Shloka 25
प्रावृट्-शरत्-वर्णनम् — Description of the Monsoon and Autumn; Sarasvatī in the Pāṇḍavas’ Exile
पर्वताभोगवर्ष्माणमतिकायं महाबलम् चित्राड़मड़जैश्षित्रैर्हरिद्रासद्शच्छविम्
parvatābhogavarṣmāṇam atikāyaṁ mahābalam | citrāṅgam aṅgajaiś citrair haridrāsadṛśacchavim ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ມັນມີລ່າງກາຍກວ້າງໃຫຍ່ດັ່ງແນວພູ—ໃຫຍ່ມະຫາຍັກ ແລະມີກຳລັງຫນັກໜ່ວງ. ອະໄວຍະວະຂອງມັນເບິ່ງແປກປະຫຼາດ ເພາະຖືກໝາຍໄວ້ດ້ວຍລັກສະນະປະຫຼາດທົ່ວກາຍ; ຜິວພັນຂອງມັນເຫຼືອງດັ່ງຂີ້ໝິ້ນ. ມີເຂົາງາວສີສະຫວ່າງສີ່ອັນ ປາກຂອງມັນຄ້າຍຖ້ຳ; ດວງຕາແດງຈັດ ດັ່ງພົ່ນໄຟ. ມັນເລຍຂ້າງຂາກະໄຕທັງສອງຊ້ຳໆ. ງູອັນນ່າຢ້ານນັ້ນ ຂູ່ຂວັນສັດທັງປວງດັ່ງກາລານຕະກະ ແລະພະຍົມ; ມັນຄ້າຍກຳລັງຕຳນິຜູ້ອື່ນ ດ້ວຍລົມຫາຍໃຈຟືດຟາດ ແລະສຽງຮາມດັ່ງສິງ.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse primarily builds a moral atmosphere rather than stating a doctrine: it evokes how overwhelming, death-like forces (likened to Kālāntaka and Yama) can confront beings in the wilderness of life, reminding the listener of mortality and the need for steadiness and discernment when fearsome appearances arise.
Vaiśaṃpāyana describes a terrifying, gigantic serpent in vivid physical detail—mountain-like body, turmeric-yellow hue, strange markings, four gleaming fangs, fiery red eyes, and threatening hisses/roars—establishing the creature as a fearsome presence that intimidates all beings.