Shloka 51
युधिष्ठिरस्य कृष्णार्जुनादि-समाश्वासनम्
Yudhiṣṭhira’s reassurance and praise of Kṛṣṇa, Arjuna, Bhīma, and Sātyaki
कार्मुकं भ्रामयामास हेमपृष्ठं दुरासदम् । (तदस्य भ्राजते राजन् मेघमध्ये तडिद् यथा ।।) महाराज! प्रतापी द्रोणने युद्धस्थलमें उन राजकुमारोंका वध करके सुवर्णमय पृष्ठभागवाले दुर्जय धनुषको घुमाना आरम्भ किया। राजन! उस समय वह धनुष मेघोंकी घटामें बिजलीके समान प्रकाशित हो रहा था ।। ५० $ ।। पज्चालान् निहतान् दृष्टवा देवकल्पान् महारथान्,देवताओंके समान तेजस्वी पांचाल महारथियोंको मारा गया देख धृष्टद्युम्न अत्यन्त उद्विग्न हो नेत्रोंसे आँसू बहाते हुए कुपित हो उठे और संग्रामभूमिमें द्रोणाचार्यके रथकी ओर बढ़े
sañjaya uvāca |
kārmukaṃ bhrāmayāmāsa hemapṛṣṭhaṃ durāsadam |
tadasya bhrājate rājan meghamadhye taḍid yathā ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ຫຼັງຈາກສັງຫານເຈົ້າຊາຍເຫຼົ່ານັ້ນໃນສະໜາມຮົບ ດໂຣນະຜູ້ກ້າແກ່ງ ໄດ້ເລີ່ມໝຸນຄັນທະນູອັນຕ້ານທານຍາກ ທີ່ມີຫຼັງປູດ້ວຍຄໍາ. ໂອ ພຣະຣາຊາ, ໃນຂະນະນັ້ນ ຄັນທະນູນັ້ນສ່ອງສະຫວ່າງຢູ່ກາງກຸ່ມເມກ ດັ່ງຟ້າຜ່າ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມສະຫງ່າງາມອັນນ່າຢ້ານຂອງພະລັງການຮົບ: ຄວາມສະຫວ່າງໄສແຫ່ງຊັຍຊະນະເບິ່ງງາມຕາ ແຕ່ເກີດຈາກວຽກອັນໂຫດຮ້າຍຂອງການຂ້າໃນສົງຄາມ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the paradox of war: extraordinary brilliance and heroic display can be inseparable from destruction. It invites ethical reflection on how martial glory (shining like lightning) is produced by lethal action, and how power can dazzle even as it deepens suffering.
Sanjaya describes Droṇa, after killing princely warriors, whirling his gold-backed bow. The bow’s radiance is compared to lightning within clouds, emphasizing Droṇa’s overwhelming presence on the battlefield.