Shloka 40
अर्जुनदुःखहेतुप्रश्नः — Inquiry into the cause of Arjuna’s recurring hardship
Book 14, Chapter 89
सर्पि:पड्का हृदा यत्र बभूवुश्चान्नपर्वता: । रसालाकर्दमा नद्यो बभूवुर्भरतर्षभ
Vaiśampāyana uvāca: sarpiḥ-paṅkā hradā yatra babhūvuś cānna-parvatāḥ | rasālā-kardamā nadyo babhūvur bharatarṣabha ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ເປັນດັ່ງງົວຜູ້ກ້າໃນວົງພະພາຣະຕະ, ໃນຍັດຍະນັ້ນມີສະຫຼອງນ້ຳທີ່ຕົມຂີ້ຕົມເປັນນ້ຳມັນເນີຍ (ghee), ແລະມີພູເຂົາແຫ່ງອາຫານຕັ້ງຕະຫຼອດ. ແມ່ນ້ຳທັງຫຼາຍໄຫຼດ້ວຍນ້ຳຫວານອຸດົມ ບໍ່ມີຕະກອນຂີ້ຕົມ»។ ດັ່ງນັ້ນ ພິທີຂອງ ທັມມະຣາຊາ ຍຸທິສຖິຣະ ຜູ້ມີປັນຍາ ຈຶ່ງສຳເລັດ, ສະແດງຄວາມອຸດົມທີ່ຖວາຍແລະແຈກຢາຍ ເພື່ອໃຫ້ເທວະດາຊື່ນຊົມ ແລະຫຼ້ຽງດູຜູ້ມາທຸກຄົນ—ເປັນພາບແຫ່ງໜ້າທີ່ກະສັດທີ່ສຳເລັດດ້ວຍການໃຫ້ ບໍ່ແມ່ນການກັກຕຸນ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse uses hyperbolic imagery of abundance to highlight a king’s dharma: wealth and resources gain ethical meaning when consecrated through yajña and expressed as generous distribution that benefits gods, guests, and society.
Vaiśampāyana describes the splendor of Yudhiṣṭhira’s completed Aśvamedha sacrifice—ponds with ghee-like mire, heaps of food like mountains, and pure, rich-flowing rivers—signaling the rite’s successful culmination and the scale of offerings and hospitality.