Shloka 68
कर्णपर्व — अध्याय ४०
Karṇa’s Pressure on the Pāñcālas; Duryodhana Disabled; Arjuna’s Counter-Advance
पदभ्यामुत्क्षिप्य वेगेन पृष्ठमारोपयच्छनै: । कर्ण! इस प्रकार कहकर कौआ अचेत-सा होकर दीनभावसे विलाप करने और काँव- काँव करते हुए महासागरके जलमें डूबने लगा। उस समय उसकी ओर देखना कठिन हो रहा था। वह पानीसे भीग गया था। हंसने कृपापूर्वक उसे पंजोंसे उठाकर बड़े वेगसे ऊपरको उछाला और धीरेसे अपनी पीठपर चढ़ा लिया || ६६-६७ $ || आरोप्य पृष्ठ हंसस्तं काक॑ तूर्ण विचेतनम्
padabhyām utkṣipya vegena pṛṣṭham āropayac chanaiḥ | karṇa! iti prakāraṁ kathayitvā kāko acetasa iva bhūtvā dīna-bhāvena vilapya kāṁ-kāṁ-śabdaṁ kurvan mahāsāgarasya jale nimagnas tasyāvalokanaṁ duṣkaram abhavat | sa jalena siktas | haṁsaḥ kṛpā-pūrvakaṁ taṁ pañjabhyām uddhṛtya mahā-vegena ūrdhvaṁ kṣiptvā śanaiḥ sva-pṛṣṭhe samāropayat || āropya pṛṣṭhe haṁsas taṁ kākaṁ tūrṇaṁ vicetanam ||
ຫົງຍົກມັນຂຶ້ນດ້ວຍຕີນ ແລະເຄື່ອນໄປດ້ວຍຄວາມໄວ ກໍຄ່ອຍໆວາງໃຫ້ຢູ່ເທິງຫຼັງຂອງຕົນ. ແລ້ວ—ໂອ ກັນນະ!—ອີກາເມື່ອເວົ້າດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ກໍເຫມືອນຈະຫມົດສະຕິ ຄໍາຄວນດ້ວຍຄວາມທຸກຍາກ ແລະຮ້ອງ «ກໍາ-ກໍາ» ພ້ອມກັບຈົມລົງໃນນ້ໍາມະຫາສະມຸດ. ມັນຊຸ່ມນ້ໍາ ແລະກໍາລັງຈົມ ຈົນເບິ່ງແລ້ວປວດໃຈ. ໃນເວລານັ້ນ ຫົງຜູ້ມີເມດຕາ ໄດ້ໃຊ້ເລັບຈັບຍົກອີກາ ຂວ້າງຂຶ້ນເທິງດ້ວຍຄວາມໄວອັນແຮງ ແລະວາງຢ່າງລະມັດລະວັງໄວ້ເທິງຫຼັງຂອງຕົນ. ເຫດການນີ້ຊີ້ວ່າ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຕົກຢູ່ໃນຄວາມຫມົດຫວັງເນື່ອງຈາກຄວາມໂງ່ຂອງຕົນ ກໍອາດຖືກກູ້ຊີວິດ ແລະກຽດສັກສີ ໂດຍເມດຕາ ແລະການຊ່ວຍເຫຼືອທັນເວລາ.
काक उवाच
Educational Q&A
The passage highlights compassion (kṛpā) as a dharmic response: even when someone collapses into despair through weakness or error, timely mercy and support can save them. It also implies an ethical contrast between helpless lamentation and effective, compassionate action.
After speaking to Karṇa, the crow becomes overwhelmed, laments, and begins to sink into the ocean. Seeing this, the swan compassionately lifts the crow with its claws, tosses him upward to safety, and then gently places him on its back.