Shloka 10
Brahma-vidyā: Satya–Tapas and the Enumeration of Tattvas
Arjuna–Vāsudeva framed dialogue
Devanagari script
वक्तुमर्हसि विप्रर्षे यथावदिह तत्त्वत: । त्वदन्य: कश्नन प्रश्नानेतान् वक्तुमिहाहति
Transliteration
śiṣya uvāca | vaktum arhasi viprarṣe yathāvad iha tattvataḥ | tvad anyaḥ kaścan praśnān etān vaktum iha arhati |
Translation
ສິດຖາກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣາຫມັນຣິສີຜູ້ປະເສີດ, ຂໍຈົ່ງອະທິບາຍໃນບັດນີ້ ໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມຄວາມເປັນຈິງ. ນອກຈາກທ່ານ ບໍ່ມີໃຜໃນໂລກນີ້ສົມຄວນຈະຕອບຄຳຖາມເຫຼົ່ານີ້. ດັ່ງນັ້ນ ຂໍຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າ—ເພາະຂ້າພະເຈົ້າກະຫາຍຢາກຮູ້—ວ່າທາງໃດນຳໄປສູ່ຄວາມຜາສຸກທີ່ແທ້, ຄວາມສຸກສູງສຸດແມ່ນຫຍັງ, ແລະສິ່ງໃດເອີ້ນວ່າບາບ. ທ່ານອາຈານຜູ້ນ່າເຄົາລົບ ຍ່ອມຕອບໄດ້ຢ່າງແນ່ນອນ ເພາະທ່ານມີຊື່ສຽງວ່າຊຳນານໃນຫຼັກທຳທີ່ນຳໄປສູ່ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ.”
Word by Word
वक्तुम्to speak, to tell
वक्तुम्:
Karma
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formतुमुन् (infinitive)
अर्हसिyou are able/fit (ought) to
अर्हसि:
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, 2, singular
विप्रर्षेO brahmin-sage
विप्रर्षे:
TypeNoun
Rootविप्रर्षि (प्रातिपदिक)
Formmasculine, vocative, singular
यथावत्properly, as it should be
यथावत्:
TypeIndeclinable
Rootयथावत् (अव्यय)
इहhere, in this matter
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
तत्त्वतःin truth, in essence
तत्त्वतः:
TypeIndeclinable
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formतसिल्/तस् (ablatival adverb)
त्वत्than you, from you
त्वत्:
Apadana
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formmasculine/neuter, ablative, singular
अन्यःanother (person)
अन्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, singular
कश्चनanyone (at all)
कश्चन:
Karta
TypePronoun
Rootक (प्रातिपदिक) + चन (निपात)
Formmasculine, nominative, singular
प्रश्नान्questions
प्रश्नान्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रश्न (प्रातिपदिक)
Formmasculine, accusative, plural
एतान्these
एतान्:
TypePronoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formmasculine, accusative, plural
वक्तुम्to speak (to answer)
वक्तुम्:
Karma
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formतुमुन् (infinitive)
इहhere
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
अर्हतिis able/fit (to)
अर्हति:
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, 3, singular
Speaker
शिष्य उवाच
Characters & Entities
Ś
śiṣya (disciple)V
viprarṣi (Brahmin-sage/teacher)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes