Shloka 36
द्रोणवध-प्रश्नः
Droṇa’s Fall: Dhṛtarāṣṭra’s Inquiry
आपके पुत्रोंमेंसे जो एक युयुत्सु पाण्डवोंकी शरणमें जा चुके हैं, उन्हें पुआलके डंठलके समान रंगवाले, विशालकाय एवं बृहद् अश्रोंने युद्धभूमिमें पहुँचाया। उस भयंकर युद्धमें काले रंगके सजे-सजाये घोड़ोंने वृद्धक्षेमके वेगशाली पुत्रको युद्धभूमिमें पहुँचाया ।। कुमारं शितिपादास्तु रुक्मचित्रैरुरच्छदे: । सौचित्तिमवहन् युद्धे यन्तुः प्रेष्यकरा हया:,सुचित्तके प्रत्र कुमार सत्यधृतिको सुवर्णमय विचित्र कवचोंसे सुसज्जित और काले रंगके पैरोंवाले, सारथिकी इच्छाके अनुसार चलनेवाले उत्तम घोड़ोंने युद्धक्षेत्रमें उपस्थित किया
kumāraṃ śitipādās tu rukmacitrair uracchadaiḥ | saucittim avahan yuddhe yantuḥ preṣyakarā hayāḥ ||
ສັນຈະຍະ ກ່າວວ່າ: ໃນສົງຄາມອັນນ່າຢ້ານນັ້ນ ມ້າຊັ້ນດີ—ມີຕີນດຳ ແລະເຊື່ອຟັງບັງຄັບຂອງສາຣະຖີ—ໄດ້ພາເຈົ້າຊາຍໜຸ່ມ ສໍຈິດຕິ (Saucitti) ຜູ້ນຸ່ງເກາະລາຍສີປະດັບຄຳອັນສະຫງ່າງາມ ເຂົ້າສູ່ສະໜາມຮົບ. ບົດນີ້ຊີ້ວ່າ ສົງຄາມບໍ່ໄດ້ເຄື່ອນໄປດ້ວຍວິລະກຳສ່ວນຕົວເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ດ້ວຍວິໄນແລະການປະສານງານຂອງມ້າ, ສາຣະຖີ, ແລະອາວຸດອຸປະກອນ—ດຶງເອົາແມ່ນແຕ່ຄົນໜຸ່ມເຂົ້າໄປໃນເຄື່ອງຈັກແຫ່ງຄວາມຂັດແຍ່ງ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that battlefield outcomes depend not only on a warrior’s courage but also on disciplined support systems—trained horses, a skilled charioteer, and proper armour—showing how war mobilizes coordinated forces and draws even the young into its ethical and practical demands.
Sañjaya describes a young warrior named Saucitti being brought into the battle by excellent, black-footed horses that respond precisely to the charioteer, while he is outfitted in ornate, gold-decorated armour—an image of martial readiness entering the fray.