Shloka 106
Adhyātma–Adhibhūta–Adhidaivata Correspondences and the Triguṇa Lakṣaṇas (Śānti-parva 301)
समस्त ब्राह्मण, देवता और शान्तिका अनुभव करनेवाले लोग उसी अनन्त, अच्युत, ब्राह्मणहितैषी तथा परमदेव परमात्माकी स्तुति-प्रार्थना करते हैं। उनके गुणोंका चिन्तन करते हुए उनकी महिमाका गान करते हैं। योगमें उत्तम सिद्धिको प्राप्त हुए योगी तथा अपार ज्ञानवाले सांख्यवेत्ता पुरुष भी उसीके गुण गाते हैं ।।
amūrtes tasya kaunteya sāṅkhyaṁ mūrtir iti śrutiḥ | abhiśñānāni tasyāhur mataṁ hi bharatarṣabha ||
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ບຸດແຫ່ງກຸນຕີ, ຈາຣີດປະເພນີກ່າວໄວ້ວ່າ ສໍາລັບພຣະສູງສຸດຜູ້ແທ້ຈິງເປັນອະຮູບ (ບໍ່ມີຮູບຮ່າງ) ນັ້ນ, ‘ສາງຂະຍະ’ ຖືກເວົ້າວ່າເປັນ ‘ຮູບ’ ແມ່ນວິທີໜຶ່ງໃນການເຂົ້າໃຈພຣະອົງ. ບັນດາລະສີໄດ້ອະທິບາຍເຄື່ອງໝາຍຈໍາແນກບາງປະການເພື່ອໃຫ້ຮູ້ຈັກພຣະອົງ—ນີ້ແຫຼະ ໂອ ຜູ້ກ້າແຫ່ງພວກພາຣະຕະ, ແມ່ນຄວາມເຂົ້າໃຈທີ່ຕົກລົງແລ້ວ. ໃນບົດນີ້ ພຣາຫມັນທັງຫມົດ, ເທວະດາ, ຜູ້ແສວງຫາຄວາມສະຫງົບ, ໂຢຄີຜູ້ໄດ້ສິດທິສູງ, ແລະຜູ້ຮູ້ສາງຂະຍະອັນລຶກຊຶ້ງ ຖືກພາບໃຫ້ເຫັນວ່າຮ່ວມກັນສັນລະເສີນ ແລະ ພິຈາລະນາພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າອັນອະນັນຕະ ຜູ້ບໍ່ເຄີຍຄົດເຄື່ອນ, ວາງຊີວິດທາງວິນຍານໄວ້ເທິງຄວາມເຄົາລົບ, ປັນຍາແລະວິໄນພາຍໃນ ບໍ່ແມ່ນແຕ່ພິທີກໍາພາຍນອກເທົ່ານັ້ນ.»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The Supreme is ultimately formless, yet tradition allows a practical ‘form’ of approach through Sāṅkhya—discriminative knowledge that analyzes reality and guides recognition of the Divine through defining characteristics rather than physical embodiment.
In the Śānti Parva instruction, Bhīṣma continues teaching Yudhiṣṭhira about the highest principles: how diverse spiritual authorities (śruti, yogins, sāṅkhyas) converge in praising the Supreme, and how philosophical discernment functions as an accepted means to apprehend the formless Absolute.