Shloka 159
द्रोणपर्व — अध्याय १६२: प्रातःसंध्यायां युद्धप्रवृत्तिः तथा रजोमेघे संमूढता
इस प्रकार श्रीमह्माभारत द्रोणपर्वके अन्तर्गत घटोत्कचवधपर्वमें रात्रियुद्धके प्रसंगमें दुर्योधनका वचनविषयक एक सौ उनसठवाँ अध्याय पूरा हुआ
iti prakāraṁ śrīmahābhārate droṇaparvake antargata ghaṭotkacavadhaparvaṇi rātriyuddhasya prasaṅge duryodhanasya vacanaviṣayaka ekaśata-unasaṣṭitamo 'dhyāyaḥ pūrṇaḥ
ດັ່ງນັ້ນ ຈຶ່ງສິ້ນສຸດບົດທີ 159 ໃນ ດໂຣນະປະຣະວະ ແຫ່ງ «ສຣີມະຫາພາຣະຕະ», ພາຍໃນຕອນວ່າດ້ວຍການສັງຫານ ຄະຕໂຕດກະຈະ, ໃນບັນບົດຂອງສົງຄາມຍາມຄ່ຳຄືນ—ເປັນບົດທີ່ກ່ຽວກັບຖ້ອຍຄຳຂອງ ທຸຣະໂຢທະນະ. ຄຳລົງທ້າຍນີ້ເປັນໝາຍປິດຕອນຂອງເລື່ອງ, ວາງຄຳປາໄສຂອງທຸຣະໂຢທະນະໄວ້ໃນສົງຄາມກາງຄືນອັນຫນັກຫນ່ວງທາງທຳມະ, ທີ່ນຳໄປສູ່ຄວາມຕາຍຂອງຄະຕໂຕດກະຈະ, ແລະຊີ້ໃຫ້ເຫັນການທະວີຄວາມຮຸນແຮງຂອງກົນລະຍຸດ ພ້ອມຄວາມຕຶງຕັນທາງສິນທຳຂອງການຮົບໃນຄວາມມືດ.
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
As a colophon, the passage does not teach through direct instruction but signals the moral atmosphere of the episode: the night-battle and Ghaṭotkaca’s death represent a turning point where wartime necessity and ethical restraint come into tension, and Duryodhana’s words are framed within that escalation.
The text is a concluding notice stating that the chapter has ended. It situates the chapter within Droṇa Parva, specifically inside the Ghaṭotkaca-slaying section, during the night-battle episode, and identifies the chapter’s focus as Duryodhana’s speech.