸສົນຂອງປຣິຍະວຣະຕະ ແລະຂອງລູກຫຼານສາຍພົງຂອງທ່ານ ອັນໃຫ້ບຸນ. ຈາກນັ້ນເປັນການພັນລະນາໂລກທັງຫຼາຍທີ່ຢູ່ໃນພຣະບຣະຫມານະດະ (Brahmāṇḍa).
Verse 11
नरकस्थितिरित्येष संस्थाने पंचमो मतः । अजामिलस्य चरितं दक्षसृष्टिनिरूपणम् ॥ ११ ॥
«ສະພາບແຫ່ງນະຣະກະ» ນີ້ຖືກນັບເປັນຫົວຂໍ້ທີຫ້າໃນພາກສັມສະຖານະ. ແລະຕໍ່ມາແມ່ນເລື່ອງຂອງອະຊາມິລະ ພ້ອມກັບການອະທິບາຍການສ້າງຂອງທັກສະ.
Verse 12
वृत्राख्यानं ततः पश्चान्मरुतां जन्म पुण्यदम् । षष्ठोऽयमुदितः स्कंधोव्यासेन परिपोषणे ॥ १२ ॥
ຕໍ່ຈາກນັ້ນແມ່ນເລື່ອງຂອງວຣິຕຣະ; ແລ້ວຕາມດ້ວຍກະຖາອັນເປັນກຸສົນເຖິງການເກີດຂອງມະຣຸດ. ດັ່ງນີ້ ໃນຫົວຂໍ້ແຫ່ງການຫຼ້ຽງດູແລະຄ້ຳຈຸນ (Paripoṣaṇa) ສະກັນທະທີຫົກນີ້ ຖືກວຽາສະປະກາດໄວ້.
Verse 13
प्रह्लादचरितं पुण्यं वर्णाश्रमनिरूपणम् । सप्तमो गदितो वत्स वासनाकर्मकीर्तने ॥ १३ ॥
ເລື່ອງລາອັນບຸນບາລີຂອງພຣະຫຼາດ (Prahlāda) ແລະການອະທິບາຍເລື່ອງ ວັນນະ–ອາສຣະມ (ລະບຽບຊີວິດ) ໄດ້ຖືກກ່າວເປັນພາກທີ 7 ໂອ້ລູກນ້ອຍ ໃນການພັນລະນາວ່າດ້ວຍ ວາສະນາ ແລະ ກັມມະ।
Verse 14
गजेंद्रमोक्षणाख्यानं मन्वंतरनिरूपणे । समुद्रमथनं चैव बलिवैभवबंधनम् ॥ १४ ॥
ໃນການພັນລະນາເລື່ອງ ມັນວັນຕະຣະ (Manvantara) ມີທັງນິທານການພົ້ນໄພຂອງ ກະເຈນດຣະ (Gajendra), ການກວນທະເລນົມ, ແລະເຫດການຂອງ ບາລີ—ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ແລະການຖືກຜູກມັດ.
Verse 15
मत्स्याक्तारचरितमष्टमोऽयं प्रकीर्तितः । सूर्यवंशसमाख्यानं सोमवंशनिरूपणम् ॥ १५ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ພາກທີ 8 ນີ້ ໄດ້ຖືກປະກາດເຖິງນິທານອະວະຕານ ມັດສະຍະ (Matsya) ແລະອະວະຕານອັນທິບອື່ນໆ ພ້ອມທັງເລື່ອງລາຊະວົງສຸຣິຍະ (Solar) ແລະການຈໍາແນກລາຊະວົງໂສມະ (Lunar).
Verse 16
वंश्यानुचरिते प्रोक्तो नवमोऽयं महामते । कृष्णस्य बालचरितं कौमारं च व्रजस्थितिः ॥ १६ ॥
ໂອ້ຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ ໃນພາກວ່າດ້ວຍວົງສານຸວົງ ແລະສາຍສືບຕະກູນ ບົດທີ 9 ນີ້ໄດ້ຖືກປະກາດ: ລີລາໃນວັຍເດັກຂອງພຣະກຣິດສະນະ—ວັຍກຸມານ ແລະການພໍານັກຢູ່ໃນ ວຣະຈະ (Vraja).
Verse 17
कैशोरं मथुरास्थानं यौवनं द्वारकास्थितिः । भूभारहरणं चात्र निरोधे दशमः स्मृतः ॥ १७ ॥
ໃນວັຍໄຄໂຊຣະ (ວັຍເດັກໂຕ) ພຣະອົງປະທັບຢູ່ທີ່ ມະຖຸຣາ (Mathurā); ໃນວັຍຍົວວະນະ (ວັຍໜຸ່ມ) ພຣະອົງສະຖິດຢູ່ທີ່ ດວາຣະກາ (Dvārakā). ແລະໃນນີ້ຍັງສອນເຖິງການຂົນພາລະຂອງແຜ່ນດິນອອກ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນຫົວຂໍ້ ນິໂຣດ (ການຖອນກັບ/ການສະຫງົບລົງ) ພາກທີ 10 ຈຶ່ງຖືກຈື່ຈໍາ.
Verse 18
नारदेन तु संवादो वसुदेवस्य कीर्तितः । यदोश्च दत्तात्रेयेण श्रीकृष्णोनोद्धवस्य च ॥ १८ ॥
ໂດຍພຣະນາຣະດະ ໄດ້ເລົ່າສົນທະນາຂອງວະສຸເທວະ; ທັງຂອງຢະດຸທີ່ດັດຕາເຕຣຍະສອນ ແລະສົນທະນາລະຫວ່າງພຣະສຣີກຣິດສະນະກັບອຸດທະວະດ້ວຍ।
Verse 19
यादवानां मिथोंतश्च मुक्तावेकादशः स्मृतः । भविष्यकलिनिर्द्देशो मोक्षो राज्ञः परीक्षितः ॥ १९ ॥
ໄດ້ເລົ່າເຖິງການທໍາລາຍກັນເອງຂອງຊາວຢາດະວະ; ແລະຫົວຂໍ້ທີ່ສິບເອັດຖືກຈື່ຈໍາວ່າ “ໂມກສະ”. ຍັງມີການຊີ້ບອກເຖິງຍຸກກະລິໃນອະນາຄົດ ແລະການຫຼຸດພົ້ນຂອງພຣະຣາຊາປະຣີກສິດດ້ວຍ।
Verse 20
वेदशाखाप्रणयनं मार्कंडेयतपःक्रिया । सौरी विभूतिरुदिता सात्वती च ततः परम् ॥ २० ॥
ໄດ້ພັນລະນາການຈັດຮຽບສາຂາແຫ່ງເວດ, ການປະພຶດຕະປະສະຍາຂອງມາຣະກັນເດຍະ, ແລະວິພູຕິອັນປາກົດຂອງພຣະສູຣຍະ; ແລ້ວຕໍ່ມາ ຄໍາສອນສາດວະຕະ (ໄວສະນະວະ) ຖືກຍົກຂຶ້ນສະແດງ।
Verse 21
पुराणसंख्याकथनमाश्रये द्वादशो ह्ययम् । इत्येवं कथितं वत्स श्रीमद्भागवतं तव ॥ २१ ॥
ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຍົກຂຶ້ນເລົ່າເຖິງການນັບຈໍານວນພຸຣານະ—ນີ້ແມ່ນຫົວຂໍ້ທີ່ສິບສອງ. ດັ່ງນັ້ນ ລູກນ້ອຍຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ສຣີມັດພາຄະວະຕະຂອງເຈົ້າ ໄດ້ຖືກອະທິບາຍໄວ້ແບບນີ້ແລ້ວ।
Verse 22
वक्तुः श्रोतुश्चोपदेष्टुरनुमोदितुरेव च । साहाय्यकर्तुर्गदितं भक्तिभुक्तिविमुक्तिदम् ॥ २२ ॥
ໄດ້ປະກາດວ່າ ຄໍາສອນອັນສັກສິດນີ້ ໃຫ້ພຣະພັກຕິ, ຄວາມສຸກສົມບູນໃນໂລກ, ແລະວິມຸກຕິ (ການຫຼຸດພົ້ນ) ແກ່ຜູ້ກ່າວ, ຜູ້ຟັງ, ຜູ້ສອນ, ຜູ້ອະນຸໂມທະນາ, ແລະແມ່ນແຕ່ຜູ້ຊ່ວຍເຫຼືອໃນການສືບທອດດ້ວຍ।
Verse 23
प्रौष्ठपद्यां पूर्णिमायां हेमसिंहसमन्वितम् । देयं भागवतायेदं द्विजायप्रीतिपूर्वकम् ॥ २३ ॥
ໃນວັນເຕັມເດືອນເດືອນປຣົດຖະປະດີ ຄວນຖວາຍທານນີ້ທີ່ປະດັບດ້ວຍຮູບສິງຄໍາ ດ້ວຍໃຈນົບນ້ອມ ແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ເປັນພາຄະວະຕະ (ຜູ້ພັກຕິຕໍ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ)។
Verse 24
संपूज्य वस्त्रहेमाद्यैर्भगवद्भक्तिमिच्छता । योऽप्यनुक्रमणीमेतां श्रावयेच्छृणुयात्तथा । स पुराणश्रवणजं प्राप्नोति फलमुत्तमम् ॥ २४ ॥
ຜູ້ປາຖະໜາພັກຕິຕໍ່ພຣະເຈົ້າ ຄວນບູຊາຢ່າງຖືກຄວນດ້ວຍຜ້ານຸ່ງຫົ່ມ ຄໍາ ແລະອື່ນໆ; ຜູ້ໃດໃຫ້ສວດອ່ານອະນຸກຣະມະນີນີ້ ຫຼືຟັງມັນດ້ວຍ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບຜົນອັນສູງສຸດ ທີ່ເກີດຈາກການຟັງພຸຣານະເອງ.
Verse 25
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे श्रीमद्भागवतानुक्रमणीनिरूपणं नाम षण्णवतितमोऽध्यायः ॥ ९६ ॥
ດັ່ງນີ້ ໃນສີຣີ ບຣິຫັນນາຣະດີຍະພຸຣານະ ພາກຕົ້ນ ໃນມະຫາອຸປາຂະຍານະ ໃນພາດທີສີ່ ບົດທີ 96 ຊື່ວ່າ «ການອະທິບາຍອະນຸກຣະມະນີແຫ່ງ ສີຣີມັດພາຄະວະຕະ» ຈຶ່ງສິ້ນສຸດລົງ.
Frequently Asked Questions
The chapter frames the Bhāgavata as brahma-sammita—Veda-aligned in authority and soteriological efficacy—because it systematizes dharma and mokṣa through devotion to Bhagavān while retaining Purāṇic completeness (lakṣaṇas) and pedagogical structure (skandhas).
It ritualizes textual transmission as dāna: offering the Bhāgavata (with a golden lion emblem) to a Vaiṣṇava brāhmaṇa sacralizes preservation and teaching lineage, and the stated phala extends to speaker, listener, teacher, approver, and assistants.
Yes. It compresses a major Purāṇa into a navigable thematic map, linking literary taxonomy (anukramaṇī) with dharma practice (phala-śruti and dāna-vidhi), a signature ‘reference manual’ function of the Nāradiya.