Shloka 12
Bhīmasena’s Kalinga Engagement and the Approach of Bhīṣma (भीमसेन-कालिङ्ग-संग्रामः)
प्रणेदुर्भिन्नमर्माणो निपेतुश्च गतासव: । प्राद्रवन्त दिश: केचिन्नदन्तो भैरवान् रवान्
sañjaya uvāca | praṇedur bhinnamarmāṇo nipetuś ca gatāsavaḥ | prādravanta diśaḥ kecin nadanto bhairavān ravān |
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ບາງໂຕ ຈຸດອ່ອນແລະຂໍ້ຕໍ່ສຳຄັນຖືກທຳລາຍ, ຮ້ອງດັງແລ້ວກໍລົ້ມລົງຕາຍກັບພື້ນ. ອີກບາງໂຕຫນີໄປທຸກທິດ ພ້ອມກັບຮ້ອງສຽງນ່າຢ້ານ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນແຮງຜັກດັນອັນໂຫດຮ້າຍຂອງສົງຄາມ—ທີ່ແມ່ນແຕ່ຊ້າງສົງຄາມອັນຍິ່ງໃຫຍ່, ເຄີຍເປັນສັນຍາລັກແຫ່ງອຳນາດກະສັດ ແລະວິໄນການຝຶກ, ກໍຖືກຫຼຸດລົງເປັນຄວາມຕົກໃຈ, ການລົ້ມລະລາຍ ແລະຄວາມຕາຍ ພາຍໃຕ້ແຮງອາວຸດ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the harsh reality of war: strength, training, and royal might (symbolized by elephants) cannot prevent suffering and death when violence escalates. It implicitly cautions against the delusion of control and the ethical cost of warfare.
Sañjaya describes battlefield chaos: some elephants, mortally wounded with their vital points shattered, trumpet and collapse dead; others panic and flee in all directions, emitting terrifying cries.