Shloka 33
भीष्मवधाय प्रयाणम् — The Advance toward Bhīṣma and Counter-Engagements
छिन्नहस्ता विकवचा विदेहाश्न नरोत्तमा: । दृश्यन्ते पतितास्तत्र शशशो5थ सहस्रश:
chinnahastā vikavacā videhāś ca narottamāḥ | dṛśyante patitās tatra śaśaśo ’tha sahasraśaḥ ||
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ໃນທົ່ງຮົບ ມີຊາຍຜູ້ກ້າຫານອັນສູງສົ່ງນັບບໍ່ຖ້ວນ ນອນລົ້ມຢູ່ເປັນຮ້ອຍເປັນພັນ: ບາງຄົນຖືກຕັດມື, ບາງຄົນຖືກປອດອອກຈາກເກາະປ້ອງກັນ, ແລະ ຫຼາຍຄົນຮ່າງກາຍຖືກຂາດຂີ້ນແຕກພັງ. ພາບນັ້ນເປີດເຜີຍຄ່າທາງທຳອັນໜັກຂອງສົງຄາມ: ແມ່ນແຕ່ “ຜູ້ດີທີ່ສຸດ” ກໍຖືກຫຼຸດລົງເຫຼືອແຕ່ຮ່າງທີ່ແຕກພັງ, ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ຊັຍຊະນະບໍ່ເຄີຍແຍກຂາດຈາກຄວາມທຸກທໍລະມານຂອງມະນຸດ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the stark human cost of war: even the most eminent warriors become mutilated and lifeless. It implicitly cautions that dharma in conflict is burdened with suffering and that triumph cannot erase the ethical weight of widespread destruction.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra what he ‘sees’ on the battlefield: masses of warriors lying fallen, many dismembered, unarmored, and grievously wounded—an image of the battle’s intensity and devastation.