Previous Verse
Next Verse

Shloka 96

ब्रह्मोवाच त्वं यज्ञों भुवनस्यास्य त्वं गतिस्त्वं परायणम्‌,ब्रह्माजी बोले--भगवन्‌! आप ही यज्ञ, आप ही इस विश्वके सहारे और आप ही सबको शरण देनेवाले हैं, आप ही सबको उत्पन्न करनेवाले भव हैं, आप ही महादेव हैं और आप ही परमधाम एवं परमपद हैं। आपने ही इस सम्पूर्ण चराचर जगत्‌को व्याप्त कर रखा है

brahmovāca tvaṁ yajño bhuvanasyāsya tvaṁ gatistvaṁ parāyaṇam | tvaṁ bhavaḥ sarvabhūtānāṁ tvaṁ mahādevaḥ paraṁ padam | tvayedaṁ sarvaṁ carācaraṁ jagad vyāptaṁ samantataḥ ||

ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ! ພຣະອົງແມ່ນຍັດຍາ (ພິທີບູຊາ) ເອງ; ພຣະອົງແມ່ນທີ່ພຶ່ງພາຂອງຈັກກະວານນີ້; ພຣະອົງແມ່ນເປົ້າໝາຍ ແລະທີ່ພຶ່ງສຸດທ້າຍ. ພຣະອົງແມ່ນ Bhava ຜູ້ເກີດໃຫ້ສັດທັງປວງ; ພຣະອົງແມ່ນ Mahādeva ເປັນທີ່ສະຖິດສູງສຸດ ແລະເປົ້າໝາຍສູງສຸດ. ໂດຍພຣະອົງ ໂລກທັງມວນ—ທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະບໍ່ເຄື່ອນ—ຖືກແຜ່ຊຶມຄອບຄຸມໄປທົ່ວທິດ.”

ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक: ब्रह्मा)
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karma
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
यज्ञःsacrifice; yajña
यज्ञः:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
भुवनस्यof the world
भुवनस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभुवन
FormNeuter, Genitive, Singular
अस्यof this
अस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम्
Form—, Genitive, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
गतिःrefuge; goal; course
गतिः:
Karma
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
परायणम्supreme resort; final refuge
परायणम्:
Karma
TypeNoun
Rootपरायण
FormNeuter, Nominative, Singular

व्यास उवाच

B
Brahmā
B
Bhava (Śiva)
M
Mahādeva
J
jagat (the cosmos)
Y
yajña (sacrifice)

Educational Q&A

The verse teaches that the divine (here addressed as Śiva—Bhava/Mahādeva) is both immanent and transcendent: the very principle of yajña (sacred offering), the universe’s support and final refuge, and the all-pervading reality that encompasses all moving and unmoving beings.

In a stuti (hymn of praise), Brahmā addresses the supreme deity, identifying him with cosmic functions—creation, refuge, and pervasion—thereby affirming his supremacy and universal presence within the Mahābhārata’s theological discourse.