Shloka 153
द्रोणपर्व — अध्याय १६२: प्रातःसंध्यायां युद्धप्रवृत्तिः तथा रजोमेघे संमूढता
दृष्टवा विनिहतान् संख्ये पज्चालान् सोमकै: सह । “सोमकोंसहित पांचालोंको युद्धमें मारा गया देख आज धर्मपुत्र राजा युधिष्ठिरके मनमें बड़ा निर्वेद (खेद एवं वैराग्य) होगा
dṛṣṭvā vinihatān saṅkhye pāñcālān somakaiḥ saha |
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອເຫັນພວກປານຈາລາ ພ້ອມດ້ວຍພວກໂສມະກະ ຖືກສັງຫານໃນສະໜາມຮົບ, ພຣະຣາຊາຢຸທິສຖິຣ ບຸດແຫ່ງທຳມະ ຈະຖືກຄວາມເສົ້າໝອງລຶກລ້ຳ ແລະຄວາມເບື່ອໜ່າຍວາງໃຈ (ນິຣເວດ) ຄອບງຳໃນວັນນີ້ ເນື່ອງຈາກນ້ຳໜັກແຫ່ງທຳມະຂອງການທຳລາຍນັ້ນ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical aftermath of violence: even when war is pursued as duty, the sight of mass death can awaken profound remorse and detachment, especially in a ruler committed to dharma like Yudhiṣṭhira.
Sañjaya reports the battlefield outcome—Pāñcāla and Somaka forces have been slain—and anticipates Yudhiṣṭhira’s inner reaction: intense sorrow and a turning away from the very enterprise of war.