Shloka 41
द्रोण–सात्यकि-युद्धम्
Droṇa–Sātyaki Engagement
पुत्रशोकाभिसंतप्तं क्रुद्धं मृत्युमिवान्तकम् । त्यजन्तं तुमुले प्राणान् संनद्धं चित्रयोधिनम्,अर्जुन पुत्रशोकसे संतप्त एवं कुपित हुए प्राणान्तक मृत्युके समान प्रतीत होते थे। वे उस भयंकर युद्धमें अपने प्राणोंको निछावर करनेके लिये उद्यत, कवच आदिसे सुसज्जित और विचित्र रीतिसे युद्ध करनेवाले थे। जैसे यूथयति गजराज गजसमूहमें प्रवेश करता है, उसी प्रकार आपकी सेनाओंमें घुसते हुए महाधनुर्धर परम पराक्रमी उन नरश्रेष्ठ अर्जुनको पूर्वोक्त योद्धाओंने आकर रोका
sañjaya uvāca | putraśokābhisantaptaṃ kruddhaṃ mṛtyum ivāntakam | tyajantaṃ tumule prāṇān sannaddhaṃ citrayodhinam ||
ສັນຈະຍະ ກ່າວວ່າ: ອະຣະຈຸນ ຖືກເຜົາໄໝ້ດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າເພາະບຸດ ແລະເດືອດດານດ້ວຍໂທສະ ດູປານຄວາມຕາຍເອງ—ອັນຕະກະ ຜູ້ພາຊີວິດ. ໃນສົງຄາມອັນອື້ອອຶງນັ້ນ ລາວຕັ້ງໃຈຈະສະຫຼະຊີວິດ ສວມເກາະຄົບຖ້ວນ ແລະຮົບດ້ວຍຝີມືອັນພິສົດຫຼາກຫຼາຍ. ດັ່ງຊ້າງຈ່າຝູງພຸ້ນເຂົ້າໃນຝູງຊ້າງ, ອະຣະຈຸນ ນັກທະນູຍິ່ງໃຫຍ່ ໄດ້ຝ່າເຂົ້າໃນກອງທັບຂອງທ່ານ; ແຕ່ນັກຮົບທີ່ກ່າວນາມໄວ້ກ່ອນນັ້ນ ໄດ້ອອກມາຂັດຂວາງລາວ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how grief and anger can transform a righteous warrior into an almost death-like force; it implicitly warns that even dharmic aims in war are morally perilous when driven by personal sorrow and wrath, demanding restraint and clarity of purpose.
After the loss of his son, Arjuna enters the battle in a fierce, self-sacrificial mood, fully armed and fighting with exceptional skill, pushing into the Kaurava ranks; the opposing warriors (mentioned in preceding verses) move to block and restrain his advance.