Shloka 14
Śānti Parva 116: Criteria for Royal Servants and Administrative Competence (भृत्य-गुण-प्रश्नः / राजसेवक-लक्षणम्)
लब्धुं लब्धा हापि सदा रक्षितुं भरतर्षभ । यस्य भृत्यजन: सर्वो ज्ञानविज्ञानकोविद:
labdhuṁ labdhā hi api sadā rakṣituṁ bharatarṣabha | yasya bhṛtyajanaḥ sarvo jñāna-vijñāna-kovidaḥ ||
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ເປັນດັ່ງງົວຜູ້ກ້າໃນວົງສາບາຣະຕະ, ແມ່ນແຕ່ສິ່ງທີ່ໄດ້ມາແລ້ວ ກໍຍັງຍາກທີ່ຈະຮັກສາໃຫ້ຄົງຢູ່ເສມອ. ກະສັດບໍ່ອາດປົກຄອງພຽງລຳພັງໂດຍບໍ່ມີຜູ້ຊ່ວຍ; ແທ້ຈິງແລ້ວ ບໍ່ມີເປົ້າໝາຍໃດຂອງມະນຸດຈະສຳເລັດໄດ້ໂດຍບໍ່ມີຜູ້ຮັບໃຊ້ທີ່ສາມາດ, ແລະແມ່ນແຕ່ສຳເລັດແລ້ວກໍບໍ່ອາດຮັກສາໃຫ້ປອດໄພໄດ້. ມີແຕ່ຜູ້ປົກຄອງຜູ້ມີຂ້າລາຊການທັງປວງຊຳນານທັງຄວາມຮູ້ແລະປັນຍາປະຕິບັດ, ມີໃຈດີ, ມີຊາດຕະກູນດີ, ແລະມີຄວາມຮັກໃຄ່ ຈຶ່ງຈະໄດ້ຊົມຊື່ນຜົນແຫ່ງອຳນາດກະສັດ».
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Acquisition is not enough; preservation requires a competent, loyal administrative support system. A ruler succeeds and enjoys sovereignty only when supported by skilled, well-wishing, and trustworthy servants who combine knowledge with practical discernment.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma advises Yudhiṣṭhira about the practical necessities of kingship—especially the need for qualified aides and ministers to obtain goals and to safeguard what has been achieved.