Shloka 13
अध्याय ३३ — धृतराष्ट्रस्य कुशलप्रश्नाः तथा विदुरस्य योगसमाधिः
Chapter 33: Dhṛtarāṣṭra’s Welfare-Inquiries and Vidura’s Yogic Absorption
गतिमन्तकश्न तेनेष्टवा नानन््ये नित्या भवत्न्युत | नित्येडस्मिन् पञ्चके वर्गे नित्ये चात्मनि पूरुष:
vaiśampāyana uvāca | gatim antakaś ca tena iṣṭvā nānanye nityā bhavanty uta | nitye ’smin pañcake varge nitye cātmani pūruṣaḥ |
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໂດຍການປະກອບຍັດ (ພິທີບູຊາ) ສັດທັງຫຼາຍໄດ້ອຳນາດໃນການໄປສູ່ໂລກອື່ນ; ຜູ້ບໍ່ປະກອບຍັດ ບໍ່ອາດບັນລຸເສັ້ນທາງນັ້ນ. ກຸ່ມອົງປະກອບຫ້າປະການນີ້ດຳລົງຢູ່ໃນຄວາມຕໍ່ເນື່ອງຂອງມັນ, ແລະ ອາດຕະ (Self) ໃນບຸກຄົນກໍດຳລົງຢູ່. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ໃດຄິດວ່າອາດຕະເກີດແລະດັບ ເນື່ອງຈາກມັນພົວພັນກັບຮ່າງກາຍຫຼາຍຊະນິດ—ທີ່ເຫັນການເກີດແລະການພັງທະລາຍ—ຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງຜູ້ນັ້ນເປັນຄວາມເປົ່າປ່າ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ຜູ້ໃດໂສກເສົ້າເກີນຄວນເມື່ອມີການພັດພາກ ຕາມທັດສະນະຂອງຂ້ອຍ ຍັງເປັນເດັກນ້ອຍຢູ່.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Ritual action (yajña) is presented as a means to attain higher courses of existence, but the deeper ethical-philosophical point is discernment: the body and elemental aggregate undergo change, while the Self is not truly born or destroyed; therefore excessive grief over separation arises from immature understanding.
In Vaiśampāyana’s narration, a reflective instruction is given in the Ashramavāsika context: it contrasts those who perform yajñas with those who do not, then turns to a consolatory teaching about the enduring Self and the folly of thinking the Self perishes with the body, thereby criticizing extreme mourning.