Shloka 29
Adhyāya 152 — Bhīṣma’s Authorization for Yudhiṣṭhira’s Return to the Capital (नगरप्रवेशानुज्ञा)
जो सब प्रकारसे समर्थ होकर भी दूसरोंसे पूछता तथा उन्हें सम्मान देता है और जिसके मनमें कभी दुष्टता नहीं आती, वह मनुष्य निस्संदेह पण्डित कहलाता है ।।
jñāna-vijñāna-sampannān ūhāpohaviśāradān | pravaktūn pṛcchate yo 'nyān sa vai nāpadam ṛcchati ||
ມະເຫສະວະຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດ ແມ່ນວ່າມີຄວາມສາມາດພ້ອມສົມບູນ ແຕ່ຍັງຖາມຜູ້ອື່ນ ໃຫ້ກຽດເຂົາ ແລະບໍ່ປ່ອຍໃຫ້ຄວາມປອງຮ້າຍເກີດໃນໃຈ—ຜູ້ນັ້ນເອີ້ນວ່າຜູ້ຮູ້ແທ້. ຜູ້ທີ່ພ້ອມດ້ວຍຄວາມຮູ້ແລະຄວາມເຂົ້າໃຈທີ່ປະຈັກ, ຊ່ຽວຊານໃນການຊັ່ງນ້ຳໜັກທາງເລືອກ, ແລະຖາມຄູອາຈານຫຼາຍທ່ານເພື່ອລົບລ້າງຄວາມສົງໄສ—ຍ່ອມບໍ່ຕົກໃນຄວາມພິບັດ. ໃນສະພາ ຜູ້ມີປັນຍາແທ້ຈະເວົ້າດ້ວຍການພິຈາລະນາ; ແຕ່ຜູ້ອວດອ້າງຈະເວົ້າອີກແບບ ເຜີຍໃຫ້ເຫັນຄວາມອ່ອນແອ ແລະຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງ.»
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
True learning is marked by humility and ethical intent: even a capable person should respectfully consult others, use discriminative reasoning (ūha–apoha) to remove doubt, and remain free from malice; such a person avoids adversity.
In Anuśāsana Parva’s instruction-setting, Maheshvara describes the qualities of a genuine paṇḍita and contrasts wise speech in an assembly with the weak, self-revealing talk of the arrogant.