Shloka 88
Nāgendra–Brāhmaṇa Saṃvāda: Praśna-vidhi and Dharmic Approach on the Gomatī Riverbank
कारणं पुरुषो होषां प्रधानं चापि कारणम् | स्वभावश्चैव कर्माणि दैवं येषां च कारणम्,पुरुष, प्रधान, स्वभाव, कर्म तथा दैव-ये जिन वस्तुओंके कारण हैं, वे भी नारायणरूप ही हैं
kāraṇaṃ puruṣo hy eṣāṃ pradhānaṃ cāpi kāraṇam | svabhāvaś caiva karmāṇi daivaṃ yeṣāṃ ca kāraṇam ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ສໍາລັບສັດທັງຫຼາຍ ແລະ ເຫດການເຫຼົ່ານີ້, «ປຸຣຸສະ» (Puruṣa) ເປັນເຫດໜຶ່ງ; ແລະ «ປຣະທານະ» (Pradhāna) ອັນເປັນທໍາມະຊາດດັ້ງເດີມ ກໍເປັນເຫດໜຶ່ງ. ນິໄສດັ້ງເດີມ (svabhāva), ກຳກະທຳ (karmāṇi), ແລະ ຊະຕາ/ພຣະພອນຟ້າ (daiva) ກໍຖືກກ່າວວ່າເປັນເຫດເຊັ່ນກັນ. ຄໍາສອນທີ່ແຝງໄວ້ຄື: ຫຼັກເຫດທັງປວງນີ້ ທ້າຍທີ່ສຸດລ້ວນພັກພິງ ແລະ ຖືກຄອບຄຸມຢູ່ໃນ ນາຣາຍະນະ; ດັ່ງນັ້ນ ຢ່າຍຶດຕິດປັດໃຈດຽວໃຫ້ເປັນສິ່ງສູງສຸດ, ແຕ່ຈົ່ງຮູ້ຈັກພຣະອົງສູງສຸດເປັນພື້ນຖານສຸດທ້າຍຂອງເຫດປັດໃຈ ແລະ ຄວາມຮັບຜິດຊອບ.
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
Multiple causes are acknowledged—Puruṣa (conscious principle), Pradhāna (primordial nature), svabhāva (inborn disposition), karma (action), and daiva (destiny)—but the deeper purport is that all these derive their power and coherence from Nārāyaṇa as the ultimate ground.
In the didactic discourse of the Śānti Parva, Vaiśaṃpāyana summarizes a philosophical account of causation, listing competing explanatory factors and integrating them into a higher theistic framework centered on Nārāyaṇa.