Shloka 316
शल्यस्य पाण्डवसेनापीडनम् — Śalya’s Assault on the Pāṇḍava Host
with Omens and Bhīma’s Counter
चिच्छेद प्रहसन युद्धे क्षुरप्रेण महारथ: । इससे सुषेणको बड़ा क्रोध हुआ। उस महारथीने हँसते-हँसते युद्धस्थलमें एक क्षुरप्रके द्वारा पाण्डुकुमार नकुलके विशाल धनुषको काट डाला
sañjaya uvāca | ciccheda prahasan yuddhe kṣurapreṇa mahārathaḥ |
ສັນຊະຍາກ່າວວ່າ: ໃນກາງສົງຄາມ ນັກຮົບລົດຮົບຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນ ຍິ້ມໄປພ້ອມກັບການຮົບ ແລ້ວໃຊ້ລູກສອນຄົມດັ່ງໃບມີດ ຕັດຂາດຄັນທະນູອັນໃຫຍ່ຂອງນະກຸລະ ບຸດຂອງປານດຸ. ການກະທຳນັ້ນ—ເຮັດດ້ວຍຄວາມໝັ້ນໃຈອັນງ່າຍດາຍ—ໄດ້ປຸກໃຫ້ສຸເສນາໂກດແຮງ, ເຮັດໃຫ້ການປະລະມືມີຄວາມເປັນສ່ວນຕົວຄົມຂຶ້ນ ທ່າມກາງຫຼັກໜ້າທີ່ອັນບໍ່ຢຸດຢັ້ງຂອງສະໜາມຮົບ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how displays of prowess and psychological dominance (smiling while disabling an opponent’s weapon) can inflame anger and intensify violence; in dharma-yuddha, skill must be balanced with restraint, since humiliation and taunting often escalate conflict beyond necessity.
Sanjaya reports that a great warrior, fighting with confident ease, uses a razor-edged arrow to cut Nakula’s bow on the battlefield; this act triggers Sushena’s anger, setting up a sharper exchange in the ongoing combat.