Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

युधिष्ठिरस्य कृष्णार्जुनादि-समाश्वासनम्

Yudhiṣṭhira’s reassurance and praise of Kṛṣṇa, Arjuna, Bhīma, and Sātyaki

शोच्येयं भारती सेना राज्यं चैव सुयोधन: । यस्य त्वं कर्कशो भ्राता पलायनपरायण:,“यह कौरवी सेना, यह राज्य और इसका राजा दुर्योधन--ये सभी शोचनीय हो गये हैं; क्योंकि तुम राजाके क्रूरकर्मी भाई होकर आज युद्धमें पीठ दिखाकर भाग रहे हो

śocyeyaṁ bhāratī senā rājyaṁ caiva suyodhanaḥ | yasya tvaṁ karkaśo bhrātā palāyanaparāyaṇaḥ ||

ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ກອງທັບພາຣະຕະນີ້, ອານາຈັກນີ້, ແລະ ສຸໂຢທະນະເອງ ກໍກາຍເປັນສິ່ງນ່າສົງສານ—ເພາະເຈົ້າ ຜູ້ເປັນອ້າຍນ້ອງທີ່ແຂງກະດ້າງ ແລະ ເຮັດການດ້ວຍມືແຂງ ຂອງພະຣາຊາ ບັດນີ້ກັບມຸ່ງແຕ່ຈະໜີ ຫັນຫຼັງໃຫ້ສະໜາມຮົບ.»

शोच्याlamentable, to be mourned
शोच्या:
Karta
TypeAdjective
Rootशोच्य (शुच् धातु + यत् प्रत्यय)
FormFeminine, Nominative, Singular
इयम्this
इयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Nominative, Singular
भारतीof the Bharatas
भारती:
Karta
TypeAdjective
Rootभारती
FormFeminine, Nominative, Singular
सेनाarmy
सेना:
Karta
TypeNoun
Rootसेना
FormFeminine, Nominative, Singular
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
सुयोधनःSuyodhana (Duryodhana)
सुयोधनः:
Karta
TypeNoun
Rootसुयोधन
FormMasculine, Nominative, Singular
यस्यwhose, of whom
यस्य:
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कर्कशःharsh, cruel
कर्कशः:
Karta
TypeAdjective
Rootकर्कश
FormMasculine, Nominative, Singular
भ्राताbrother
भ्राता:
Karta
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Nominative, Singular
पलायन-परायणःdevoted to fleeing; intent on flight
पलायन-परायणः:
Karta
TypeAdjective
Rootपलायन + परायण
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhāratī senā (Kuru/Bharata army)
R
Rājya (the kingdom)
S
Suyodhana (Duryodhana)
B
Bhrātā (the brother addressed, i.e., a Kaurava prince)

Educational Q&A

The verse frames battlefield flight by a leading Kaurava as an ethical failure that brings disgrace and pity upon the army, the kingdom, and the king. It underscores the Mahābhārata’s recurring standard for kṣatriyas: leadership entails steadfastness in crisis, and abandoning one’s post corrodes collective morale and legitimacy.

Sañjaya reports a moment of censure: he declares the Kuru host, their sovereignty, and Duryodhana ‘pitiable’ because Duryodhana’s brother—described as harsh—has become intent on fleeing the fight. The line functions as a pointed rebuke, highlighting panic or retreat within the Kaurava ranks during the Drona Parva battles.