Shloka 34
Dāyavibhāga (Inheritance Apportionment) and Household Precedence — Dialogue of Yudhiṣṭhira and Bhīṣma
क्योंकि इस प्रकार जो कन्याके लिये आभूषण लेकर कन्यादान किया जाता है, वह न तो मूल्य है और न विक्रय ही; इसलिये कन्याके लिये कोई वस्तु स्वीकार करके कन्याका दान करना सनातन धर्म है ।।
bhīṣma uvāca | evaṃ hi yā kanyāyāḥ kṛte bhūṣaṇāni gṛhītvā kanyādānaṃ kriyate, na tat mūlyaṃ na ca vikrayaḥ; tasmāt kanyāyāḥ kṛte kiñcid vastu pratigṛhya kanyādānaṃ sanātano dharmaḥ || dāsyāmi bhavate kanyām iti pūrvaṃ na bhāṣitam | ye cāhuyeṃ ca nāhuyeṃ ye cāvaśyaṃ vadanty uta, teṣāṃ sarveṣāṃ vacanāni kanyā-dānāt pūrvaṃ na uktavat-tulyāni ||
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ເມື່ອຮັບເຄື່ອງປະດັບໃນວາລະການຍົກນາງສາວໃຫ້ແຕ່ງງານ ນັ້ນບໍ່ແມ່ນ ‘ຄ່າ’ ແລະບໍ່ແມ່ນ ‘ການຂາຍ’; ດັ່ງນັ້ນ ການຮັບຂອງຂວັນຕາມປະເພນີເພື່ອນາງສາວ ແລ້ວຈຶ່ງຍົກນາງໃຫ້ ຖືກຖືວ່າເປັນກົດທຳມະແຕ່ໂບຮານ. ແຕ່ຄຳວ່າ «ຂ້ອຍຈະໃຫ້ລູກສາວແກ່ເຈົ້າ» ບໍ່ຄວນນັບວ່າເປັນຄຳທີ່ຜູກມັດແນ່ນອນລ່ວງໜ້າ: ບໍ່ວ່າຜູ້ຄົນຈະເວົ້າກັບຜູ້ສູ່ຂໍຕ່າງໆວ່າ «ຈະໃຫ້», ຫຼື «ບໍ່ໃຫ້», ຫຼືແມ່ນແຕ່ «ຈະໃຫ້ແນ່ນອນ» ກໍຕາມ—ຈົນກວ່າການຍົກນາງສາວຈະສຳເລັດຈິງ ຄຳເວົ້າເຫຼົ່ານັ້ນລ້ວນຖືວ່າຍັງບໍ່ຜູກມັດ.
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Bhishma distinguishes customary marriage gifts (like ornaments for the bride) from a commercial sale: accepting such items does not make the maiden a commodity. He also teaches that verbal assurances about giving a daughter are not fully binding until the formal act of kanyādāna is actually performed.
In Anushasana Parva, Bhishma is instructing Yudhishthira on dharma. Here he addresses norms around marriage arrangements: what counts as legitimate customary giving, and how to evaluate spoken promises about giving a maiden before the marriage rite is completed.