Shloka 7
Brāhmaṇa-vandana: Criteria for Veneration, Disciplined Speech, and Protective Kingship (अनुशासनपर्व, अध्याय ८)
इस प्रकार श्रीमहाभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें कर्मफलका उपाख्यानविषयक सातवाँ अध्याय पूरा हुआ,सम्यगुच्चरिता वाच: श्रूयन्ते हि युधिष्ठिर । शुश्रूषमाणे नृपतौ प्रेत्य चेह सुखावहा: जो विनीत भावसे विद्याध्ययन करते हैं, इन्द्रियोंको संयममें रखते हैं और मीठे वचन बोलते हैं, जो शास्त्रज्ञान और सदाचार दोनोंसे सम्पन्न हैं, अविनाशी परमात्माको जाननेवाले सत्पुरुष हैं, तात युधिष्ठिर! सभाओंमें बोलते समय हंससमूहोंकी भाँति जिनके मुखसे मेघके समान गम्भीर स्वरसे मनोहर मंगलमयी एवं अच्छे ढंगसे कही गयी बातें सुनायी देती हैं, उन ब्राह्मणोंको ही मैं चाहता हूँ। यदि राजा उन महात्माओंकी बातें सुननेकी इच्छा रखे तो वे उसे इहलोक और परलोकमें भी सुख पहुँचानेवाली होती हैं
samyag-uccaritā vācaḥ śrūyante hi yudhiṣṭhira | śuśrūṣamāṇe nṛpatau pretya ceha sukhāvahāḥ ||
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຢຸທິສຖິຣ, ຄຳເວົ້າທີ່ກ່າວໄດ້ດີ ຍ່ອມຖືກຟັງ ແລະ ຖືກໃຫ້ຄ່າ. ເມື່ອກະສັດມີໃຈປາຖະໜາຟັງ, ຄຳທີ່ອອກສຽງຢ່າງຖືກຕ້ອງນັ້ນ ກາຍເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມສຸກທັງໃນໂລກນີ້ ແລະ ຫຼັງຄວາມຕາຍ. ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້ານັບຖືພຣາຫມັນຜູ້ຮຽນດ້ວຍຄວາມຖ່ອມຕົນ, ຄວບຄຸມອິນທຣີ, ເວົ້າຈາຫວານ, ແລະພ້ອມທັງຄວາມຮູ້ໃນຄຳພີແລະຈັນຍາດີ—ຜູ້ຮູ້ຈັກພຣະປຣະມາຕະມາອັນອະມະຕະ—ຜູ້ທີ່ຄຳຂອງເຂົາໜັກແນ່ນດັ່ງເມກຟ້າຮ້ອງ ແລະເປັນມົງຄຸນ, ຊື່ນບານສະພາດັ່ງສຽງຫົງ».
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that rightly spoken, auspicious, and ethically grounded speech—especially from disciplined and learned persons—benefits both the present life and the afterlife, provided the listener (notably a king) is genuinely attentive.
In the Anushasana Parva’s instruction setting, Bhishma addresses Yudhishthira, praising the value of good counsel and describing the kind of learned, self-controlled Brahmanas whose deep and pleasing words should be heard in royal assemblies.