Shloka 93
इस प्रकार तेरे और नर-नारायणके जन्म, कर्म, तप और योग पर्याप्त हैं। नर-नारायणने शिवलिंगमें तथा तूने प्रतिमामें प्रत्येक युगमें महादेवजीकी आराधना की है ।। सर्वरूपं भवं ज्ञात्वा लिड़्े योडर्चयति प्रभुम् । आत्मयोगाश्च तस्मिन् वै शास्त्रयोगाश्च शाश्वता:,जो भगवान् शंकरको सर्वस्वरूप जानकर शिवलिंगमें उनकी पूजा करता है, उसमें सनातन आत्मयोग (आत्मा-परमात्माके तत्त्वका ज्ञान) तथा शास्त्रयोग (स्वाध्यायजनित ज्ञान) प्रतिष्ठित होते हैं
sarvarūpaṃ bhavaṃ jñātvā liṅge yo 'rcayati prabhum | ātmayogāś ca tasmin vai śāstrayogāś ca śāśvatāḥ ||
ວຽສະກ່າວວ່າ: “ດັ່ງນັ້ນ ການເກີດ, ການກະທຳ, ຕະປະ ແລະໂຍຄະຂອງເຈົ້າ ແລະຂອງ ນະຣະ-ນາຣາຍະນະ ລ້ວນພໍພຽງ. ນະຣະ-ນາຣາຍະນະ ໄດ້ບູຊາມະຫາເທວະໃນ ລິງຄະ (liṅga) ແລະເຈົ້າໄດ້ບູຊາພຣະອົງໃນພຣະຮູບ (ປະຕິມາ) ທຸກຍຸກ. ຜູ້ໃດຮູ້ວ່າ ພະວະ (Śiva) ແມ່ນຜູ້ມີຮູບເປັນຮູບທັງປວງ ແລະບູຊາພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າໃນລິງຄະ ຜູ້ນັ້ນຈະຕັ້ງມັ່ນໃນວິນັຍອັນອະມະຕະ: ໂຍຄະແຫ່ງຕົນ—ການເຫັນຈິງໂດຍກົງເຖິງສະພາບຂອງ ātman ແລະ paramātman—ແລະ ໂຍຄະແຫ່ງຄຳພີ—ປັນຍາທີ່ເກີດຈາກການສຶກສາແລະການຮຽນຮູ້ອັນສັກສິດ. ດັ່ງນັ້ນ ຄວາມພັກດີທີ່ຕັ້ງຢູ່ເທິງຄວາມເຂົ້າໃຈອັນຖືກຕ້ອງ ຈະສຸກງອມເປັນປັນຍາທາງວິນຍານອັນຍືນຍົງ ຕາມການເວລາ.”
व्यास उवाच
Educational Q&A
True worship of Śiva is grounded in right understanding: recognizing him as the all-form Lord. Such devotion stabilizes two enduring paths—ātmayoga (inner realization of the Self and the Supreme) and śāstrayoga (wisdom cultivated through disciplined study).
Vyāsa explains the spiritual fruit of Śiva-worship, especially worship in the liṅga, linking it to lasting yogic attainments. The verse functions as a doctrinal affirmation within the broader Drona-parvan discourse, highlighting devotion and knowledge as mutually reinforcing.