Shloka 74
Śalya–Bhīma Gadāyuddham (मद्रराज-भीमसेन गदायुद्धम्)
भग्नमाज्ञाय निस्त्रिंशमवप्लुत्य पदानि षट् । अदृश्यत निमेषेण स्वरथं पुनरास्थित:,अपनी तलवार टूटी हुई जानकर जयद्रथ छ: पग उछल पड़ा और पलक मारते-मारते पुनः अपने रथपर बैठा हुआ दिखायी दिया
bhagnam ājñāya nistriṁśam avaplutya padāni ṣaṭ | adṛśyata nimeṣeṇa sva-rathaṁ punar āsthitaḥ ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ເມື່ອຮູ້ວ່າດາບຂອງຕົນແຕກຫັກ ໄຊຍະດຣະຖະກໍກະໂດດຖອຍຫຼັງຫົກກ້າວ; ແລະໃນພິບຕາດຽວ ກໍເຫັນເຂົາກັບຂຶ້ນນັ່ງໃນລົດຮົບຂອງຕົນອີກຄັ້ງ. ບົດນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນສະຕິປັນຍາອັນວ່ອງໄວໃນສົງຄາມ—ການຮັກສາຊີວິດ ແລະຖອຍອອກຕາມກົນລະຍຸດເມື່ອອາວຸດລົ້ມເຫຼວ—ບໍ່ແມ່ນການອ້າງຊະນະທາງທຳ ແຕ່ເປັນຄວາມເປັນຈິງອັນເຢັນຊາຂອງສົງຄາມ.
संजय उवाच
Educational Q&A
In the battlefield context, the verse underscores alertness and adaptability: when a key resource (a weapon) fails, one must immediately change position and regain a defensible stance. Ethically, it reflects the Mahābhārata’s realism—survival and strategy often govern actions amid dharma’s pressures in war.
Jayadratha notices his sword has broken, quickly leaps back six paces, and almost instantly is seen back on his own chariot, indicating a rapid retreat and repositioning during combat.