Shloka 116
Adhyāya 62: Sañjaya’s Admonition to Dhṛtarāṣṭra on Rāja-dharma and Consequence
तत् सर्व यौवनाश्चस्य मान्धातु: क्षेत्रमुच्यते । सूर्य जहाँसे उदय होते थे और जहाँ जाकर अस्त होते थे, वह सारा-का-सारा प्रदेश युवनाश्वपुत्र मान्धाताका क्षेत्र (राज्य) कहलाता था
tat sarvaṃ yauvanāśvasya māndhātuḥ kṣetram ucyate | sūryaḥ yasmāt udayaṃ gacchati yatra ca gatvā astaṃ gacchati, sa sarvaḥ pradeśaḥ yauvanāśva-putra-māndhātuḥ kṣetram (rājyaṃ) iti kathyate |
ນາຣະດະກ່າວວ່າ: ອານາເຂດທັງໝົດນັ້ນ ເອີ້ນວ່າ ອານາຈັກຂອງມານທາຕຣະ ບຸດແຫ່ງຍຸວະນາສະວະ. ດິນແດນທັງປວງ—ຈາກບ່ອນທີ່ເຫັນຕາເວັນຂຶ້ນ ຫາບ່ອນທີ່ມັນຕົກ—ຖືກເວົ້າວ່າເປັນຂອບເຂດຂອງມານທາຕຣະ, ຊູ້ງໃຫ້ເຫັນອຸດົມຄະຕິວ່າ ອຳນາດຂອງກະສັດບໍ່ໄດ້ວັດດ້ວຍການພິຊິດເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ດ້ວຍການຄຸ້ມຄອງປົກປ້ອງໂລກຢ່າງເປັນລະບຽບ ທີ່ຖືກມອບໝາຍໃຫ້ພຣະອົງ.
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse uses the image of the sun’s rise and set to express the ideal of expansive, orderly kingship: a ruler’s greatness is framed as guardianship over a vast, well-held realm, aligning sovereignty with dharmic responsibility rather than mere aggression.
Nārada describes the extent of King Māndhātṛ’s territory, identifying it as the whole region spanning from the place of sunrise to the place of sunset, thereby emphasizing Māndhātṛ’s legendary imperial stature.