Shloka 3
स दीर्घमुष्णं नि:श्वस्य शोकबाष्पपरिप्लुत: । तान् दृष्टवा पतितान् भ्रातृन् सर्वाश्विन्तासमन्वितः
sa dīrgham uṣṇaṁ niḥśvasya śokabāṣpapariplutaḥ | tān dṛṣṭvā patitān bhrātṝn sarvāśvintāsamanvitaḥ dharmaputro mahābāhur vilalāpa suvistaram ||
ລາວສູດລົມຍາວໆອັນຮ້ອນຜ່າວ ແລະຖືກນໍ້າຕາແຫ່ງຄວາມໂສກຊຸມຊໍາ. ຢຸທິສຖິຣະ ບຸດແຫ່ງທໍາ ຜູ້ມີແຂນແຂງກ້າ ເມື່ອເຫັນພີ່ນ້ອງລົ້ມລົງ ແລະຖືກຄວາມຄິດກັງວົນທຸກປະເພດຫຸ້ມຫໍ້ ກໍຄໍາຄວນຮ້ອງໄຫ້ຢ່າງຍາວນານ. ພາບນີ້ຕອກຍໍ້ານໍ້າໜັກທາງທໍາຂອງສາຍເລືອດ ແລະຄວາມຮັບຜິດຊອບ: ຄວາມໂສກຂອງກະສັດຜູ້ທໍາດີ ບໍ່ແມ່ນແຕ່ການສູນເສຍສ່ວນຕົວ ແຕ່ເປັນການຮູ້ສຶກຫນັກອຶ້ງວ່າ ໜ້າທີ່ກໍກໍາລັງຕົກຢູ່ໃນອັນຕະລາຍ ເມື່ອຄົນຂອງຕົນຖືກຟາດຟັນລົງ.
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how even the most dharma-oriented person is shaken when duty and kinship collide with catastrophe. Yudhiṣṭhira’s tears and ‘hot sigh’ portray the moral and emotional burden of leadership: righteousness is tested not in calm, but amid loss, fear, and responsibility for one’s own.
Vaiśaṃpāyana narrates that Yudhiṣṭhira sees his brothers lying fallen. Overcome with grief and anxious thoughts, he exhales long, burning sighs, is drenched in tears, and laments for a long time.