Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

द्रोणपर्व — अध्याय ८७: सात्यकेरनुयात्रा

Sātyaki’s resolve and departure to reach Arjuna

विन्दानुविन्दयो: सायं शिबिरे यो महाध्वनि:,नृत्यतां श्रूयते तात गणानां सोउद्य न स्वनः । विन्द और अनुविन्दके शिविरमें संध्याके समय जो महान्‌ शब्द सुनायी पड़ता था, वह अब नहीं सुननेमें आता है। तात सदा आनन्दित रहनेवाले केकयोंके भवनोंमें झुंड-के-झुंड नर्तकोंका ताल स्वरके साथ गीतका जो महान्‌ शब्द सुनायी पड़ता था, वह अब नहीं सुना जाता है

vindānuvindayoḥ sāyaṃ śibire yo mahādhvaniḥ, nṛtyatāṃ śrūyate tāta gaṇānāṃ so ’dya na svanaḥ |

ພຣະເຈົ້າ ທຣິຕຣາສະຕຣະ ກ່າວວ່າ: «ລູກເອີຍ, ໃນຍາມແລງ ທີ່ຄ່າຍຂອງ ວິນດາ ແລະ ອະນຸວິນດາ ເຄີຍມີສຽງອື້ອອຶງດັງກ້ອງ—ສຽງຄະນະນັກຟ້ອນລຳ—ມື້ນີ້ ສຽງຄືດົນຕີນັ້ນ ບໍ່ໄດ້ຍິນອີກແລ້ວ»។

विन्दानुविन्दयोःof (the two) Vinda and Anuvinda
विन्दानुविन्दयोः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविन्द + अनुविन्द
FormMasculine, Genitive, Dual
सायम्in the evening
सायम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसायम्
शिबिरेin the camp
शिबिरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशिबिर
FormNeuter, Locative, Singular
यःwhich/that (sound)
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
महाध्वनिःa great noise/sound
महाध्वनिः:
Karta
TypeNoun
Rootमहाध्वनि
FormMasculine, Nominative, Singular
नृत्यताम्of dancers / of those dancing
नृत्यताम्:
Adhikarana
TypeVerb
Rootनृत्यत्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
श्रूयतेis heard
श्रूयते:
Karma
TypeVerb
Rootश्रु
FormPresent, Atmanepada (Passive), 3rd, Singular
तातO dear one / O son
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular
गणानाम्of groups/troops
गणानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगण
FormMasculine, Genitive, Plural
सःthat (sound)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
उद्यन्rising/going up (resounding)
उद्यन्:
Karta
TypeVerb
Rootउद् + या (यान्ति)
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
स्वनःsound/clang
स्वनः:
Karta
TypeNoun
Rootस्वन
FormMasculine, Nominative, Singular

धृतराष्ट उवाच

D
Dhṛtarāṣṭra
V
Vindā
A
Anuvindā
Ś
śibira (camp)

Educational Q&A

The verse underscores the fragility of worldly splendour: festive sounds and courtly pleasures vanish in the face of war and death, reminding the listener that prosperity and joy are impermanent and easily overturned by adharma-driven conflict.

Dhṛtarāṣṭra, hearing reports from the battlefield, recalls how Vindā and Anuvindā’s camp once rang with evening celebrations and dancing; he now notes the absence of that sound, implying devastation, fear, or death among those forces.