Shloka 13
Śānti Parva 116: Criteria for Royal Servants and Administrative Competence (भृत्य-गुण-प्रश्नः / राजसेवक-लक्षणम्)
भीष्म उवाच नच प्रशास्तुं राज्यं हि शक्यमेकेन भारत । असहायवता तात नैवार्था: केचिदप्युत
bhīṣma uvāca | na ca praśāstuṃ rājyaṃ hi śakyam ekena bhārata | asahāyavatā tāta naivārthāḥ kecid apy uta ||
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ລູກເອີຍ ຜູ້ສືບສາຍພະຣາຊະວົງພາຣະຕະ, ອານາຈັກບໍ່ອາດປົກຄອງໄດ້ດ້ວຍຄົນດຽວ. ບໍ່ມີຜູ້ຊ່ວຍເຫຼືອ ກໍບໍ່ມີເປົ້າໝາຍໃດສໍາເລັດ; ແມ່ນແຕ່ໄດ້ມາແລ້ວ ການຮັກສາໃຫ້ຢູ່ຍືນຍາວກໍຍາກຈະເຮັດໄດ້. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ຮັບໃຊ້ ແລະຜູ້ຮ່ວມມືເປັນພັນທະມິດ ແມ່ນຈໍາເປັນ. ມີແຕ່ພະລາຊາຜູ້ມີຂ້າລາຊການຊໍານານທັງຄວາມຮູ້ແລະສິລະປະປະຕິບັດ, ມີນ້ໍາໃຈດີ, ມີຊາດຕະກູນດີ, ແລະມີຄວາມຮັກໃຄ່ ເທົ່ານັ້ນ ຈຶ່ງຈະເສບສຸກກັບຜົນແຫ່ງອໍານາດການປົກຄອງໄດ້».
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Effective rule and the pursuit of any goal require capable support. A king must rely on competent, loyal, well-wishing aides; without them, achievements are difficult and their protection is unstable.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhishma counsels Yudhiṣṭhira that sovereignty is not a solitary enterprise: administration, acquisition, and protection all depend on trustworthy and skilled servants and allies.