Shloka 13

अलम्बुस-वधः

The Neutralization of Alambusa

Devanagari script

जजाप जप्यं कौन्तेय: सतां मार्गमनुछित: । तत्राग्निशरणं दीप्तं प्रविवेश विनीतवत्‌,सत्पुरुषोंके मार्गपर चलनेवाले कुन्तीकुमार युधिष्ठिरने जपनेयोग्य गायत्री मनन्‍्त्रका जप किया और प्रज्वलित अग्निसे प्रकाशित अग्निशालामें विनीतभावसे प्रवेश किया

Transliteration

jajāpa japyaṃ kaunteyaḥ satāṃ mārgam anucchitaḥ | tatrāgniśaraṇaṃ dīptaṃ praviveśa vinītavat ||

Translation

ສັນຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: ຢຸທິສຖິຣະ ບຸດຂອງກຸນຕີ ຜູ້ໝັ້ນຄົງໃນເສັ້ນທາງຂອງຄົນດີ ໄດ້ສວດມົນອັນສັກສິດທີ່ຄວນແກ່ການຈະປະ—ມົນຄາຍະຕຣີ. ຈາກນັ້ນ ດ້ວຍຄວາມນອບນ້ອມ ທ່ານໄດ້ເຂົ້າໄປໃນສະຖານທີ່ພິທີໄຟ ທີ່ສະຫວ່າງໄສດ້ວຍໄຟທີ່ຈຸດລຸກ—ປະພຶດດັ່ງຜູ້ມີວິໄນ ແລະຄຸນທຳ.

Word by Word

• जजाप: chanted, recited
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद

• जप्यम्: to be chanted, fit for recitation
• जप्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: जप्य (कृदन्त; √जप् + यत्)
• Form: नपुंसक, द्वितीया, एकवचन

• कौन्तेयः: Kunteya (son of Kunti)
• कौन्तेयः: Karta
• Type: Noun
• Root: कौन्तेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सताम्: of the good/virtuous
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• मार्गम्: path, way
• मार्गम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मार्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अनुचितः: following, in accordance with
• Type: Adjective
• Root: अनुचित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)

• अग्निशरणम्: fire-sanctuary / fire-chamber
• अग्निशरणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अग्निशरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसक, द्वितीया, एकवचन

• दीप्तम्: blazing, shining
• Type: Adjective
• Root: दीप्त (कृदन्त; √दीप् + क्त)
• Form: नपुंसक, द्वितीया, एकवचन

• प्रविवेश: entered
• Type: Verb
• Root: प्र-विश् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद

• विनीतवत्: like one who is humble; humbly
• Type: Indeclinable
• Root: विनीतवत् (प्रातिपदिक; -वत् प्रत्यय)

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Kaunteya (Yudhiṣṭhira)
• Agni (sacred fire)
• Agniśaraṇa (fire-sanctuary/fire-chamber)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Even amid the pressures of war, the righteous person sustains dharma through disciplined practice—mantra-recitation, reverence for sacred rites, and humble conduct—showing that inner restraint and ethical alignment are integral to right action.

What is happening in the narrative?

Sañjaya reports that Yudhiṣṭhira, described as unwavering on the path of the virtuous, performs japa of a sacred mantra and then respectfully enters a blazing fire-sanctuary (agniśaraṇa), indicating a ritual or solemn act undertaken with humility.