Shloka 41

Adhyāya 14: Śalya’s Missile-Pressure and the Pāṇḍava Convergence (शल्यस्य शरवर्षम्)

Devanagari script

द्वीक्ष्य सुरथथं रोषाद्‌ धनुज्यामवमृज्य च | मुमोच तीक3्ष्णं नाराचं यमदण्डोपमद्युतिम्‌,वह भौंहोंको तीन जगहसे टेढ़ी करके अपने गलफरोंको चाटने लगा और सुरथकी ओर रोषपूर्वक देखकर धनुषकी प्रत्यंचाकों साफ करके उसने यमदण्डके समान तेजस्वी तीखे नाराचका प्रहार किया

Transliteration

dṛkṣya surathaṃ roṣād dhanujyām avamṛjya ca | mumoca tīkṣṇaṃ nārācaṃ yamadaṇḍopamadyutim ||

Translation

ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ເມື່ອເຫັນສຸຣະຖະ ລາວໂກດຂຶ້ນ ແລະເຊັດສາຍທະນູໃຫ້ສະອາດ ຈາກນັ້ນຈຶ່ງຍິງລູກສອນ «ນາຣາຈະ» ອັນແຫຼມຄົມ ສະຫວ່າງດັ່ງຄທາຂອງພຣະຍົມ—ເປັນການເພີ່ມແຮງກະແສອັນໂຫດຮ້າຍຂອງສົງຄາມ ເມື່ອຄວາມໂກດຂັບດັນໃຫ້ຜູ້ກ້າຕັດສິນເຖິງຄວາມຕາຍ.

Word by Word

• द्वीक्ष्य: having looked (at)
• द्वीक्ष्य: Adhikarana
• Type: Verb
• Root: दृश्
• Form: क्त्वा (absolutive), परस्मैपदी (usage)

• सुरथम्: Suratha (proper name)
• सुरथम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सुरथ
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• रोषात्: from/through anger
• रोषात्: Apadana
• Type: Noun
• Root: रोष
• Form: Masculine, Ablative, Singular

• धनुज्याम्: the bowstring
• धनुज्याम्: Karma
• Type: Noun
• Root: धनुज्या
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• अवमृज्य: having wiped/cleaned
• अवमृज्य: Adhikarana
• Type: Verb
• Root: मृज्
• Form: क्त्वा (absolutive), अव, परस्मैपदी (usage)

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• मुमोच: he released/shot
• Type: Verb
• Root: मुच्
• Form: लिट् (perfect), Third, Singular, परस्मैपदी

• तीक्ष्णम्: sharp
• तीक्ष्णम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: तीक्ष्ण
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• नाराचम्: an iron arrow
• नाराचम्: Karma
• Type: Noun
• Root: नाराच
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• यमदण्डोपमद्युतिम्: having splendor like Yama's staff
• यमदण्डोपमद्युतिम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: यमदण्डोपमद्युति
• Form: Masculine, Accusative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Suratha
• bow (dhanuḥ)
• bowstring (dhanujyā)
• nārāca (arrow)
• Yama
• Yama’s staff (yamadaṇḍa)