Shloka 17
अव्यक्त–व्यक्त–कारणकार्यविवेकः
Avyakta–Vyakta and Causality: Discrimination of Field and Knower
बुद्धि: कर्मगुणैहीना यदा मनसि वर्तते । तदा सम्पद्यते ब्रह्म तत्रैव प्रलयं गतम्
buddhiḥ karmaguṇair hīnā yadā manasi vartate | tadā sampadyate brahma tatraiva pralayaṃ gatam ||
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ເມື່ອປັນຍາ (ບຸດທິ) ຫຼຸດພົ້ນຈາກຄຸນລັກສະນະທີ່ເກີດຈາກກຳ ແລະສະຖິດຢູ່ຢ່າງໝັ້ນຄົງໃນທີ່ຕັ້ງພາຍໃນຂອງໃຈ ເມື່ອນັ້ນອາຕະມາປະຈຳຕົນຈຶ່ງບັນລຸພຣະພຣະຫມັນ (Brahman) ແລະລະລາຍເຂົ້າໄປໃນຄວາມສູງສຸດນັ້ນທັນທີ. ຄຳສອນຊີ້ວ່າ ຄວາມຫຼຸດພົ້ນບໍ່ໄດ້ມາຈາກການກະທຳພາຍນອກຢ່າງດຽວ ແຕ່ມາຈາກການປອດປ່ອຍພາຍໃນຈາກແນວໂນ້ມທີ່ເກີດຈາກກຳ ແລະການຮູ້ຕື່ນທີ່ບໍລິສຸດໝັ້ນຄົງ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Liberation occurs when buddhi (discriminative intellect) is freed from karma-born guṇas—habitual tendencies generated by action and attachment—and becomes inwardly steady; then the self is absorbed into Brahman.
In Śānti Parva’s instruction on peace and liberation, Bhīṣma teaches Yudhiṣṭhira a contemplative doctrine: the culmination of spiritual practice is the mind’s inward stabilization and the dissolution of individuality into Brahman.