Shloka 23
Aṣṭāvakra’s Visit to Kubera: Hospitality, Temptation, and the Ethics of Restraint (अष्टावक्र-वैश्रवणोपाख्यानम्)
“विप्रवर! तुम पापपूर्ण आग्रह छोड़कर फिर अपनी बुद्धिसे विचार करो। सुदुर्मते! तुमने ऐसा पाप कर डाला है, जिससे यह यज्ञ ही निष्फल हो गया' ।।
vaiśampāyana uvāca | vipravara! tvaṁ pāpapūrṇam āgrahaṁ tyaktvā punaḥ svabuddhyā vicāraya | sudurmate! tvayā tādṛśaṁ pāpaṁ kṛtaṁ yena ayaṁ yajña eva niṣphalo jātaḥ || evam uktvā mahākrodhaḥ prāha śambhuṁ punar vacaḥ | prajñayā rahito duḥkhī nityabhīto vane-caraḥ | “tvam ekādaśa-sahasra-aṣṭa-śata-varṣāṇi jala-vāyu-rahitaḥ, anyapaśubhiḥ parityaktaḥ, kevalaṁ ruru-siṁhaiḥ sevitaḥ, yajñārha-na bhūta-vṛkṣa-bahule vipule vane buddhihīnaḥ duḥkhī sarvadā bhayabhītaḥ vane-caraḥ mahā-kleśa-magnaḥ krūra-svabhāvaḥ paśur bhaviṣyasi” ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ, ຈົ່ງລະທິ້ງຄວາມດື້ດຶນອັນເປັນບາບນີ້ ແລະ ຄິດທົບທວນອີກຄັ້ງດ້ວຍປັນຍາຂອງເຈົ້າເອງ. ໂອ ຜູ້ຫຼົງຜິດ! ເຈົ້າໄດ້ກໍ່ບາບໃຫຍ່ຈົນເຮັດໃຫ້ພິທີຍັດນີ້ເປັນໄຮ້ຜົນ»। ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນດ້ວຍໂທສະອັນໃຫຍ່, ຜູ້ເຖົ້າອາວຸໂສໄດ້ຫັນໄປຫາ ສັມພູ (ພຣະສິວະ) ແລະ ກ່າວອີກວ່າ: «ຂາດປັນຍາ, ເສົ້າໝອງ, ແລະ ຢ້ານກົວຢູ່ເທື່ອ, ເຈົ້າຈະຢູ່ເປັນຜູ້ອາໄສປ່າ. ຕະຫຼອດ 11,800 ປີ ເຈົ້າຈະຢູ່ໂດຍຂາດນ້ຳ ແລະ ລົມຫາຍໃຈ, ຖືກສັດອື່ນໆລະທິ້ງ, ມີແຕ່ກວາງຣຸຣຸ ແລະ ສິງໂຕເທົ່ານັ້ນທີ່ຄົບຄືນ, ອາໄສໃນປ່າໃຫຍ່ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ທີ່ບໍ່ເໝາະສຳລັບພິທີຍັດ—ໄຮ້ສະຕິປັນຍາ, ເສົ້າໝອງ, ຢ້ານກົວຕະຫຼອດ, ເປັນສັດປ່າ, ຈົມຢູ່ໃນຄວາມລຳບາກໃຫຍ່ ແລະ ມີນິໄສໂຫດຮ້າຍ»។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Ritual action (yajña) is not merely technical; it depends on ethical restraint and right intention. Sinful obstinacy and wrongful conduct can nullify religious merit, and moral transgression brings proportionate consequences.
The speaker reports an elder, enraged, rebuking someone for sinful insistence that has rendered a sacrifice fruitless, and then pronouncing a long-term punitive fate: to live in a harsh forest condition, deprived and fearful, like a beast, with only wild animals as companions.