The Exposition of the Anukramaṇī (Index/Summary) of the Liṅga Purāṇa
ພຣະພຣະຫມາໄດ້ແນະນຳ «ລິງຄະປຸຣານະ» ເປັນປຸຣານະສາຍໄສວະ ທີ່ໃຫ້ທັງ bhukti (ຄວາມສຸກໂລກີ) ແລະ mukti (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ) ດ້ວຍການຟັງ ແລະການສວດທ່ອງ. ພຣະສິວະຜູ້ສະຖິດໃນລິງຄະໄຟ ເປັນແຫຼ່ງເປີດເຜີຍພຣະທຳ ແລະເນື້ອເລື່ອງອີງກອບ Agni-kalpa. ກ່າວເຖິງການຮຽບຮຽງໂດຍ Vyāsa, ການແບ່ງເປັນ 2 ພາກ, ປະມານ 11,000 ຄາຖາ ແລະການຍົກຍ້ອງຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງ Hara. ຈາກນັ້ນພຣະພຣະຫມາລຽນລຳດັບເນື້ອໃນ: ຄຳຖາມເປີດ, ການສ້າງໂລກແຕ່ດັ້ງເດີມແບບຫຍໍ້, ຄຳສອນໂຍຄະ, ເລື່ອງກັລປະ, ການປາກົດຂອງລິງຄະແລະ Ambā, ສົນທະນາກັບ Sanatkumāra, Dadhīca, ທຳມະແຫ່ງຍຸກ, bhuvana-kośa, ວົງສາລະວົງສຸລິຍະ/ຈັນທະ, ການສ້າງໂລກຂະຫຍາຍ, ຕຣິປຸຣະ, ພິທີສະຖາປະນາລິງຄະ, ການຫຼຸດພົ້ນຈາກ paśu-pāśa, ວຣະຕະຂອງພຣະສິວະ, ācāra, prāyaścitta, ລາງຮ້າຍແລະການປັດເປົ່າ, Kāśī ແລະ Śrīśaila, Andhaka, Varāha ແລະ Narasiṃha, ການປະຫານ Jalandhara, Śiva-sahasranāma, ການທຳລາຍຍັດຍະຂອງ Dakṣa, Kāma-dahana, ແລະພິທີແຕ່ງງານຂອງ Pārvatī. ທ້າຍບົດມີ phalaśruti: ຖວາຍສຳເນົາທີ່ຂຽນພ້ອມ tila-dhenu ໃນວັນ Phālguna Pūrṇimā ໄດ້ບຸນຫຼາຍ; ການຟັງ/ສວດທ່ອງ ທຳລາຍບາບ ແລະນຳໄປສູ່ພຣະສະຖານຂອງພຣະສິວະ ແລະ Śiva-sāyujya.
Shlokas
Verse 1
ब्रह्मोवाच । श्रृणु पुत्र प्रवक्ष्यामि पुराणं लिंगसंज्ञितम् । पठतां श्रृण्वतां चैव भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् ॥ १ ॥
ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: «ຟັງເຖີດ ລູກເອີຍ; ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍ ປຸຣານະທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ລິງຄະ ປຸຣານະ’ ອັນໃຫ້ທັງຄວາມສຸກໃນໂລກ (ພຸກຕິ) ແລະ ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ (ມຸກຕິ) ແກ່ຜູ້ສວດອ່ານ ແລະ ຜູ້ຟັງ»។
Verse 2
यच्च लिंगाभिधं तिष्ठन्वह्निलिंगे हरोऽभ्यधात् । मह्यं धर्मादिसिद्ध्यर्थं मग्निकल्पकथाश्रयम् ॥ २ ॥
ແລະເມື່ອ ຮະຣະ (ພຣະສິວະ) ສະຖິດຢູ່ໃນຮູບ ‘ລິງຄະ’—ໃນລິງຄະແຫ່ງໄຟ—ພຣະອົງໄດ້ກ່າວວ່າ: «ເພື່ອຂ້າພະເຈົ້າ ໃຫ້ສຳເລັດທຳມະ ແລະ ເປົ້າໝາຍອື່ນໆ ຂອງຊີວິດ, ເລື່ອງນີ້ຄວນອາໄສຢູ່ໃນນິທານແຫ່ງ ‘ອັກນິ-ກັລປະ’»।
Verse 3
तदेव व्यासदेवेन भागद्वयसमन्वितम् । पुराणं लिंगमुदितं बह्वाख्यानविचित्रितम् ॥ ३ ॥
ຜົນງານນັ້ນເອງ ທີ່ພຣະວະຍາສະເທວະ ຮຽບຮຽງໄວ້ ແລະ ຈັດເປັນສອງພາກ ຖືກປະກາດວ່າເປັນ ‘ລິງຄະ ປຸຣານະ’ ອັນປະດັບດ້ວຍນິທານຫຼາກຫຼາຍ ນ່າພິສົດ.
Verse 4
तदेकादशसाहस्रं हरमाहात्म्यसूचकम् । परं सर्वपुराणानां सारभूतं जगत्त्रये ॥ ४ ॥
ສ່ວນນັ້ນມີ 11,000 ຄາຖາ ແລະ ຊີ້ແຈງມະຫິມາຂອງ ຮະຣະ (ພຣະສິວະ). ຖືກນັບວ່າສູງສຸດໃນບັນດາປຸຣານະທັງປວງ ເປັນແກ່ນສານໃນສາມໂລກ.
Verse 5
पुराणोपक्रमे प्रश्नः सृष्टिः संक्षेपतः पुरा । योगाख्यानं ततः प्रोक्तं कल्पाख्यानं ततः परम् ॥ ५ ॥
ໃນຕອນເປີດຂອງປຸຣານະ ມີຄໍາຖາມຖືກຍົກຂຶ້ນ; ຕໍ່ມາອະທິບາຍການສ້າງໂລກໃນອະດີດແບບຫຍໍ້. ຈາກນັ້ນສອນເລື່ອງໂຍກະ ແລະຕາມດ້ວຍການເລົ່າເລື່ອງກັລປະ.
Verse 6
लिंगोद्भवस्तदंबा च कीर्तिता हि ततः परम् । सनत्कुमारशैलादिसंवादश्चाथ पावनः ॥ ६ ॥
ຕໍ່ມາ ກ່າວເຖິງການປະກົດຂຶ້ນຂອງລິງຄະ ແລະ ພຣະແມ່ອັມບາ. ແລ້ວຕາມມາແມ່ນບົດສົນທະນາອັນຊໍາລະຈິດຂອງສະນັດກຸມາຣະ ກັບຊາຍລະ ແລະຜູ້ອື່ນໆ.
Verse 7
ततो दाधीचचरितं युगधर्मनिरूपणम् । ततो भुवन कोशाख्या सूर्यसोमान्वयस्ततः ॥ ७ ॥
ຕໍ່ມາແມ່ນເລື່ອງລາວຂອງດາທີຈະ; ຕາມດ້ວຍການອະທິບາຍທຳມະປະຈໍາຍຸກ (ຍຸກະ). ຕໍ່ມາມີພາກທີ່ເອີ້ນວ່າ «ພູວະນະ-ໂກຊະ» ແລະຕໍ່ຈາກນັ້ນແມ່ນສາຍສະກຸນຂອງສູຣຍະ ແລະ ໂສມະ.
Verse 8
ततश्च विस्तरात्सर्गस्त्रिपुराख्यानकं तथा । लिंगप्रतिष्ठा च ततः पशुपाशविमोक्षणम् ॥ ८ ॥
ຕໍ່ມາ ອະທິບາຍການສ້າງສັນຢ່າງລະອຽດ ແລະເລື່ອງລາວຕຣິປຸຣາ. ຈາກນັ້ນແມ່ນການສະຖາປະນາ (ປະກອບພິທີ) ສິວະ-ລິງຄະ ແລະຕໍ່ມາການປົດປ່ອຍປະຊຸຈາກພາຊະ (ພັນທະ).
Verse 9
शिवव्रतानि च तथा सदाचारनिरूपणम् । प्रायश्चितान्यरिष्टानि काशीश्रीशैलवर्णनम् ॥ ९ ॥
ຍັງກ່າວເຖິງວຣະຕະທີ່ອຸທິດແດ່ພຣະສິວະ ແລະການອະທິບາຍສະດາຈາຣະ (ຄວາມປະພຶດດີ). ມີພິທີປຣາຍັດຈິຕ (ການຊໍາລະບາບ), ລາງຮ້າຍແລະການບັນເທົາ, ພ້ອມທັງການພັນນາເຖິງກາຊີ ແລະ ສຣີໄຊລະ.
Verse 10
अंधकाख्यानकं पश्चाद्वाराहचरितं पुनः । नृसिंहचरितं पश्चाज्जलंधरवधस्ततः ॥ १० ॥
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ເລົ່າເລື່ອງອັນທະກະ; ແລ້ວອີກຄັ້ງ ເລື່ອງພຣະວິສນຸເປັນວາຣາຫະ. ຕໍ່ມາ ເລື່ອງນຣະສິງຫະ ແລະຕໍ່ຈາກນັ້ນ ການປາບຈະລັນທະຣະ.
Verse 11
शैवं सहस्रनामाथ दक्षयज्ञविनाशनम् । कामस्य दहनं पश्चाद्गिरिजायाः करग्रहः ॥ ११ ॥
ຕໍ່ມາ ມີ “ພັນນາມ” ຂອງພຣະສິວະ; ແລ້ວເລື່ອງການທໍາລາຍພິທີຍັດຂອງທັກສະ. ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ການເຜົາກາມະ ແລະທ້າຍສຸດ ພິທີຈັບມືແຕ່ງງານຂອງກິຣິຈາ (ປາຣະວະຕີ).
Verse 12
ततो विनायकाख्यानं नृपाख्यानं शिवस्य च । उपमन्युकथा चापि पूर्वभाग इतीरितः ॥ १२ ॥
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ເລົ່າເລື່ອງວິນາຍະກະ, ເລື່ອງກະສັດ, ແລະເລື່ອງພຣະສິວະດ້ວຍ. ພ້ອມທັງເລື່ອງອຸປະມັນຍຸ—ນີ້ແມ່ນສ່ວນຕົ້ນ (ປູຣະວະພາກ) ທີ່ຖືກກ່າວໄວ້.
Verse 13
विष्णुमाहात्म्यकथनमंबरीषकथा ततः । सनत्कुमारनंदीशसंवादश्च पुनर्मुने ॥ १३ ॥
ຕໍ່ມາ ເປັນການກ່າວສັນລະເສີນພຣະວິສນຸຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່; ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ເລື່ອງອຳບະຣີສະ. ແລະອີກຄັ້ງ ໂອ ມຸນີ, ມີບົດສົນທະນາລະຫວ່າງສະນັດກຸມາຣະ ແລະນັນດີຊະ.
Verse 14
शिवमाहात्म्यसंयुक्तः स्नानयागादिकं ततः । सूर्यपूजाविधिश्चैव शिवपूजा च मुक्तिदा ॥ १४ ॥
ເຊື່ອມໂຍງກັບການສັນລະເສີນພຣະສິວະ ຕໍ່ມາຈຶ່ງສອນພິທີອາບນ້ຳສັກສິດ ແລະພິທີຍາກະ-ບູຊາ ແລະອື່ນໆ. ຍັງກ່າວວິທີບູຊາພຣະສູຣະຍະ ແລະການບູຊາພຣະສິວະຜູ້ປະທານມຸກຕິ.
Verse 15
दानानि बहुधाक्तानि श्राद्धप्रकरणं ततः । प्रतिष्ठातं त्रमुदितं ततोऽघोरस्य कीर्तनम् ॥ १५ ॥
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ໄດ້ພັນລະນາທານຫຼາຍປະເພດ; ຕໍ່ມາແມ່ນພາກວ່າດ້ວຍພິທີ śrāddha. ຕໍ່ໄປເລົ່າເຖິງ Pratiṣṭhāta ແລະ Tramudita ແລ້ວຈຶ່ງມີການສັນລະເສີນ (kīrtana) ຂອງ Aghora.
Verse 16
वज्रेश्वरी महाविद्या गायत्रीमहिमा ततः । त्र्यंबकस्य च माहात्म्यं पुराणश्रवणस्य च ॥ १६ ॥
ຕໍ່ມາແມ່ນມະຫາວິທະຍາອັນສັກສິດຂອງ Vajreśvarī; ຕໍ່ໄປແມ່ນພຣະມະຫິມາຂອງ Gāyatrī. ຍັງມີການສັນລະເສີນຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງ Tryambaka (Śiva) ແລະຂອງການຟັງ Purāṇa ອີກດ້ວຍ.
Verse 17
एवं चोपरिभागस्ते लैंगस्य कथितो मया । व्यासेन हि निबद्धस्य रुद्रामाहात्म्यसूचितः ॥ १७ ॥
ດັ່ງນີ້ ຂ້ອຍໄດ້ອະທິບາຍໃຫ້ເຈົ້າຟັງແລ້ວ ກ່ຽວກັບພາກຫຼັງ (ພາກເທິງ) ຂອງ Liṅga Purāṇa ທີ່ Vyāsa ໄດ້ຮຽບຮຽງ ໃນນັ້ນໄດ້ຊີ້ແຈງຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງ Rudra.
Verse 18
लिखित्वैतत्पुराणं तु तिलधेनुसमन्वितम् । फाल्गुन्यां पूर्णिमायां यो दद्याद्भक्त्या द्विजातये ॥ १८ ॥
ເມື່ອໄດ້ຂຽນຄັດພຣະປູຣານະນີ້ໄວ້ ແລະມີທານ ‘ງົວງາ’ (tila-dhenu) ປະກອບດ້ວຍ; ຜູ້ໃດໃນວັນເພັງເດືອນ Phālguna ນຳໄປຖວາຍດ້ວຍສັດທາແກ່ດວິຈະ (dvija) ຍ່ອມໄດ້ຮັບຜົນບຸນອັນປະເສີດ.
Verse 19
स लभेच्छिवसायुज्यं जरामरणवर्जितम् । यः पठेच्छृणुयाद्वापि लैंगं पापापहं नरः ॥ १९ ॥
ຜູ້ໃດອ່ານ ຫຼືແມ່ນແຕ່ຟັງ Liṅga Purāṇa ອັນກຳຈັດບາບນີ້ ຍ່ອມໄດ້ຮັບການຮ່ວມປະສານກັບ Śiva ອັນປອດຈາກຄວາມແກ່ ແລະຄວາມຕາຍ.
Verse 20
स भुक्तभोगो लोकेऽस्मिन्नंते शिवपुरं व्रजेत् । लिंगानुक्रमणीमेतां पठेद्यः श्रृणुयात्तथा ॥ २० ॥
ຜູ້ໃດອ່ານ ຫຼື ຟັງ «ອນຸກຣະມະນີ» ອັນເປັນສະຫຼຸບລຳດັບຂອງ ລິງຄະປຸຣານະ ນີ້ ເມື່ອໄດ້ສຸກສົມຜົນໃນໂລກນີ້ແລ້ວ ທ້າຍສຸດຈະໄປຮອດພຣະສິວະທີ່ປະທັບຢູ່.
Verse 21
तावुभौ शिवभक्तौ तु लोकद्वितयभोगिनौ । जायतां गिरिजाभर्तुः प्रसादान्नात्र संशयः ॥ २१ ॥
ທັງສອງນັ້ນແທ້ຈິງເປັນຜູ້ມີພັກຕິຕໍ່ພຣະສິວະ ແລະເປັນຜູ້ເສວຍສຸກສົມບັດໃນສອງໂລກ; ໂດຍພຣະປະສາດຂອງພຣະອົງຜູ້ເປັນສາມີຂອງຄິຣິຈາ ຈະໄດ້ເກີດຂຶ້ນ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສເລີຍ.
Verse 22
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे लिंगपुराणानुक्रमणीनिरूपणं नाम द्व्युत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १०२ ॥
ດັ່ງນີ້ ໃນ ສຣີ ບຣິຫັນນາຣະດີຍະປຸຣານະ ພາກຕົ້ນ (ປູຣະວະພາກ) ໃນ ບຣິຫັດອຸປາຂະຍານະ ໃນ ປາດທີ 4 ບົດທີ 102 ຊື່ «ການອະທິບາຍອນຸກຣະມະນີ (ດັດຊະນີ/ສະຫຼຸບ) ຂອງ ລິງຄະປຸຣານະ» ກໍສິ້ນສຸດລົງແລ້ວ.
Frequently Asked Questions
It functions as a traditional knowledge map—identifying the Liṅga Purāṇa’s internal sequence of doctrines, myths, rituals, and tīrtha materials—so that reciters, students, and commentators can locate themes (vrata-kalpa, prāyaścitta, mokṣa-dharma) within a coherent Purāṇic curriculum.
It praises hearing and recitation as sin-destroying and liberation-granting, and additionally highlights a gifting rite: commissioning a written copy and offering it with a tila-dhenu (sesame-cow gift) to a dvija on Phālguna Pūrṇimā, performed with devotion.