Shloka 42
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
त्रिदण्डादिषु यद्यस्ति मोक्षो ज्ञानेन कस्यचित् । छत्रादिषु कथं न स्यात् तुल्यहेतौ परिग्रहे
tridaṇḍādiṣu yady asti mokṣo jñānena kasyacit | chatrādiṣu kathaṁ na syāt tulya-hetau parigrahe ||
ພະຣາຊາຈະນະກະກ່າວວ່າ: «ຖ້າບາງຄົນສາມາດບັນລຸຄວາມຫຼຸດພົ້ນໄດ້ດ້ວຍປັນຍາ ໃນຂະນະທີ່ຖືຄັນທອນສາມ (ຕຣິທັນດະ) ແລະເຄື່ອງໝາຍຂອງສະມະນະ, ແລ້ວເປັນຫຍັງຈຶ່ງຈະບໍ່ສາມາດບັນລຸໄດ້ດ້ວຍປັນຍາດຽວກັນ ໃນຂະນະທີ່ຖືຮົ່ມຫຼວງ ແລະເຄື່ອງໝາຍຂອງພະຣາຊາ? ເພາະສາເຫດທີ່ຖືວ່າເປັນອຸປະສັກ—‘ການຄອບຄອງ’—ກໍຄືກັນທັງສອງ: ຄົນໜຶ່ງສະສົມຄັນທອນສາມແລະອື່ນໆ, ອີກຄົນໜຶ່ງສະສົມຮົ່ມຫຼວງແລະອື່ນໆ»។
जनक उवाच
Educational Q&A
Liberation depends on liberating knowledge and inner non-attachment, not on external status-symbols. If ‘possession’ is blamed as an obstacle, then ascetic insignia can be as much a possession as royal emblems; therefore mokṣa cannot be restricted to a costume or social role.
King Janaka argues against the idea that only a renunciant bearing the triple staff can attain liberation. He challenges the double standard by comparing ascetic insignia (tridaṇḍa, etc.) with royal insignia (parasol, etc.), asserting that the real issue is attachment, not the outward objects.