Adhyaya 256
जयद्रथ-निग्रहः — Jayadratha Restrained, Shamed, and Released
Upa-parva: Draupadī-parikleśa–Jayadratha-nigraha (Episode of Jayadratha’s humiliation and release)
Vaiśaṃpāyana narrates Jayadratha’s attempt to flee upon seeing the armed brothers. Bhīmasena dismounts, seizes Jayadratha by the hair, and forcefully subdues him—striking and pinning him when he tries to rise. Arjuna (Phalguna) restrains Bhīma’s anger, recalling the earlier context involving Duḥśalā and the Kaurava connection. Bhīma argues that Jayadratha’s misconduct toward Draupadī warrants severe penalty, then imposes a conditional reprieve: Jayadratha must publicly declare himself a servant (dāsa) of the Pāṇḍavas in assemblies, as the ‘rule’ of one defeated in combat. Jayadratha, weakened, agrees. The brothers bind him, place him on a chariot, and present him to Yudhiṣṭhira at the hermitage. Yudhiṣṭhira orders release; Bhīma instructs that Draupadī be informed of Jayadratha’s imposed servitude-status. Draupadī, looking to Yudhiṣṭhira, concurs that he be freed after the humiliation. Jayadratha, released, pays respects to Yudhiṣṭhira and the sages. Yudhiṣṭhira admonishes him against repeating such conduct and sends him away with his forces intact. Jayadratha departs ashamed toward Gaṅgādvāra, undertakes severe tapas to Rudra (Śiva), receives a boon: he may check the Pāṇḍavas in battle except Arjuna, who is protected by Kṛṣṇa; Jayadratha then returns home while the Pāṇḍavas remain in Kāmyaka.
Chapter Arc: कर्ण, दिग्विजय और वैभव-प्रदर्शन के उन्माद में, दुर्योधन से कहता है कि आज पृथ्वी उसके लिए ‘निःसपत्ना’ हो गई है—अब वह इन्द्र की भाँति निष्कण्टक राज्य करे। → कर्ण दुर्योधन को केवल शासन नहीं, यश-स्थापन का मार्ग दिखाता है: वेदपारग ऋत्विजों को बुलाकर शास्त्रोक्त विधि से महायज्ञ आरम्भ हो; अन्न-पान, सामग्री, गुण-समृद्धि और दान-दक्षिणा में कोई कमी न रहे। यह यज्ञ धर्म-आवरण में सत्ता का घोष बनता जाता है। → कर्ण की प्रेरणा पर दुर्योधन ‘राजसूय’ जैसे क्रतुश्रेष्ठ यज्ञ को ‘समाप्त-वर-दक्षिण’ करने का संकल्प करता है—यानी दान-दक्षिणा की पूर्णता से अपनी सार्वभौमता और प्रतिष्ठा को मुहर लगाना। → दुर्योधन पुरोहित को बुलाकर यज्ञ-समारम्भ की औपचारिक व्यवस्था करता है; ऋत्विजों को यथाशास्त्र कर्म करने का आदेश होता है और यज्ञभूमि/मण्डप की तैयारी (भूमि जोतना, संस्कार, सुरक्षा) नियमानुसार आगे बढ़ती है। → यज्ञ का आरम्भ तो हो जाता है, पर यह वैभव-यज्ञ किसके प्रति चुनौती है—और क्या यह पाण्डवों के वनवास-काल में अपमान/प्रतिस्पर्धा की अग्नि को और भड़काएगा?
Shlokas
Verse 1
#:2:.7 #:ड-. () हि २ 7 पजञ्चपज्चाशर्दाधिकद्विशततमो< ध्याय: कर्ण और पुरोहितकी 3 धनकी वैष्णवयज्ञके वैशम्पायन उवाच जित्वा तु पृथिवीं राजन् सूतपुत्रो जनाधिप । अब्रवीत् परवीरघ्नो दुर्योधनमिदं वच:
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ ຈະນະເມຊະຍະ! ຫຼັງຈາກຊະນະພື້ນດິນທົ່ວໂລກແລ້ວ ກັນນະ—ບຸດຂອງຄົນຂັບລົດສົງຄາມ, ຜູ້ສັງຫານວີຣະຊົນຝ່າຍສັດຕູ—ໄດ້ກ່າວກັບ ທຸຣະໂຍທະນະ ດ້ວຍຖ້ອຍຄຳດັ່ງນີ້»។
Verse 2
कर्ण उवाच दुर्योधन निबोधेदं यत् त्वां वक्ष्यामि कौरव । श्रुत्वा वाचं तथा सर्व कर्तुमर्हस्थरिंदम
ກັນນະ ກ່າວວ່າ: «ທຸຣະໂຍທະນະ ໂອ ກອຣະວະ! ຈົ່ງເຂົ້າໃຈສິ່ງນີ້—ຟັງຖ້ອຍຄຳທີ່ຂ້າຈະກ່າວ. ໂອ ຜູ້ປະຫານສັດຕູ! ເມື່ອຟັງແລ້ວ ຈົ່ງປະຕິບັດຕາມໃຫ້ຄົບຖ້ວນ»។
Verse 3
तवाद्य पृथिवी वीर नि:ःसपत्ना नृपोत्तम | तां पालय यथा शक्रो हतशत्रुर्महामना:
ກັນນະ ກ່າວວ່າ: «ມື້ນີ້ ໂອ ວີຣະຊົນ, ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ! ພື້ນດິນທັງປວງໄຮ້ຜູ້ທ້າຊິງສຳລັບທ່ານແລ້ວ. ດັ່ງພຣະອິນທຣາຜູ້ໃຈກວ້າງ ຫຼັງຈາກປະຫານສັດຕູແລ້ວ ປົກປ້ອງໂລກທັງຫຼາຍ—ທ່ານກໍຈົ່ງປົກຄອງ ແລະ ຄຸ້ມຄອງອານາຈັກນີ້ເຊັ່ນນັ້ນ»។
Verse 4
वैशम्पायन उवाच एवमुक्तस्तु कर्णेन कर्ण राजाब्रवीत् पुन: । न किंचिद् दुर्लभं तस्य यस्य त्वं पुरुषर्षभ
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອກັນນະເວົ້າດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພະຣາຊາ ທຸຣະໂຍທະນະ ໄດ້ກ່າວກັບກັນນະອີກຄັ້ງວ່າ: ‘ໂອ ບຸຣຸດຜູ້ປະເສີດ! ສຳລັບຜູ້ທີ່ທ່ານໜຸນຫຼັງ ແລະ ທີ່ທ່ານມີຄວາມເອັນດູ, ບໍ່ມີສິ່ງໃດທີ່ບັນລຸບໍ່ໄດ້’»។
Verse 5
सहायद्नचानुरक्तश्न मदर्थ च समुद्यत: । अभिप्रायस्तु मे कश्चित् तं वै शूणु यथातथम्
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຈະນະເມຊະຍະ! ເມື່ອກັນນະເວົ້າດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພະຣາຊາ ທຸຣະໂຍທະນະ ໄດ້ກ່າວກັບລາວອີກຄັ້ງວ່າ: ‘ໂອ ບຸຣຸດຜູ້ປະເສີດ! ສຳລັບຜູ້ທີ່ມີທ່ານເປັນສະຫາຍ ແລະ ທີ່ຄວາມເອັນດູຂອງທ່ານຝັງແນ່ນັ້ນ ບໍ່ມີສິ່ງໃດທີ່ຫາໄດ້ຍາກແທ້. ທ່ານພ້ອມເພື່ອປະໂຫຍດຂອງຂ້າຢູ່ເສມອ. ຂ້າມີຄວາມປະສົງຢ່າງໜຶ່ງ—ຈົ່ງຟັງຈາກຂ້າໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມທີ່ມັນເປັນ’»។
Verse 6
राजसूयं पाण्डवस्य दृष्टवा क्रतुवरं महत् । मम स्पृहा समुत्पन्ना तां सम्पादय सूतज
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອໄດ້ເຫັນຍັດຍາອັນໃຫຍ່ ແລະສູງສຸດ—ຣາຊະສູຍະຂອງປານດະວະ—ຄວາມປາຖະໜາກໍເກີດຂຶ້ນໃນໃຈຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍ. ໂອ ບຸດແຫ່ງສູຕະ, ໂອ ຜູ້ເປັນຄວາມຊື່ນບານແຫ່ງວົງລໍ້ລົດ, ຈົ່ງສຳເລັດຄວາມປາຖະໜານີ້ໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ»។
Verse 7
एवमुक्तस्तत: कर्णो राजानमिदमत्रवीत् । तवाद्य पृथिवीपाला वश्या: सर्वे नृपोत्तम
ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ກັນນະ ຈຶ່ງກ່າວຕໍ່ພະຣາຊາວ່າ: «ວັນນີ້ ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ, ບັນດາຜູ້ປົກຄອງແຜ່ນດິນທັງປວງ ຢູ່ໃນອຳນາດຂອງພະອົງ»។
Verse 8
आहूयन्तां द्विजवरा: सम्भाराश्न यथाविधि । सम्श्रियन्तां कुरुश्रेष्ठ यज्ञोपकरणानि च
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງເຊີນບັນດາທະວິຊະຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ ແລະຈົ່ງຮວບຮວມສິ່ງຂອງຕາມພິທີ. ໂອ ຜູ້ປະເສີດແຫ່ງກຸຣຸ, ຈົ່ງຈັດຫາເຄື່ອງມື ແລະອຸປະກອນສຳລັບຍັດຍາໃຫ້ຖືກຕ້ອງດ້ວຍ»។
Verse 9
ऋत्विजश्न समाहूता यथोक्ता वेदपारगा: । क्रियां कुर्वन्तु ते राजन् यथाशास्त्रमरिंदम,“शत्रुदमन नरेश! तुम्हारे द्वारा आमन्त्रित शास्त्रोक्त योग्यतासे सम्पन्न वेदज्ञ ऋत्विक् विधिके अनुसार सब कार्य करें
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ ຜູ້ປະຫານສັດຕູ, ຂໍໃຫ້ປະໂລຫິດຜູ້ປະກອບພິທີ ຜູ້ຊຳນານໃນເວດ ແລະຖືກເຊີນຕາມທີ່ກຳນົດ ປະຕິບັດພິທີກຳທັງປວງໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມສາດສະຕຣາ»។
Verse 10
बद्धन्नपानसंयुक्त: सुसमृद्धगुणान्वित: । प्रवर्ततां महायज्ञस्तवापि भरतर्षभ,“भरतश्रेष्ठ! तुम्हारा महायज्ञ भी प्रचुर अन्नपानकी सामग्रीसे युक्त और अत्यन्त समृद्धिशाली गुणोंसे सम्पन्न हो”
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ເປັນດັ່ງງົວຜູ້ກ້າໃນວົງພະຣາຊະພາຣະຕະ, ຂໍໃຫ້ຍັດຍາໃຫຍ່ຂອງພະອົງດຳເນີນໄປ—ພ້ອມດ້ວຍອາຫານແລະນ້ຳດື່ມອຸດົມສົມບູນ ແລະປະດັບດ້ວຍຄຸນຄວາມດີອັນຮຸ່ງເຮືອງ ແລະຄົບຖ້ວນ»។
Verse 11
एवमुक्तस्तु कर्णेन धार्तराष्ट्रो विशाम्पते । पुरोहितं समानाय्य वचन चेदमब्रवीत्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອຖືກກັນນະເວົ້າດັ່ງນັ້ນ ດຸຣະໂຍທະນະ ບຸດຂອງທຣິຕຣາສະຕຣະ ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງປະຊາ ໄດ້ເອີ້ນປຸໂຣຫິດປະຈຳວັງມາ ແລ້ວກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມັນ ຈົ່ງຈັດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າປະກອບພິທີບູຊາອັນສູງສຸດ ຄື ຣາຊະສູຍະ ໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມພິທີ ແລະຕາມກົດລະບຽບ ພ້ອມດ້ວຍທັກສິນາອັນດີເລີດ»។
Verse 12
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठं समाप्तवरदक्षिणम् । आहर त्वं मम कृते यथान्यायं यथाक्रमम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຈັດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ ປະກອບຣາຊະສູຍະ—ຍັນຍະອັນດີເລີດທີ່ສຸດ—ໃຫ້ສຳເລັດພ້ອມທັກສິນາອັນປະເສີດ. ຈົ່ງປະກອບໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ຕາມກົດ ແລະຕາມລຳດັບພິທີ ໂອ ພຣະຣາຊາ»។
Verse 13
स एवमुक्तो नृपतिमुवाच द्विजसत्तम: । (ब्राह्मणै:ः सहितो राजन् ये तत्रासन् समागता: ।) न स शक््य: क्रतुश्रेष्ठो जीवमाने युधिष्ठिरे
ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດໃນບັນດາຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ ໄດ້ຕອບກັບພຣະຣາຊາ. ພ້ອມກັບພຣາຫມັນທີ່ຊຸມນຸມຢູ່ນັ້ນ ລາວກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ ໃນຂະນະທີ່ຢຸທິສຖິຣະຍັງມີຊີວິດ ພິທີບູຊາອັນສູງສຸດນັ້ນ ບໍ່ອາດປະກອບໄດ້»។
Verse 14
आहर्तु कौरवश्रेष्ठ कुले तव नृपोत्तम । दीर्घायुर्जीवति च ते धृतराष्ट्र: पिता नृप
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນກຸຣຸ ໂອ ຈອມກະສັດ ຈົ່ງໄປນຳພຣະອົງນັ້ນມາທີ່ນີ້; ເພາະໃນວົງສານຂອງເຈົ້າ ພໍ່ຂອງເຈົ້າ ທຣິຕຣາສະຕຣະ ຜູ້ມີອາຍຸຍືນ ຍັງມີຊີວິດຢູ່ ໂອ ພຣະຣາຊາ»។
Verse 15
अतश्वापि विरुद्धस्ते क्रतुरेष नृपोत्तम । नरेश्वर! राजाके इस प्रकार आदेश देनेपर विप्रवर पुरोहितने वहाँ आये हुए अन्य ब्राह्मणोंके साथ इस प्रकार उत्तर दिया।--“कौरवश्रेष्ठ! नृपशिरोमणे! राजा युधिष्ठिरके जीते आपके कुलमें इस उत्तम क्रतु राजसूयका अनुष्ठान नहीं किया जा सकता। महाराज! अभी आपके दीर्घायु पिता धृतराष्ट्र भी जीवित हैं
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຈອມກະສັດ ພິທີບູຊານີ້ກໍຂັດກັບສະພາບຂອງເຈົ້າດ້ວຍ»। ເມື່ອພຣະຣາຊາມີພຣະບັນຊາດັ່ງນັ້ນ ປຸໂຣຫິດພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ ພ້ອມກັບພຣາຫມັນອື່ນໆທີ່ມາຮອດທີ່ນັ້ນ ຕອບວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນກຸຣຸ ໂອ ເພັດແຫ່ງຜູ້ປົກຄອງ, ຕາບໃດທີ່ພຣະຣາຊາຢຸທິສຖິຣະຍັງມີຊີວິດ ໃນວົງສານຂອງເຈົ້າ ບໍ່ອາດປະກອບຣາຊະສູຍະອັນດີເລີດນີ້ໄດ້. ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ ເນື່ອງຈາກພໍ່ຂອງເຈົ້າ ທຣິຕຣາສະຕຣະ ຜູ້ມີອາຍຸຍືນ ຍັງມີຊີວິດຢູ່ ພິທີນີ້ຈຶ່ງບໍ່ເໝາະສົມສຳລັບເຈົ້າ. ແຕ່ກໍມີອີກພິທີສັດຣະ (satra) ອັນໃຫຍ່ ມີກຽດສະເໝີຣາຊະສູຍະ, ໂອ ພຣະອົງ»។
Verse 16
तेन त्वं यज राजेन्द्र शुणु चेद॑ं वचो मम । य इमे पृथिवीपाला: करदास्तव पार्थिव
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດ, ຈົ່ງນະມັດສະການດ້ວຍສິ່ງນັ້ນ ແລະຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງຂ້າ. ໂອ ຈອມແຜ່ນດິນ, ບັນດາກະສັດຜູ້ຄອງແຜ່ນດິນທີ່ສົ່ງສ່ວນສ່ວຍໃຫ້ທ່ານ—ຈົ່ງອອກຄໍາສັ່ງແກ່ເຂົາເຈົ້າ».
Verse 17
ते करान् सम्प्रयच्छन्तु सुवर्ण च कृताकृतम् । तेन ते क्रियतामद्य लाड़लं नृपसत्तम
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໃຫ້ເຂົາເຈົ້ານໍາສ່ວນສ່ວຍມາມອບໃຫ້ທ່ານ—ທັງຄໍາ ທັງທີ່ຂຶ້ນຮູບແລ້ວ ແລະທີ່ຍັງບໍ່ຂຶ້ນຮູບ. ດ້ວຍຄໍານັ້ນ ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດ, ຈົ່ງໃຫ້ເຮັດໄຖໜຶ່ງໃນມື້ນີ້».
Verse 18
यज्ञवाटस्थ ते भूमि: कृष्यतां तेन भारत । तत्र यज्ञो नृपश्रेष्ठ प्रभूतान्न: सुसंस्कृत:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພາຣະຕະ, ໃຫ້ໄຖພື້ນດິນທີ່ຢູ່ໃນເຂດລານບູຊາຂອງທ່ານດ້ວຍໄຖນັ້ນ. ແລ້ວ ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດ, ຈຶ່ງຈະປະກອບພິທີບູຊາໄດ້ທີ່ນັ້ນ—ຈັດຕຽມດີ ແລະມີອາຫານຫຼາຍພໍ ທີ່ປຸງແຕ່ງຢ່າງຖືກຕ້ອງ».
Verse 19
एष ते वैष्णवो नाम यज्ञ: सत्पुरुषोचित:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ນີ້ແມ່ນພິທີບູຊາທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ໄວສະນະວະ’ ທີ່ຂ້າໄດ້ອະທິບາຍໃຫ້ທ່ານ—ເໝາະສົມສໍາລັບສັດບຸລຸດ ແລະຜູ້ມີຄຸນທໍາ. ມັນເປັນພິທີທີ່ມຸ່ງໄປຫາພຣະວິສະນຸ ແລະມາດຕະຖານຂອງຄົນດີ».
Verse 20
एतेन नेष्टवान् कश्रिदृते विष्णुं पुरातनम् । राजसूयं क्रतुश्रेष्ठ स्पर्धत्येष महाक्रतु:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ບໍ່ເຄີຍມີໃຜປະກອບພິທີນີ້—ນອກຈາກພຣະວິສະນຸ ຈອມເກົ່າແກ່. ພິທີໃຫຍ່ນີ້ທັດເທົ່າກັບ ຣາຊະສູຍະ ອັນເປັນພິທີກະສັດທີ່ສູງສຸດ».
Verse 21
अस्माकं रोचते चैव श्रेयश्ष॒ तव भारत । निर्विघ्नश्च भवत्येष सफला स्यात् स्पृहा तव
ໂອ ພາຣະຕະ! ພວກເຮົາທັງຫຼາຍພໍໃຈກັບຍັດນີ້ ແລະມັນຈະເປັນຄຸນປະໂຫຍດແກ່ເຈົ້າ. ຍັດນີ້ສໍາເລັດໄດ້ໂດຍບໍ່ມີອຸປະສັກ; ດັ່ງນັ້ນ ຄວາມປາຖະໜາຂອງເຈົ້າໃນເລື່ອງຍັດ ກໍຈະສໍາເລັດດ້ວຍຍັດນີ້ເທົ່ານັ້ນ.
Verse 22
(तस्मादेष महाबाहो तव यज्ञ: प्रवर्तताम् ।) एवमुक्तस्तु तैरविंप्रैर्धार्तराष्ट्री महीपति: । कर्ण च सौबल चैव क्रातृश्वैवेदमब्रवीत्
«ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ມີແຂນແຂງກ້າ! ຂໍໃຫ້ຍັດຂອງເຈົ້າເລີ່ມຂຶ້ນ» ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນີ້ໂດຍພຣາຫມັນເຫຼົ່ານັ້ນ ກະສັດແຫ່ງທາຣະຕະຣາສະຕຣະ (ທຸຣະໂຍທະນະ) ຈຶ່ງກ່າວກັບ ກັນນະ, ສໍາບະລະ (ຊະກຸນິ) ແລະພີ່ນ້ອງຂອງຕົນ ດັ່ງນີ້—
Verse 23
रोचते मे वच:ः कृत्स्नं ब्राह्मणानां न संशय: । रोचते यदि युष्माकं तस्मात् प्रब्रूत मा चिरम्
«ຖ້ອຍຄໍາທັງໝົດຂອງພຣາຫມັນເຫຼົ່ານີ້ ຖືກໃຈຂ້າພະເຈົ້າຢ່າງສິ້ນເຊີງ ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ. ຖ້າພວກເຈົ້າກໍພໍໃຈເຊັ່ນກັນ ຈົ່ງກ່າວຄໍາເຫັນຂອງພວກເຈົ້າໃຫ້ໄວ ຢ່າຊ້າ»
Verse 24
एवमुक्तास्तु ते सर्वे तथेत्यूचुर्नराधिपम् । संदिदेश ततो राजा व्यापारस्थान् यथाक्रमम्
ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ທຸກຄົນກໍຕອບກະສັດວ່າ «ເປັນດັ່ງນັ້ນເຖີດ» ແລະຍອມຕາມຖ້ອຍຄໍາ. ຈາກນັ້ນ ກະສັດຈຶ່ງອອກຄໍາສັ່ງ ຈັດວາງຜູ້ຄົນໃຫ້ປະຕິບັດໜ້າທີ່ຂອງຕົນ ຕາມລໍາດັບອັນຄວນ.
Verse 25
हलस्य करणे चापि व्यादिष्टा: सर्वशिल्पिन: । यथोक्तं च नृपश्रेष्ठ कृतं सर्व यथाक्रमम्
ຊ່າງຝີມືທັງໝົດກໍຖືກສັ່ງໃຫ້ເຮັດໄຖດ້ວຍ. ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດ! ທຸກຢ່າງຖືກປະຕິບັດຕາມທີ່ສັ່ງໄວ້ ແລະວຽກງານທັງໝົດກໍສໍາເລັດຕາມລໍາດັບ.
Verse 183
प्रवर्ततां यथान्यायं सर्वतो हरनिवारित: । “भारत! उसी हलसे आपके यज्ञमण्डपकी भूमि जोती जाय। नृपश्रेष्ठ) उस जोती हुई भूमिमें ही उत्तम संस्कारसे सम्पन्न
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ພິທີນັ້ນດໍາເນີນໄປຕາມຫຼັກທໍາອັນຖືກຕ້ອງ ໂດຍກັ້ນກວດທຸກທິດທາງບໍ່ໃຫ້ຜູ້ໃດມາຍຶດເອົາຂອງທີ່ເປັນຂອງພິທີ. ໂອ ພາຣະຕະ, ຂໍໃຫ້ດິນໃນຂອບເຂດຍັດຍະຂອງເຈົ້າ ຖືກໄຖດ້ວຍໄຖນັ້ນເອງ; ແລະ ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດ, ເທິງດິນທີ່ໄຖແລ້ວນັ້ນ ຂໍໃຫ້ເລີ່ມຍັດຍະຢ່າງສົມຄວນ—ຜ່ານສັງຂານອັນດີ ມີອາຫານແລະນໍ້າດື່ມອຸດົມ ແລະເປີດກວ້າງໃຫ້ທຸກຄົນ»។
Verse 254
इस प्रकार श्रीमहाभारत वनपर्वके अन्तर्गत घोषयात्रापर्वमें कर्णदिग्विजयसम्बन्धी दो सौ चौवनवाँ अध्याय पूरा हुआ
ດັ່ງນີ້ ບົດທີ 254 ໃນ «ມະຫາພາຣະຕະ» ພາກ «ວະນະປັຣວະ» ພາຍໃນຕອນ «ໂຆສະຍາຕຣາປັຣວະ» ອັນກ່ຽວກັບການພິຊິດທິດທາງຂອງກັນນະ ກໍສິ້ນສຸດລົງແລ້ວ.
Verse 255
इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि घोषयात्रापर्वणि दुर्योधनयज्ञसमारम्भे पञ्चपञ्चाशदधिकद्वधिशततमो<ध्याय:
ດັ່ງນີ້ ໃນ «ສຣີ ມະຫາພາຣະຕະ» ພາກ «ວະນະປັຣວະ» ໂດຍສະເພາະຕອນ «ໂຆສະຍາຕຣາປັຣວະ» ບົດທີ່ກ່ຽວກັບການເລີ່ມຕົ້ນຍັດຍະຂອງທຸຣະໂຍທະນະ ກໍສິ້ນສຸດລົງແລ້ວ.
Frequently Asked Questions
Whether righteous retaliation should proceed to maximum harm once the offender is helpless, or whether dharma requires restraint, conditional accountability, and measured punishment after victory.
Power is ethically valid only when governed by self-control: victory should culminate in deterrence and reform-oriented censure rather than uncontrolled escalation, aligning force with rāja-dharma.
No explicit phalaśruti is stated; the chapter’s meta-function is causal and ethical—explaining how humiliation, mercy, and subsequent tapas produce future constraints (the boon’s exception regarding Arjuna).